පුරාණ සිංහල සමාජයේ පර්සියානු සබඳකම්

 

පුරාණ සිංහල සමාජයේ පර්සියානු සබඳකම් -  Early Relations Between Persia and Sinhala Buddhists 

පර්සියානු සංස්කෘතිය ලංකාව කෙරෙහිත් බහුතරයකගේ ආගම වූ බෞද්ධාගම කෙරෙහිත් විශාල බලපෑම් එල්ල කර ඇත. මෙම බලපෑම් අද ඊයේ ඇරඹුනාක් නොව වසර දෙදහස් පන්සිය ගණනකට පෙර සිට සිදු වූවකි. ගොඩනැගිලි, ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය නගර නිර්මාණ, වාරි මාර්ග, වාපි කර්මාන්තය, කලා ශිල්ප, ආගමික විශ්වාස හා දර්ශනය වැනි මනුෂ්‍ය ශිෂ්ටාචාරයකට අදාළ සෑම අංශයක් ම ලංකාව ට දායාද කරන ලද්දේ පර්සියාව හෙවත් වත්මන් ඉරාන දේශය මගිනි. 

ඉන්දියාව ලංකාවේ සංස්කෘතියේ ප්‍රභවස්ථානය ලෙස සැලකෙන්නේ නමුදු ඉන්දියානු සංස්කෘතියේ ප්‍රභවය ද ඉරානය ම විය. අති පුරාණයේ සිට ඉරානය සතු ලෝක ව්‍යාප්ත අධිරාජ්‍යයක් පැවත ඇත. මධ්‍යධරණී ප්‍රදේශ, මැද පෙරදිග, හා දකුණු දිග ආසියාව තෙක් මෙම අධිරාජ්‍යය පැතිර තිබුණු බවට ලෝකයේ විවිධ රටවල ඇති ඓතිහාසික තොරතුරු, දේව කතා, හා පුරාවෘත්ත පිළිබඳ ව අපක්ෂපාතී විමර්ශනයක යෙදුන විට පෙනී ගොස් තිබේ. ඇතිවෙමින් හා නැතිවෙමින් තිබුණ මෙම බලසම්පන්න පර්සියානු අධිරාජ්‍යය අවසන් වරට බිඳ හෙළන ලද්දේ ග්‍රීක ජාතික ඇලෙක්සැන්ඩර් රජු විසිනි. 

බුද්ධ කාලයේ හෙවත් ක්‍රි.පු 6 වන සියවස පමණයේ දීත් ඉරානීය අධිරාජ්‍යය දකුණු දිග ආසියාව කරා පැතිර පැවතිණි. මගධ, කෝසල, වත්ස්‍ය, අවන්ති යන රාජධානි මෙන්ම කෝසලය ට අයත් සුද්දෝධන රජු ගේ කපිල වස්තු පුරය ද අධිරාජ්‍යයේ යටත් විජිත හෝ මිත්‍ර ගිවිසුමෙන් බැඳුන යටත් රාජ්‍යය හෝ විය.  ශාක්‍යය වංශිකයින් අධිරාජ්‍යයා සමග සමීප සබඳතා පවත්වා ඇත. 

කිහිප විටක්ම අධිරාජ්‍යයා ඉන්දියාව ට ද, ශාක්‍යය මුණින්ද්‍රයන් පර්සියාව ට ද සංචාරය කර ඇත. බුදුවිමෙන් සත් වන වර්ෂයේ දී අභි ධර්මය දේශනා කිරීමට හා තෙමසක් වස් වැසීමට බුදුන් වහන්සේ පර්සියානු අධිරාජ්‍යයාගේ වාස භාවන ට ගිය බවක් ද, අතිශයින් පැහැදුණු අධිරාජ්‍යයා බුදුන් ගේ පුනරාගමනයේ දී සිය මාලිගාවේ සිට බිම දක්වා රුවන් හිණි මගක් කරවූ බවට ද බෞද්ධ සාහිත්‍යයේ සඳහන් වේ.

පර්සියානු අධිරාජ්‍යයාගේ  තවත් අනෙක විධ තොරතුරු අපමණවත් බෞද්ධ සාහිත්‍යයේ විස්තර කෙරේ. ඔහුගේ නගරයේ ශ්‍රී විභූතිය, එහි ඇති අලංකාර මන්දිර, ප්‍රාසාද, පියගැට පෙළ, කැටයම් රූ කම්, වේදිකා, මණ්ඩප පමණක් නොව එම රජුගේ බිසවුන් , ඔවුන්ගේ නම්, ඔවුන්ගේ පැහැය, එරට පිපෙන මල්, ගස් වර්ග, රථ වාහන, ගැන ද අධිරාජ්‍යයාගේ රාජ්‍යය පාලන විධි, ඒ ඒ ප්‍රදේශ පාලනය සදහා පත් කර සිටි සත් රජ ( khshatrapa) වරු, රජු කරවන ලද මංමාවත්, පොදු ජන සේවා, හා මහජන සබඳතා වැනි යනාදි සෑම දෙයක් ම පමණ ට වඩා විස්තර කර ඇත. 

අධිරාජයාත් ශාක්‍යනුත් අතර දැඩි හිතවත් කමක් නොවන්නට මෙවැනි විස්තරයක් බුදුන් ගෙන් හෙළි නොවනු ඇත. පැරණි සිංහල සාහිත්‍යයේ ගුත්තිල කාව්‍යයෙහි මෙම අධිරාජ්‍යයා පිළිබඳ සදහන් ව ඇත්තේ මෙසේ ය. 

 දහසක් දිවැස් ඇති 

 දෙදෙව් ලොවටම අධිපති 

 මට ඉඳුරු දික් පති 

 දනෝ සක් දෙවිඳු යැයි පවසති 

ශක්‍රයා හෙවත් " සක්ක" නමින් හඳුන්වන්නේ අදෘශ්‍යමාන ආත්මයක් සහිත වූ අමනුෂ්‍යයෙක් නොව එවකට පර්සියාවේ අධිරාජයා වූ  මහා ඩේරියස් රජතුමාය. බෞද්ධ සාහිත්‍යයේ ඔහු සක්ක, ශක්‍ර, සක් වැනි නම් රාශියකින් ද ඩේරියස් රජතුමා 

හක්කමානුසිය රජ පෙළපතේ අට වැනි රජු ලෙස හදුන්වා ඇත. අධිරාජ්‍යය, චක්‍රවර්ති රාජ්‍යය, යන නමින් භාවිතා කෙරේ.

බෞද්ධයින් අතර චක්‍රවර්තී රාජ්‍යය යනු ඉතා බලසම්පන්න තනතුරකි. පර්සියානු අධිරාජ්‍යයා සාමාන්‍ය ජන ජීවිතය ට කෙතරම් බලපා ඇත්දැයි කිවහොත් ඔහු බලවත් දෙවියෙකු ලෙස සැලකීමට ඉන්දියානුවන් පුරුදු ව සිටියහ. 

වර්තමාන ඉරානයේ  පසර්ගාදේ හි  ( Pasargadae) උස් වූ ගල් කන්දක් පාමුල කපා මට්ටම් කළ කළු ගලින් නිර්මිත අඩි 1500 ක් දික් වූ ද, අඩි 950 ක් පළල් වූ ද , අඩි 20ක් උස් වූ ද, මාලකයක් මස්තකයේ ඉතා අලංකාර වූ 

කැටයමෙන් යුත් උස් වූ ශෛලමය ටැම්, බිත්ති හා  සෝපාන, ඇතුළත් වූ නටබුන් ගොඩනැගිලි සංකීර්ණය නියත වශයෙන්ම ශක්‍ර පුරය හෙවත් අධිරාජ්‍යය මාලිගය බවට කල්පනා කළ හැකිය.

මහමෙර මුදුනේ සිට ශක්‍ර භවනයේ ඇති පාණ්ඩුකම්බල ශෛලාසන යේ සිටින ශක්‍රයා ලෝක වාසී සත්වයෙකු ට යම් අසාධාරණයක් සිදු වූ කළ, සිය ගලසුන රත් වී ලොව දෙස බලන බවක් පැරැන්නෝ විශ්වාස කළහ. " අනේ සකෝ බල ලෝ "යනුවෙන් මිනිසුන් පවසන්නේ එබැවිනි. ඩේරියස් රජු ගේ නිලධාරීන් ලොව පුරා සිටි අතර , යුක්තිය හා සාධාරණත්වය ඉටු කිරීමට ඔවුන් යොදවා තිබුණි. 

ලොව සිදු වූ සෑම දෙයක්ම අධිරාජ්‍ය යා ට වාර්තා වී ඇති හෙයින් ඔහුට " දහසක් දිවැස් ඇති" යන විශේෂණය යොදන්න ට ඇත.

වජ්‍රායුධය රැගත් ශක්‍ර රූපය චිත්‍රකුට පර්වතයේ ඇතැයි කරන සදහන ට සමාන රූපයක් බැහිස්ථාන් සෙල්ලිපිය කොටා අති ගලේ තිබෙන ඩේරියස් රජුගේ රූපයෙන් පෙන්නුම් කෙරේ. අධිරාජ්‍යයාට අයත් රාජධානි අතර පර්සියාව හා මිඩීයාව යන දෙරට අතර " දෙදෙව් ලොව" ලෙස ද ඇෆ්ගනිස්ථානය, සින්ඩ්, පන්ජාබ්, හා කාශ්මීර් යන ප්‍රාන්ත " චතුර්මහා රාජකය" ලෙස ද සැලකිය හැකිය. 

ඒවාට අධිපතියන් වූ වරන් රජ දරුවෝ හෙවත් සිවු වරං දෙවියෝ පාර්සි අධිරාජ්‍යයාගේ ආණ්ඩුකාරවරු විය හැකිය. වරන් රජ දරුවෝ ද අධිරාජ්‍යයා මෙන් ම බුදුන් ට හා බෞද්ධයින්ට අතිශයින් හිතවත් වූහ. මේනයින් බෞද්ධ සාහිත්‍යයේ සදහන් ශක්‍රයා ගේ කතාන්දරය පර්සියාවේ අධිරාජයා ගේ කතාව මිස අනෙකක් නොවන බැව් සක්සුදක් සේ පැහැදිලිය. 

බුදුන් වහන්සේ පර්සියානු රජු ට කෙතරම් පක්ෂපාතී බවක් දක්වන්නට ඇත්දැයි මෙයින් මනාව ඔප්පු වේ. බෞද්ධ කතා, ධර්මෝපදේශ, උදාහරණ සඳහා ශක්‍රයා යොදාගත් අවස්ථා බොහෝය. ධජග්ග, සක්ක පඤ්හ වැනි සූත්‍ර දේශනා ශක්‍රයාගේ 

තේජෝබල පරාක්‍රමය හුවා දැක්වීමට කරන ලද ඒවාය. ගුත්තිල, සස, වෙස්සන්තර වැනි බොහෝ ජාතක කථාන්දර වලදී බෝධි සත්වයා ගේ පිහිටට ආවේ ශක්‍රයා ය. ශක්‍රයා ගෙන් තොර වූ බෞද්ධ කතාවක් නොමැති තරම් ය. මෙසේ බෞද්ධ දර්ශනය කෙරෙහි වූ ශක්‍ර හෙවත්  පර්සියානු අධිරාජ්‍යයාගේ බලපෑම් අතිශයින් ප්‍රබල විය. 

ලංකාව ගැන සැලකීමේ දී ද ඉරානයේ බලපෑම සුළුපටු නොවේ. විඩුඨභ ගේ යුද කෝලාහල නිසා ද දේශගුණික හේතු නිසා ද මුළු මහත් ඉන්දීය දේශයේ ම ශාක්‍යයන් ට නිත්‍ය වූ  වාසස්ථානයක් නොමැති විය. ඔවුන්ට නව රටක අවශ්‍යතාවය   දැනෙන්නට විය. මේ කරුණු ගැන දැඩි ව අවධානය යොමු කළ ශාක්‍ය මුනේන්ද්‍රයින් ස්වකීය හිතෛෂී  පර්සියානු අධිරාජ්‍යයා ගෙන් ඔහුගේ යටත් විජිතයක් වූ ශ්‍රී ලංකාව තම පවුලේ අයගේ පදිංචිය සඳහා ලබා ගන්නා ලදී. විජය ඇතුළු සත් සියයක් ශාක්‍යයන් ලංකාදීප යට ආ බැව් සදහන් මහා වංශයේ ඇති පුරා වෘත්තය මේ සදහා ඇති ඉගියක් පමණි.

මුහුදෙන් එතෙර පිහිටි තම යටත් විජිතයක් වූ ශාක්‍ය ජනපදයක් ගැන 

ඩීරියස් සෙල්ලිපියක සඳහන් කරන්නේ ලංකාව ගැන විය යුතුය. පුරාණ චීන ලිපිවල ලංකාව හදුන්වා ඇත්තේ " සකියාලය " යන නමින් ය. මෑතක් වන තුරු " සයිලාන්" " සිලෝන්" ( Ceylon) යනුවෙන් ද බටහිර ජාතීන් අප රට හදුන්වන ලදී.

