Wednesday, December 31, 2025

අනාථයින් ගේ පියා ලෙස විරුදාවලිය ලත් ඉමාම් අලි

 අනාථයින් ගේ පියා ලෙස විරුදාවලිය ලත් ඉමාම් අලි - Imam Ali - The Father of Orphans 




ඉස්ලාමීය දින දර්ශනයේ රජබ් මස 13 අපගේ ආදරණීය ඉමාම් අලි ඉබ්නු අබු තාලිබ් තුමාගේ උපන් දිනය සනිටුහන් කරයි. ඉමාම් අලි වනාහි දුප්පතුන්, අසරණයන් සහ අනාථයන් වෙනුවෙන් කැප වූ ජීවිතයක් ලෙස සලකයි. ඉමාම් අලි ඉබ්න් අබි තාලිබ්  තුමාගේ උපත හුදෙක් ඓතිහාසික සිදුවීමක් නොවේ. එය යුක්තිය, අනුකම්පාව සහ මනුෂ්‍යත්වයට කරන පරාර්ථකාමී සේවය පිළිබඳ කාලානුරූපී මතක් කිරීමකි. කාබාහි පූජනීය බිත්ති තුළ උපත ලැබූ ඉමාම් අලිගේ ජීවිතය දුප්පතුන්ට ආදරය කිරීම, පීඩිතයන් නඟා සිටුවීම සහ අනාථයන් ආරක්ෂා කිරීම යන්නෙහි තේරුම පිළිබඳ ජීවමාන උදාහරණයක් ලෙස දිග හැරුණි.


ඉමාම් අලි  විශ්වාස කළේ සැබෑ නායකත්වය මනිනු ලබන්නේ බලයෙන් හෝ ධනයෙන් නොව, සමාජයේ දුර්වලම අයගේ දුක් වේදනා වලට සමීප වීමෙන් බවයි. ඔහු සරලව ජීවත් වූ අතර, බොහෝ විට අන් අයට ආහාර ගත හැකි වන පරිදි තමාටම කුසගින්න තෝරා ගත්තේය. ඔහුගේ නිවස කිසි විටෙකත් අගහිඟකම් ඇති අයට වසා නොතිබූ අතර, අසරණයන්ගේ කෑගැසීම්වලට එරෙහිව ඔහුගේ හදවත කිසි විටෙකත් දැඩි නොවීය. ඉමාම් අලිගේ ජීවිතයේ වඩාත්ම සංවේදී අංගයක් වූයේ අනාථ දරුවන් කෙරෙහි ඔහු දැක්වූ ගැඹුරු සහ පෞද්ගලික සැලකිල්ලයි. ඔහු ඔවුන්ව රාජ්‍යයේ දුරස්ථ වගකීමක් ලෙස නොව, ඔහුගේම දරුවන් ලෙස සැලකුවේය. 


ඉතිහාසය වාර්තා කරන්නේ ඔහු රාත්‍රියේදී තම උරහිස් මත ආහාර රැගෙන ගොස්,  වීදි හරහා නිහඬව ගමන් කරමින්, වැන්දඹුවන් සහ අනාථ දරුවන් බඩ ගින්දර නිවා නිදා ගන්නා බව සහතික කළ බවයි . බොහෝ විට ඔවුන් දානපතියා කවුදැයි නොදැන සිටි අතර අන්ධකාරයේ නොපෙනෙන සහායකයා ඔවුන්ගේ ඉමාම් බව බොහෝ දෙනෙකුට වැටහුණේ ඔහුගේ ප්‍රාණ පරිත්‍යාගයෙන් පසුව පමණි.


ඉමාම් අලි  ඉගැන්වූයේ දරිද්‍රතාවය සදාචාරාත්මක අසාර්ථකත්වයක් නොව සමාජ අසාධාරණයක් බවයි. කලීෆ් ලෙස, ඔහු ආණ්ඩුකාරවරුන් සහ නිලධාරීන් දැඩි ලෙස නිරීක්ෂණය කළ අතර, දුප්පතුන් නොසලකා හැරීම සම්බන්ධයෙන් ඔවුන් වගකිව යුතු විය. මලික් අල්-අෂ්තාර් වෙත ඔහු ලියූ ප්‍රසිද්ධ ලිපිය, යහ පාලනය, දයාව, සාධාරණත්වය සහ ආරක්ෂකයින් නොමැති අය සඳහා විශේෂ සැලකිල්ල අවධාරණය කරමින් පාලනයේ විශිෂ්ට කෘතියක් ලෙස පවතී.



ඔහු වරක් මෙසේ පැවසීය, "දෙවියන් වහන්සේ ධනවතුන්ට ඔවුන්ගේ අවශ්‍යතා ප්‍රමාණයට සැපයීම අනිවාර්ය කර ඇත." ඉමාම් අලි ට අනුව, පුණ්‍ය කටයුතු උසස් ක්‍රියාවක් නොව සහෝදරත්වය සහ බෙදාගත් මනුෂ්‍යත්වය තුළ මුල් බැසගත් යුතුකමකි. ඔහුගේ අධිකාරිය තිබියදීත්, ඉමාම් අලි තම ජනතාව අතර දුප්පත්ම අය මෙන් ජීවත් විය. ඔහුගේ ඇඳුම් පැරණි රළු විය, ඔහුගේ ආහාර සරල විය, ඔහුගේ ජීවන රටාව නිහතමානී විය. ඔහුගේ කප්පාදුව ගැන ප්‍රශ්න කළ විට, ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ නායකයෙකු දුර්වලම මට්ටමේ ජීවත් විය යුතු බවත්, එවිට කිසිදු දුප්පත් පුද්ගලයෙකුට අහිමි වීමේ බර වඩාත් තදින් දැනෙන්නේ නැති බවත්ය.


ඔහුගේ ආශිර්වාද ලත් උපන්දිනයේදී, ඉමාම් අලි සිහිපත් කිරීම අපගේම වගකීම් ගැන ගැඹුරින් මෙනෙහි කිරීමට අපට ආරාධනා කරයි. ආදරණීය ඉමාම් අලි වචන හෝ සැමරුම් වලට පමණක් සීමා නොවේ. එය ක්‍රියාවන් හරහා ප්‍රකාශ වේ  දුප්පතුන් සමඟ සිටීම, අවශ්‍යතා ඇති අයට සහාය වීම, අනාථ දරුවන් රැකබලා ගැනීම සහ එය අපහසුතාවයට පත් වූ විට පවා යුක්තිය වෙනුවෙන් කතා කිරීමෙනි. අසමානතාවයෙන් හා නොසලකා හැරීමෙන් තවමත් සලකුණු වී ඇති ලෝකයක, ඉමාම් අලිගේ ජීවිතය මඟ පෙන්වන ආලෝකයක් ලෙස පවතී. ඔහුගේ දයානුකම්පාව තෝරා බේරා ගත් එකක් නොවීය, ඔහුගේ යුක්තිය සාකච්ඡා කළ නොහැකි විය,  මනුෂ්‍යත්වය කෙරෙහි ඔහුගේ ආදරය කොන්දේසි විරහිත විය.


ඔහුගේ ආදර්ශය අපගේ හදවත් මෘදු කිරීමට, අපගේ දෑත් දිගු කිරීමට සහ සේවයේ සහ අඛණ්ඩතාවයේ ජීවිත ගත කිරීමට අපට ආශ්වාදයක් වේවා.

Monday, December 29, 2025

ඉරානය ඉදිරි මාසවල තවත් චන්ද්‍රිකා දියත් කිරීම් සැලසුම් කරයි .

 ඉරානය ඉදිරි මාසවල තවත් චන්ද්‍රිකා දියත් කිරීම් සැලසුම් කරයි .


Milestone of Iranian Space setter light program




ඉරානය රුසියානු සොයුස් රොකට්ටුවක් මත දුරස්ථ සංවේදක චන්ද්‍රිකා තුනක් දියත් කරයි.ඉරානය රුසියානු දියත් කිරීමක් භාවිතා කරමින් දේශීයව ඉදිකරන ලද දුරස්ථ සංවේදක චන්ද්‍රිකා තුනක් දියත් කර ඇත.ඉරාන නිලධාරීන් පැවසුවේ බහු-පැයුම් මෙහෙයුමක කොටසක් ලෙස රුසියාවේ වොස්ටොච්නි කොස්මෝඩ්‍රෝම් සිට චන්ද්‍රිකා තුන කක්ෂයට දියත් කළ බවත්, එය රට චන්ද්‍රිකා යෙදවීම සඳහා රුසියානු රොකට් භාවිතා කළ හත්වන අවස්ථාව සනිටුහන් කරන බවත්ය.ඉරානයේ සෆාර් 2, පායා සහ කොව්සාර් චන්ද්‍රිකා ඇතුළු බහු බර පැටවීම් රැගෙන සෝයුස් චන්ද්‍රිකා වාහකය ඉරිදා ටෙහෙරාන් වේලාවෙන් 16:48 ට ගුවන් ගත විය.


ඉරානයේ අභ්‍යවකාශ ඒජන්සි ප්‍රධානී හසන් සලාරිහ් පැවසුවේ මෙම දියත් කිරීම රටේ අභ්‍යවකාශ අංශයට දීප්තිමත් අනාගතයක් ප්‍රකාශ කළ බවයි."අභ්‍යවකාශ කර්මාන්තයේ විවිධ ක්‍රියාකාරීන්ගේ සහභාගීත්වයෙන් අත්පත් කරගත් මෙම චන්ද්‍රිකා සාර්ථකව දියත් කිරීම, ඉරානයේ අභ්‍යවකාශ වැඩසටහනේ පුළුල් වන විෂය පථය සහ මෙම ක්ෂේත්‍රයේ නව ක්‍රීඩකයින්ගේ වේගවත් වර්ධනය පිළිබිඹු කරයි,"යනුවෙන් ඔහු පැවසීය.චන්ද්‍රිකා තැනීම සහ දියත් කිරීමේ වාහනවල සිට දත්ත දියත් කිරීම, පාලනය කිරීම සහ ලබා ගැනීම සඳහා තමන්ගේම පද්ධති තිබීම දක්වා, ඉරානය දිගු කලක් තිස්සේ පූර්ණ අභ්‍යවකාශ තාක්‍ෂණය සහිත ලොව ඉහළම රටවල් 10 සිට 11 දක්වා අතරට පැමිණ ඇති බව සලාරිහ් පැවසීය.


දියත් කිරීමට පෙර අදහස් දක්වමින්, මොස්කව්හි ඉරාන තානාපති කසෙම් ජලාලි, මෙම මෙහෙයුම ඉරානයේ අභ්‍යවකාශ වැඩසටහන සඳහා ප්‍රධාන පියවරක් ලෙස විස්තර කළේය.චන්ද්‍රිකා නිර්මාණය කර ඉදිකර ඇත්තේ සම්පූර්ණයෙන්ම දේශීය ඉරාන තාක්‍ෂණයෙන් බවත්, එය රජයේ ආයතන, විශ්ව විද්‍යාල සහ පෞද්ගලික දැනුම පදනම් කරගත් සමාගම් අතර සහයෝගීතාවයේ ප්‍රතිඵලයක් බවත් ජලාලි අවධාරණය කළේය.සැලසුම් කිරීමේ සහ ඉදිකිරීම්වල සියලුම අදියර ඉරානයේ අවසන් කර ඇති අතර, දියත් කිරීම රුසියාව සමඟ සහයෝගයෙන් සිදු කරන බව තානාපතිවරයා පැහැදිලි කළේය.


"චන්ද්‍රිකා දෙකක් රජයට අයත් වන අතර, එකක් පෞද්ගලික අංශයට අයත් වන අතර, අපගේ දැනුම පදනම් කරගත් සමාගම් සහ විශ්ව විද්‍යාල මෙම ක්ෂේත්‍රයේ ක්‍රියාකාරී වේ."කිලෝග්‍රෑම් 150 ක් බරැති පායා (ටොලූ‑3) ඉරානයේ මෙතෙක් නිපදවා ඇති බරම චන්ද්‍රිකාවයි. එය කළු සහ සුදු පැහැයෙන් මීටර් පහක් පමණ සහ වර්ණයෙන් මීටර් 10 ක පමණ විභේදනයක් සහිත රූප ලබා දෙයි. ඉරාන විද්‍යා හා තාක්ෂණ විශ්ව විද්‍යාලය විසින් සංවර්ධනය කරන ලද සෆාර්‑2, ස්වභාවික සම්පත් නිරීක්ෂණය කිරීම, පාරිසරික තත්ත්වයන් තක්සේරු කිරීම සහ ආපදා ප්‍රතිචාර සහ සිතියම් ගත කිරීම සඳහා දත්ත සැපයීම සඳහා නිර්මාණය කර ඇත.


