The Decisive revolution in human History for the Benefit of Humanity

 මානුෂීය සුභ සිද්ධිය වෙනුවෙන් මානව ඉතිහාසයේ සිදුවූ තීරණාත්මක විප්ලවය

The Decisive revolution in human History for the Benefit of Humanity 

 

අද  ඉරානය ඉස්ලාමීය විප්ලවයේ 47 වැනි සංවත්සරය සමරමින් සිටි. විප්ලවයේ වැදගත්කම පරම්පරා ගණනක් ඉක්මවා ගිය විකාශනය වන ක්‍රියාවලියක් වුවද, විප්ලවය ප්‍රථමයෙන් සිදු වූයේ මන්දැයි සොයා බැලීම වටී, එය තවමත් ලොව පුරා බොහෝ දෙනෙකුට ආශ්වාදයක් ලබා දෙයි. නියම විප්ලවයක් නම් මනුසත්බවේ රසය  යුග ගණනාවකට බෙදා හල යුතුමය. ඒ විප්ලවය තුළින් හටගත් පුනරුදය පිලිබදවද දශක ගණනාවකට ඇගයීමට ලක් කල යුතුමය. කලාතුරකින් එවන් විප්ලව සිදුවේ. ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජයේ මීට වසර 47 කට පෙර සිදුවූ ආධ්‍යාත්මික පුනරුදයත් මනුෂ්‍ය ලෝකයේ කලාතුරකින් සිදුවන සැබෑ මානව විප්ලවයකි.

ලෝක ඉතිහාසයේ මෙතෙක් සිදුවූ  හුඟක් විප්ලව මිනිසුන් හෙම්බත් කලේය.නම ඇසූ පමණින් භීතියෙන්,  මුසපත් වන , කලකිරීමක් අති කරවන විප්ලව ලොව කොතෙකුත් සිදුව ඇත. ඉරාන විප්ලවය සිදුවූයේ මිනිස් හර පර්ධතිය තුළය. එනිසා එහි ආනිසංස පරම්පරා ගණනාවකට සංසරණය  වේ. ඉරාන විප්ලව දිනය, ඉස්ලාමීය විප්ලව දිනය ලෙසද හැඳින්වේ, ඉරානයේ ඉතිහාසයේ වැදගත් පරිච්ඡේදයක් සනිටුහන් කරයි, එය පහලවි රාජාණ්ඩුව පෙරලා දමා 1979 දී ඉස්ලාමීය ජනරජයක් පිහිටුවීම සංකේතවත් කරයි. බටහිර ගැතියෙකු ලෙස සැලකෙන මොහොමඩ් රේසා ෂා පහ්ලවිගේ පාලනය යටතේ සහ අත්තනෝමතික නායකයා, ආර්ථික අසමානතාවය, දේශපාලන මර්දනය හේතුවෙන් ඉරාන සමාජයේ විවිධ කොටස් අතර ඇති වූ අතෘප්තිය, සහ සාම්ප්‍රදායික වටිනාකම් නොසැලකිලිමත් ලෙස සැලකීම නිසා  මෙම සාධක ජාතියේ ගමන් පථයේ දැවැන්ත වෙනසක් සඳහා වේදිකාව සකසයි

 

ලෝකයේ භෞතිකවාදි බටහිර සහ පෙරදිග වශයෙන් බෙදී ප්‍රධාන පෙලේ ආගමික ව්‍යාපාරයක් ඉස්මතු නොවනු ඇතැයි කිසිවෙකු නොසිතූ දිනෙක ඉරානයේ ඉස්ලාමීය විප්ලවය විශිෂ්ට ලෙස සහ ශක්තිමත් ලෙස කරළියට පිවිසියේය. එය සීමා රාමු බිද දමා ගතානුගතික මතවාද යල් පැන ගොස් ඇති බව ලෝකයට පසක් කරවීය. එය ආගම සහ භෞතික ලෝකය එක්තැන් කොට නව යුගයක ආගමනය සනිටුවහන් කලේය. ඕනිම දෙයක් සඳහා යල් පැනීමේ දිනයක් නිශ්චය කළ හැකිය. නුමුත් මෙම ආධ්‍යාත්මික විප්ලවයේ ලෝක පරිමාණ ආදර්ශයන් විශේෂිතය.