පර්සියානු ශිල්පීන් සහ කාර්මික දැනුම යොදවා ලංකාව මැනවින් සංවර්ධනය කිර්මට ශාක්‍යයෝ සමත් වූහ. මේ සදහා රටට ඩේරියස් අධිරාජ්‍යයා සෑම  අතින්ම ආධාර උපකාර කරන්නට ඇත. බුද්ධ පරිනිර්වාණයෙන් වසර 248 කට පසු අශෝක අධිරාජ්‍යයා බෞද්ධ පුනර්ජීවය ලොව පුරා පතුරුවන විට දී ලංකාව පුරා ශාක්‍ය ජනපද රාශියක් ව්‍යාප්ත ව තිබූ බැව් බෝධි වංශයෙන් හෙළි වේ. "

මහින්දාගමනයෙන් පසු සකල විධි කලා ශිල්ප හා ශාස්ත්‍ර විධි පැමිණියේය " යන අදහස මිථ්‍යාවන් වන්නේ පණ්ඩුකාභය රජු විසින් අභය වැව (බසවක්කුලම) කරවන ලද්දේ ඊට බොහෝ කලකට ඉහත දී බැවිනි. පාර්සිවරුන් මිඩියාවෙන් ලත් වාරි මාර්ග ශිල්පීය ක්‍රම ලංකාවට උචිත ලෙස හෑඩ ගන්වා ගැනීමෙන් බිහිකොටු, උමං ඇළ, වාන වැනි අංග ඇතුළත් කොට විශාල වැව් සහ අමුණු තනා ලංකාවේ වියළි කලාපය සංවර්ධන කරන ලදහ.

ඔවුන්ගේ ජනපද පිහිටියේ ගංගා අශිත්‍ර ව හෝ වැව් අමුණු ආශ්‍රීතවමය. 

පර්සියානු වන්ගේ ආගමික විශ්වාස හා දර්ශනවාදය න් ද ලංකාවට නොපැමිණි යා නොවේ. පර්සියානු ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පින් ට අනුව ගොඩ නංවන ලද ආගමික මධ්‍යස්ථානයක් දෙවුන්දර තිබේ . එය පුරාණ පර්සියානු ආගමික ඇදහීමක් වන අහුරමස්දා ( Ahuramazda) නම් එකම දෙවියන් ඇදහීමෙන් බිඳී ආ උප්පලවණ්ණා ඇදහීම ලෙස විශ්වාස කෙරේ. 

මහායාන බෞද්ධයින් වැඩි වශයෙන් වාසය කළ රුහුණු ප්‍රදේශයේ වජ්‍රජ්‍රායි , අවලෝකිතේස්වර, නාථ, මෛත්‍රී, තාරා, වැනි නම් වලින් හැඳින්වෙන දෙවි දේවතාවුන් පිදීමේ සිරිත බහුලය. හින්දූන් ට අයත් නැති ස්වදේශික දෙවිවරුන්ගෙන් බොහොමයක් පාර්සිවරුන්ගේ හෝ ශාක්‍යයන්ගේ ආදී කල්පිත දෙවිවරුන් විය යුතුය. 

මේ අනුව බෞද්ධ දර්ශනය කෙරෙහි ත් සිංහල දේශය කෙරෙහි ත් ඔවුන්ගේ කුදු මහත් සභ්‍යත්වය සහ සංස්කෘතිය කෙරෙහිත් ආදී යුගයේ  සිටම පර්සියානු බලපෑම අති මහත් විය. එය රටේ ජාතියේ සහ ආගමේ ප්‍රගතියට මහෝපකාරී විය. 

 සංදේශය සගරාව 

 ප්‍රභවය - 

1 . අපේ සමාජ ඉතිහාසය  -: එස්. ඩී. ලැනරෝල් 1964 ජූලි ( එස්.ඩී ගුණසේන සහ සමාගම) 

2. පුරාණ ඉන්දියාව -: එස්. ඩී ලැනරෝල් 1964 එම්.ඩී ගුණසේන සහ සමාගම,.කොළඹ

3. බෝධි වංශය -: ඩී.පි.ආර්. සමරනායක ( සංස්කරණය) 1970 එම්. ඩී ගුණසේන සහ සමාගම

සුෆි කවි ෆරීද්-උද් දින් අත්තාර් නොහොත් නිෂාපූර්හි අත්තාර්

 සුෆි කවි ෆරීද්-උද් දින් අත්තාර් නොහොත් නිෂාපූර්හි අත්තාර් 

A Sufi Story Tellor - FARID UD- DIN ATTAR of Nishapur

නිෂාපූර්හි අත්තාර් ලෙස හඳුන්වන ෆරීද් උද්-දින් අත්තාර්, පර්සියානු ශ්‍රේෂ්ඨතම සුෆි කවියෙකු වූ අතර ඔහුගේ විශිෂ්ට නිර්මාණයක් වන "කුරුල්ලන්ගේ සමුළුව " තවමත් ආධ්‍යාත්මික ප්‍රඥාව හඹා යන මනස ආලෝකමත් කරන විශිෂ්ට කෘතියක් ලෙස සැලකේ.ඔහුගේ එතරම් ප්‍රසිද්ධ නැති නමුත් වටිනා කෘතියක් වන " තද්කිරාත්-උල්-අව්ලියා" ආධ්‍යාත්මික සත්‍යයට මාර්ගයක් සොයන සෑම කෙනෙකුටම මහඟු මාර්ගේපදේශයකි.

ඉස්ලාම් ගුප්ත විද්‍යාවන්ගේ සාරයේ එකතුව අත්තාර්ගේ එකම ගද්‍ය කෘතියයි. මෙම කෘතියේ ආරම්භයේ දී, ඔහු දෙවියන්ගේ මිතුරන් ගැන ලිවීමට තීරණය කරන්නේ මන්දැයි පැහැදිලි කරයි. එවැනි කෘතියක් සඳහා ඔහුගේ මිතුරන්ගේ ඉල්ලීම, උරුමයක් ඉතිරි කිරීමට ඇති ආශාව හෝ මෙම සුෆිවරුන්, සාන්තුවරයන් සහ අද්භූතවාදීන් කෙරෙහි ඇති කොන්දේසි විරහිත ආදරය යනාදිය හැරුණු විට, ඔහුට තවත් කැපී පෙනෙන චේතනාවක් ඇති අතර එය ජුනයිඩ් අල්-බැග්දාඩි පිළිබඳ කතාවකින් පැහැදිලි කෙරේ. 

මෙම කථා සහ කථා වලින් ශ්‍රාවකයාට ලැබෙන ප්‍රයෝජනය ගැන ජුනයිඩ්ගෙන් විමසූ විට, ඔහු මෙසේ පැවසීය "දෙවියන් වහන්සේගේ මිතුරන්ගේ වචන බලවත් හා තේජාන්විත දෙවියන්ගේ හමුදාවේ සොල්දාදුවන් හා සමානයි. ශ්‍රාවකයාගේ හදවත බිඳී ඇත්නම් හෝ අධෛර්යයට පත් වුවහොත්, ඔහු මෙම සොල්දාදුවන්ගෙන් සැනසීම ලබා ගන්නා අතර ඔහුගේ ශක්තිය නැවත ලබා ගනී." මෙම වචන සනාථ කිරීම සඳහා, අත්තාර් මෙම පදය උපුටා දක්වයි. "අපි පණිවිඩකරුවන්ගේ මෙම කථා ඔබට පවසන්නෙමු, ඒ තුළින් අපි ඔබේ හදවත ශක්තිමත් කරමු. මෙම කථා වලින් සත්‍යය, ආයාචනයක් සහ ඇදහිලිවන්තයන් සඳහා මතක් කිරීමක් ඔබ වෙත පැමිණේ."

අත්තාර් යනු පුරාවෘත්තීය සුෆි කෙනෙකි. මොන්ගෝලියානුවන් ඔහුව ප්‍රාණ පරිත්‍යාග කළ විට, ඔහු ගැන වීර කාව්‍ය කථා කියනු ලැබීය, එනම් ඔහු තම හිස අත යට තබාගෙන තම ශරීරය සඳහා සොහොනක් සොයා ගැනීමට අශ්වයා පිට  නැඟී ගිය ආකාරය වැනිය . මෙය ශ්‍රේෂ්ඨ චරිතවලට ගෞරව කිරීම සඳහා මුස්ලිම්වරුන් විසින් නිර්මාණය කරන ලද පොදු මෝස්තරයකි. සමකාලීන තුර්කි නවකතාකරුවෙකු වන යසාර් කෙමාල්, ඔහුගේ "මෙඩ්, ම හෝක්" නම් ශ්‍රේෂ්ඨ නවකතාවේ ඇනටෝලියානු ජනතාවගෙන් සැදුම්ලත් සාන්තුවරයන් පිළිබඳ සමාන කථා උපුටා දක්වයි.

පොදු ජනතාව අතර පැතිර යන මෙම වීර කාව්‍ය කථා මෙන් නොව, අත්තාර්ගේ කථා යථාර්ථවාදී, නිහතමානී සහ අධ්‍යාපනික විය. ඔහු අපට සුෆි ජීවන රටාව, ඔවුන්ගේ සදාචාරාත්මක වටිනාකම් සහ අභ්‍යන්තර රහස් ඉතා පැහැදිලිව ඔවුන්ගේ කියමන් උපුටා දක්වමින් උගන්වයි."තද්කිරාත්" හි පළමු පරිච්ඡේදයේ අත්තාර් ජ’ෆාර් අල්-සාදික් ගැන අපට කියයි.  පසුව සුෆිවරු ඔවුන්ගේ මූලධර්මය සඳහා පෙළපතක් සොයා ගැනීමට උත්සාහ කළ අතර, ඔවුන්ගේ සුෆි ග්‍රන්ථවල, ඔවුන් අනාගතවක්තෘවරයාගේ මිතුරන් සහ ඔහුගේ පවුලේ අය ඔවුන්ගේ පුරෝගාමීන් ලෙස ලැයිස්තුගත කළේ ඔවුන්ට ඔවුන්ගෙන් ඔවුන්ගේ මාර්ගය උරුම වූ බව ඔවුන් සිතූහ. සාදික් පිළිබඳ කතාවක් දෙස බලන විට, ඔවුන් එසේ කළේ මන්දැයි අපට තේරුම් ගත හැකිය.

දිනක්, ජ’ෆර් අල්-සාදික් මිල අධික කබායක් ඇඳ සිටිනු දුටු අතර, යමෙක් ඔහුව විවේචනය කරමින්, "අහෝ, නබිතුමාගේ පුත්‍රයා! අහ් අල්-බයිත් නොහොත් ජනතාව ගේ නායකයා ඇඳ පැළඳ සිටියේ මෙසේ නොවේ" යනුවෙන් පැවසීය. එය ඇසූ සාදික්, ඔහුගේ කබාය තුළට අත දමා එයට යටින් ඇති ඇඳුම පෙන්වීය. එය කැසීමක්  ඇති බාල වර්ගයේ ලොම් වලින් සාදා තිබුණි. ඔහු මෙසේ පැවසීය "පිටත ඇති එක මහජන ඇස සඳහා වන අතර මෙය දෙවියන් වහන්සේ සඳහා වේ. මම දෙවියන් වහන්සේ සඳහා වූ එක සඟවා තබා ඇති අතර ජනතාව සඳහා වූ එක විවෘතව තබා ඇත.

සුෆි යන නම පැමිණියේ කොහෙන්දැයි මුල්ම සුෆි ලේඛකයින් විසින් බොහෝ විට සාකච්ඡා කරනු ලබන අතර, වඩාත්ම සාධාරණ තර්කයක් වන්නේ එය "සුෆි" යන වචනයේ තේරුම "ලොම් කබා යන්නයි. සුෆිවරු ලොම් කබාය ඇඳීමට කැමති වූයේ එය මිල අධික නොවූ නිසාත්, එය නිහතමානී වූ නිසාත්, වඩාත්ම වැදගත් දෙය නම්, ඔවුන් එය අනාගතවක්තෘවරුන්ගේ ඇඳුම් ලෙස සිතූ නිසාත් ය. ලොම් නියෝජනය කරන්නේ මේ ලෝකයට ඇති ඔවුන්ගේ අකමැත්ත සහ එහි ආකර්ශනීය බව නොසලකා හැරීමයි. ඔවුන් පිටතින් ඇඳ සිටි දේට වඩා අභ්‍යන්තරයෙන් ඔවුන් ඇඳ සිටි දේ දෙස බැලීම වැදගත් ය. ඔවුන් අනෙක් අය අතර ගෞරවයක් ලබා දෙන ලස්සන, ඉහළ පෙළේ ඇඳුම් ඇඳීම ප්‍රතික්ෂේප කළහ. 

ඔවුන් කිසි විටෙකත් අවධානය වෙනතකට යොමු වී මේ ලෝකයේ සිටි සැබෑ හේතුව අමතක කිරීමට නොහැකි වන පරිදි ස්වයං තෘප්තිය සහ ලෞකික ගෞරවය ප්‍රතික්ෂේප කළහ.මේ කතාවේ, සාදික් කැසීම ඇති කරන බාල වර්ගයේ කබායක් ඇඳගෙන හිටියා, ඒක ලොම් වලින් හදපු එකක් වෙන්න ඇති. ඔහු වගේ චරිත, විශේෂයෙන්ම ලොම් ඇඳීමට ප්‍රසිද්ධ අනාගතවක්තෘවරයාගේ සහචරයින් වන අෂාබ් අස්-සුෆා, ඇඳුම් තෝරා ගැනීමේදී සුෆිවරුන්ට ආභාෂය දුන්නා. මුස්ලිම් සමාජයන් ජයග්‍රහණ හරහා සහ වෙනත් සංස්කෘතීන් සමඟ සම්බන්ධ වීමෙන් පොහොසත් වන විට මතු වූ නව පුරුදු වලට ඔවුන්ගේ ප්‍රතිචාරය එයයි. සාදික් සංක්‍රාන්ති යුගය නියෝජනය කරයි. ඔහුගේ මුතුන් මිත්තන් දැහැමි ජීවිතයේ සැබෑ උදාහරණ වූ අතර, ඔවුන් අඳින පළඳින ආකාරය සහ ඇඳුම් තෝරා ගැනීම ඔහු දැන සිටියේය. ඔහු කීවේ "ඒක දෙවියන් වහන්සේ වෙනුවෙන් බවයි." ඔහු එය ඇඳ සිටියේ අපහසුතාවයට පත් වීමට සහ ඔහුගේ ස්වාමියා ඉදිරියේ ඔහුගේ වැදගැම්මකට නැති බව සැමවිටම මතක් කර ගැනීමට විය හැකිය. 