පෙර කොව්සාර් සහ හොඩොඩ් චන්ද්‍රිකා වල වැඩිදියුණු කළ අනුවාදයක් වන කොව්සාර්‑1.5, ස්මාර්ට් අධීක්ෂණ පද්ධති සඳහා තත්‍ය කාලීන දත්ත සම්ප්‍රේෂණය සක්‍රීය කරමින්, අන්තර්ජාල දේවල් (IoT) හැකියාව ඒකාබද්ධ කරයි.ඉරානය ප්‍රථම වරට අභ්‍යවකාශ ක්ෂේත්‍රයට පිවිසියේ 2009 දී ඔමිඩ් චන්ද්‍රිකාව දියත් කිරීමත් සමඟ ය. බටහිර සම්බාධක නොතකා, ටෙහෙරානය සිය සිවිල් අභ්‍යවකාශ වැඩසටහන ක්‍රමයෙන් පුළුල් කර ඇත.මෙම චන්ද්‍රිකා සිවිල් භාවිතය සඳහා නිර්මාණය කර ඇති අතර ඒවායේ කාර්යයන් අතරට රටේ ජල සම්පත් නිරීක්ෂණය කිරීම, පාරිසරික වෙනස්කම් නිරීක්ෂණය කිරීම, කෘෂිකාර්මික ඉඩම් කළමනාකරණය කිරීම සහ ගංවතුර සහ භූමිකම්පා වැනි සිදුවීම් වලදී ආපදා ප්‍රතිචාර දැක්වීමට සහාය වීම ඇතුළත් වේ.


එහි නව "අහසේ ඇස්" තුන සමඟින්, ඉරානය වඩාත් ශක්තිමත් චන්ද්‍රිකා ජාලයක් ගොඩනැගීම අරමුණු කරයි. අභ්‍යවකාශ ඒජන්සි සැලසුම්කරුවන්ට අනුව, රටේ ඕනෑම ස්ථානයක් නිතර නිතර නිරීක්ෂණය කිරීමට හැකිවීම, අනාගත ප්‍රතිපත්ති සහ සංවර්ධනය සඳහා මඟ පෙන්වීම සඳහා දත්ත සැපයීම ඉලක්කයයි. සාර්ථක දියත් කිරීම ටෙහෙරානයේ සජීවී විකාශන උත්සවයකදී සමරනු ලැබූ අතර, එහිදී සාමාන්‍ය පුරවැසියන්ට උත්සවයේ කොටසක් වීමට ඉරාන අභ්‍යවකාශ ඒජන්සියේ (ISA) සමාජ මාධ්‍ය ගිණුම හරහා අයදුම් කළ හැකිය. ජ්‍යෙෂ්ඨ රජයේ නිලධාරීන් ද සහභාගී වූ අතර, ඔවුන්ගෙන් සමහරක් ප්‍රකාශ කළේ මෙම ජයග්‍රහණය තාක්ෂණික ජයග්‍රහණයකට වඩා බොහෝ සෙයින් වැඩි බවයි. ඇත්ත වශයෙන්ම එය ස්වයං විශ්වාසය සඳහා තීරණාත්මක පියවරක් බවයි.  ක්‍රියාත්මක කරන ලද දුරස්ථ ගම්මාන අන්තර්ජාලයට සම්බන්ධ කිරීමේ සිට දූෂණයට එරෙහිව සටන් කිරීම දක්වා ව්‍යාපෘති "ජාතික කළමනාකරණය" සඳහා අත්‍යවශ්‍ය බව ඉරානයේ තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ අමාත්‍යවරයා අවධාරණය කළේය.


පෙබරවාරි අග භාගයේදී අවසන් වන ඉදිරි දින දර්ශන මාසය තුළ තවත් චන්ද්‍රිකා කිහිපයක් අභ්‍යවකාශයට දියත් කිරීමට ඉරානය සැලසුම් කරන බව එරට අභ්‍යවකාශ ප්‍රධානියා පවසන අතර, ඔහු පවසන්නේ උතුරු සහ දකුණු ඉරානයේ දැනට නිම කර ඇති නව අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානවලින් දියත් කිරීම් සිදු කළ හැකි බවයි.ඉරාන අභ්‍යවකාශ ඒජන්සියේ ප්‍රධානී හසන් සලාරිහ් පැවසුවේ ලබන මාසයේ සැලසුම් කර ඇති දියත් කිරීම් වල නිශ්චිත වේලාව ඉක්මනින් ප්‍රකාශයට පත් කරන බවත්, මෙහෙයුම් සඳහා දේශීයව ඉදිකරන ලද දියත් කිරීමේ වාහන භාවිතා කරන බවත්ය.රුසියාවේ වොස්ටොච්නි කොස්මෝඩ්‍රෝම් සිට ඉරානය මේ දක්වා එහි බරම චන්ද්‍රිකා ඇතුළු ප්‍රධාන චන්ද්‍රිකා තුනක් දියත් කිරීමෙන් පසුව සලාරිහ් මෙම ප්‍රකාශය කළේය.


ඉරානයේ අභ්‍යවකාශ කර්මාන්තයේ ප්‍රගතියේ සලකුණක් ලෙස මෙම දියත් කිරීම් ප්‍රශංසා කර ඇති අතර, එම අංශයේ තාක්ෂණික සංවර්ධනය ඉලක්ක කරගත් දැඩි සම්බාධක තිබියදීත් ඉදිරියට යෑම සැබැවින් ම විශිෂ්ටය.ඉන්දියානු සාගර වෙරළ තීරයේ පිහිටි චබහාර් හි ගිනිකොනදිග වරාය නගරයේ ප්‍රධාන අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානයක් ඉදිකිරීම සම්පූර්ණ කිරීම කෙරෙහි ඉරානය අවධානය යොමු කර ඇති බව සලාරිහ් පැවසීය.“අපි දැනට මෙම කඳවුරෙන් පළමු චන්ද්‍රිකා දියත් කිරීම සිදු කිරීමට සැලසුම් කරමින් සිටිමු. සමහර විට දියත් කිරීමේ වසමේ නුදුරු අනාගතයේ දී අප විසින් සිදු කරනු ලබන වැදගත්ම මෙහෙයුම හරියටම මෙය විය හැකිය,”යි ඔහු පැවසීය.ඉරානය ඉක්මනින්ම රටේ වයඹ දෙසින් පිහිටි සල්මාස් නගරය අසල තුර්කි දේශසීමාවට ආසන්නව නව අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානයක් විවෘත කරන බව ද නිලධාරියා පැවසීය.


ඉරානයේ ප්‍රතිපත්තිය වන්නේ විදේශීය අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානවලින් දියත් කිරීම් කිහිපයක් සමඟ වසරකට තම දේශීය රොකට් භාවිතා කරමින් දියත් කිරීම් පහක් හෝ හයක් සිදු කිරීම බවත්, කෙසේ වෙතත්, මාර්තු අග දී ආරම්භ වන ඊළඟ දින දර්ශන වර්ෂය තුළ මුළු සංඛ්‍යාව වැඩි වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කරන බවත් ඔහු පැවසීය. “අභ්‍යවකාශ කර්මාන්තය ආර්ථික වශයෙන් ශක්‍ය වන අවධියකට අපට ඉක්මනින් ළඟා විය හැකි වන පරිදි ක්‍රියාවලිය දිගටම කරගෙන යා යුතුය,” ඉරාන අභ්‍යවකාශ ප්‍රධානියා පැවසීය.


ටොන් එකක බරැති ජීව විද්‍යාත්මක කැප්සියුලයක් අභ්‍යවකාශයට දියත් කිරීමේ ඉරානයේ සැලසුම් පිළිබඳව අදහස් දක්වමින් සලාරිහ් පැවසුවේ කැප්සියුලයේ සැලසුම් අදියර අවසන් කර ඇති බවත් එහි බොහෝ පද්ධති පරීක්ෂාවට ලක්වෙමින් පවතින බවත් ලබන වසරේ සැප්තැම්බර් වන විට එය දියත් කිරීමට සූදානම් වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කරන බවත්ය.

Saturday, December 27, 2025

පර්සියාවේ නත්තල් සැමරුම


 පර්සියාවේ නත්තල් සැමරුම  - Christmas Celebration in Iran 


ප්‍රීතිමත් නත්තල් සමය පැමිණීමත් සමඟ ඉරාන කිතුනුවන් ද ජේසුස් ක්‍රිස්තුන් වහන්සේගේ උපත එලෙසම සමරති. ඉරානයේ නත්තල කෙබඳුද? ජේසුස් වහන්සේ උපත ලැබූ විට ප්‍රඥාවන්තයින් තිදෙනා ජීවත් වූ බව විශ්වාස කෙරෙන ස්ථානය ඉරානයයි. අද ඉරාන කිතුනුවන් දෙසැම්බර් මාසයේදී “කුඩා උපවාසය” ආරම්භ කරන අතර, එම කාලය තුළ ඔවුන් සත්ව නිෂ්පාදන අනුභව කිරීමෙන් වැළකී සිටිති. “මහා උපවාසය” සිදුවන්නේ පාස්කු ඉරිදාට සති හයකට පෙර ලෙන්ට් සමයේදීය.


විශේෂයෙන්ම ඉරානයේ ජීවත්වන ක්‍රිස්තියානි ප්‍රජාව විසින්  නත්තල උත්සවශ්‍රීයෙන් සමරනු ලබයි. ඉරානය ඉස්ලාමීය රටක් වුවත් එහි ජීවත්වන  ආර්මේනියානුවන් සහ ඇසිරියානුවන් ඇතුළු කිතුනුවන්ගෙන් සැලකිය යුතු සුළුතරයක් නත්තල් සමරයි. ඉරාන රජය සුළුතර ප්‍රජාවන්ගේ ආගමික නිදහසට ගරු කරන අතර ඔවුන්ට ඔවුන්ගේ ඇදහිල්ල ක්‍රියාත්මක කිරීමට ඉඩ සලසයි. ඉරානයේ නත්තල් සමයේදී, බොහෝ ඉරාන කිතුනුවන් වෙසෙන මධ්‍යම ටෙහෙරානයේ මිර්සා ෂිරාසි මාවත සහ ඔස්ටාඩ් නෙජටොල්ලාහි විලා මාවතේ සාප්පුවල, කන්‍යා මරිය තුමිය, ජෝසප් සහ බිලිඳු ජේසු රුව සහිත සරසන ලද ගස් සහ උපත් දර්ශන ප්‍රදර්ශනය කරයි. මෙම උත්සව සංදර්ශන අවට අසල්වැසි ප්‍රදේශවල ද බහුලව දක්නට ලැබේ.


ඉරාන කිතුනුවන්, ප්‍රධාන වශයෙන් ආර්මේනියානුවන් සහ ඇසිරියානුවන්, ඉරානයේ නත්තල් නිවාඩුව ක්‍රියාශීලීව සමරයි. ඔවුන් මූලික වශයෙන් වාසය කරන්නේ ටෙහෙරාන්, උර්මියා, ටබ්‍රිස් සහ ඉස්ෆහාන් ඇතුළු ප්‍රධාන නගරවල ය.අද ඉරානයේ කිතුනුවන් 200,000 ක් පමණ ජීවත් වෙති. නත්තල් දිනයේදී, ඔවුන් සාම්ප්‍රදායික කුකුළු මස් ඉස්ටුවක්  හෝ බැදපු ටර්කි සංග්‍රහ කිරීමෙන් යේසුස් ක්‍රිස්තුස් වහන්සේගේ උපත සමරයි. නත්තල සමරන දරුවන්ට අලුත් ඇඳුම්, වෙනත් තෑගි හිමිවේ.ඔවුන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් එම දිනය සමරන්නේ මිතුරන් සහ පවුලේ සාමාජිකයන් සමඟ ය, නැතහොත් ඔවුන් විශේෂ ආගමික උත්සව සඳහා පල්ලිවලට යති.



විශේෂයෙන් ටෙහෙරානයේ ක්‍රිස්තියානි අසල්වැසි ප්‍රදේශවල, රතු, කොළ සහ රන් තෑගි පෙට්ටිවලින් සරසා ඇති නත්තල් ගස් දැකිය හැකිය. මෙම සැරසිලි බොහෝ විට සාප්පු කවුළු අලංකාර කරන අතර විවිධ සාප්පු සංකීර්ණ සහ හෝටල්වල පිවිසුම් අලංකාර කරයි.ටෙහෙරානයේ උත්සව වාතාවරණය ක්‍රිස්තියානි අසල්වැසි ප්‍රදේශවලින් ඔබ්බට විහිදේ. නගරයේ උතුරු ප්‍රදේශවල, බොහෝ වෙළඳසැල් ඔවුන්ගේ ජනේලවල කැන්ඩි සැරයටි, හිම ග්ලෝබ් සහ නත්තල් සීයා වැනි සැරසිලි සඳහා වෙන් කරයි.