කිසිදා යල් නොපැනෙන මෙම ආදර්ශයන් සෑම යුගයකම මිනිස් ස්වාභාවයට ගැලපේ. කාලෙකට මතුවන්නටත් කාලෙකට යටපත් වන්නටත් නිදහස, ආචාර ධර්ම, ආධ්‍යාත්මිකත්වය, සමාජ සාධාරණය, ස්වාධීනත්වය, ගරුත්වය, සහේතුක භාවය, හා සමානාත්මක තාවය යනාදී ලක්ෂණ තනි පරම්පරාවකට හෝ නිශ්චිත සමාජයකට සීමාවූ එකක් නොවේ ඉරාන ඉස්ලාමිය විප්ලවය ශක්තිමත් මෙන්ම කාරුණික විය. සජීවී සහ ස්ථීරසාර ඉස්ලාමිය විප්ලවය සෑම විටම නම්‍යශීලීය.

 ‘අපට නැගෙනහිරත් එපා බටහිරත් එපා ’ යන සටන් පාඨය ඉස්ලාම් ආගමට ප්‍රමාණවත්ය. එය ඉරානය තුළ වෙනසක් ඇති කිරීම පමණක් නොව, පීඩිත ජනතාවගේ හඬ වන ගෝලීය වෙනසක් සඳහා ද අරමුණු කර ඇත. අධ්‍යාත්මික, ගුප්ත විද්‍යාව සහ දේවධර්මය කෙරෙහි ඉමාම් කොමේයිනි තුමාගේ භක්තිවන්ත සම්බන්ධය ඇත්තෙන්ම ඔහු විශිෂ්ට නායකයෙකු බවට පත් කළේය. ඔහුගේ සරල ජීවන රටාව ලොව පුරා මිලියන ගණනක්  ආකර්ෂණය කළේය. ඉරානයේ සියලු බලය තම අතේ තබාගෙන ඉමාම් කොමේයිනි නම් අසහාය මිනිසා සරල නිවසක ඉතා චාම් ජීවිතයක් ගත කළේය.

බලයට හා ධනයට ඔහු කිසිවිටෙකත් ඉඩ දුන්නේ නැත. මේ නිසා ඔහු මීට දශක තුනකට පෙර ඉරානයට අහිමි වුවත්  අද දක්වාම ලොව පුරා මිලියන සංඛ්‍යාත ජනතාවගේ ප්‍රසාදයට ලක්ව ඇත. ලෝකය සමාජීය හා සදාචාරාත්මක පරිහානියක ගිලී ඇති අවස්ථාවක, ඉමාම් කොමේයිනි තුමා ඔවුන්ගේ සැබෑ දේවධර්ම ඉගැන්වීම් අලුත් කර ඉතිහාසයේ වැදගත් අවස්ථාවක අධ්‍යාත්මිකත්වය ප්‍රවර්ධනය කළේය.ඉස්ලාමීය විප්ලවයට නායකත්වය දුන් ඉමාම් කොමේයිනි තුමා ඉරානයට පමණක් නොව සෙසු ලෝකයටම දැවැන්ත වෙනසක් ඇති කළ බලගතු ආගමික හා දේශපාලන චරිතයක් බව අද ලෝකය දනී.

පිළිගත් ඉමාම් ගේ ප්‍රතිපත්ති සහ ක්‍රියා අදටත් ලොව පුරා සහ මුස්ලිම් රටවල පීඩිත ජනතාව අතර දැනුවත්භාවය සහ ආශ්වාදයක් ඇති කරයි. මුස්ලිම් රටවල් සහ පීඩිත ජනතාව සූරාකන යටත් විජිත බලවතුන්ගේ ආක්‍රමණශීලී ප්‍රතිපත්තිවලට ඉමාම්වරු දැඩි ලෙස විරුද්ධ වූහ. ඇමරිකාව අපේ ආරක්‍ෂාව යැයි අරාබි පාලකයන් ඇමරිකාවට දණින් වැටී සිටින මොහොතක, අපව ආරක්‍ෂා කිරීමට ඉස්ලාමයට පමණක් හැකි බව ඒත්තු ගැන්වූ යුග පුරුෂ ඉමාම් කොමේයිනි තුමා එය ක්‍රියාවට නංවා එක්සත් කළේය. ලෝකයේ මුස්ලිම්වරුන්ට ගෞරවය ඉරාකයට සහ ප්‍රංශයට පිටුවහල් කරනු ලැබුවද, ඉමාම් කොමේයිනි, පහ්ලවි පාලනයට එරෙහි කැරැල්ලට නායකත්වය දෙමින් ජයග්‍රහණය කළේය.