නමුත් ඔහු ඒ මත මිල අධික කබායක් ඇඳගෙන එහි කප්පාදුව ආවරණය කළේ ඇයි?

සුඛෝපභෝගී දේ පිටුපස සැඟවී සිටීම, ආගමික රාජකාරිවල නොසැලකිලිමත් ලෙස ක්‍රියා කිරීම හෝ ප්‍රජාවගේ ඇස් හමුවේ නොපෙනී යාම යනු මලමාහි ලක්ෂණ වේ. මලමා යන්නෙහි තේරුම "දොස් පැවරීම" යන්නයි, එය ධර්මිෂ්ඨකම පෞද්ගලිකව ක්‍රියාත්මක කළ යුතු බව විශ්වාස කළ භක්තිමත් ඉස්ලාමීය කණ්ඩායමකට මූලධර්මයක් බවට පත් විය, නැතහොත් එය ශ්‍රාවකයාගේ අධ්‍යාත්මික තත්ත්වය විනාශ කරන ගෞරවය පිළිබඳ කාරණයක් බවට පත්වනු ඇත. ජනතාව අතර නිර්නාමික වීම, ඔවුන්ගේ යහපත් ක්‍රියා සඟවා ගැනීම සහ ප්‍රසිද්ධියේ පාප කිරීම පවා ඔවුන්ගේ ලක්ෂණ වේ. මෙම ආකල්පය ඔවුන්ගේ ආශිර්වාද ආවරණය  කරන වැස්මක් වන අතර එය මිනිසෙකුගේ යථාර්ථයට නොගැලපෙන ඕනෑම තේජාන්විත හැඟීමකින් ඔවුන්ව ඈත් කරයි. 

මිනිසෙකු තම ස්වභාවයට ගැලපෙන ලක්ෂණ රැගෙන යා යුතුය. ඔහුට බඩගිනි වේ, දෙවියන් වහන්සේ ඔහුට පෝෂණය කරයි. ඔහු තනිකමට පත්වේ. ඔහු ඔහුට සමාගමක් ලබා දෙයි. ඔහු නොවටිනා බවක් ලෙස හැගෙයි . ඔහු ඔහුව ඉහළ ස්ථානයක තබයි,දුර්වල, යැපෙන සහ පීඩාවට පත් වූ මිනිසුන්ගේ ස්වභාවය එයයි, ඔහු ගන්නා සෑම පියවරකදීම එය මතක තබා ගත යුතුය. භක්තිමත් මුස්ලිම්වරු සූෆිවරුන් ලෙස තම ගමන ආරම්භ කර, කුසගින්නේ සිටිමින්, තම දේපළ අත්හැර, තම පදවි නාම අත්හැරීමට පටන් ගත් අතර, මෙම ජීවන රටාව මහජනතාව විසින් ද අගය කරන බවත්, කිසිදු ප්‍රශංසාවකින් නිදහස් වීමට උත්සාහ කරන ඔවුන්ගේ "තමන්" සඳහා උගුලක් බවට පත් වූ බවත් වටහා ගත්හ. එවිට ඔවුන් තම මුහුණ මලාමා දෙසට හැරෙවූහ. ඒ නිසා සාදික් ඔහුගේ සුෆි කමිසය මත මිල අධික කබායක් පැළඳ සිටියේය. ඔහු පැවසුවේ, "පිටත ඇති එක මහජන ඇස සඳහා" කියාය, මන්ද ඔහුට තවත් ප්‍රශංසාවක් හෝ ඇගයීමක් අවශ්‍ය නොවූ බැවිනි, එය ඔහුගේ උත්සාහය පෝෂණය කරයි.

එය මිනිසුන්ගේ යථාර්ථයට නොගැලපෙන බැවින් ඔහුට කිසි විටෙකත් අහංකාර විය නොහැකි වන පරිදි මහජනතාවගෙන් දොස් පැවරීමට ඔහුට අවශ්‍ය විය.12 වන සියවසේ සුෆි ලේඛකයෙකු සහ පාරභෞතික විද්‍යාඥයෙකු වූ ඉබ්නු අරබි සෑම විටම තම කෘතිවල මලාමා ගැන ඉතා ඉහළින් කතා කරයි. ඔහු මෙසේ පැවසීය. "ඔවුන් ඔවුන්ගේ වර්ගයේ උසස් වන්නේ ඔවුන් පුරුද්දක් තුළ පුරුද්දෙන් ඔබ්බට යන බැවිනි", එය රටාවක් නොතිබීම ඔවුන්ගේ පුරුද්දක් ලෙස අර්ථ දැක්විය හැකිය. තවද මෙම ලක්ෂණය ඔවුන්ව ආරක්ෂා කරන පලිහක් බවට පත්වේ. පුරුද්දෙන් ලැබෙන සැනසීම සහ තෘප්තිය සහ මහජනතාවගෙන් අනවශ්‍ය තක්සේරුවේ අන්තරායන් වේ. එහෙත් ඔවුන් ඔවුන්ගේ සුෆි ජීවන රටාව දිගටම කරගෙන යන අතර "මෙය දෙවියන් වහන්සේ සඳහා ය."

අත්තාර් පවසන සෑම කතාවකම නූතන ප්‍රේක්ෂකයින්ට ප්‍රතිකාරයක් විය හැකි සදාචාරාත්මක මූලධර්මයක් ඇත, මන්ද ඔහු මිනිස් ස්වභාවය එහි ආශාවන්, අඩුපාඩු සහ දුර්වලතා සමඟ දන්නා බැවිනි. පරම්පරා ගණනාවක් තිස්සේ පැවත එන කථා හරහා ඔහු එය දුටු අතර එම දාමයේ සම්බන්ධකයක් වීමට අවශ්‍ය විය. එපමණක් නොව, ඔහුගේ කතා සුෆිවාදය, ඇයි, කෙසේද සහ යථාර්ථයට යන ගමනේදී සුෆිවරුන් අතහැර දමන දේ පිළිබඳව ආලෝකය විහිදුවයි. ඒ අතින් "තද්කිරාත්" මාර්ගෝපදේශක පොතක් විය හැකි අතර, අපි එය අනුගමනය කරන විට, අපි සුෆි පිළිවෙත් පිළිබඳව හුරුපුරුදු වන අතර අපගේම ගමනේදී අපට මඟ පෙන්විය හැකි මූලධර්ම ඒවායින් සොයා ගනු ඇත.

ඉරානය දියුණු සෛල චිකිත්සක නිෂ්පාදන 110ක් සහිත රටවල් සමාජයට එක්වෙයි

 ඉරානය දියුණු සෛල චිකිත්සක නිෂ්පාදන 110ක් සහිත රටවල් සමාජයට එක්වෙයි 

Iran joins a club of countries with 110 advanced cell therapy products 

ඉරානයේ රෝයන් පර්යේෂණ ආයතනය සෛල චිකිත්සක සහ පටක ඉංජිනේරු ක්ෂේත්‍රයේ පූර්‍ණ දේශීය නිෂ්පාදන හයක් එළිදක්වා ඇති අතර, ඉන් ප්‍රතිඵලයක් ලෙස උසස් චිකිත්සක ඖෂධ නිෂ්පාදන (ATMPs) 110ක් නිෂ්පාදනය කරන රටවල් අතරට ඇතුළත් ව ඇත.පුනර්ජනනීය වෛද්‍ය විද්‍යාව සහ සෛල චිකිත්සාව පිළිබඳ පුළුල් සේවාවන් සපයන රෝයන් හි පර්යේෂකයින් කණ්ඩායමක්, නිෂ්පාදන හය සඳහා නියාමන අනුමැතිය සහ වෙළඳපල සූදානම ලබා ගැනීමට සමත් වී ඇත.ATMP යනු ජාන, පටක හෝ සෛල මත පදනම් වූ මිනිස් භාවිතය සඳහා ඖෂධ වේ. ඒවා රෝග සහ තුවාල සඳහා ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා නව්‍ය අවස්ථා ලබා දෙයි.මෙම ජයග්‍රහණය රෝගීන් සඳහා අති නවීන ප්‍රතිකාර සඳහා වැඩි දියුණු කළ ප්‍රවේශයක් සඳහා අවස්ථා විවෘත කරන අතර ආනයනික සංකීර්ණ වෛද්‍ය නිෂ්පාදන මත යැපීම අඩු කිරීමට ද දායක වේ.

ඉරානය දියුණු සෛල චිකිත්සක නිෂ්පාදන 110ක් නිෂ්පාදනය කරන ලෝක රටවල් සමාජයට පිවිසීම බටහිර ආසියානු කලාපයේ ඉස්ලාමීය ජනරජයේ විද්‍යාත්මක තත්ත්වය ශක්තිමත් කරනවා පමණක් නොව, එහි දැනුම පදනම් කරගත් ආර්ථිකය පුළුල් කිරීමට ද දායක වනු ඇත.නව දියුණු චිකිත්සක ඖෂධ නිෂ්පාදන හයක් සඳහා අනුමැතිය ලබා ගැනීමෙන් ඉරානය පුනර්ජනනීය වෛද්‍ය විද්‍යාවේ සැලකිය යුතු ප්‍රගතියක් පෙන්නුම් කර ඇත. මෙම ඉදිරි ගමන ජාතියේ ගෝලීය තත්ත්වය 12 වන ස්ථානයේ සිට 7 වන ස්ථානය දක්වා ඉහළ නංවා ඇත.නවතම ගෝලීය වාර්තාවෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ ලොව පුරා ප්‍රසිද්ධ නියාමන සංවිධාන 12ක් විසින් 2025 දී උසස් චිකිත්සක ඖෂධ නිෂ්පාදන 148ක් අනුමත කරන ලද බවයි. මේ අතරින් හතක් ඉරානයෙන් ආරම්භ වූ අතර, එම අංශය සඳහා ඉහළම 10 අතරට රට පත් විය.

2023 මාර්තු සිට 2024 මාර්තු දක්වා අනුරූප වන 1402 ඉරාන දින දර්ශන වර්ෂය තුළ, පුනර්ජනනීය වෛද්‍ය විද්‍යාවේ ලබා ගත හැකි වූයේ එක් බලපත්‍රලාභී නිෂ්පාදනයක් පමණි. කෙසේ වෙතත්, 2025 මාර්තු වන විට, එම සංඛ්‍යාව හත දක්වා වැඩි වී තිබේ.මේවාට සෛල චිකිත්සාව, ගැටළු ඉංජිනේරු විද්‍යාව සහ කයිමරික් ප්‍රතිදේහජනක ප්‍රතිග්‍රාහක (CAR) T-සෛල චිකිත්සක නිෂ්පාදන ඇතුළත් වන අතර ඒවා විටිලිගෝ, බද්ධ-ප්‍රති-ධාරක රෝගය (GVHD), මස්තිෂ්ක අංශභාගය (CP), පිළිස්සුම්, දියවැඩියා පාද වණ, ආතරයිටිස් සහ B-සෛල උග්‍ර ලිම්ෆොබ්ලාස්ටික් ලියුකේමියාව වැනි විවිධ රෝග සඳහා ප්‍රතිකාර කිරීමට භාවිතා කරයි. මෙම අධි තාක්‍ෂණික වෛද්‍ය නිෂ්පාදනවලින් සමහරක් අපනයන විභවයක් ඇත.

ඉරානයේ  සෛල චිකිත්සාව සහ පර්යේෂණ තත්ත්වය

කඳ සෛල යනු ඕනෑම පටක වර්ගයක් බවට වර්ධනය වීමේ හැකියාව ඇති මිනිස් සිරුරේ සෛල සමූහයකි. විවිධ පටක සහ අවයව අලුත්වැඩියා කිරීමට සහ අලුත් කිරීමට ඔවුන් වගකිව යුතුය. කඳ සෛල චිකිත්සාවට රෝග කිහිපයකට ප්‍රතිකාර කිරීමේ හැකියාව ඇති බව පිළිගැනේ. කඳ සෛල ක්‍රම දෙකෙන්ම යෙදීම (චිකිත්සාව සහ පර්යේෂණ) පසුගිය වසරවල ලොව පුරා සලකා බලනු ලැබීය. එලී ඩොල්ජින් මෙසේ පවසයි: "ඉරානය කඳ සෛල නැවත සෙවීම සඳහා ආයෝජනය කරන අතර රසායනාගාර උපකරණ සහ සම්පත් සඳහා සීමිත ප්‍රවේශයක් සමඟ වැඩ කළද; කඳ සෛල ක්ෂේත්‍රයේ ගණන් කළ යුතු විද්‍යාත්මක බලවේගයක් ලෙස රට මතුවිය හැකිය". 

ලෝකයේ ප්‍රාථමික සෛල පර්යේෂණ ඉතිහාසය 1800 ගණන්වල මැද භාගය දක්වා දිව යයි. සමහර සෛල මගින් වෙනත් සෛල ජනනය කළ හැකි බවත්, පසුව 1900 ගණන්වල මුල් භාගයේදී රක්තහීනතාවය සහ ලියුකේමියාව ඇති රෝගීන්ට ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා අස්ථි ඇටමිදුළු මුඛ පරිපාලනය කළ බවත් සොයා ගැනීමත් සමඟ ලොව ප්‍රථම සාර්ථක අස්ථි ඇටමිදුළු බද්ධ කිරීම 1968 දී සිදු කරන ලදී. නමුත් ප්‍රාථමික සෛල චිකිත්සාවේ ඉතිහාසය ඉරානයේ තරුණ වන අතර වසර 20 කට පමණ පෙර, ඝවාම්සාඩේ 1991 දී ටෙහෙරානයේ ෂරියාටි රෝහලේ පළමු අස්ථි ඇටමිදුළු බද්ධ කිරීමේ වාට්ටුව ස්ථාපිත කළ විට දක්වා දිව යයි. 