ටෙහෙරානයේ, නාගරික බලධාරීන් මෑතකදී ජේසුස් වහන්සේගේ උපත සැමරීම සඳහා බැනර් ප්‍රදර්ශනය කිරීමට පටන් ගෙන තිබේ. මෙම බැනර් ප්‍රධාන වීදිවල සහ වාර්ෂික නත්තල් දේව මෙහෙයක් පැවැත්වෙන විලා මාවතේ ශාන්ත සර්කිස් ආමේනියානු දේවස්ථානය අසල ප්‍රමුඛව දක්නට ලැබේ. නත්තල් පොදු සැමරුම් විදේශිකයන් සඳහා හෝටල්වලට සීමා කර ඇති සමහර කලාපීය රටවල් මෙන් නොව, ටෙහෙරානය එවැනි සීමාවන් පනවා නැත.නත්තල් සැන්දෑව අතරතුර, බෙත්ලෙහෙමේ ජේසුස් වහන්සේගේ උපත පිළිබඳ කථාව ඇතුළුව, සාමාන්‍යයෙන් බයිබලයෙන් කියවීම් සිදු කරනු ලබයි. සාම්ප්‍රදායික ගීතිකා සහ කැරොල් ගීත මෙන්ම යාඥා සහ දේශනා ඇතුළු සංගීතයද ඊට ඇතුළත් වේ.


ඉරානයේ බොහෝ කිතුනුවන් සඳහා, නත්තල් සැන්දෑවේ පල්ලියේ දේව මෙහෙයන්ට  සහභාගී වීම නිවාඩුවේ කැපී පෙනෙන අංගයකි, මන්ද එය යේසුස් ක්‍රිස්තුස් වහන්සේගේ උපත සැමරීමට තම සෙසු ඇදහිලිවන්තයන් සමඟ එක්වීමට අවස්ථාවක් ලබා දෙන බැවිනි. ආර්මේනියානු-ඉරානියානුවන් සහ ඉරානයේ නත්තල් සමහර ඉරාන කිතුනුවන් දෙසැම්බර් 25 වන දින නත්තල සමරන අතර ආර්මේනියානුවන් නත්තල් උත්සවය සමරන්නේ එපිෆනි ජනවාරි 6 වන දිනට සමගාමීවය. ඇත්ත වශයෙන්ම, උත්සව නත්තල් සැරසිලි සහ සැමරුම රට පුරා, විශේෂයෙන් ඉස්ෆහාන්, ෂිරාස්, තබ්‍රිස් වැනි ප්‍රධාන නගරවල සහ මෂ්හඩ් වැනි ආගමික නගරවල පවා සිදු වේ.


ඉරානයේ නත්තල්  සැමරුම් බටහිර සහ පර්සියානු සංස්කෘතියේ අද්විතීය සම්මිශ්‍රණයක් වන අතර එය සමරන අයට විශේෂ සහ උත්සව අත්දැකීමක් ලබා දේ. ඉටිපන්දම් දැල්වීම සහ ගස් අලංකාර කිරීම,ලෝකයේ අනෙකුත් ප්‍රදේශවලට සමානව, නත්තල සමරන ඉරාන ජාතිකයන් බොහෝ විට නත්තල් ගසක් තබා එය විසිතුරු භාණ්ඩ, ඉටිපන්දම් සහ විදුලි පහන් වලින් සරසා ඇත. නිවාඩු සමය පිළිගැනීම සනිටුහන් කිරීම සඳහා ඔවුන් තම ජනේලවල හෝ ඉදිරිපස දොරකඩ ඉටිපන්දම් දල්වා ගත හැකිය.


විශේෂ කෑම වර්ග සහ රසකැවිලි සෑදීම තවත් වැදගත් කරුණක් ය.ඉරාන ජාතිකයන් සාම්ප්‍රදායික පර්සියානු රසයන් සහ අමුද්‍රව්‍ය ඇතුළු විශේෂ කෑම වර්ග සමඟ නත්තල් ඒව සමරයි. මේවාට බැදපු කුකුල් මස්, බත් පිලාෆ් සහ shir berenj එනම්  සහල් පුඩිං වර්ගයක් ඇතුළත් වේ. අතුරුපස සඳහා, ඔවුන් කුකීස්, පේස්ට්‍රි හෝ හල්වා එනම් පිටි, බටර් සහ සීනි වලින් සාදන ලද පැණි රස රසකැවිලි සාදති. සෑම ආහාරයක්ම වැඩිපුර සැලකිල්ලෙන් හා ආදරයෙන් පිසින අතර, ආහාර සුවඳ සියලු සිත් සතන් අමන්දානන්දයට පත් කරයි.


ඉරානයේ නත්තල් ඒවේදී බොහෝ අය කැරොල් සහ ගීතිකා ගායනා කරති. සමහර පල්ලිවල කණ්ඩායම් ගායන සැසි සංවිධානය කරන අතර එහිදී පල්ලියේ සාමාජිකයන් එකට ගායනා කරයි. මධ්‍යම රාත්‍රියේ පූජනීයත්වයට සහභාගී වීම සහ ආදරණීයයන්ගේ සොහොන් නැරඹීම ද  සිදු වේ. ඉරානයේ නත්තල් සැන්දෑවේ එක් සුවිශේෂී සම්ප්‍රදායක් වන්නේ පල්ලිවල පැවැත්වෙන මධ්‍යම රාත්‍රියේ පූජාවට සහභාගී වීමයි. බොහෝ පවුල් මෙම කාලය තුළ ඔවුන්ගේ ආදරණීයයන්ගේ සොහොන් වෙත ගොස්, ඔවුන්ගේ මතකය සිහිපත් කිරීමේ සහ ගෞරවය දැක්වීමේ මාර්ගයක් ලෙස සොහොන් මත මල් හෝ ඉටිපන්දම් තබති.



නත්තල් කාඩ්පත් යැවීම ඉරානයේ ජනප්‍රිය සම්ප්‍රදායකි. මිනිසුන් තම පවුලේ අයට සහ මිතුරන්ට සුබ නිවාඩු සමයක් ප්‍රාර්ථනා කිරීමට කාඩ්පත් යවන අතර, මෙම කාඩ්පත් බොහෝ විට සාම්ප්‍රදායික පර්සියානු රූප හෝ කලා නිර්මාණ ඊට ඇතුළත් වේ. නක්ෂ්-ඊ ජහාන් චතුරශ්‍රය වනාහි යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියකි. ඉස්ෆහාන් හි  අනිවාර්යයෙන්ම නැරඹිය යුතු ගමනාන්තයක් වන මෙහි අලංකාර ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය සහ පුළුල් මළුව නිවාඩු කාලය භුක්ති විඳීමට විශිෂ්ට ස්ථානයක් බවට පත් කරයි. නත්තල් සමයේදී, චතුරස්‍රය විදුලි පහන් සහ අනෙකුත් උත්සව සැරසිලි වලින් සරසා අලංකාර කරයි. 


ඉස්ෆහාන්හි නත්තල් වෙලඳපොලවල් සහ උත්සව සැරසිලි සහ තෑගි අලෙවි කරන කඩසාප්පු කිහිපයක් ඇත. සමහර ජනප්‍රිය වෙළඳපල අතර චොකලට් බසාර්, අබ්බාසබාද් බසාර් සහ ඉස්ෆහාන් සිටි සෙන්ටර් ඇතුළත් වේ. නත්තල් සැන්දෑව සඳහා අද්විතීය සම්ප්‍රදායන් වන ඉටිපන්දම් දැල්වීම, ගස් අලංකාර කිරීම, ආදරණීයයන්ගේ සොහොන් නැරඹීම සහ නත්තල් කාඩ්පත් යැවීම ඇතුළත් වේ. ඉරානයේ නත්තල් ඒව දේව මෙහෙයකට සහභාගි වන විට එහි ආගමික වැදගත්කමට ගරු කරමින් විනීත ඇඳුම් ඇඳීමට උපදෙස් දෙනු ලැබේ.


පවුල් රැස්වීම් හෝ රාත්‍රී භෝජන සංග්‍රහ සමඟ සමරනු ලැබිය හැකි අතර සමහරු නිවාඩු කාලය තුළ ස්වේච්ඡා සේවයට හෝ පුණ්‍ය කටයුතුවලට සහභාගී වෙති.නත්තල් ඒව සමරන ඉරාන ජාතිකයන් බොහෝ විට ඔවුන්ගේ සංස්කෘතික පසුබිම පිළිබිඹු කරමින් ආර්මේනියානු හෝ පර්සියානු භාෂාවෙන් සුබ පැතුම් හුවමාරු කර ගනී ඉරානයේ නත්තල් සැණකෙළිය සමරන විට, මෙම අවස්ථාව සංස්කෘතික හා ආගමික භේදවලින් ඔබ්බට ගොස්, සම්බන්ධ වූ සැමට සතුට හා සැමරුම් අවස්ථා නිර්මාණය කරන බව පැහැදිලිය. ටෙහෙරානයේ වීදි ආලෝකමත් කරන විදුලි පහන් සහ පල්ලිවල අර්ථවත් සේවාවන් ඉරානයේ විවිධ සංස්කෘතියන්ගේ නියෝජනය පිළිබිඹු කරයි. ඉරානයේ නත්තල යනු හුදෙක්ම උත්සවයක් පමණක් නොවේ. එය සහජීවනය,  සම්ප්‍රදායික ආහාර බෙදා ගැනීම සහ පවුලේ සහ මිතුරන්ගේ උණුසුම භුක්ති විඳීම යන සියල්ල ම නියෝජනය කරයි. මෙම නිවාඩුව සාමය, ප්‍රීතිය සහ ප්‍රජාව යන විශ්වීය තේමාවන් ඉස්මතු කරයි, ඉරාන වැසියන් සහ අමුත්තන් උත්සව ආත්මය තුළ එක්සත් කරයි. එය නත්තලේ සැබෑ සාරය  සමගිය, විවිධත්වය සහ එකමුතුකම ඉරානය පුරා දීප්තිමත් ලෙස බැබළෙන කාලයකි.



ෂිෆානි zසමා


Thursday, December 25, 2025

Rudaki - The Father of Persian Poetry

රුඩාකි - තෙවෙනි ඇසින් ලෝකය දුටු පර්සියානු කවියේ පියා 


(දෙසැම්බර් 25 වන දා ට යෙදෙන රුඩාකි කවියා ගේ ජන්ම දිනය නිමිත්තෙනි)




රුඩාකි ලෙස ජනප්‍රියව හැඳින්වෙන අබු අබ්දුල්ලා ජෆාර් ඉබ්න් මොහොමඩ් පර්සියානු භාෂාවේ පළමු ශ්‍රේෂ්ඨ කවියා වූ අතර පර්සියානු කවියේ පියා ලෙස හැඳින්වේ. රුඩාකි ක්‍රි.ව. 858 දී ඉරානයේ සමර්කන්ඩ් නගරයේ රුඩාක් දිස්ත්‍රික්කයේ උපත ලැබීය. වයස අවුරුදු අටේදී ඔහු ශුද්ධ වූ කුර්ආනය ඉගෙන ගෙන කටපාඩම් කළ අතර ඒ සමඟම ඔහුගේ කවි ලිවිම ආරම්භ කළේය.


සමනිද් යුගය තාර්කිකත්වයේ සහ තාර්කික චින්තනයේ පුනර්ජීවනයේ යුගය බව කියනු ලැබේ. සංස්කෘතියට ආදරය කරන ජනතාවගේ සහ සමනිද් රාජ සභාවේ උගත් ඇමතිවරුන්ගේ උත්සාහයට ස්තූතිවන්ත වන්නට, මෙම යුගයේදී ඉරානයේ විද්‍යාව, දැනුම, සංස්කෘතිය සහ දර්ශනය සමෘද්ධිමත් වූ අතර, ඒවායේ සුවඳ ඒ දිනවල ලෝකය පුරා පැතිර ගියේය.