 ඔහුගේ විශිෂ්ඨ නායකත්වය යටතේ මතුවී තම ජයග්‍රාහී ඉලක්කය සපුරාගත් ඉස්ලාමීය විප්ලවය, ලෝකයේ පීඩිත ජාතීන් යටත් විජිත බලවතුන්ගේ ග්‍රහණයෙන් මුදා ගැනීමේ හොඳම උදාහරණයකි . ඉමාම්ගේ විචක්ෂණ නායකත්වය යටතේ එය සම්පූර්ණවම සාර්ථක විය. ඉස්ලාමීය විප්ලවය 20 වැනි සියවසේ පෙර නොවූ විරූ වෙනසක් ඇති කළේය. මෙම විප්ලවය ලෝක ආර්ථිකය, දේශපාලනය, සංස්කෘතිය සහ කලාපීය ආධිපත්‍යය කෙරෙහි විශාල බලපෑමක් ඇති කළේය ඉමාම් කොමේයිනි  තුමාගේ ජීවන අරමුණු සහ ලෝක දේශපාලනය හා සම්බන්ධ අදහස් තවමත් ලොව පුරා නිධානයක් ලෙස පවතින අතර විමුක්ති ව්‍යාපාර අදත් ප්‍රතිපත්තිමය වශයෙන් ඒවා මත ක්‍රියා කරයි. බොහෝ විද්වතුන් විශ්වාස කරන්නේ පලස්තීනය, බහරේනය, ඊජිප්තුව සහ තවත් බොහෝ රටවල් ඉමාම් කොමේයිනි තුමාගේ ආදර්ශය අනුගමනය කරමින් තම අරගල සිදු කරන බවයි.

පලස්තීනය වෙනුවෙන් ද  පෙනී සිටිමින් පලස්තීනයේ විමුක්තිය උදෙසා කුද්ස් දිනය නිර්මාණය කරමින් කියා සිටියේ බෛයිතුල් මුකද්දසය වෙණුවෙන් සෑම මුස්ලිම්වරයෙකුගේම හැඟීම් අවදි විය යුතු බවයි. ඉමාම් කොමෛනි වනාහී යුගයේ අවශ්‍යතාවයන් වෙනුවෙන් පහල වූ ශුද්ධ වූ ආත්මයකි.ලෞකික සහ ලෝකෝත්තර යන ද්විත්ව ජීවිතයන් ම හරවත්ව ගතකල එතුමාගේ චරිතප්‍රදානයෙන් මනුෂ්‍යයයින් වශයෙන් උකහා ගත යුතු පාඩම් එමටයි. විප්ලවයකින් ආරම්භ කර අවසන ලොව වසන සියලු ආත්මයන්ගේ හදවත් තුල චින්තනීය විප්ලවයක් ඇතිකල අපේ කාලයේ අසහය මාර්ගෝපදේශක ඉමාම් කොමේනි අමරණීය වන්නේ එබැවිනි.

දෙමනසක්, එක සත්‍යයක් කරා - පැවැත්ම, මිනිසා සහ දිව්‍යමය පිළිබඳ ඉබ්නු අරාබි සහ අල්ලාමේ තබතබායි

 දෙමනසක්, එක සත්‍යයක් කරා - පැවැත්ම, මිනිසා සහ දිව්‍යමය පිළිබඳ ඉබ්නු අරාබි සහ අල්ලාමේ තබතබායි 

two minds, one truth - Ibn Arabi and Allameh Tatatabai on existence, human and the Divine