1974 දී රෝහලේ රක්තවේද වාට්ටුව ආරම්භ කරන ලදී. 1979 දී ඝවාම්සාඩේ මෙම වාට්ටුව රක්තවේද-ඔන්කොලොජි වාට්ටු බවට උසස් කළේය. ඉන්පසු ඔහු වාට්ටු චිකිත්සක පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස පුළුල් කළේය ටෙහෙරාන් වෛද්‍ය විද්‍යා විශ්ව විද්‍යාලයේ රක්තවේද ඔන්කොලොජි සහ BMT පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානයේ වත්මන් අධ්‍යක්ෂවරයා වන අතර විවිධ රෝග ඇති රෝගීන් 2426 දෙනෙකු ඔහුගේ අධ්‍යයනයේදී රක්තපාත කඳ සෛල බද්ධ කිරීම (HSCT) සිදු කළ බව වාර්තා විය. 

ඉරානයේ ප්‍රාථමික සෛල පර්යේෂණ ක්ෂේත්‍රයේ, විශ්ව විද්‍යාල කිහිපයක බොහෝ ආයතන, පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථාන සහ දෙපාර්තමේන්තු ක්‍රියාකාරී වේ. හාවඩ් විශ්ව විද්‍යාලය සහ මැසචුසෙට්ස් තාක්ෂණ ආයතනය විසින් කරන ලද ඒකාබද්ධ අධ්‍යයනයකට අනුව, ඉරාන විද්‍යාඥයින් කළල ප්‍රාථමික සෛල පර්යේෂණයේ ඉදිරියෙන්ම සිටින බව සැලකේ. ඉරානය ස්වීඩනය, ජපානය, එක්සත් ජනපදය, ඕස්ට්‍රේලියාව, බ්‍රිතාන්‍යය, ඉන්දියාව, දකුණු කොරියාව සහ සිංගප්පූරුව යන රටවලට පසුව HES සෛල නිෂ්පාදනය, වගා කිරීම සහ කැටි කිරීම සම්බන්ධයෙන් ලොව පුරා ප්‍රාථමික සෛල සංවර්ධනය පිළිබඳ ගැටළු "ඉරානයේ ප්‍රාථමික සෛල විද්‍යාව" යන මාතෘකාවෙන් යුත් ඔවුන්ගේ ලිපියෙන් සඳහන් කළහ. මානව කළල ප්‍රාථමික සෛල පර්යේෂණය සදාචාරාත්මක හා සදාචාරාත්මක විවාදවලින් වට වී ඇති බව ඔවුන්ගේ මතයයි. 

ඉස්ලාමීය රටවල් අතර ප්‍රාථමික සෛල පර්යේෂණයේ ප්‍රමුඛයා ලෙස ඔවුන් ඉරානය සඳහන් කළහ. මූල්‍ය ආධාර සඳහා රජයේ ආයතනයක් හෝ පෞද්ගලික මූලාශ්‍ර නොමැතිකම, ඉරානයේ ප්‍රාථමික සෛල ප්‍රජාවක් නොමැතිකම සහ ද්‍රව්‍ය සහ ප්‍රතික්‍රියාකාරක ආනයනය කිරීමේ දුෂ්කරතා වැනි ඉරානයේ ප්‍රාථමික සෛල පර්යේෂණ පැවැත්වීමේ සමහර අභියෝග ඔවුන් දැනුම් දුන්හ. අභියෝග එම සාධකවලට පමණක් සීමා නොවන බව ඔවුන් සඳහන් කළහ. බොහෝ ප්‍රාථමික සෛල පර්යේෂණ 1991 දී අෂ්ටියානි විසින් වඳභාවයට පත් කිරීමේ සායනයක් ලෙස ආරම්භ කරන ලද රෝයන් ආයතනයේ පවත්වනු ලැබේ. "රෝයන්" යන වචනයේ තේරුම ෆාර්සි භාෂාවෙන් එම්-බ්‍රයෝ යන්නයි. 1998 දී සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය රෝයන් ආයතනය සෛල පාදක පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස අනුමත කළේය. 

ආයතනයේ ප්‍රාථමික සෛල දෙපාර්තමේන්තුව 2002 දී පිහිටුවන ලදී. 2006 අගෝස්තු මාසයේදී ඉරානයේ රෝයනා නම් පළමු ක්ලෝන කරන ලද බැටළුවාගේ උපත රෝයන් ආයතනයේ පර්යේෂණ මගින් වාර්තා විය.  රෝයන් ආයතනය විවිධ සෛල වර්ග (හෘද සෛල, බීටා සෛල සහ ස්නායු සෛල) වලට hES වෙනස් කිරීම වැනි බොහෝ මූලික සහ චිකිත්සක පර්යේෂණ සඳහා සහාය දක්වයි,  ටෙහෙරානයේ බොහෝ ජාතික සහ ජාත්‍යන්තර කථිකයින්ට ආරාධනා කිරීමෙන් කඳ සෛල විද්‍යාව පිළිබඳ වාර්ෂික විද්‍යාත්මක සම්මේලනයක් පැවැත්වීම සඳහා ආයතනය වගකිව යුතුය. කඳ සෛල පර්යේෂණ සඳහා ඉරානයේ වත්මන් රජයේ ප්‍රතිපත්ති සහාය දක්වයි. 

සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ පර්යේෂණ හා තාක්ෂණ නියෝජ්‍ය, 2005 නොවැම්බර් මාසයේදී කඳ සෛල පර්යේෂණ සංවර්ධනය කිරීම සහ ප්‍රවර්ධනය කිරීම සහ රෝග සඳහා නව ප්‍රතිකාර ලබා දීම සඳහා ඉරාන කඳ සෛල ජාලය සංවිධානය කළේය. විවිධ විශ්ව විද්‍යාල සහ පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානවලින් බොහෝ පර්යේෂණ ව්‍යාපෘති මෙම ජාලයෙන් සහාය ලැබේ. සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ පර්යේෂණ හා තාක්ෂණ නියෝජ්‍යගේ තවත් උත්සාහයක් වූයේ 2008 දී ඉරාන කඳ සෛල තාක්ෂණ කවුන්සිලය පිහිටුවීමයි. මෙම කවුන්සිලයේ ප්‍රධාන ඉලක්කය වන්නේ කඳ සෛල සායනික සහ පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථාන සංවර්ධනය කිරීම හරහා ප්‍රජා සෞඛ්‍යය ප්‍රවර්ධනය කිරීමයි. අරමුදල් සහ පහසුකම් වෙන් කිරීම, කඳ සෛල සම්බන්ධයෙන් විශ්ව විද්‍යාල ක්‍රියාකාරකම් සහ පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථාන ක්‍රියාකාරකම් අධීක්ෂණය කිරීම, නොමිලේ ආධාර මගින් දැනුමේ පදනම ලෙස විශ්ව විද්‍යාල/සමාගම් වැඩිදියුණු කිරීම, අදාළ ප්‍රතික්‍රියාකාරක නිෂ්පාදනයට සහාය වීම යනාදි යයි. 

2009 ජනවාරි මාසයේදී ඉරාන රුධිර පාරවිලයන සංවිධානයේ (IBTO) ඉරාන කඳ සෛල පරිත්‍යාගශීලීන්ගේ ලියාපදිංචිය ස්ථාපිත කිරීම වැනි කඳ සෛල පිළිබඳ ව්‍යාපෘති සඳහා සහාය වීම සඳහා ඉරාන ජනාධිපති ධුරයේ තාක්ෂණික නවෝත්පාදන නියෝජ්‍ය සහ පර්යේෂණ/අධ්‍යාපනය/සායනික මධ්‍යස්ථාන අතර පාලමක් ලෙස මෙම කවුන්සිලය කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි.  කඳ රුධිර බැංකුව යනු 2010 දී IBTO හි මෙම කවුන්සිලය විසින් සහාය දක්වන ලද තවත් ව්‍යාපෘතියකි. කඳ රුධිර ඩෝනා පොදු බැංකුව නොමිලේ වන අතර කඳ රුධිරය අවශ්‍ය සෑම රෝගියෙකුටම භාවිතා කරනු ඇත. මේවා මෑතකදී වැඩිහිටි පරිත්‍යාගශීලීන් බඳවා ගැනීමට සහ කඳ රුධිර ඒකක එකතු කිරීමට පටන් ගෙන ඇත. මෙම බැංකු වල සුදුසු පරිත්‍යාගශීලීන්ගේ ප්‍රමාණය එකතු කිරීමෙන් පසු 2011 දී රෝගීන්ට සම්බන්ධතාවය ලබා දීමට IBTO උත්සාහ කරයි. IBTO පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථාන විසින් IBTO අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩල සාමාජිකයින් සහ අනෙකුත් පර්යේෂණ හෝ විශ්ව විද්‍යාලවල පර්යේෂකයින් විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද පර්යේෂණ කිහිපයක්, IBTO හි විද්‍යාත්මක සඟරාවක් වන Khoon (රුධිරය යන අර්ථය ඇති වෙනත් ජාතික හෝ ජාත්‍යන්තර සඟරාවල) හි ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත.

 පළමු ලණු රුධිර බැංකුව 1993 දී නිව්යෝර්ක් හි විවෘත කරන ලදී. ඉරානයේ තවත් ලණු රුධිර බැංකු දෙකක් තිබේ. පළමු ලණු රුධිර බැංකුව 2005 දී රෝයන් ආයතනයේ ඉදිකරන ලදී.

කඳ සෛල පර්යේෂණ සඳහා සහ කඳ සෛල පිළිබඳ උපායමාර්ගික සැලසුම්/පර්යේෂණ සඳහා සහාය වීම මෙම කවුන්සිලයේ අනෙකුත් ක්‍රියාකාරකම් වේ. කවුන්සිලය මෑතකදී වැඩ කිරීමට පටන් ගෙන ඇති අතර රටේ කඳ සෛල පර්යේෂණ සහ චිකිත්සක ක්‍රියාකාරකම් කෙරෙහි එහි බලපෑම තක්සේරු කිරීමට ඉතා ඉක්මනින් ය. එහි වැදගත්ම කාර්යභාරයක් වන්නේ රටේ කඳ සෛල සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කරන සියලුම මධ්‍යස්ථාන විසින් අනුමත කරන ලද බලගතු අවසරය සහ ජාතික ප්‍රතිපත්තිය යටතේ විවිධ පර්යේෂණ සහ සායනික චිකිත්සක මධ්‍යස්ථාන අතර සම්බන්ධීකාරකයෙකු ලෙස කටයුතු කිරීමයි. ඉරාන ජනාධිපති ධුරයේ තාක්ෂණික නවෝත්පාදන නියෝජ්‍ය නියෝජ්‍ය සහ ඉරාන රුධිර පාරවිලයන සංවිධානයේ (IBTO) ඉරාන කඳ සෛල පරිත්‍යාගශීලීන්ගේ ලේඛනාගාරය පිහිටුවීම වැනි කඳ සෛල පිළිබඳ ව්‍යාපෘති සඳහා සහාය වීම සඳහා පර්යේෂණ/අධ්‍යාපනය/සායනික මධ්‍යස්ථාන අතර පාලමක් ලෙස මෙම කවුන්සිලය භූමිකාවක් ඉටු කරයි.

 2009 ජනවාරි මාසයේදී ඉරාන රුධිර පාරවිලයන සංවිධානයේ (IBTO) ඉරාන කඳ සෛල පරිත්‍යාගශීලීන්ගේ ලේඛනාගාරය පිහිටුවීම වැනි කඳ සෛල පිළිබඳ ව්‍යාපෘති සඳහා සහාය වීම සඳහා, පොදු රැහැන් රුධිර බැංකුවක් පිහිටුවීම 2010 දී IBTO හි මෙම කවුන්සිලය විසින් සහාය දක්වන ලද තවත් ව්‍යාපෘතියකි. මෙම පොදු බැංකුවට රැහැන් රුධිර පරිත්‍යාග කිරීම නොමිලේ වන අතර රැහැන් රුධිර අවශ්‍ය සෑම රෝගියෙකුටම භාවිතා කරනු ඇත. මෙම බැංකු දෙක මෑතකදී වැඩිහිටි පරිත්‍යාගශීලීන් බඳවා ගැනීමට සහ කඳ රුධිර ඒකක එකතු කිරීමට පටන් ගෙන තිබේ. මෙම බැංකු වල සුදුසු පරිත්‍යාගශීලීන්ගේ ප්‍රමාණය එකතු කිරීමෙන් පසු 2011 දී රෝගීන්ට අදාළ සේවාවක් ලබා දීමට IBTO උත්සාහ කරයි. 