ඇත්ත වශයෙන්ම, සමනිඩ්වරු පර්සියානු භාෂාව සහ සාහිත්‍යය පුනර්ජීවනය කිරීමට බොහෝ උත්සාහයන් ගෙන තිබුණි. එක් අතකින්, කවියන්, ලේඛකයින් සහ පරිවර්තකයින් මෙම භාෂාවෙන් කෘති නිර්මාණය කිරීමට දිරිමත් කිරීමෙන් පර්සියානු භාෂාව ශක්තිමත් කිරීමට සහ පුළුල් කිරීමට කටයුතු කළ අතර, අනෙක් අතට, ඉරාන සංස්කෘතිය හා ශිෂ්ටාචාරයට ඇලුම් කළ අය ප්‍රසිද්ධ ඉරාන කවියෙකු වන ෆිර්ඩව්සි ටුසිගේ ෂහ්නාමේ වැනි ගද්‍ය හා කාව්‍ය කෘති නිර්මාණය කිරීමට දිරිමත් කළහ. ඔවුන්ගේ කාලයේ පැවති විද්‍යාත්මක-තාර්කික ප්‍රවණතාවයෙන් බලපෑමට ලක් වූ රුඩාකි වැනි ප්‍රමුඛ කවියන් ඔවුන්ගේ දාර්ශනික හා දේවධර්මවාදී සිතුවිලි ප්‍රකාශ කිරීමට කවිය මාධ්‍යයක් බවට පත් කළහ. රුඩාකි සමනිඩ් උසාවියේ කවියෙකු වූ අතර අමීර් නස්ර් බින් අහමඩ් සමානි සහ අනෙකුත් රාජ සභිකයින්ට ප්‍රශංසා කරමින් කවි රචනා කළේය. 


ඔහු ග්‍රීක දාර්ශනික එපිකියුරියානුවාදය විශ්වාස කළේය. එපිකියුරියානුවාදය  වර්ධනය කරන ලද  සහ මෙම සිතුවිලි ඛයියාම්, අත්තාර් සහ හෆීස් වැනි අයගේ බුද්ධිමය පදනම පිහිටුවා ඇති බව සිතිය හැකිය.


 පර්සියානු භාෂාවේ නව ආකෘති සොයා ගැනීම 





රුඩාකි නූතන පර්සියානු භාෂාවෙන් කවි රචනා කළ පළමු කවියා ලෙස සැලකෙන අතර ඔහුව "පර්සියානු කාව්‍යයේ පියා" ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ, මන්ද ඔහුට පෙර කිසිවෙකුට නූතන පර්සියානු භාෂාවෙන් "කාව්‍යයේ දිව්‍යාංගයක්" නොතිබූ බැවිනි. රුඩාකි අරාබි කවි අනුගමනය කිරීමෙන් පර්සියානු කාව්‍ය වෙන් කර ඒ සඳහා නව පර්සියානු ආකෘති නිර්මාණය කළ අතර, විවිධ කාව්‍ය ග්‍රන්ථ පරිවර්තනය කිරීමෙන් සහ ගසල් සහ ප්‍රශංසා රචනා කිරීමෙන් ඔහු පර්සියානු කාව්‍යයේ වර්ධනයට මග පෑදීය. ඔහු නවෝත්පාදකයා සහ යුවල නිර්මාතෘ ලෙසද හැඳින්වේ.


බොහෝ අනාගත ඉරාන කවියන් ඔහුගේ කවිවල පද ඔවුන්ගේ කාව්‍ය කෘතිවල භාවිතා කරමින් ඔහුට ගෞරව කර ඇත.

නිසැකවම, රුඩාකි විසින් රචනා කරන ලද වඩාත් ප්‍රසිද්ධ කාව්‍යය වන්නේ අමීර් නස්ර් සමානි "මුලියන් ගඟේ සුවඳේ සුවඳ පැමිණේ" යන මාතෘකාවෙන් බුහාරා වෙත නැවත පැමිණීම සඳහා ඔහු ලියූ ගීතයයි. කවි හා සංගීතය පිළිබඳ ඔහුගේ ප්‍රවීණත්වය අබු නස්ර් සමානි කෙරෙහි කෙතරම් බලපෑමක් ඇති කළේද යත්, මෙම කවිය ඇසීමෙන් පසු ඔහු සපත්තු නොමැතිව හේරත් සිට බුහාරා බලා පිටත් විය.



බොහෝ ශ්‍රේෂ්ඨ ඉරාන කවියන්ට පෙර ජීවත් වුවද, රුඩාකි ඉරානයේ වඩාත්ම සාරවත් කවියෙකු ලෙස සැලකේ. රුඩාකිගේ කවි ගණන ගැන කතා කළ පළමු පුද්ගලයා රෂීඩි සමර්කන්ඩි ය. "මම ඔහුගේ කවි කෘති දහතුන වතාවක් ගණන් කළ අතර ඒවායේ පද ලක්ෂයක් අඩංගු විය." මේ අනුව රුඩාකි ඉතා ක්‍රියාශීලී කවියෙකු බව පැවසිය යුතුය. ඔහුගේ පොතේ බහරෙස්තාන් හි ජාමි, හෆ්ට් ඉග්ලිම් හි අමීන් අහමඩ් රාසි, බසාටින් අල්-ෆුසාලා හි නෙජාටි ඇතුළු බොහෝ චරිතාපදාන ලේඛකයින් ද රෂීඩිගේ සංඛ්‍යාවට සමාන සංඛ්‍යාවක් සඳහන් කර ඇත. ඔහුගේ කාලයට ආසන්නව ජීවත් වූ බොහෝ චරිතාපදාන රචකයින් සහ කවියන් විශ්වාස කළේ රුඩාකි උපතින්ම අන්ධ වූ බවයි, සමහරු ඔහුව "අඳුරු ඇස් ඇති කවියා" ලෙස හැඳින්වූහ. ඔහුගේ අන්ධභාවය ගැන සඳහන් කළ අය අතර ෆිර්ඩව්සි සහ නසාර් කොස්රෝ යන අය ගැන සඳහන් කළ හැකිය.



කෘති



ඉරාන සහ මධ්‍යම ආසියානු අධ්‍යයනයන් පිළිබඳ ඇමරිකානු විශාරදයෙකු වන රිචඩ් ෆ්‍රයි විශ්වාස කළේ පහ්ලවි අක්ෂර මාලාව නූතන පර්සියානු අක්ෂර බවට පත් කිරීමේදී රුඩාකි ප්‍රධාන කාර්යභාරයක් ඉටු කර ඇති බවයි. කලින් සඳහන් කළ පරිදි රුඩාකි විසින් රචනා කරන ලද කවි පද සංඛ්‍යාව ලක්ෂයක් පමණ විය. කෙසේ වෙතත්, ඔහුගෙන් ඉතිරිව ඇත්තේ පද 1000 කට වඩා වැඩි නොවන අතර ඒවාට ඕඩ්ස්, මැත්නාවිස්, කෑලි සහ චතුරස්‍ර එකතුවක් ඇතුළත් වේ. ඔහුගේ තවත් කෘතියක් වන්නේ අරාබි භාෂාවෙන් පර්සියානු භාෂාවට පරිවර්තනය කර ඇති "මන්සූමේ කෙලිලේ සහ ඩෙම්නේ" (පංචතන්ත්‍රය) වන අතර රුඩාකි එය පර්සියානු කාව්‍යයෙන් රචනා කර ඇත.


අභාවය


රුඩාකි ක්‍රි.ව. 941 දී වයස අවුරුදු 69 දී මිය ගියේය. ඔහුගේ සොහොන අද ටජිකිස්තාන් ජනරජයේ පිහිටා ඇති අතර, එහි කොටස් ඉරාන අය විසින් ප්‍රතිසංස්කරණය කර ඇත. 2002 සිට සැප්තැම්බර් 22 වන දින ඔහුගේ සොහොනෙහි "රුඩාකි දිනය" ට සමගාමීව අනුස්මරණ වැඩසටහනක් පවත්වනු ලැබේ.

 

Monday, December 22, 2025

Shab E Yalda - අදුර පලවා හැර ජීවිතයේ ආලෝකය ගෙන එන මංගල්‍යය


 

Shab E Yalda - අදුර පලවා හැර ජීවිතයේ ආලෝකය ගෙන එන මංගල්‍යය 
Shab E Yalda - The Festival that dispels darkness and brings light to life 





උතුරු අර්ධගෝලයට ශීත ඍතුව පැමිණෙන විට, ලොව පුරා සිටින ඉරාන වැසියන් ඔවුන්ගේ වඩාත්ම ආදරණීය සම්ප්‍රදායක් වන Yalda Night සඳහා සූදානම් වේ. වසරේ දීර්ඝතම සහ අඳුරුතම රාත්‍රිය ලෙස හඳුන්වනු ලබන යාල්දා, ශීත සූර්යාලෝකය සනිටුහන් කරමින් පර්සියානු අසාර් මාසයේ අවසාන සන්ධ්‍යාවට වැටේ.කෙසේ වෙතත්, ඉරාන සංස්කෘතිය තුළ, මෙම රාත්‍රිය හුදෙක් සෘතුමය වෙනසකට වඩා බොහෝ දේ මූර්තිමත් කරයි. එය අන්ධකාරය තුළින් ආලෝකය ජයග්‍රහණය කිරීම, සීතල  මධ්‍යයේ ආදරණීයන්ගේ  උණුසුම සමඟ එකමුතුකම සමරනු ලබයි. සංස්කෘතික සහ අධ්‍යාත්මික අලුත් කිරීමකින් පොහොසත් සන්ධ්‍යාවක් නිර්මාණය කරමින් කතන්දර, කවි සහ සාම්ප්‍රදායික ආහාර බෙදා ගැනීමට පවුල් සහ මිතුරන් එක්රැස් වෙති.

 
 Yalda Night පර්සියානු භාෂාවෙන් Shabe Yalda , දෙසැම්බර් 21 දින සමරනු ලබන අතර, එය ශීත සූර්යාලෝකය ගෞරවයට පත් කරන පුරාණ පර්සියානු උත්සවයකි. සොරොස්ට්‍රියානු සම්ප්‍රදායන් තුළ මුල් බැසගත් මෙම රාත්‍රිය ඉරාන ජාතිකයන් අන්ධකාරයට එරෙහිව ආලෝකයේ සංකේතාත්මක ජයග්‍රහණය සාදරයෙන් පිළිගනිද්දී එකමුතුකම, කවිය සහ බලාපොරොත්තුව සංකේතවත් කරයි. යාල්දා රාත්‍රියේදී ඉරාන පවුල් සෞඛ්‍යය සහ අලුත් වීම සංකේතවත් කරමින් දෙළුම් සහ කොමඩු වැනි පලතුරු භුක්ති විඳීමට එක් රැස් වෙති. ඔවුන් හෆීස්ගේ, ෆිර්දව්සි ගේ කවි කියමින් බොහෝ විට ඉටිපන්දම් දල්වා එම අවස්ථාව සනිටුහන් කරති. සම්ප්‍රදායේ සහ ආදරණීයයන්ගේ උණුසුමෙන් දීර්ඝතම රාත්‍රිය  දීප්තිමත් කරති.


මෙම උත්සව සැමරීම ඉරාන ජාතිකයන් විසින් පමණක් නොව, අසර්බයිජානය, ඇෆ්ගනිස්ථානය, කුර්දිස්තාන් කලාපය සහ ටජිකිස්තානය ඇතුළු පර්සියානු සංස්කෘතියේ බලපෑමට ලක් වූ ප්‍රදේශවල මෙන්ම කැනඩාව, එක්සත් ජනපදය සහ ඉන් ඔබ්බෙහි ප්‍රජාවන් අතර ද අගය කරනු ලැබේ. යාල්දා හි වැදගත්කම පවතින්නේ අඳුර පරදවා ආලෝකයේ ජයග්‍රහණයේ ප්‍රතිමූර්තිය තුළ වන අතර, පසුව දින දිගු වීමත් සමඟ බලාපොරොත්තුව සහ සියළුම දේවල් හි  නැවුම් බව ප්‍රකාශ කරයි.


 යාල්දාහි මූලාරම්භය

යාල්දා රාත්‍රිය කාලය හරහා ප්‍රතිරාවය කරයි, එහි මූලාරම්භය පුරාණ සොරොස්ට්‍රියානු ආගම සමඟ බැඳී ඇත. වසරේ දීර්ඝතම රාත්‍රිය ලෙස, ආලෝකය සහ අඳුර, හොඳ සහ නරක අතර සමතුලිතතාවය සංකේතවත් කරමින් ඉරාන සංස්කෘතිය තුළ එය විශේෂ ස්ථානයක් ගනී.ඓතිහාසික වශයෙන්, එය නපුරු බලවේග වඩාත් ප්‍රබල යැයි මිනිසුන් විශ්වාස කළ කාල පරිච්ඡේදයක් වූ අතර, හිරු උදාව යහපත්කමේ පුනර්ජීවනය ප්‍රකාශ කරන තෙක් අවාසනාව වළක්වා ගැනීම සඳහා ඔවුන් මුළු රාත්‍රිය පුරාම අවදියෙන් සිටියහ.Yalda Night, Shab-e Yalda ලෙසද හඳුන්වනු ලබන අතර, එය වසර 7,000කට පෙර සිට පැවත එන පුරාණ පර්සියානු උත්සවයකි.


පර්සියානු රජවරුන්, විශේෂයෙන්ම ඩේරියස් I, යාල්දාගේ වැදගත්කම හඳුනාගෙන එය නිල වශයෙන් දින දර්ශනයට එකතු කළේ ක්‍රි.පූ 502 දී පමණය. "යාල්දා" යන යෙදුම ආරම්භ වන්නේ සිරියැක් භාෂාවෙන් වන අතර එය "උපත" ලෙස පරිවර්තනය වේ. එය සූර්යයාගේ නැවත ඉපදීම සමරන උත්සවයක් සඳහා සුදුසු යෙදුමකි.ඉන්දියාව, ඉරානය සහ යුරෝපයේ ආර්යයන් ඇතුළු පුරාණ ශිෂ්ටාචාරයන්, ශීත සෘතුවේ පළමු රාත්‍රියෙන් පසු, දින ක්‍රමයෙන් දිගු වන අතර රාත්‍රිය පහව යන බව හඳුනාගෙන, මෙම ආකාශ සිදුවීම සූර්යයාගේ උපත ලෙස නම් කර එය ප්‍රකාශ කළේය. නව වසරක පැමිණීම කිතුනු නත්තලේ මූලයන් මෙම විශ්වාසය සමඟ ද බැඳී ඇති බව අනුමාන කෙරේ.එහි දිගු ඉතිහාසය සහ රසවත් පසුබිම හැරුණු විට, Shab-e Yalda යනු අද සන්දර්භය තුළද යෙදිය හැකි අලංකාර උත්සවයකි.




 යාල්දා රාත්‍රී සම්ප්‍රදායන්*

ශීත සෘතුවේදී සමරනු ලබන යාල්දා, වසරේ දීර්ඝතම රාත්‍රිය එකට ගත කිරීමට පවුල් රැස්වන ආදරණීය ඉරාන උත්සවයකි. සැමරුමට කේන්ද්‍රීය වන දෙළුම් සහ කොමඩු, ජීවිතය සහ සෞඛ්‍යය සංකේතවත් කරන අතර ඉටිපන්දම්වලින් ආලෝකමත් වූ රාත්‍රිය, අන්ධකාරය මත ආලෝකයේ ජයග්‍රහණය සංකේතවත් කරයි. මිනිසුන් සංවාදවල, කතන්දර කීමේ සහ විශේෂ යාල්දා ප්‍රණීත ආහාර භුක්ති විඳිමින්, පහන් වන තුරු අවදියෙන් සිටිති. මෙම උත්සවය ඉරාන සංස්කෘතිය මූර්තිමත් කර එකමුතුකම සහ සෘතු චක්‍රය අවධාරණය කරයි.

 
 යාල්දා රාත්‍රියේ ඉරාන වැසියන් කරන්නේ කුමක්ද?

ඉරානය පුරා සිටින පවුල් සහ පර්සියානු ජන කොටස් යාල්දා රාත්‍රියේදී බොහෝ විට වැඩිමහල් සාමාජිකයාගේ නිවසට එකට එකතු වේ.  ජීවිතය සහ හිරුගේ දීප්තිය සංකේතවත් කරමින් දෙළුම් සහ කොමඩු වැනි සාම්ප්‍රදායික ආහාර ඔවුන් භුක්ති විඳිති.විශේෂයෙන් කීර්තිමත් පර්සියානු කවියෙකු වන හෆීස්ගේ කවි කියවීම සැමරුමේ කේන්ද්‍රීය කොටසකි. මිනිසුන් එක් එක් ප්‍රාර්ථනා කරන අතර අහඹු ලෙස ඔහුගේ පොත විවෘත කරයි, ඔහුගේ පදවල මඟ පෙන්වීම තුළින් ඉටුවීම අපේක්ෂා කරයි. මෙයට අමතරව, කතන්දර කීම, විශේෂයෙන් වැඩිහිටියන් විසින්, තරුණ පරම්පරාවන් සඳහා පර්සියානු මිථ්‍යාවන් සහ ජනප්‍රවාදවල පොහොසත් කථා වස්තූන් ජීවමාන කරයි.


යාල්දා රාත්‍රිය ළං වන විට, ඉරාන් හි වීදි පිරී මිනිසුන් ඝෝෂා කරති. කඩිමුඩියේ බසාර්වල සිට දිදුලන නිවෙස් දක්වා, අඳුර පරදවා ආලෝකය ජය ගන්නා වසරේ දීර්ඝතම රාත්‍රියේ උණුසුම සහ සම්ප්‍රදායන් වැළඳ ගැනීමට සියල්ලෝම සූදානම් වෙති.


රාත්‍රිය පුරාම අවදියෙන් සිටීම යාල්දාවේ තවත් ප්‍රධාන අංගයකි.  මෙම උත්සවය සංකේතවත් කිරීම සඳහා, බොහෝ ඉටිපන්දම් හෝ කුඩා ගිනි දල්වා, ජීවිතයේ උණුසුම සහ ජීව ශක්තිය ප්‍රතිරාවය කරයි.

මෑත කාලවලදී, Yalda Night ඉරානයේ සහ සැලකිය යුතු පර්සියානු ප්‍රජාවන් සිටින රටවල ප්‍රසංග සහ නාට්‍ය ඇතුළු සංස්කෘතික සිදුවීම් මාලාවක් ද දැක ඇත. පැරණි සම්ප්‍රදායන් සහ නවීන උත්සව වල මෙම සම්මිශ්‍රණය Yalda Night සංස්කෘතික උරුමයේ සහ පවුල් බැඳීම්වල අද්විතීය සහ විචිත්‍රවත් ප්‍රකාශනයක් බවට පත් කරයි.


 පවුලේ රැස්වීම්

පවුලේ රැස්වීම් යාල්දා රාත්‍රියේ කේන්ද්‍රීය වේ, දිගුම රාත්‍රිය එකට ගත කිරීමට නැවත එක්වන ඥාතීන්ගේ උණුසුමෙන් නිවෙස් පුරා ගෝෂාකාරී වේ. මෙම සම්ප්‍රදාය ඥාතිත්වයේ සහ හවුල් අවස්ථා වල වැදගත්කම අවධාරණය කරයි. රාත්‍රිය ගෙවී යන විට, පවුලේ සාමාජිකයන් කතන්දර හුවමාරු කර ගනී, සිනහව බෙදා ගනී,  එකිනෙකාගේ ඇසුර භුක්ති විඳිති, බැඳීම් ශක්තිමත් කරමින් සහ සාමයෙන් ඔබ්බට පවතින මතකයන් නිර්මාණය කරති.


සාම්ප්‍රදායික ආහාර සහ පාන වර්ග රාශියක් යාල්දා රාත්‍රිය නිර්වචනය කරයි, සෘතුමය පලතුරු, ඇට වර්ග සහ විවිධ රසකැවිලි සමඟ විචිත්‍රවත් ලෙස පැතිරී ඇත. දෙළුම්, ඔවුන්ගේ රූබි-රතු බීජ සහ කොමඩු, විශේෂයෙන් වැදගත් වන අතර, ඉදිරි වසර සඳහා පොරොන්දුව සංකේතවත් කරයි. වසර 250 කට පෙර  යාල්දා මේසයට අපෙ ලංකාවේ තේ ද ඇතුලත් වුනි. අද ලංකා තේ ඔවුනට නැතුවම බැරි පානයකි.

 
අමුත්තන් සෞඛ්‍යයට සහ සතුටට පත් කිරීම සඳහා ‘ෂර්බත්’ නොහොත් වතුර සමඟ මිශ්‍ර කළ පැණිරස පර්සියානු සිරප් තොලගාමින් ‘අජිල්’ එන් මිශ්‍ර ඇට වර්ග සහ ‘බස්තානි සොනාටි’ නම් සාම්ප්‍රදායික ඉරාන අයිස්ක්‍රීම් වැනි සංග්‍රහවලට ප්‍රිය කරති

 කවි සහ කථා කියවීම

කාව්‍ය හා කතන්දර කියවීම යාල්දාවේ කාලානුරූපී සම්ප්‍රදායකි. හෆීස්ගේ ආදරණීය කවි එකතුවක් වන Divan-e Hafez වෙතින් පවුල් බොහෝ විට කියවනු ලබන අතර, එය අහඹු ලෙස විවෘත කරන විට ඉදිරි වසර සඳහා අනාවැකි සහ මග පෙන්වීමක් ඇති බව විශ්වාස කෙරේ.


 
වැඩිහිටියන් වීරත්වයේ සහ පැරණි ප්‍රඥාවේ කථා තරුණ පරම්පරාවන්ට පවසන බැවින්, ෂානාමේ හෝ රජවරුන්ගේ පොතේ එන වීර කාව්‍ය ද රාත්‍රිය පුරා දෝංකාර දෙයි. මෙම සම්ප්‍රදායන් විනෝදාස්වාදය ලෙස පමණක් නොව සංස්කෘතික සම්ප්‍රේෂණය සහ සාහිත්‍ය අගය කිරීම ද සිදු කරයි. Yalda Night ඉරාන උරුමයේ සහ වාර්ගික සහයෝගීතාවයේ ප්‍රතිමූර්තියක් බවට පත් කරමින් පොහොසත් සංස්කෘතික සන්දර්භයක් තුළ ඔවුන් සැමරුම් නැංගුරම් ලා ඇත.

 දෙළුම් සහ කොමඩු 

පලතුරු අතර, දෙළුම් සහ කොමඩු විශේෂයෙන් වැදගත් වේ. මෙම පලතුරු ද්විත්වය අනුභව නොකර සැබෑ යාල්දාවක් සැමරිය නොහැක. ඉතා සාම්ප්‍රදායික අනුවාදයක, මෙම සියලු අයිතම සහ තවත් බොහෝ දේ කොර්සි නමින් හැඳින්වෙන ඉරානයේ දක්නට ලැබෙන පහත් මේසයක තබයි, එයට යටින් මිනිසුන් වාඩි වී සිටින අතර අසල තේ බොයිලේරුවක් තබා ගනිති. ​​ඇත සමහර ප්‍රදේශවල, යාල්දා රාත්‍රියේ උත්සවයේදී ආහාරයට ගතහැකි කෑමවර්ග හතළිහක් පිරිනැමීම සිරිතකි. ඔවුන් හැකි තරම් රතු වර්ණ සහ ඉටිපන්දම් භාවිතා කරන අතර  රතු පැහැය රක්ත හිරු උදාවෙහි  පැහැය සහ ජීවිතයේ දීප්තිය සංකේතවත් කරයි. මෙම වර්ණයෙහි උණුසුම  සීතල, දිගු රාත්‍රියට ආශාව සහ ජීවය ගෙන එයි. එමනිසා, මෙම විචිත්‍රවත් වර්ණයෙන් ආහාර මේසය සැලසුම් කිරීම ඉතා වැදගත් වේ. ඉටිපන්දම් ද වැදගත් ය, ඒවා දිගු රාත්‍රියට ආලෝකය ගෙන දේ.


 දිවාන්-ඊ හෆීස්

ඉරාන පර්සියානු සංස්කෘතියේ සම්ප්‍රදායක් ලෙස යාල්දා රාත්‍රියේ Hafez Divan භාවිතා කරයි. Hafez Divan යනු 14 වන සියවසේ ජීවත් වූ සුප්‍රසිද්ධ පර්සියානු කවියෙකු වන Hafez ගේ කවි එකතුවකි. ඔහුගේ කවි ඉරාන සංස්කෘතිය තුළ ගැඹුරින් අගය කරන අතර බොහෝ විට ආදරය, අධ්‍යාත්මිකත්වය සහ ප්‍රඥාව යන තේමාවන් සමඟ සම්බන්ධ වේ. කෙනෙකුගේ ජීවිතය සහ අනාගතය පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබා දීමට හෆීස්ගේ කවියට බලය ඇති බව මිනිසුන් විශ්වාස කරති.

 
හෆීස්ගේ කවි කියවීම ඉරානයේ අව්‍යාජ යාල්දා සැමරුමක වඩාත්ම අත්‍යවශ්‍ය අංගයකි. සෑම ඉරාන පවුලකම පාහේ "Divan-e Hafez" හි එක් පිටපතක්වත් ඇති අතර බොහෝ දෙනෙකුට තුනක් හෝ හතරක් තිබේ. මෙම පොත භාවිතා කර 'Fal' නිර්මාණය කිරීම සම්ප්‍රදායික පුරුද්දට ඇතුළත් වේ. ෆාල් විස්තර කළ හැක්කේ පොත පරිශීලනය කිරීම, හෆීස්ගේ ඔඩෙස් භාවිතා කරන පේන කීමක් ලෙසය.