IBTO මණ්ඩල සාමාජිකයින් සහ අනෙකුත් පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථාන හෝ විශ්ව විද්‍යාලවල පර්යේෂකයින් විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද IBTO පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථාන විසින් පර්යේෂණ කිහිපයක් අනුමත කරනු ලබන අතර ඒවා 18TO හි විද්‍යාත්මක සඟරාවක් වන Khoon (ෆාර්සි භාෂාවෙන් රුධිරය යන්නෙහි තේරුම) සහ අනෙකුත් ජාතික හෝ ජාත්‍යන්තර සඟරාවල ප්‍රකාශයට පත් කෙරේ. පළමු ලණු රුධිර බැංකුව 1993 දී නිව් යෝර්ක් හි විවෘත කරන ලදී. ඉරානයේ තවත් ලණු රුධිර බැංකු දෙකක් තිබේ. පළමු ලණු රුධිර බැංකුව 2005 දී රෝයන් ආයතනයේ පෞද්ගලික ලණු රුධිර බැංකුවක් ලෙස ඉදිකරන ලද අතර එය මෑතකදී පොදු බැංකුවක් බවට පරිවර්තනය විය. ඉරානයේ දෙවන ලණු රුධිර බැංකුව වසර කිහිපයකට පෙර ටෙහෙරානයේ ෂරියාටි රෝහලේ රක්තවේද ඔන්කොලොජි සහ BMT පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානයේ ඉදිකරන ලද අතර මධ්‍යස්ථානයේ HSCT වලට භාජනය වන රෝගීන් සඳහා ලණු රුධිර ඒකක භාවිතා කිරීම සඳහා පොදු ලණු රුධිර බැංකුවක් ලෙස ඉදිකරන ලදී. ප්‍රාථමික සෛල පර්යේෂණ සඳහා සම්බන්ධ විවිධ විශ්ව විද්‍යාල සහ මධ්‍යස්ථානවල බොහෝ පර්යේෂකයන් සිටී. සමහර විට, ඉරාන විද්‍යාඥයින් සනාල අවහිරතා සහ පහළ අන්තයේ තීරණාත්මක අත් පා ඉෂ්මෙමියාවට ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා කඳ සෛල භාවිතා කිරීමේ සාර්ථකත්වය, කඳ සෛල අක්මා සෛලයට වෙනස් කිරීම කඳ සෛල වකුගඩු වලින් කඳ සෛල හුදකලා කිරීම,  සහ තවත් බොහෝ මාතෘකා වැනි රෝගයකට ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා සායනික පර්යේෂණයක සාර්ථකත්වය පිළිබඳ පුවත් අපට අසන්නට හෝ කියවන්නට ලැබේ. 

පසුගිය දශකය තුළ කඳ සෛල දැනුමේ අපගේ ප්‍රගතිය තිබියදීත්, කඳ සෛල ප්‍රජාව හෝ ජාතික ජාලය නොමැතිකම, කඳ සෛල පර්යේෂණ සහ ඒවායේ ව්‍යාපෘති ප්‍රතිඵල පිළිබඳ මධ්‍යගත දත්ත සමුදායක් නොමැතිකම, ඒකාබද්ධ බහු මධ්‍යස්ථාන පර්යේෂණ වෙනුවට කුඩා සාම්පල ප්‍රමාණයකින් එකවර සහ වෙන් කරන ලද පර්යේෂණ සිදු කිරීම සහ සායනික අත්හදා බැලීම් සහ එවැනි ක්‍රියාකාරකම් නිරීක්ෂණය කිරීම සඳහා වන ජාතික රෙගුලාසි නොමැතිකම කඳ සෛල ක්ෂේත්‍රයේ වැඩි සාර්ථකත්වයක් ලබා ගැනීම සඳහා විසඳිය යුතු වැදගත් ගැටළු වේ.

ඉරානයේ න්‍යෂ්ටික යුක්තිය සහ සාමය

 ඉරානයේ න්‍යෂ්ටික යුක්තිය සහ සාමය -  Nuclear Justice and peace in Iran 

අධිරාජ්‍යවාදයට එරෙහිව ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජයේ අඛණ්ඩ අරගලයේ හදවත වන්නේ සාකච්ඡා කළ නොහැකි ජාතික ස්වෛරීභාවය, ආරක්ෂාව සහ භෞමික අඛණ්ඩතාව සඳහා ඇති අයිතියයි. නවීන, කාර්මික, තාක්‍ෂණික, 6G-Plus සහ දැනුම පදනම් කරගත් ආර්ථිකයක් සඳහා මාධ්‍යයක් ලෙස සාමකාමී න්‍යෂ්ටික බලයට ඇති අයිතිය එයට ඇතුළත් වේ.ඓතිහාසික ඉස්ලාමීය විප්ලවයෙන් යන්තම් මාස නවයකට පසු - 1979 නොවැම්බර් මාසයේදී ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය ඉරාන භාණ්ඩ ආනයනය තහනම් කළ අතර එහි වත්කම්වලින් ඩොලර් බිලියන 12 ක් කැටි කළේය. එය යුද අවියක් ලෙස සම්බාධක සංවර්ධනය කිරීමට පටන් ගත්තේය . දැන් එහි 47 ​​වන වසරයි.

 ඒකපාර්ශ්වික සම්බාධක 

1979-1997 කාලය තුළ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය ඉරානයට සම්බාධක පහක් පැනවීය (අත්ලාන්තික් කවුන්සිලය: 2018 මැයි 8). 2001-2025 කාලය තුළ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය අතිරේක සම්බාධක 258 ක් පැනවීය (එක්සත් ජනපද සාම ආයතනය: 2025 පෙබරවාරි 24). ඇමරිකා එක්සත් ජනපද මූලාශ්‍රවලට අනුව ඒවා මුළු එකතුව 263 ක් පමණි. 1998-2000 කාලය තුළ නිහඬ කාලයක් පවතී. සමහර විධායක නියෝග බොහෝ 'උප නියෝග' වලට බෙදා ඇති අතර, ඒවා ප්‍රධාන විධායක නියෝගවල කොටස් ලෙස ගණන් ගනු ලැබේ.

නමුත් ‘ඉරානය සහ පලස්තීනය 1979-2026 වෙබ්නාර්: මසාර් බඩිල්’ (2026 පෙබරවාරි 12) හි ආචාර්ය ෆාතිමා අල්-ස්මාඩි පවසන පරිදි, 1981-2026 අතර අදියර හතරකින් සම්බාධක 8000 ක් ඇත. ඇය ඉරාන කටයුතු පිළිබඳ විශේෂඥතාවක් ඇති අල් ජසීරා අධ්‍යයන මධ්‍යස්ථානයේ වෘත්තීය පර්යේෂකවරියකි. මෙම සම්බාධක නූතන ඉතිහාසයේ වඩාත්ම පුළුල් ය. යුරෝපීය රටවල්, කැනඩාව සහ ජපානය විසින් පනවා ඇති සහායක සම්බාධක ද ​​ඇත. ඇයි?

 ගාසා: කුඩා විවරය 

ගාසා යනු ලොව පුරා යටත් විජිතකරණය අවසාන ජයග්‍රහණය කරා ගමන් කළ යුතු කුඩා පරීක්ෂණ විවරයයි. පරීක්ෂණයට සම්පූර්ණයෙන්ම සහාය දක්වන එකම රාජ්‍යය ඉරානයයි. එය ඉරානය විනාශ කිරීමට ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයට නිදහසට කරුණක් ලබා දෙයි. ඊශ්‍රායලය තමන්ටම තෙල් සැපයුම සුරක්ෂිත කර ගැනීම සඳහා කෘතිම රාජ්‍යයක් ලෙස පවත්වා ගැනීම සඳහා ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය විශාල වශයෙන් ආයෝජනය කර ඇත. ඊශ්‍රායලයට ‘ආරක්ෂක ආධාර’ ලබා දීම සඳහා ‘නොසැලෙන කැපවීමක්’ ජනාධිපති ඔබාමා ප්‍රතිඥා දුන්නේය. ‘බහුවිධ සහයෝගීතා’ අවබෝධතා ගිවිසුම වසර දහයක් (2019-2028) සඳහා වේ. එය එක්සත් ජනපද ඉතිහාසයේ ‘විශාලතම තනි හමුදා ආධාර පොරොන්දුව’ වේ. එහි වටිනාකම ඩොලර් බිලියන 38 ක් වන අතර එය වාර්ෂිකව සමාන ප්‍රමාණවලින් ගෙවිය යුතුය. 

එය ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සහ ඊශ්‍රායලය අනියම් මිලිටරි සම්බන්ධතාවයකට බැඳ තබන අතර, එහිදී ඊශ්‍රායලය ‘එක්සත් ජනපදයෙන් අතිරේක උසස් හමුදා හැකියාවන් ලබා ගැනීමට’ හැකියාව ලබා දෙයි. එහි මූල්‍යමය වටිනාකමට ‘විදේශ හමුදා මූල්‍යකරණ (FMF) අරමුදල්වලින් ඩොලර් බිලියන 33 ක් සහ මිසයිල ආරක්ෂක ආධාරවලින් පෙර නොවූ විරූ ඩොලර් බිලියන 5 ක කැපවීමක් ඇතුළත් වේ.’ එයට ප්‍රහාරක ගුවන් යානා බලඇණිය යාවත්කාලීන කිරීම සහ යල් පැන ගිය F-35 අත්පත් කර ගැනීම (F-47 මගින් අභිබවා යාමට) ඇතුළත් වේ. ඊශ්‍රායලය තම වාර්ෂික FMF පැකේජයෙන් 26.3%ක් ඊශ්‍රායලය තුළ එක්සත් ජනපද නොවන නිෂ්පාදන සහ ඉන්ධන මිලදී ගැනීම සඳහා වියදම් කිරීම තහනම් කරයි. කලාපීය රටවල් එනම් ප්‍රධාන වශයෙන් ඉරානය අතර එහි 'ගුණාත්මක මිලිටරි සීමාව' ආරක්ෂා කර ගැනීමට ඊශ්‍රායලයට බල කිරීම මෙහි අරමුණයි.

 ඓතිහාසික ප්‍රතිවිරෝධතා 

ඉරාන ජනතාව සහ බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිතවාදය අතර ප්‍රතිවිරෝධතාවයේ ආරම්භය 1890 දී ඉරානයේ ෂා රජු දුම්කොළ සහන අයිතිවාසිකම් බ්‍රිතාන්‍යයට පවුම් 15000 කට විකුණා දැමූ විට දක්වා දිව යයි. පසුව, සහනය අවලංගු කිරීම සඳහා වන්දි වශයෙන් 6% ක වාර්ෂික පොලී අනුපාතයකට ණයට ගත් බ්‍රිතාන්‍ය ණයක් සමඟ පවුම් 500000 ක් රහසිගතව ගෙවන ලදී. එය මහජන නැගිටීමකට හේතු විය. ඊළඟ ප්‍රධාන ප්‍රතිවිරෝධය වූයේ 1953 දී සීඅයිඒ සංවිධානය එම්අයි5 සමඟ එක්ව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීව තේරී පත් වූ මොහොමඩ් මොසාඩෙග් රජය තෙල් කර්මාන්තය ජනසතු කළ නිසා එය පෙරලා දැමීමයි. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සහ බ්‍රිතාන්‍යය එය නැවත පුද්ගලීකරණය කළේය

 යුගික ප්‍රතිවිරෝධතාව 

1979 වසර ලෝක ඉතිහාසයේ නව යුගයක ආරම්භය විය, එනම් ඉරානයේ ඉස්ලාමීය විප්ලවය. එය දස දින උදාවේදී (1979 පෙබරවාරි 1-11) වසර 2500 ක් පැරණි ලෞකික භාණ්ඩවල හිමිකාරිත්වය, නිෂ්පාදනය, බෙදා හැරීම, හුවමාරුව සහ පරිභෝජනය පිළිබඳ වැඩවසම් ක්‍රමය පෙරළා දැමීය. ඒ සමඟම, එය පහ්ලවි පවුලේ රාජාණ්ඩුව ද පෙරළා දැමීය, එහි ව්‍යුහය 1978 දී තෙල් සේවකයින්ගේ කාර්මික වැඩ වර්ජනයෙන් නිශ්චිතවම බිඳ වැටුණු අතර එමඟින් තෙල් අපනයනය නතර වූ අතර රාජ්‍ය ආදායම අඩු විය.  ඉමාම් කොමේනි තුමා ඔහුගේ අද්විතීය පසු විපරම, තීක්ෂණ බුද්ධිය සහ දූරදර්ශීභාවය තුළින් එක්සත්කමේ භෞතික ප්‍රතිමූර්තිය ලෙස බලමුලු ගැන්වීමේ දෘෂ්ටිවාදාත්මක බලය ලෙස ක්‍රියාත්මක විය.

විප්ලවයේ අද්විතීය ලක්ෂණය වූයේ එහි උපත ඉස්ලාමීය පරිසර පද්ධතිය තුළ යුරෝ කේන්ද්‍රීය සංකල්පවලින් තොර වීමයි. එය ශුක්‍රාණු රාජ්‍ය ශිල්පය හරහා සමාජය නව ආකාරවලින් කළමනාකරණය කිරීම සඳහා මානව ප්‍රාග්ධනය ලෙස නව මිනිසුන් නිර්මාණය කිරීමට ප්‍රමුඛත්වය දුන්නේය

 ඉස්ලාමය සහ දැනුමේ ප්‍රමුඛතාවය 

ඉස්ලාමය දැනුමට ප්‍රමුඛත්වය දෙන බැවින්, ඉස්ලාමීය විප්ලවය මිනිස් මනස අඛණ්ඩව අලුත් කිරීම ආරම්භ කළේය. එය රාජාණ්ඩුව යටතේ පිරිමින්ගෙන් 67.2% ක් සහ කාන්තාවන්ගෙන් 87.8% ක් වූ එහි සාක්ෂරතා අනුපාතය (යුනෙස්කෝ: 1966) සමස්ත සාක්ෂරතාවය 98% දක්වා මාරු කළේය (යුනෙස්කෝ: 2023). එය අඛණ්ඩ අධ්‍යාපනය සඳහා 1979 දෙසැම්බර් 28 වන දින සාක්ෂරතා ව්‍යාපාර සංවිධානය ස්ථාපිත කර තිබුණි. අද එහි පළාත් 31 න් 28 ක ග්‍රාමීය ගම්මාන 300 ක පිහිටා ඇති ශාඛා සහිත උපදේශකයින් 50000 ක් සහ පරිපාලකයින් 6000 ක් සිටී. අද එහි මිලියන 92.4 ක ජනගහනයක් සඳහා විශ්ව විද්‍යාල 843 ක් ඇත (යූඑන්පීඑෆ්: 2025).