 කාව්‍ය සහ සාහිත්‍යය

අමුත්තන්ට ශබ්ද නඟා කියවීමට දිවාන්-ඊ හෆීස් සහ ෂානාමේහි පිටපත් සියලු දෙනාම කියවනු ලබයි. ජීවිතයේ සහ ජීව ශක්තියේ සංකේතය වැළඳ ගැනීම සඳහා මේස රෙද්දට, පිඟන් කෝප්පයට හෝ අලංකරණයට රතු පැහැති අංග ඇතුළත් කර ගනී.සාම්ප්‍රදායික සහ සමකාලීන ගීත යන දෙකම ඇතුළත් ධාවන ලැයිස්තුවක් නිර්මාණය කිරීමෙන්  යාල්දා සැමරුම වැඩි දියුණු කරගනී.

සියවසේ ගණනාවක් එපිට ජිවත් වූ  හෆිස්, ෆිරදවසී, කයියාම් වැනි කවීන් අද ත් සෑම ඉරාන නිවසක ම ජිවත් වෙති. ඉරාන වැසියන් ඒ තරමටම ආධ්‍යාත්මය අවදි කල ඒ පුජනිය කවීන් අගයති. 

මිනිස් ආදරණීය සැමරුමේ සාරය මූර්තිමත් කරන අලංකාර ලෙස නිර්මාණය කර ඇති යාල්දා රාත්‍රීය මිනිස් හදවතේ ගැඹුරුම තැනට කතා කරයි.

Tuesday, December 16, 2025

පිළිකා වෛද්‍ය විද්‍යාව සඳහා සිලිකන් නිම්න නව නිපැයුම් උළෙලේදී ඉරාන පර්යේෂකයෙක් රන් පදක්කම දිනා ගනී

 පිළිකා වෛද්‍ය විද්‍යාව සඳහා සිලිකන් නිම්න නව නිපැයුම් උළෙලේදී ඉරාන පර්යේෂකයෙක් රන් පදක්කම දිනා ගනී

Iranian researcher wins gold at Silicon Valley invention festival for cancer medicine



පිළිකා ප්‍රතිකාර සඳහා දායක වන නව්‍ය ඖෂධයක් සංවර්ධනය කිරීම හේතුවෙන් ඉරාන පර්යේෂකයෙක් කැලිෆෝනියාවේ පැවති සිලිකන් නිම්න ජාත්‍යන්තර නව නිපැයුම් උළෙල (SVIIF) 2025 දී රන් පදක්කම දිනා ගෙන තිබේ.IRNA ට අනුව, ඉරානයේ Qeshm දූපතේ උතුරු වෙරළ තීරයෙන් හමු වූ දුර්ලභ මුහුදු පිපිඤ්ඤා විශේෂයක් වන Holothuria scabra වලින් ලබාගත් සීනි සංයෝගවලින් ලබාගත් නැවත සංයෝජක, දැනුම පදනම් කරගත් ඖෂධයක් සංවර්ධනය කිරීම සඳහා ආචාර්ය මරියම් නූරි බාලන්ජි ,  උත්සවයේදී ඉහළම ගෞරවය ලබා ගත්තාය.


මානව වෛද්‍ය භාවිතය සඳහා නිර්මාණය කර ඇති මෙම නව නිපැයුම එන්නත් කළ හැකි හෝ මුඛ ආකාරයෙන් නිපදවිය හැකි අතර පිළිකා සෛල වර්ධනය වැළැක්වීම සහ විවිධ වර්ගයේ පිළිකා ඉවත් කිරීම අරමුණු කර ගෙන ඇත.මෙම ව්‍යාපෘතිය ආචාර්ය බාලන්ජි විසින් නිදහස් කලාප උත්තරීතර කවුන්සිලයේ සංවිධානාත්මක සගයන් සහ කැනඩාවේ විශේෂඥ හවුල්කරුවන් කණ්ඩායමක් සමඟ සහයෝගයෙන් සංවර්ධනය කරන ලදී.මෙම නව නිපැයුම SVIIF 2025 දී ලොව පුරා පළමු ස්ථානය ලබා ගත් අතර, පර්යේෂණ කණ්ඩායමේ සෑම සාමාජිකයෙකුටම රන් පදක්කම හිමි විය.



මෙම ජයග්‍රහණය, රටේ නිදහස් කලාප සමඟ අනුබද්ධ ඉරාන පර්යේෂකයෙකු ගෝලීය මට්ටමින් මෙම වෙනස අත්කර ගත් දෙවන අවස්ථාව සනිටුහන් කරයි.ආචාර්ය බාලන්ජි මීට පෙර ලෝක නව නිපැයුම් බුද්ධිමය දේපළ සංගම් (WIPA) අනුග්‍රහය යටතේ සංවිධානය කරන ලද 2023 කාඕසියුං නව නිපැයුම් සහ නවෝත්පාදන උළෙලේදී පළමු ස්ථානය සහ රන් පදක්කමක් දිනා ගෙන ඇති අතර, එහිදී ඇයට ගෞරවනීය පූර්ණ ශිෂ්‍යත්වයක් ද පිරිනමන ලදී.




ජාත්‍යන්තර නව නිපැයුම්කරුවන්ගේ සංගම් සම්මේලනය (IFIA) විසින් සංවිධානය කරන ලද SVIIF 2025, ලොව ප්‍රමුඛතම නවෝත්පාදන සිදුවීම් වලින් එකක් ලෙස සැලකේ. ලොව පුරා නව නිපැයුම්කරුවන් සහ නවෝත්පාදකයින් එක්රැස් කරමින් අගෝස්තු 8 සිට 10 දක්වා කැලිෆෝනියාවේ සැන්ටා ක්ලාරා සම්මේලන මධ්‍යස්ථානයේදී මෙම උත්සවය පැවැත්විණි.සෞඛ්‍ය සහ වෛද්‍ය විද්‍යාව, හරිත බලශක්තිය, පාරිසරික ආරක්ෂාව, පුනර්ජනනීය ක්‍රියාකාරකම්, ස්මාර්ට් කෘෂිකර්මාන්තය සහ ආහාර කර්මාන්තය ඇතුළු ක්ෂේත්‍ර හරහා පුළුල් පරාසයක නව නිපැයුම් සහ උසස් තාක්ෂණයන් සහභාගිවන්නන් විසින් ප්‍රදර්ශනය කරන ලදී.



ජාත්‍යන්තර වේදිකාවක නව නවෝත්පාදනයන් ඉදිරිපත් කිරීමට අමතරව, මෙම උත්සවය ගෝලීය ජාලකරණය සඳහා සහ ලොව පුරා සහභාගිවන්නන් අතර වාණිජ හා කාර්මික හවුල්කාරිත්වයන් ඇති කිරීම සඳහා වේදිකාවක් ලෙස සේවය කරයි.



Thursday, December 11, 2025

නූතන ඉරානයේ වෛද්‍ය තාක්‍ෂණ ප්‍රවණතා

 නූතන ඉරානයේ වෛද්‍ය තාක්‍ෂණ ප්‍රවණතා 

Medical Biotechnology Trends and Achievements in modern Iran 




ඉරානය මෑත වසරවලදී සැලකිය යුතු වෛද්‍ය වර්ධනයන් සිදු කර ඇති අතර, බොහෝ දුරට ඖෂධ සහ වෛද්‍ය උපකරණවල ස්වයංපෝෂිතභාවය කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීම, එහි ප්‍රාථමික සෞඛ්‍ය සේවා ජාලය පුළුල් කිරීම සහ ජෛව තාක්‍ෂණයේ දියුණුව හරහා  පෙරමුණ ට පැමිණ ඇත.ඉරානය, විශේෂයෙන් 1979 විප්ලවයෙන් පසු, ඖෂධ සහ උපකරණවල ස්වයංපෝෂිතභාවය කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීම, ශක්තිමත් ප්‍රාථමික සෞඛ්‍ය සේවා ජාලයක් සංවර්ධනය කිරීම සහ කඳ සෛල චිකිත්සාව සහ න්‍යෂ්ටික වෛද්‍ය විද්‍යාව වැනි ක්ෂේත්‍රවල පුරෝගාමී පර්යේෂණ සිදු කිරීම මගින් සැලකිය යුතු වෛද්‍ය දියුණුවක් අත්කර ගෙන ඇත. 


 ඖෂධ සහ උපකරණ ස්වයංපෝෂිතභාවය 

ඉරානය එහි අවශ්‍ය ඖෂධවලින් 97% ක් පමණ දේශීයව නිෂ්පාදනය කරයි, 1979 ට පෙර බොහෝ ඖෂධ සඳහා ආනයනය මත යැපීමට සිදුවිය. අද ඉරානය ශල්‍යාගාර, දැඩි සත්කාර ඒකක සහ ඩයලිසිස් උපකරණ ඇතුළුව අත්‍යවශ්‍ය රෝහල් උපකරණවලින් 85% ක් පමණ දේශියව නිෂ්පාදනය කරන අතර රටවල් 40 කට පමණ වෛද්‍ය තාක්ෂණයන් අපනයනය කරන්නෙකු බවට පත්ව ඇත.


 ජෛව තාක්ෂණය සහ පුනර්ජනනීය වෛද්‍ය විද්‍යාව 

හෙපටයිටිස් බී එන්නත සහ විවිධ ඉන්ටර්ෆෙරෝන් වැනි අධි තාක්‍ෂණික ජෛව ඖෂධ නිෂ්පාදනයේ ප්‍රමුඛතම ජාතීන් තුන අතර ඉරානය සිටී. කඳ සෛල විද්‍යාවේ ගෝලීය ප්‍රමුඛයා වන අතර පෙකණි වැල රුධිර ගබඩා කිරීම සහ අස්ථි ඇටමිදුළු බද්ධ කිරීම සම්බන්ධයෙන් ලොව  දෙවන ස්ථානයේ සිටී. විශේෂයෙන් ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල ශක්තිමත් ප්‍රාථමික සෞඛ්‍ය සේවා (PHC) ජාලයක් පුළුල් කිරීම විශාල සාර්ථකත්වයක් ලබා ඇති අතර එමඟින් ආයු අපේක්ෂාව සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි වී ළදරු හා මාතෘ මරණ අනුපාත අඩු වී ඇත.දුරස්ථ වෛද්‍ය සේවා අඩු සේවා සපයන ප්‍රදේශවලට ද ව්‍යාප්ත කර ඇත.


 විශේෂිත වෛද්‍ය ක්ෂේත්‍ර 

ඉරාන විශේෂඥයින් වකුගඩු බද්ධ කිරීම් 50,000 කට අධික ප්‍රමාණයක් සහ හෘද බද්ධ කිරීම් 7,000 කට අධික ප්‍රමාණයක් ඇතුළුව සංකීර්ණ ක්‍රියා පටිපාටි සිදු කරන අතර එමඟින් රෝගීන්ට විදේශයන්හි ප්‍රතිකාර ලබා ගැනීමේ අවශ්‍යතාවය අඩු වේ. ජාත්‍යන්තර සම්බාධක නොතකා, දියුණු තෙරනොස්ටික් කෙරෙහි අවධානය යොමු කරමින්, රට න්‍යෂ්ටික වෛද්‍ය විද්‍යාවේ "ගෝලීය බලාගාරයක්" බවට පත්ව ඇත.තවද ඉරාන විද්‍යාඥයින් පිළිකා පර්යේෂණවල ප්‍රගතියක් ලබා ඇති අතර, ඖෂධ ප්‍රතිරෝධය ජය ගැනීම සඳහා සංයෝජන ප්‍රතිකාර සහ ජාන පාදක ඖෂධ සැලසුම් සංවර්ධනය කිරීම ද ඇතුළත් වේ. වෛද්‍ය සංචාරක ව්‍යාපාරය: එහි දියුණු වෛද්‍ය පහසුකම්, ඉහළ පුහුණුව ලත්වෘත්තිකයන් සහ අඩු පිරිවැය හේතුවෙන්, ඉරානය සෞඛ්‍ය සංචාරක ව්‍යාපාරයේ ප්‍රධාන මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස මතු වී ඇති අතර, හෘද රෝග, අක්ෂි වෛද්‍ය විද්‍යාව, වඳභාවය සහ රූපලාවන්‍ය සැත්කම් සඳහා ප්‍රතිකාර සඳහා රටවල් 140 කින් පමණ රෝගීන් ආකර්ෂණය කර ගෙන ඇත.


1979 දී ඉරානයේ ආයු අපේක්ෂාව අවුරුදු 56 ක් පමණක් විය; අද එය අවුරුදු 19 ක පිම්මක් ලෙස 75 ක් ලෙස පවතී.සෞඛ්‍ය සේවා සඳහා ආයෝජනය කිරීම, පුළුල් කරන ලද රක්ෂණ ආවරණය සහ වඩා හොඳ වෛද්‍ය සේවා සඳහා ජාතික තල්ලුව මත ගොඩනගා ඇති වේගවත්, අධිෂ්ඨානශීලී ප්‍රගතියක් පිළිබඳ කතාවක් සංඛ්‍යා කියයි.එය ඉරානයේ ප්‍රගතිය සහ වෛද්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ හැකියාවන් පිළිබඳ ප්‍රතික්ෂේප කළ නොහැකි ලකුණකි.ජාතියක සෞඛ්‍යය පිළිබඳ පැහැදිලි දර්ශකයක් වන්නේ මාතෘ සහ ළදරු මරණ අනුපාතයයි.


ඉස්ලාමීය විප්ලවයේ ජයග්‍රහණයෙන් පසු, සායන සහ පුහුණු වෛද්‍ය කාර්ය මණ්ඩලය සඳහා ප්‍රවේශය වැඩි වූ විට, ඉරානයේ මාතෘ මරණ සජීවී උපත් 100,000 කට 20 දක්වා පහත වැටුණි. එය ගෝලීය අනුපාතයෙන් 1% ට වඩා අඩුය, එය දළ වශයෙන් 100,000 කට 200 කි. ප්‍රසව හා නාරිවේද විශේෂඥයින් එය රටේ නිහඬ වෛද්‍ය විප්ලවයක් ලෙස හඳුන්වයි.වර්තමානයේ, ඉරානය වෛද්‍ය විද්‍යාව සහ ඖෂධ ක්ෂේත්‍රයේ එහි දියුණුව සහ හැකියාවන් සඳහා ගෝලීය වශයෙන් ප්‍රමුඛ ජාතීන් අතර පිළිගැනේ. විද්‍යාත්මක සම්මන්ත්‍රණ සහ ජාත්‍යන්තර වෛද්‍ය සඟරා ඉරාන විද්‍යාඥයින් කෙරෙහි විශේෂ අවධානයක් යොමු කරයි. සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ නිලධාරීන්ට අනුව, ඉරානය ලොව පුරා විවිධ වෛද්‍ය මිණුම් සලකුණු වල සැලකිය යුතු ස්ථානයක් ලබා ගෙන ඇති අතර, වෛද්‍ය විද්‍යාවේ 15 වන ස්ථානය සහ ඖෂධවල 7 වන ස්ථානය ලබා ගෙන ඇත.


ඉරානයේ වෛද්‍ය සහ ඖෂධ ක්ෂේත්‍රයේ කැපී පෙනෙන ජයග්‍රහණ කිහිපයක් මෙන්න



විද්‍යාත්මක හා පර්යේෂණ දායකත්වයන්හි ඉරානය ගෝලීය වශයෙන් 15 වන ස්ථානය ලබා ගෙන ඇත.

වෛද්‍ය විද්‍යා විශ්ව විද්‍යාල 22 ක් ඇතුළුව ඉරාන විශ්ව විද්‍යාල 65 ක් ලොව පුරා ඉහළම විශ්ව විද්‍යාල අතර පිළිගැනේ.

පිළිකා රෝගීන්ගෙන් සැලකිය යුතු කොටසක් ඉරානයේ ඵලදායී ලෙස ප්‍රතිකාර කළ හැකි අතර ඉහළ සාර්ථකත්ව අනුපාත ඇත.රටට අවශ්‍ය ඖෂධවලින් 97% ක් දේශීයව නිෂ්පාදනය කෙරේ.

වැදෑමහ, රුධිරය සහ ඇටමිදුළු බද්ධ කිරීම් ඇතුළු විවිධ බද්ධ කිරීම් හරහා ඉරානයේ රෝග 70 කට වඩා ඵලදායී ලෙස ප්‍රතිකාර කරනු ලැබේ.


මෙම රට ආසන්න වශයෙන් වසර 20 ක් තිස්සේ සෛල චිකිත්සාව භාවිතා කරන අතර, එය ගෝලීය වශයෙන් මෙම ක්ෂේත්‍රයේ පුරෝගාමී රටවලින් එකක් බවට පත් කරයි. මෙම තාක්ෂණය යෙදවීමට හැකි වූ ලෝකයේ පළමු රටවල් 10 අතර ඉරානය ද සිටී. බොහෝ රටවල් තවමත් පර්යේෂණ අවධියේ පවතී, නමුත් ඉරානයේ, කෝනියා, හදවත සහ සම ඇතුළු විවිධ බද්ධ කිරීම් සඳහා කඳ සෛල සාර්ථකව භාවිතා කර ඇත.ජෛව තාක්‍ෂණ ක්ෂේත්‍රය තුළ, ඉරානය දැන් ලොව පුරා අදාළ තාක්ෂණික නිෂ්පාදන නිපදවන ඉහළම රටවල් තුන අතරට ගණන් ගනු ලැබේ. විශේෂයෙන්, එරට හෙපටයිටිස් බී එන්නත, එරිත්‍රොපොයිටින්, ඒවායේ මැදිහත්කරු, එස්ටර පෙටොකිනේස්, ජීසීඑස්එෆ් සහ බීටා ඉන්ටර්ෆෙරෝන් වැනි නිෂ්පාදන නිෂ්පාදනය කරයි.


පසුගිය දශක තුන තුළ, ඉරානය එහි පර්යේෂණ ශ්‍රම බලකායේ කැපී පෙනෙන වැඩිවීමක් අත්විඳ ඇති අතර එය 26 ගුණයකට වඩා පුළුල් වේ. මෙම වර්ධනය වෛද්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ රටේ විද්‍යාත්මක තත්ත්වය සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ නංවා ඇති අතර, එය දැනට ප්‍රමාණාත්මකව සහ ගුණාත්මකව 15 හෝ 16 වන ස්ථානයේ සිටී. විශේෂයෙන්, මෙම ශ්‍රේණිගත කිරීම සැලකිය යුතු දියුණුවක් අත්විඳ ඇති අතර, එය මීට පෙර 1979 දී 101 හි පැවති බව සලකන විට. ඊට අමතරව, 1990 දශකයේ මුල් භාගයේදී, විද්‍යාත්මක ලිපිවල වර්ධනය අතින් ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජය ඉහළම ස්ථානය හිමි කර ගත්තේය


ප්‍රතිකාර සඳහා කිසිදු රෝගියෙකු විදේශගත නොකෙරේ. 

වර්තමානයේ, ප්‍රතිකාර සඳහා රෝගීන් විදේශගත කිරීමේ අවශ්‍යතාවයක් නොමැති අතර, එය 1970 ගණන්වල වාර්ෂිකව රෝගීන් 11,000 ක් පමණ විදේශගත කළ තත්වයට වඩා සැලකිය යුතු වෙනසක් සනිටුහන් කරයි. එකල එක් රෝගියෙකු සඳහා සාමාන්‍ය වියදම ආසන්න වශයෙන් ඩොලර් 10,000 ක් විය. 1988 වසරට පෙර, ඉරානය රට තුළ ක්‍රියාකාරීව සේවය කළ විදේශීය වෛද්‍යවරුන් 5,000 කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් සත්කාරකත්වය දැරූ අතර, එක් එක් වෛද්‍යවරයා ඩොලර් 2,500 සිට 3,000 දක්වා සාමාන්‍ය වැටුපක් උපයා ඇත. මානව සම්පත්වල මෙම සැලකිය යුතු දියුණුව හේතුවෙන් අවම වශයෙන් වාර්ෂිකව ටොමන් ට්‍රිලියන 12 ක (ඉරාන මුදල්) ඉතිරියක් ඇති වී ඇති අතර, එය රටේ සෞඛ්‍ය සේවා අංශයේ කැපී පෙනෙන ප්‍රමාණාත්මක හා ගුණාත්මක දියුණුවට හේතු වී ඇත.


ඉරාන විශ්ව විද්‍යාල කිහිපයක වෛද්‍ය විද්‍යා ක්ෂේත්‍රයේ ජාත්‍යන්තර සිසුන් 6,500 ක් දැනට අධ්‍යාපනය ලබමින් සිටිති.වර්තමානයේ, රටවල් 50 කින් සිසුන් 6,500 කට අධික සංඛ්‍යාවක් ඉරානයේ වෛද්‍ය විද්‍යා විශ්ව විද්‍යාලවලට ඇතුළත් වී සිටින අතර, ඔවුන්ගේම අධ්‍යාපනයේ පිරිවැය දරයි. මෙම ශක්තිමත් ජාත්‍යන්තර ඇතුළත් වීම ඉරානයේ ශක්තිමත් අධ්‍යාපන හැකියාවන් පිළිබිඹු කරයි. එපමණක් නොව, ඉරානයේ විශ්ව විද්‍යාල සැලකිය යුතු ප්‍රගතියක් ලබා ඇති අතර, දැන් ගෝලීය වශයෙන් ඉහළම විශ්ව විද්‍යාල 500 අතරට ශ්‍රේණිගත කර ඇත.


 ලියුකේමියාවට ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා ජාන චිකිත්සාව සාක්ෂාත් කර ගැනීම 



ඉරාන පර්යේෂකයින් රටේ පළමු වරට නව්‍ය "ජාන චිකිත්සාව" ප්‍රවේශය භාවිතා කරමින් රෝගියෙකුගේ රුධිර පිළිකාවට සාර්ථකව ප්‍රතිකාර කිරීමෙන් සැලකිය යුතු සන්ධිස්ථානයක් අත්කර ගත්හ. "ජාන චිකිත්සාව" ගෝලීය වශයෙන් පිළිකාවට ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා අති නවීන ක්‍රමයක් නියෝජනය කරයි. ඉරාන දැනුම පදනම් කරගත් සමාගමක සාමූහික උත්සාහයන් තුළින් මෙම ජයග්‍රහණය කළ හැකි විය. විශේෂයෙන්, ලොව පුරා බහුජාතික සමාගම් දෙකක් පමණක් දැනට මෙම උසස් ප්‍රතිකාර ක්‍රමය ලබා දෙයි.


ඉරානය තුළ මෙම දැනුම සාර්ථකව දේශීයකරණය කිරීම දේශීය පර්යේෂකයන්ගේ කැපී පෙනෙන දායකත්වය ඉස්මතු කරයි. ජාන චිකිත්සාව යනු පුද්ගලයෙකුගේ සෛල තුළ ජානමය උපදෙස් සක්‍රීය කිරීම, රෝග සඳහා ප්‍රතිකාර කිරීම සහ වැළැක්වීම යන දෙකටම ක්‍රමයක් ලෙස සේවය කිරීමයි. සෛලයක ජීවිතයේ විවිධ අංශ නියාමනය කිරීමේදී ජාන තීරණාත්මක කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි, සෛල වර්ධනය වීමට, ක්‍රියා කිරීමට සහ බෙදීමට හැකි වන මූලික කේතය නවාතැන් ගනී.


ඉරාන නිර්වින්දන නිෂ්පාදනය

ඉරාන විද්‍යාඥයින් දේශීය වෙළඳපොළට නිර්වින්දන ඖෂධයක් නිෂ්පාදනය කර හඳුන්වා දීමෙන් සැලකිය යුතු සන්ධිස්ථානයක් අත්කර ගෙන ඇති අතර, මෙම ඖෂධය රට තුළ දේශීයකරණය කිරීමේ පළමු අවස්ථාව සනිටුහන් කරයි. ඖෂධ ආයෝජන සමාගම සැපයුම් දාමය අධීක්ෂණය කළ අතර බොරුජර්ඩ් එක්සිර් ඖෂධ සමාගමේ කෙටමින් නිර්වින්දන ඖෂධ සඳහා නිෂ්පාදන මාර්ගය ආරම්භ කළේය.දේශීය විශේෂඥයින්ගේ සහයෝගී උත්සාහයන් තුළින්, මෙම ඖෂධයේ කුප්පි 20,000 ක ආරම්භක කණ්ඩායමක් වෙළඳපොළට සාර්ථකව හඳුන්වා දී ඇත. එක්සිර් ෆාමසියුටිකල්ස් හි කෙටමින් නිෂ්පාදනය ස්ථාපිත කිරීමෙන්, අනවශ්‍ය ආනයන මත යැපීම අඩු කිරීම සහ විදේශ මුදල් පිටතට ගලා යාම වැළැක්වීම රට අරමුණු කරයි. ශල්‍යකර්ම සැකසුම් සහ දැඩි සත්කාර ඒකකවල සාමාන්‍ය නිර්වින්දනය ඇති කිරීමට සහ පවත්වා ගැනීමට කෙටමින් ප්‍රධාන වශයෙන් භාවිතා කරයි. ඊට අමතරව, එහි වේදනා නාශක ගුණාංග නිසා, ශල්‍යකර්ම ක්‍රියා පටිපාටිවලින් පසු උග්‍ර හෝ නිදන්ගත වේදනාව ඵලදායී ලෙස සමනය කළ හැකි අතර, එමඟින් පශ්චාත් ශල්‍යකර්ම දැඩි සත්කාර ඒකකවල අනෙකුත් වේදනා නාශක අවශ්‍යතාවය සහ භාවිතය අඩු කරයි.