විප්ලවයට තවමත් ග්‍රාමීය ජනතාව සහ කම්කරුවන් ලෙස නාගරික ප්‍රදේශවලට සංක්‍රමණය වූ ගොවීන් තුළ සහයෝගිතා පදනමක් ඇත. සීඅයිඒ විසින් උසිගන්වන ලද සදාම් හුසේන්ගේ  යුද්ධයේදී (1980-1988) පෙන්නුම් කළ පරිදි, එහි ආරක්ෂාව සඳහා ස්වේච්ඡා සේවකයන් මිලියන 20 ක් බලමුලු ගැන්වීමේ හැකියාව එයට ඇත. මෙම පූජනීය ආරක්ෂක යුද්ධය ඉරාන ජාතික අනන්‍යතාවය හැඩගස්වා ගත්තේ, ඉරානය/ඉස්ලාමයට දේශප්‍රේමයේ අංගයක් ලෙස වන අතර, එය සමාජ විද්‍යාඥ අලි ෂරියාති විසින් 'පූජනීය විඥානය' ලෙස විස්තර කරන ලදී.

ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයට තේරුම් ගත නොහැකි දේ

ඉස්ලාමීය විප්ලවය නව යටත් විජිතවාදය සහ බටහිර 'මානව හිමිකම්', 'ලිබරල්' ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය, පෙරදිගවාදය සහ ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය පිළිබඳ එහි දෘෂ්ටිවාදයෙන් පිටත සම්පූර්ණයෙන්ම වර්ධනය විය. එයට තමන්ගේම දාර්ශනික පද්ධතියක් ඇත. 1884 බර්ලින් සමුළුව මගින් නිර්මාණය කරන ලද යටත් විජිතකරණය වූ ජාතික රාජ්‍යයන්ගේ වර්තමාන මිය යන ලෝක අනුපිළිවෙලින් පිටත, 2050 දී බිලියන 2.8 දක්වා වර්ධනය වනු ඇතැයි ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය බිය වේ (පිව් පර්යේෂණ: 2025).

1839 දී ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්ව විද්‍යාලය, ස්වදේශික ඉන්දියානුවන්ගේ ප්‍රතිරෝධය මැඩපැවැත්වීම සඳහා 'සුදු' කැනඩාවට ජාතිවාදී නිදහස ලබා දීම සඳහා ඊනියා 'පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලයක්' යන ජාතීන්ගේ අදහස වර්ධනය කළේය. කේම්බ්‍රිජ් විශ්ව විද්‍යාලය සහ බ්‍රිතාන්‍ය විදේශ කාර්යාලය 1950 සහ 1960 ගණන්වල අප්‍රිකාවේ සහ ආසියාවේ ප්‍රතිරෝධී රටවලට දේශපාලන නිදහස ලබා දීමේදී මෙම අදහස නව යටත් විජිතවාදය සහ 'ව්‍යවස්ථාවාදය' දක්වා තවදුරටත් වර්ධනය කළේය. ලෝක ධනේශ්වර ඉතිහාසයේ නව සමාජ විද්‍යාත්මක සංසිද්ධියක් දැන් මතුවෙමින් තිබේ, එනම්, සදාචාරය, ආචාර ධර්ම සහ මූලික මානව විනීතභාවයට අකමැති, අමු ආර්ථික/මිලිටරි බලයක් සහිත ළමා අපචාරක එප්ස්ටයින්/ට්‍රම්ප් ප්‍රකෝටිපති පන්තිය. එය ගාසා ජන සංහාරය කළ හැකි කළේය. එය තමන්ගේම පෞද්ගලික අවශ්‍යතා සඳහා සේවය කිරීම සඳහා විදේශ ප්‍රතිපත්තිය අල්ලාගෙන ඇත.

MAGA ව්‍යාපෘතිය දේශීය හා ජාත්‍යන්තර කටයුතුවලදී 'බටහිර ශිෂ්ටාචාර' ව්‍යාපෘතියට පණ ගැන්වීමට උත්සාහ කරයි. දේශීය කටයුතුවලදී එය විදේශීය කළු ජාතිකයින්, බ්‍රවුන් සහ වෙනත් අය ඉවත් කිරීම අරමුණු කරගත් ජාතිවාදය සඳහා නව රූපකයක් ලෙස 'සංක්‍රමණය' නිර්මාණය කර ඇත. ජාත්‍යන්තර කටයුතුවලදී එය දෙවන ලෝක යුද්ධයේ සිට ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයට බරක් වී ඇති යුරෝපීය රටවල් ආදේශ කිරීම අරමුණු කරයි. එය තමන්ගේම නේටෝ ආරක්ෂාව සඳහා ගෙවීමට ඔවුන්ට බල කරයි. එය නිස්සාරණ ආර්ථිකයේ නව ආකාරයක් ලෙස තීරුබදු හරහා ඔවුන්ගෙන් මුදල් ලබා ගැනීමට උත්සාහ කරයි. එය ජාත්‍යන්තර නීති මත පදනම් වූ අනුපිළිවෙලින් 'නිදහස් වෙළඳාම' විසන්ධි කිරීමට ද උත්සාහ කරයි

ඉරානයේ රමසාන් පිළිවෙත් - Ramadan in Iran

ඉරානයේ රමසාන් පිළිවෙත් - Ramadan in Iran 

ඉරානයේ මුස්ලිම්වරු, රාමසාන් සමයේදී, හිරු උදාවේ සිට හිරු බැස යන තෙක් නිරාහාරව සිටිති, ආහාර, දියර සහ දුම් පානයෙන් වැළකී සිටිති. මෙම පිළිවෙත  ජීවිතයේ ආශීර්වාද සඳහා කෘතඥතාව වර්ධනය කරයි. සංචාරකයින් නිරාහාරව සිටින කාලය තුළ ප්‍රසිද්ධියේ ආහාර ගැනීමෙන් හෝ බීමෙන් වැළකී මෙම චාරිත්‍රවලට ගරු කරති. ඉරානයේ රාමසාන් සමයේදී දෛනික රිද්මය පැහැදිලිව වෙනස් වේ. වීදි, සාමාන්‍යයෙන් සජීවී, දවසින් දවස සන්සුන්  වාතාවරණයක් ඇති කරයි. කෙසේ වෙතත්, සන්ධ්‍යාව ළං වන විට, පැහැදිලි වෙනසක් ඇත. ඉෆ්තාර් - දවසේ උපවාසයේ අවසානය සනිටුහන් කරමින් මග්රිබ් යාඥාව එනතුරු මිනිසුන් බලා සිටින විට පරිසරය උද්යෝගයෙන් හා රසවත් ආහාරවල සුවඳින් ඝෝෂා කරයි.

ඉරානයේ ඉෆ්තාර් යනු වාර්ගික හා ආගන්තුක සත්කාර සිදුවීමකි. සාමාන්‍යයෙන් සැහැල්ලු සුප්, රට ඉඳි සහ පාන් වලින් ආරම්භ වන විවිධ සාම්ප්‍රදායික කෑම වර්ග බෙදා ගැනීමට පවුල් සහ මිතුරන් එකතු වේ. සංචාරකයින්ට ඉරාන ආගන්තුක සත්කාරය උපරිමයෙන් අත්විඳීමට එය කදිම අවස්ථාවකි. බොහෝ මුස්ලිම් පල්ලි සහ ප්‍රජා මධ්‍යස්ථාන ද පොදු ඉෆ්තාර් සංග්‍රහ පවත්වන අතර, මුස්ලිම් නොවන අමුත්තන් ඇතුළු සියලු දෙනාට උණුසුම් පිළිගැනීමක් ලබා දෙයි. ඉරානයේ රාමසාන් සමයේ සන්ධ්‍යාවන් තරාවීහ් යාඥාවන් මගින් සනිටුහන් කෙරේ. රට පුරා මුස්ලිම් පල්ලිවල පවත්වනු ලබන මෙම විශේෂ යාඥාවන් සමගිය සහ අධ්‍යාත්මිකත්වය අනුනාද වේ. රාත්‍රියේදී වීදි හරහා ඇවිදීමෙන් අමුත්තන්ට මෙම කන්නයට අනන්‍ය වූ සජීවී සහ කැපවූ වාතාවරණයක් අත්විඳීමට ඉඩ සලසයි

සංචාරකයින් සඳහා, ඉරානයේ රාමදාන් වෙනත් කෝණයකින් රට දැකීමට අවස්ථාවක් ලබා දෙයි. එය ත්‍යාගශීලී ආගන්තුක සත්කාර, පොහොසත් සම්ප්‍රදායන් සහ ගැඹුරු අධ්‍යාත්මික සම්බන්ධතා වලින් සලකුණු වූ කාලයකි. මෙම පූජනීය මාසය තුළ චාරිත්‍ර වාරිත්‍රවලට සම්බන්ධ වීමට, නිරාහාර පිළිවෙත්වලට ගරු කිරීමට සහ ඉරාන ජීවිතයේ සුවිශේෂී රිද්මයේ ගිල්වීමට අමුත්තන් දිරිමත් කරනු ලැබේ. රාමසාන් සමයේදී ඉරානයට යන විට, දේශීය සිරිත් විරිත් සහ ඇඳුම් පැළඳුම් කේතයන්ට ගරු කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. මෙම මාර්ගෝපදේශය සංචාරකයින් සඳහා වන තීරණාත්මක ආචාර විධි, නිරාහාර චාරිත්‍රවලට ගරු කිරීමේ සිට සුදුසු පරිදි ඇඳුම් ඇඳීම දක්වා අවබෝධයක් ලබා දෙයි. ගෞරවනීය සහ පොහොසත් සංචාරක අත්දැකීමක් සහතික කරමින් මෙම පූජනීය මාසය තුළ ඉරානයේ පොහොසත් සම්ප්‍රදායන් වැලඳ ගන්නේ කෙසේදැයි පැහැදිලි වෙයි.

සුදුසු ඇඳුම් පැළඳුම් කේතයක් පිළිපැදීම ඉරානයේ තීරණාත්මක වන අතර ඊටත් වඩා රාමසාන් සමයේදී වඩා විශේෂී වේ. විනීත ඇඳුම් ඇඳීම සාමාන්‍ය දෙයක් වන අතර, පිරිමි සහ ගැහැණු යන දෙඅංශයෙන්ම තම අත් සහ පාද ආවරණය කිරීමට අපේක්ෂා කෙරේ. කාන්තාවන් තම හිසකෙස් වැසීමට හිස් ආවරණයක් හෝ සාළුවක් පැළඳිය යුතුය. ඉස්ලාමීය සිරිත් විරිත්වලට ගරු කරන ඇඳුම් තෝරාගැනීම සංස්කෘතික දැනුවත්භාවය සහ ගෞරවය පෙන්නුම් කරයි. හැසිරීම අනුව, ගෞරවනීය හැසිරීමක් පවත්වා ගැනීම වැදගත් වේ.  විශේෂයෙන් ආගමික හෝ පොදු ස්ථානවල මෘදු හා ආචාරශීලී ලෙස කථා කිරීම ගෞරවයේ සලකුණකි. ඉරානයේ රාමසාන් සමයේදී නිරාහාර නීති පිළිපැදීම වැදගත් වේ. සංචාරකයින් දිවා කාලයේ ප්‍රසිද්ධියේ ආහාර ගැනීමෙන්, බීමෙන් හෝ දුම්පානයෙන් වැළකී සිටිය යුතුය. කෙසේ වෙතත්, රාමසාන් සමයේදී සමහර අවන්හල් විවෘතව පවතින අතර, සංචාරකයින් සඳහා හෝටල් කාමරය තුළ  සැම විටම ආහාර ගත හැකිය.

 

සවස යාච්ඤාව සඳහා කැඳවීමෙන් පසු, රට ඉඳි, පැණිරස තේ, පාන්, චීස් වැනි සාම්ප්‍රදායික ආහාර සහ ඝන ඔසු සුප් (âsh-e reshteh) සහ කුංකුම පුඩිං වැනි විවිධ දේශීය කෑම වර්ග සමඟ උපවාසය නතර වේ. මේ අවස්ථාවේදී නගරය ගවේෂණය කරන්නේ නම්, ප්‍රදේශවාසීන් බොහෝ විට නොමසුරුව දින, තේ හෝ සුප් පිරිනමයි. මෙය ආගමික ප්‍රතිඥාවක කොටසක් වන අතර, ආචාරශීලී ප්‍රතිචාරය වන්නේ 'ඉන්ෂා-අල්ලාහ් කබුල් බෂේහ්' යන්නයි, එනම් 'දෙවියන් වහන්සේ ඔබේ ප්‍රතිඥාව පිළිගනිත්වා' යන්නයි. මෙම පිළිවෙත රාමසාන් සමයේදී ඉරානයේ ගැඹුරින් මුල් බැසගත් ආගන්තුක සත්කාරය සහ සංස්කෘතික පොහොසත්කම පිළිබිඹු කරයි.

 

Mashhad යනු ඉරානයේ වැදගත්ම ආගමික නගරය වන අතර ඉමාම් රීසාගේ ශුද්ධ සිද්ධස්ථානයේ නිවහන වේ. බොහෝ ඉරාන ජාතිකයන් සහ මුස්ලිම්වරු ශුද්ධ වූ රාමසාන් මාසය තුළ මෙම නගරයට පැමිණෙති. ඉමාම් රීසාගේ ශුද්ධ වූ සිද්ධස්ථානයට මිනිසුන් එකට යාච්ඤා කිරීමට එක්රැස් වන අතර එමඟින් ඔවුන්ගේ පැතුම් ඉටු වේ. මෙම මාසය සඳහා විශේෂයෙන් සපයනු ලබන ෂෝලේ මෂ්හාඩි සහ දිසි වැනි රසවත් ආහාර රාශියක් මෂ්හාඩ් හි ඇත. Mashhad සහ Qom වැනි ආගමික නගරවල අති බහුතරයක් රාමසාන් සමයේදී උපවාස කරන නමුත් අගනුවර වන ටෙහෙරාන් වැනි නගරවල තරුණයින් අතර දේවල් වෙනස් ය. 