විශාලතම "පිළිකා නාශක" ඖෂධ නිෂ්පාදන රේඛාවේ ඉදිකිරීම් අවසන් කිරීම

වර්තමානයේ, ටැමින් ෆාමසියුටිකල් ආයෝජන සමාගම (ටිපිකෝ) රටේ විශාලතම පිළිකා ඖෂධ නිෂ්පාදන මාර්ගය ආරම්භ කර ඇත. විශේෂයෙන්, මෙම ඖෂධ රේඛාව ස්ථාපිත කිරීමේදී දේශීය සම්පත් භාවිතය සහ අධ්‍යයන විශේෂඥයින්ගේ සහභාගීත්වය සුවිශේෂී වේ. මෙම පහසුකම තුළ නිෂ්පාදනය කරන ලද ඖෂධ විදේශ මුදල් පිටතට ගලායාම ඵලදායී ලෙස සීමා කර ඇත.තවද, මෙම නිෂ්පාදන ඒකකයට රටට විදේශ ආදායමක් උපයා ගැනීමේ හැකියාව ඇත. පිළිකා නාශක ඖෂධ පුළුල් පරාසයක් නිෂ්පාදනය කිරීමේ හැකියාව ඇතිව, මෙම අලුතින් දියත් කරන ලද නිෂ්පාදන මාර්ගය ඉරානයේ පිළිකා නාශක ඖෂධ සැපයුමේ සැලකිය යුතු සන්ධිස්ථානයක් ලෙස සැලකේ. මීට පෙර, මෙම මාර්ගය තුළ නිෂ්පාදනය කරන ලද ඖෂධවලින් සැලකිය යුතු කොටසක් ප්‍රධාන වශයෙන් ආනයනය කරන ලදී. කෙසේ වෙතත්, මෙම මාර්ගය ක්‍රියාත්මක කිරීම මඟින් අවශ්‍ය පිළිකා නාශක ඖෂධවලින් සැලකිය යුතු කොටසක් දේශීයව නිෂ්පාදනය කිරීමට පහසුකම් සැලසී ඇත.


 මියගිය පුද්ගලයෙකුගේ ජීවමාන අවයවයක් අවශ්‍ය පුද්ගලයෙකුට අවයව බද්ධ කිරීම 


සම්පූර්ණයෙන්ම මියගිය පුද්ගලයෙකුගේ සිට ජීවමාන ලබන්නෙකු දක්වා පළමු අවයව බද්ධ කිරීම මැද පෙරදිග ටෙහෙරානයේ රසූල් අක්‍රම් රෝහලේදී සාර්ථකව සිදු කර ඇත. .බද්ධ කිරීම පිළිබඳව සාකච්ඡා කරමින් ඔවුන් පැහැදිලි කළේ, ගෝලීය වශයෙන් සහ රට තුළ දැනට ක්‍රියා පටිපාටි වර්ග දෙකක් ඇති බවයි. වඩාත් පොදු ප්‍රවේශය වන්නේ මොළයේ මරණය තහවුරු කිරීම සහ පසුව අවයව පරිත්‍යාග කිරීමයි, එය වසර ගණනාවක් තිස්සේ රට තුළ ස්ථාපිත කර ඇති පිළිවෙතකි. දෙවන වර්ගය පශ්චාත් මරණ පරීක්ෂණ හෘද බද්ධ කිරීමකි, එයට හෘදයාබාධයක් අත්විඳ ඇති රෝගියෙකුගෙන් හදවත ලබා ගැනීම ඇතුළත් වේ. අදාළ ශිල්පීය ක්‍රම සහ උපකරණ භාවිතා කරමින්, අවයව පරිත්‍යාග කිරීමේ ක්‍රියාවලිය සිදුවීමට පෙර රෝගියා පැය 24 සිට 48 දක්වා දිවි ගලවා ගනී.


කෙසේ වෙතත්, ඉරාන විශේෂඥයින් විසින් පවත්වනු ලබන තුන්වන ආකාරයේ බද්ධ කිරීම සඳහා පරිත්‍යාගශීලී රෝගියෙකු සම්පූර්ණ හෘදයාබාධයකට ලක්වන අතර, ලබන්නා රෝගියාට අක්මාව, වකුගඩු සහ හෘද පටක අවශ්‍ය වේ. ජාත්‍යන්තර හෘද හා පෙනහළු බද්ධ කිරීමේ සඟරාවේ සොයාගැනීම් වලට අනුව, මෙම විශේෂිත ආකාරයේ බද්ධ කිරීමක් මෙතෙක් ගෝලීය වශයෙන් ලේඛනගත කර නොමැත. විස්තර කිරීමට නම්, සායනික මරණයෙන් මිනිත්තු 60 ක් සහ අසාර්ථක පුනර්ජීවන උත්සාහයකින් පසු, රෝගියා ශල්‍යාගාරයට මාරු කළ පළමු අවස්ථාව මෙයයි. හෘද පෙනහළු පොම්පයක් සහ විශේෂිත පෙරහන් භාවිතා කරමින්, රෝගියාගේ රුධිරය නැවත ශරීරයට හඳුන්වා දෙන ලද අතර, එමඟින් රෝගියාගේ ශරීර අවයව සාර්ථකව බද්ධ කිරීමට සහ පරිත්‍යාග කිරීමට හැකි විය


මාස හයක කාලයක් තුළ, මෙම ක්‍රමය භාවිතයෙන් අවයව බද්ධ කිරීම් තුනක් සාර්ථකව සිදු කර ඇති අතර, එමඟින් විභව පරිත්‍යාගශීලීන්ගේ සංචිතය ඵලදායී ලෙස පුළුල් කර ඇත. මෙම නව්‍ය බද්ධ කිරීමේ ප්‍රවේශය විවිධ හේතූන් මත, විශේෂයෙන් මොළය මියගිය පරිත්‍යාගශීලීන් සම්බන්ධ අවස්ථාවන්හිදී, අවයව පරිත්‍යාගශීලීන්ගේ විභව අඩුවීමට ආමන්ත්‍රණය කරයි. කෙසේ වෙතත්, මෙම නව තාක්‍ෂණය සමඟ, විභව පරිත්‍යාගශීලීන්ගේ සංඛ්‍යාව සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි වන අතර, මියගිය අයගේ පවුල් සඳහා වැඩි තෘප්තියක් ගෙන එයි. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, මෙම දියුණුව ලබා ගත හැකි පරිත්‍යාගශීලීන්ගේ සංඛ්‍යාව සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ නංවා ඇති අතර, පසුව බද්ධ කිරීමේ පොරොත්තු ලේඛනයේ දිග අඩු කරයි. මෙම අවස්ථා පුරාම, නිර්වින්දන සහ පොම්ප කණ්ඩායම් ඇතුළු විවිධ ප්‍රවීණ කණ්ඩායම්, බද්ධ කිරීමේ ක්‍රියා පටිපාටි අතරතුර මෙහෙයුම් කාමරයේ උපකාරී වී ඇත. 


විශේෂයෙන්, සාර්ථක අවයව පරිත්‍යාග සහ කීර්තිමත් ජාත්‍යන්තර සඟරාවක ලිපියක් ප්‍රකාශයට පත් කිරීම හරහා ලබාගත් ගෝලීය පිළිගැනීම හේතුවෙන් සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය මෙම ජයග්‍රහණය ප්‍රසිද්ධියේ පිළිගත්තේය.


Friday, December 5, 2025

ලෝක පාංශු දිනය යනු අප පෘථිවිය සමඟ අන්තර් ක්‍රියා කරන ආකාරය නැවත සිතා බැලීමට අවස්ථාවක්

 ලෝක පාංශු දිනය යනු අප පෘථිවිය සමඟ අන්තර් ක්‍රියා කරන ආකාරය නැවත සිතා බැලීමට අවස්ථාවක් 

World Soil Day (5th of December)  - An Opportunity to rethink how we interact with mother earth 




ලෝක පාංශු දිනය සෞඛ්‍ය සම්පන්න පසක වැදගත්කම කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීම සහ පාංශු සම්පත් තිරසාර කළමනාකරණය සඳහා පෙනී සිටීම අරමුණු කරයි. ඉරානයේ ජාතික පාංශු සතිය 'පස සහ සෞඛ්‍යයෙන් පස සහ සංස්කෘතිය දක්වා' යන තේමාව යටතේ සනිටුහන් කර ඇති බව IRIB වාර්තා කරයි.ලෝක පාංශු දිනය නිමිත්තෙන් සමුළුවක් පැවැත්වීමට නියමිතය. එයට දේශීය හා ගෝලීය විද්‍යාඥයින්ගේ සහභාගීත්වයෙන් ජාත්‍යන්තර විද්‍යාත්මක සම්මන්ත්‍රණයක් පැවැත්වීම මෙන්ම පාංශු ක්‍රියාකාරකම් සහ පාංශු හායනයේ ප්‍රතිවිපාක විස්තාරණය කිරීම පිළිබඳ අධ්‍යාපනික වැඩමුළු ද ඇතුළත් වේ.



කෙසේ වෙතත්, දේශගුණික විපර්යාස සහ මානව ක්‍රියාකාරකම් හමුවේ, පස හායනය වෙමින් පවතී. ඛාදනය ස්වභාවික සමතුලිතතාවයට බාධා කරයි, ජලය කාන්දු වීම සහ සියලු ආකාරයේ ජීවීන් සඳහා ලබා ගැනීමේ හැකියාව අඩු කරයි, සහ ආහාරවල විටමින් සහ පෝෂ්‍ය පදාර්ථ මට්ටම අඩු කරයි. තිරසාර පාංශු කළමනාකරණ පිළිවෙත් ඛාදනය හා දූෂණය අඩු කරන අතර ජල කාන්දුව සහ ගබඩා කිරීම වැඩි දියුණු කරයි. ඒවා පසෙහි ජෛව විවිධත්වය ආරක්ෂා කරයි, සාරවත් බව වැඩි දියුණු කරයි, සහ කාබන් වෙන් කිරීමට දායක වේ, දේශගුණික විපර්යාසයන්ට එරෙහි සටනේදී තීරණාත්මක කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි.




නමුත් අපි පස ගැන සිතන විට, අපි සෑම විටම පාහේ එය ග්‍රාමීය හා සොබාදහම සමඟ සම්බන්ධ කරමු. නාගරික පස ද මූලික බව අපි කලාතුරකින් සලකා බලමු. ඇස්ෆල්ට්, ගොඩනැගිලි සහ වීදි යට පස පිහිටා ඇති අතර එය පාරගම්ය සහ වෘක්ෂලතා නම්, වැසි ජලය අවශෝෂණය කර ගැනීමට, උෂ්ණත්වය නියාමනය කිරීමට, කාබන් ගබඩා කිරීමට සහ වාතයේ ගුණාත්මකභාවය වැඩි දියුණු කිරීමට උපකාරී වේ. නමුත් එය සිමෙන්තිවලින් මුද්‍රා තැබූ විට, එය මෙම කාර්යයන් නැති කර ගන්නා අතර, නගර ගංවතුරට, අධික උනුසුම් වීමට සහ දූෂණයට වඩාත් ගොදුරු වේ.එමනිසා, ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයින්ගේ සිට පුරවැසියන් දක්වා සැමට - නාගරික අවකාශයන් මුල සිටම නැවත සිතා බැලීමට, හරිත, වඩාත් ඔරොත්තු දෙන සහ සෞඛ්‍ය සම්පන්න නගර ගොඩනැගීමට ආරාධනා කරයි



මේ අතර 2024 කිං භූමිබෝල් ලෝක පාංශු දින සම්මානය ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජයේ කෘෂිකර්ම අමාත්‍යාංශයේ ජල හා පාංශු දෙපාර්තමේන්තුවට පිරිනමන ලදී. මෙම පිළිගැනීම 2023 දී බලපෑම් සහිත ලෝක පාංශු දින (WSD) සැමරුම් සංවිධානය කිරීම සහ ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජයේ කැපී පෙනෙන උත්සාහයන් ඉස්මතු කරයි. 2024 කිං භූමිබෝල් ලෝක පාංශු දින සම්මානය ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජයේ කෘෂිකර්ම අමාත්‍යාංශයේ ජල හා පාංශු දෙපාර්තමේන්තුවට පිරිනමන ලදී. මෙම පිළිගැනීම 2023 දී බලපෑම් සහිත ලෝක පාංශු දින (WSD) සැමරුම් සංවිධානය කිරීම සහ ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජයේ කැපී පෙනෙන උත්සාහයන් ඉස්මතු කරයි