 ඉරානයේ මුස්ලිම්වරු දිනපතා උපවාසයට පෙර ඔවුන්ගේ ශරීරය සජලනය කිරීම සහ පෝෂණය කිරීම සඳහා "සහාරි" නමින් හැඳින්වෙන උදෑසනට පෙර ආහාර වේලක් අනුභව කරති. රාමදාන්හි දෛනික උපවාසයට සියලු ආහාර පානවලින් වැළකී සිටීම ඇතුළත් වේ. බොහෝ විට දිනයකින් ආරම්භ වන "ඉෆ්තාර්" නමින් හැඳින්වෙන ආහාර වේලෙහි උපවාසයෙන් මිදීමට පෙර අලුයම සිට හිරු බැස යන තෙක් වතුර උගුරක්වත් ලබා නොදේ. එම නිරාහාරව සිටීමෙන් අයහපත් ක්‍රියාවලින් වැළකී කුසල් වැඩීම ද අපේක්ෂා කෙරේ. මුස්ලිම්වරුන්ට එය නමස්කාරය, පුණ්‍ය කටයුතු සහ යහපත් ක්‍රියා වැඩි වන කාලයකි. සමාජීය වශයෙන්, එය බොහෝ විට ඔවුන්ගේ උපවාසය බිඳ දැමීම සඳහා ආහාර වේල වටා උත්සව රැස්වීම්වලදී පවුල් සහ මිතුරන් එකට ගෙන එයි.

 

රාමසාන් උත්සවය අවසන් වන්නේ බොහෝ මුස්ලිම්වරුන් අලුත් ඇඳුම් වලින් සැරසී වාර්ගික යාඥා පැවැත්වීමෙන් සමරන ඊද් අල්-ෆිතර් උත්සවයෙනි. මාසය තුළ, මුස්ලිම්වරුන් ස්වයං සංයමයක්, කෘතඥතාව වර්ධනය කර ගැනීම, දෙවියන් වහන්සේට සමීප වීම සහ දුප්පතුන් හා කුසගින්නෙන් පෙළෙන අය කෙරෙහි හැඟීමක් ඇති කරයි. ඉරාන ජාතිකයන් සභා යාඥාවන් සඳහා පල්ලි වෙත ගලා එන අතර රාමසාන් සමයේදී ආගමික මෙනෙහි කිරීමට සහ කුරානය කියවීමට වැඩි කාලයක් කැප කරති. පුණ්‍ය කටයුතු රාමසාන් උත්සවයේ ලක්ෂණයකි. දන් දීමේ වෙනත් ක්‍රම අතර බොහෝ දෙනෙක් අවශ්‍යතා ඇති අයට ඉෆ්තාර් ලබා දීමට උත්සාහ කරති.

මෙම ශුද්ධ මාසය ටම සුවිශේෂී වූ රූපවාහිනී වැඩසටහන් මාලාවන් ඉරානයේ ක්‍රියාත්මක වේ. එම නිරාහාරව සිටීමෙන් අයහපත් ක්‍රියාවලින් වැළකී කුසල් වැඩීම ද අපේක්ෂා කෙරේ. මුස්ලිම්වරුන්ට මෙය නමස්කාරය, පුණ්‍ය කටයුතු සහ යහපත් ක්‍රියා වැඩි වන කාලයකි. සමාජීය වශයෙන්, එය බොහෝ විට ඔවුන්ගේ උපවාසය බිඳ දැමීම සඳහා ආහාර වේල වටා උත්සව රැස්වීම්වලදී පවුල් සහ මිතුරන් එකට ගෙන එයි.

රාමසාන් සඳහා දිනයන් ඉස්ලාමීය චන්ද්‍ර දින දර්ශනය මත පදනම් වන අතර ඇසින් අඩ සඳ සාම්ප්‍රදායික දැකීම මත රඳා පවතී. රාමසාන් සඳහා දින අනාවැකි කල්තියා කළ නොහැකි ය . සමහර විට ඉස්ලාමීය රටවල් අතර දින පවා වෙනස් වේ.

මනුෂ්‍යය සුභ සිද්ධිය වෙනුවෙන් සිදුවුණු ඉරාන ඉස්ලාමීය මානුෂීය විප්ලවය

 මනුෂ්‍යය සුභ සිද්ධිය වෙනුවෙන් සිදුවුණු ඉරාන ඉස්ලාමීය මානුෂීය විප්ලවය 

 The Iranian Islamic Humanist  Revolution - A real Change for Iran

ඉහළ මට්ටමේ ඉරානයට අසල්වැසි රටක කුළුණු දැන්වීම් පුවරුවක් ඉස්ලාමීය විප්ලවයේ 47 වැනි සංවත්සරය නිවේදනය කරයි. නමුත් මෙම සංඥා පුවරුව කුතුහලය දනවන කරුණක් වන්නේ එහි පිහිටීමයි එනම් එය දකුණු අප්‍රිකානු වර්ණභේද විරෝධී නිරූපකය වන නෙල්සන් මැන්ඩෙලා ගේ නමින් එහි පැවැත්වූ උත්සවයක ය. 1979 න් පසු ඉමාම් කොමෙයිනී  ගේ නායකත්වය යටතේ ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජය විසින් අනුගමනය කරන ලද දෘෂ්ටිවාදී මාවත පිළිබඳ  සංකේතාත්මක නම් කිරීම මගින් දර්ශනයක් ලබා දෙයි. ඉස්ලාමීය විප්ලවයේ නිර්මාතෘ ඉමාම් කොමේනි නිදහස කරා යන ඔහුගේම ගමනේ ආශ්වාදයක් වූ බව මැන්ඩෙලා විසින්ම නිතර පිළිගත්තේය.

බටහිර පිටුබලය ලැබූ පහලවි ආඥාදායකත්වයේ අවසානය සනිටුහන් කළ මහා විප්ලවයේ බලපෑම එහි මායිම්වලින් නතර වූයේ නැත. එය ලොව පුරා රැලි ගැසූ අතර, ලෝකයේ විවිධ ප්‍රදේශවල විමුක්ති ව්‍යාපාරවල සිය සලකුණ තබයි.බොහෝ පීඩිත ජාතීන්ට, 1979 ඉස්ලාමීය විප්ලවය ඓතිහාසික සිදුවීමකට වඩා වැඩි දෙයක් බවට පත් විය. එය කුරිරු පාලනයට සහ අයුක්තියට එරෙහිව ප්‍රතිරෝධයේ ගිනිදැල් දල්වමින් විරෝධයේ පහනක් විය. එහි හරය වූයේ ප්‍රබල පණිවිඩයකි. එනම් නව යටත් විජිත ආධිපත්‍යයෙන් සම්පූර්ණයෙන් බිඳී යාම සහ බටහිර අධිරාජ්‍ය බලවතුන් විසින් ලෝකය නිර්දය ලෙස සූරාකෑම නැවැත්වීම උදෙසා තැබූ යෝධ පිම්මකි. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, අධිරාජ්‍ය විරෝධී හැඟීම් පෙර නොවූ විරූ ලෙස වේගවත් වෙමින් ඉහළ ගියේය. ඉරානය පීඩිතයන්ගේ සහ පීඩිතයන්ගේ අයිතීන් වෙනුවෙන් සටන් වදින ගෝලීය ව්‍යාපාරයක ඉදිරියෙන්ම සිටිමින් පීඩිතයන්ගේ හඬ ප්‍රතිරාවය කළේය.

මෙම විප්ලවය යටත් විජිතවාදීන්ගේ නිස්කලංක නින්දට බාධා කළේය. නැගෙනහිර හෝ බටහිර මත රඳා නොසිට ඔවුන්ගේ ඉරණම තීරණය කළ හැකි බව ජනතාව ඔප්පු කළහ," බ්‍රිතාන්‍ය-ඇමරිකානු ඉතිහාසඥ බර්නාඩ් ලුවිස් එය ලෝක කටයුතුවලට හඳුන්වා දුන් භූ කම්පනයක් ලෙස සඳහන් කළේය.

විප්ලවය එහි හදවතේ නොසැලෙන මූලධර්මයක් තහවුරු කළේය.  ඉස්ලාමීය ජනරජය සෑම පීඩකයෙකුටම එරෙහිව නැගී සිටින අතර සෑම පීඩිතයෙකු සමඟම නැගී සිටියි, ප්‍රතිරෝධයේ සංස්කෘතියක් ප්‍රවර්ධනය කරන අතර ගෝලීය අහංකාරයට එරෙහිව ජාතීන්ගේ අයිතිවාසිකම් සුරක්ෂිත කිරීම සඳහා නීත්‍යානුකූල සහ ගෞරවනීය මාවතක් ලෙස එය සලකයි.

 ලොව පුරා විප්ලවයේ පණිවිඩය 

ඉරානයේ ඉස්ලාමීය විප්ලවයේ ජයග්‍රහණයත් සමඟ ඉමාම් කොමේනි පැහැදිලි කළේ විප්ලවයේ හරය බටහිර ආධිපත්‍යයේ ග්‍රහණයෙන් මිදී නිදහස ලුහුබැඳීම තුළ බව ය. සමාජ සාධාරණත්වය වෙනුවෙන් සහ පීඩිතයන් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා, "විප්ලවය අපනයනය කිරීම" පශ්චාත් 1979 යුගයේ නිර්වචන මූලධර්මයක් ලෙස මතු විය. නමුත් මෙම අපනයනය භෞමික ආක්‍රමණයක් ගැන නොව, එය අධිරාජ්‍ය විරෝධී, ගෝලීය ආධිපත්‍යයට එරෙහි ප්‍රතිරෝධය සහ ආන්තික වූවන් සවිබල ගැන්වීම වැනි ගැඹුරු දෘෂ්ටිවාදී ප්‍රවාහයන් තුළ මුල් බැස ගත් ව්‍යාපාරයකි

ඉරානය ඉතා නවීන මර්දනකාරී පාලන තන්ත්‍රයන්ට පවා එරෙහිව නැඟී සිටිය හැකි බව ඉරානය පෙන්වා දී ඇත. මෙම කතිකාවේ බලපෑම අරාබි වසන්තය වැනි කැරලි වලදී පැහැදිලි විය, ඉරානයේ අරගලවලින් ආභාෂය ලැබූ අරාබි තරුණයින්, ඔවුන්ගේ රජයන්ගේ දූෂණයට සහ යැපීම අභියෝගයට ලක් කළ බැව් කීර්තිමත් ඇමරිකානු බුද්ධිමතෙකු වන නෝම් චොම්ස්කි සඳහන් කළේය. ඉමාම් කොමේනිට, විප්ලවය අපනයනය කිරීම භූගෝලීය ව්‍යාප්තියට වඩා විශාල දෙයක් අදහස් විය-එය ජාතීන්ගේ සමාජ-දේශපාලනික පිබිදීමක් සඳහා වූ කැඳවීමක් විය.

" සියලු ජාතීන් අවදි වන්න, සියලු ආන්ඩු අවදි වන්න! ඔබ උගුලට හසු කර ඇති මෙම ආධිපත්‍යයෙන් ඔබ නිදහස් වන්න. ඔබේ සම්පත් කොල්ලකන අතරතුර, ඔබ දරිද්‍රතාවයේ ජීවත් වේ නැඟිට ඔබේ ගෞරවය නැවත ලබා ගන්න ," ඔහු ප්‍රකාශ කළේය. විප්ලවයේ  සැබෑ හරය පැහැදිලි කරමින් ඔහු ප්‍රසිද්ධ ලෙස මෙසේ ප්‍රකාශ කළේය. අපට විප්ලවය අපනයනය කිරීමට අවශ්‍ය යැයි කියන විට, අපි අදහස් කරන්නේ ඉරානයේ සමෘද්ධිමත් වූ එම ආත්මය, එකම අධ්‍යාත්මිකත්වය සහ එම මූලධර්ම පතුරුවා හැරීමයි. අපි කැමති නැහැ කඩු ලෙලවන්නවත්, ආයුධ උස්සමින් අනිත් අයට පහර දෙන්නවත් යැයි එතුමා ප්‍රකාශ කළේය

 විරුද්ධවාදීන් විසින් පතුරුවා හරින ලද වැරදි වැටහීම් දුරු කරමින් ඔහු ස්ථිරව මෙසේ ප්‍රකාශ කළේය.“විප්ලවය අපනයනය කිරීම යනු යුද්ධය, ආක්‍රමණ හෝ ජයග්‍රහණය නිකුත් කිරීම නොවේ. එහි අර්ථය වන්නේ එහි පණිවිඩය සහ මෙහෙවර  ස්වාධීනත්වය, ස්වයංපෝෂිතභාවය, ඇදහිල්ල, ගෞරවය, අභිමානය සහ පීඩිතයන් සඳහා නොසැලෙන සහයෝගය වැනි වටිනාකම් සම්ප්‍රේෂණය කිරීමයි.”ඉස්ලාමීය විප්ලවයේ නායක අයතුල්ලා සයිඩ් අලි කමේනි ද එම මාර්ගයම අනුගමනය කර ඇති අතර බටහිරයන් මෙම සංකල්පය විකෘති කිරීම නොසැලී හෙළා දකී. අපේ විප්ලවය අපනයනය නොකරන ලෙස සතුරන් අපට අනතුරු ඇඟවීය! අපි ප්‍රතිචාර දැක්වූයේ  විප්ලව යනු දේශසීමා හරහා නැව්ගත කළ යුතු භාණ්ඩ නොවේ! එහෙත්, සුළඟ විසින් ගෙන යන වසන්ත මල්වල සුවඳ මෙන්, ඉස්ලාමීය විප්ලවය මුස්ලිම් ලෝකයේ සෑම අස්සක් මුල්ලක් නෑරම ළඟා වූ අතර, ප්‍රතිරෝධයේ ආත්මයට නව ජීවයක් ලබා දෙමින් එය විකසිත වූ බැව් ඔහු ප්‍රකාශ කළේය.

 

ඉරානයේ බලපෑම අපකීර්තියට පත් කිරීම අරමුණු කරගත් ව්‍යාජ ආඛ්‍යාන ඔහු තවදුරටත් හෙලා දුටුවේය. ඔවුන්ගේ ද්වේශය පවතින්නේ විප්ලවය අපනයනය ප්‍රචණ්ඩත්වය, ගැටුම් සහ විනාශය පැතිරීම ලෙස නිරූපණය කිරීම තුළය. මෙය, බටහිර ප්‍රචාරවල සෙසු ප්‍රචාර මෙන්ම ද්‍රෝහී රැවටීමකි.

විප්ලවයේ සැබෑ අපනයනය එහි වටිනාකම්  පීඩනයට සහ කුරිරු පාලනයට එරෙහි නොසැලෙන ස්ථාවරය බව අයතුල්ලා කොමේනි නිරන්තරයෙන් තහවුරු කර ඇත. ඉස්ලාමීය විප්ලවය අපනයනය කිරීම යනු විප්ලවවාදී පරමාදර්ශ පතුරුවා හැරීම සහ ලෝකයේ කුරිරු පාලනයන් හෙළිදරව් කිරීමයි. මෙය හුදෙක් දේශපාලන ස්ථාවරයක් නොවේ. එය අපගේ දිව්‍යමය යුතුකමකි. එසේ කිරීමට අපොහොසත් වීම අපගේ මෙහෙවර පාවාදීමකි."යි ප්‍රකාශ කළේය. ටෙහෙරානයේ වීදිවල සිට ලොව පුරා පීඩිතයන්ගේ ව්‍යාපාර දක්වා, දැනට අයතුල්ලා කොමේනි විසින් මෙහෙයවනු ලබන විප්ලවය බලහත්කාරයෙන් නොව යුක්තිය, අභිමානය සහ  විමුක්තිය ඉල්ලා සිටින එහි පණිවිඩයේ බලය හරහා දිගටම ආස්වාදයක් ලබා දෙයි

මානුෂීය සුභ සිද්ධිය වෙනුවෙන් මානව ඉතිහාසයේ සිදුවූ තීරණාත්මක විප්ලවය

 මානුෂීය සුභ සිද්ධිය වෙනුවෙන් මානව ඉතිහාසයේ සිදුවූ තීරණාත්මක විප්ලවය

The Decisive revolution in human History for the Benefit of Humanity 

 

අද  ඉරානය ඉස්ලාමීය විප්ලවයේ 47 වැනි සංවත්සරය සමරමින් සිටි. විප්ලවයේ වැදගත්කම පරම්පරා ගණනක් ඉක්මවා ගිය විකාශනය වන ක්‍රියාවලියක් වුවද, විප්ලවය ප්‍රථමයෙන් සිදු වූයේ මන්දැයි සොයා බැලීම වටී, එය තවමත් ලොව පුරා බොහෝ දෙනෙකුට ආශ්වාදයක් ලබා දෙයි. නියම විප්ලවයක් නම් මනුසත්බවේ රසය  යුග ගණනාවකට බෙදා හල යුතුමය. ඒ විප්ලවය තුළින් හටගත් පුනරුදය පිලිබදවද දශක ගණනාවකට ඇගයීමට ලක් කල යුතුමය. කලාතුරකින් එවන් විප්ලව සිදුවේ. ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජයේ මීට වසර 47 කට පෙර සිදුවූ ආධ්‍යාත්මික පුනරුදයත් මනුෂ්‍ය ලෝකයේ කලාතුරකින් සිදුවන සැබෑ මානව විප්ලවයකි.

ලෝක ඉතිහාසයේ මෙතෙක් සිදුවූ  හුඟක් විප්ලව මිනිසුන් හෙම්බත් කලේය.නම ඇසූ පමණින් භීතියෙන්,  මුසපත් වන , කලකිරීමක් අති කරවන විප්ලව ලොව කොතෙකුත් සිදුව ඇත. ඉරාන විප්ලවය සිදුවූයේ මිනිස් හර පර්ධතිය තුළය. එනිසා එහි ආනිසංස පරම්පරා ගණනාවකට සංසරණය  වේ. ඉරාන විප්ලව දිනය, ඉස්ලාමීය විප්ලව දිනය ලෙසද හැඳින්වේ, ඉරානයේ ඉතිහාසයේ වැදගත් පරිච්ඡේදයක් සනිටුහන් කරයි, එය පහලවි රාජාණ්ඩුව පෙරලා දමා 1979 දී ඉස්ලාමීය ජනරජයක් පිහිටුවීම සංකේතවත් කරයි. බටහිර ගැතියෙකු ලෙස සැලකෙන මොහොමඩ් රේසා ෂා පහ්ලවිගේ පාලනය යටතේ සහ අත්තනෝමතික නායකයා, ආර්ථික අසමානතාවය, දේශපාලන මර්දනය හේතුවෙන් ඉරාන සමාජයේ විවිධ කොටස් අතර ඇති වූ අතෘප්තිය, සහ සාම්ප්‍රදායික වටිනාකම් නොසැලකිලිමත් ලෙස සැලකීම නිසා  මෙම සාධක ජාතියේ ගමන් පථයේ දැවැන්ත වෙනසක් සඳහා වේදිකාව සකසයි

 

ලෝකයේ භෞතිකවාදි බටහිර සහ පෙරදිග වශයෙන් බෙදී ප්‍රධාන පෙලේ ආගමික ව්‍යාපාරයක් ඉස්මතු නොවනු ඇතැයි කිසිවෙකු නොසිතූ දිනෙක ඉරානයේ ඉස්ලාමීය විප්ලවය විශිෂ්ට ලෙස සහ ශක්තිමත් ලෙස කරළියට පිවිසියේය. එය සීමා රාමු බිද දමා ගතානුගතික මතවාද යල් පැන ගොස් ඇති බව ලෝකයට පසක් කරවීය. එය ආගම සහ භෞතික ලෝකය එක්තැන් කොට නව යුගයක ආගමනය සනිටුවහන් කලේය. ඕනිම දෙයක් සඳහා යල් පැනීමේ දිනයක් නිශ්චය කළ හැකිය. නුමුත් මෙම ආධ්‍යාත්මික විප්ලවයේ ලෝක පරිමාණ ආදර්ශයන් විශේෂිතය.

කිසිදා යල් නොපැනෙන මෙම ආදර්ශයන් සෑම යුගයකම මිනිස් ස්වාභාවයට ගැලපේ. කාලෙකට මතුවන්නටත් කාලෙකට යටපත් වන්නටත් නිදහස, ආචාර ධර්ම, ආධ්‍යාත්මිකත්වය, සමාජ සාධාරණය, ස්වාධීනත්වය, ගරුත්වය, සහේතුක භාවය, හා සමානාත්මක තාවය යනාදී ලක්ෂණ තනි පරම්පරාවකට හෝ නිශ්චිත සමාජයකට සීමාවූ එකක් නොවේ ඉරාන ඉස්ලාමිය විප්ලවය ශක්තිමත් මෙන්ම කාරුණික විය. සජීවී සහ ස්ථීරසාර ඉස්ලාමිය විප්ලවය සෑම විටම නම්‍යශීලීය.

 ‘අපට නැගෙනහිරත් එපා බටහිරත් එපා ’ යන සටන් පාඨය ඉස්ලාම් ආගමට ප්‍රමාණවත්ය. එය ඉරානය තුළ වෙනසක් ඇති කිරීම පමණක් නොව, පීඩිත ජනතාවගේ හඬ වන ගෝලීය වෙනසක් සඳහා ද අරමුණු කර ඇත. අධ්‍යාත්මික, ගුප්ත විද්‍යාව සහ දේවධර්මය කෙරෙහි ඉමාම් කොමේයිනි තුමාගේ භක්තිවන්ත සම්බන්ධය ඇත්තෙන්ම ඔහු විශිෂ්ට නායකයෙකු බවට පත් කළේය. ඔහුගේ සරල ජීවන රටාව ලොව පුරා මිලියන ගණනක්  ආකර්ෂණය කළේය. ඉරානයේ සියලු බලය තම අතේ තබාගෙන ඉමාම් කොමේයිනි නම් අසහාය මිනිසා සරල නිවසක ඉතා චාම් ජීවිතයක් ගත කළේය.

බලයට හා ධනයට ඔහු කිසිවිටෙකත් ඉඩ දුන්නේ නැත. මේ නිසා ඔහු මීට දශක තුනකට පෙර ඉරානයට අහිමි වුවත්  අද දක්වාම ලොව පුරා මිලියන සංඛ්‍යාත ජනතාවගේ ප්‍රසාදයට ලක්ව ඇත. ලෝකය සමාජීය හා සදාචාරාත්මක පරිහානියක ගිලී ඇති අවස්ථාවක, ඉමාම් කොමේයිනි තුමා ඔවුන්ගේ සැබෑ දේවධර්ම ඉගැන්වීම් අලුත් කර ඉතිහාසයේ වැදගත් අවස්ථාවක අධ්‍යාත්මිකත්වය ප්‍රවර්ධනය කළේය.ඉස්ලාමීය විප්ලවයට නායකත්වය දුන් ඉමාම් කොමේයිනි තුමා ඉරානයට පමණක් නොව සෙසු ලෝකයටම දැවැන්ත වෙනසක් ඇති කළ බලගතු ආගමික හා දේශපාලන චරිතයක් බව අද ලෝකය දනී.

පිළිගත් ඉමාම් ගේ ප්‍රතිපත්ති සහ ක්‍රියා අදටත් ලොව පුරා සහ මුස්ලිම් රටවල පීඩිත ජනතාව අතර දැනුවත්භාවය සහ ආශ්වාදයක් ඇති කරයි. මුස්ලිම් රටවල් සහ පීඩිත ජනතාව සූරාකන යටත් විජිත බලවතුන්ගේ ආක්‍රමණශීලී ප්‍රතිපත්තිවලට ඉමාම්වරු දැඩි ලෙස විරුද්ධ වූහ. ඇමරිකාව අපේ ආරක්‍ෂාව යැයි අරාබි පාලකයන් ඇමරිකාවට දණින් වැටී සිටින මොහොතක, අපව ආරක්‍ෂා කිරීමට ඉස්ලාමයට පමණක් හැකි බව ඒත්තු ගැන්වූ යුග පුරුෂ ඉමාම් කොමේයිනි තුමා එය ක්‍රියාවට නංවා එක්සත් කළේය. ලෝකයේ මුස්ලිම්වරුන්ට ගෞරවය ඉරාකයට සහ ප්‍රංශයට පිටුවහල් කරනු ලැබුවද, ඉමාම් කොමේයිනි, පහ්ලවි පාලනයට එරෙහි කැරැල්ලට නායකත්වය දෙමින් ජයග්‍රහණය කළේය.

 ඔහුගේ විශිෂ්ඨ නායකත්වය යටතේ මතුවී තම ජයග්‍රාහී ඉලක්කය සපුරාගත් ඉස්ලාමීය විප්ලවය, ලෝකයේ පීඩිත ජාතීන් යටත් විජිත බලවතුන්ගේ ග්‍රහණයෙන් මුදා ගැනීමේ හොඳම උදාහරණයකි . ඉමාම්ගේ විචක්ෂණ නායකත්වය යටතේ එය සම්පූර්ණවම සාර්ථක විය. ඉස්ලාමීය විප්ලවය 20 වැනි සියවසේ පෙර නොවූ විරූ වෙනසක් ඇති කළේය. මෙම විප්ලවය ලෝක ආර්ථිකය, දේශපාලනය, සංස්කෘතිය සහ කලාපීය ආධිපත්‍යය කෙරෙහි විශාල බලපෑමක් ඇති කළේය ඉමාම් කොමේයිනි  තුමාගේ ජීවන අරමුණු සහ ලෝක දේශපාලනය හා සම්බන්ධ අදහස් තවමත් ලොව පුරා නිධානයක් ලෙස පවතින අතර විමුක්ති ව්‍යාපාර අදත් ප්‍රතිපත්තිමය වශයෙන් ඒවා මත ක්‍රියා කරයි. බොහෝ විද්වතුන් විශ්වාස කරන්නේ පලස්තීනය, බහරේනය, ඊජිප්තුව සහ තවත් බොහෝ රටවල් ඉමාම් කොමේයිනි තුමාගේ ආදර්ශය අනුගමනය කරමින් තම අරගල සිදු කරන බවයි.

පලස්තීනය වෙනුවෙන් ද  පෙනී සිටිමින් පලස්තීනයේ විමුක්තිය උදෙසා කුද්ස් දිනය නිර්මාණය කරමින් කියා සිටියේ බෛයිතුල් මුකද්දසය වෙණුවෙන් සෑම මුස්ලිම්වරයෙකුගේම හැඟීම් අවදි විය යුතු බවයි. ඉමාම් කොමෛනි වනාහී යුගයේ අවශ්‍යතාවයන් වෙනුවෙන් පහල වූ ශුද්ධ වූ ආත්මයකි.ලෞකික සහ ලෝකෝත්තර යන ද්විත්ව ජීවිතයන් ම හරවත්ව ගතකල එතුමාගේ චරිතප්‍රදානයෙන් මනුෂ්‍යයයින් වශයෙන් උකහා ගත යුතු පාඩම් එමටයි. විප්ලවයකින් ආරම්භ කර අවසන ලොව වසන සියලු ආත්මයන්ගේ හදවත් තුල චින්තනීය විප්ලවයක් ඇතිකල අපේ කාලයේ අසහය මාර්ගෝපදේශක ඉමාම් කොමේනි අමරණීය වන්නේ එබැවිනි.