දමස්කස්හි උණුසුම් දහවල් කාලයක, අත්පිටපත් සහ කස්තුරි සුවඳින් පිරුණු කුඩා කාමරයක් තුළ, මුයි අල්-දින් ඉබ්නු අරබි ලී මේසයක් මතට නැමී ලිවීමට පටන් ගත්තේය. කුතුහලය පිරුණු අදෘශ්‍යමාන දෙයක් පිළිබද ලිවිමට උත්සාහ කරන ඔහුගේ පෑන ඉක්මනින් චලනය වන විට ඔහුගේ ගෝලයන් වියන ලද පැදුරු මත වාඩි විය. ඔහු මෙසේ ගෙත්තම් කරමින් සිටි දේ අවසානයේ අල්-ෆුසුස් අල්-හිකාම් සහ අල්-ෆතුහාත් අල්-මක්කියා හි කොටස් බවට පත් වනු ඇත, ඉස්ලාමීය අධ්‍යාත්මිකත්වයේ වචන මාලාව වෙනස් කරන සහ විද්වතුන් ව්‍යාකූල කරන පොත් අතර මෙය ප්‍රධාන වේ.

වසර අටසියයකට පසු, මධ්‍යම ඉරාන නගරයක් වන කොම් හි තවත් නිශ්චල කාමරයක, අල්ලාමේ සයීද් මුහම්මද් හුසේන් තබතබායි කුඩා ශිෂ්‍ය කණ්ඩායමක් සමඟ වාඩි වි සිටියහ. මෘදු හඬකින්, ඔහු ශුද්ධ වූ කුර්ආනයේ සංකීර්ණ අර්ථයන් පදයෙන් පදයට පැහැදිලි කළේය. ඔහුව දුටු අයට, ඔහුගේ ශාන්තමය මුහුණ සන්සුන් බවක් දිස් වු අතර, එය සංකීර්ණ අදහස් පහසු බවක් දැනීමට හේතු පාදක විය. භූගෝල විද්‍යාව, යුගය, භාෂාව සහ ශෛලිය අනුව වෙන් වූ මෙම මිනිසුන් දෙදෙනා කිසිදා එකිනෙකා මුණගැසෙන්නේ නැත. එහෙත් ඔවුන් එක්ව ඉස්ලාමීය චින්තනයේ ඉතිහාසයේ වඩාත්ම අසම්භාව්‍ය යුගලයක් සාදයි.

ඉබ්නු අරබි යනු පාරභෞතික වචන මාලාව සම්ප්‍රදායේ නව මාර්ග කැටයම් කළ අද්භූතවාදියෙකු වූ අතර, මුස්ලිම්වරුන් ශුද්ධ ලියවිල්ල, පාරභෞතික විද්‍යාව සහ පැවැත්මේ එකමුතුකම තේරුම් ගන්නා ආකාරය නැවත සකස් කළ බුද්ධිමය විනය නූතන දාර්ශනික-විශ්ලේෂකයෙකි. දෙදෙනාම සමාන නොවූහ.  කෙසේ වෙතත්, ඔවුන් එකම චාපයේ ලක්ෂ්‍ය දෙකක් ලෙස පෙනේ, දුරස්ථ නමුත් තවමත් එකිනෙකාට පෙළ ගැසී ඇත.

 හැකි දේ නැවත අර්ථ දැක්වූ මිනිසා 

ඉබ්නු අරබි 1165 දී නූතනයේ ගිනිකොනදිග ස්පාඤ්ඤයේ ඇන්ඩලූසියාවේ පොහොසත් සංස්කෘතික භූ දර්ශනයේ උපත ලැබීය. ඔහු තම ජීවිතය ගත කළේ ඉස්ලාමීය ලෝකය හරහා  සෙවිල්, ටියුනිස්, මක්කම, කෝන්යා, දමස්කස් හරහා  පොත් සහ ලිපි ලිවීමෙනි. ඔහුව විශ්වීයව පිළිගත්තේ නැත. ඔහුගේ ලිවීම පාඨකයන්ට යථාර්ථයේ සැඟවුණු රහස් හෙළි කරනවාද නැතහොත් දේවධර්මීය සීමාවන්හි ස්ථාවරත්වය විනාශ කරනවාද යන්න තීරණය කිරීමට බල කළේය.කෙසේ වෙතත්, ඔහුගේ විචාරකයින් පවා ඔහුගේ පර්යේෂණයේ පරිමාණය හඳුනා ගත්හ. විශ්ව ශක්තිය, මැවීම සහ මිනිසා අතර සම්බන්ධතාවය පැහැදිලි කිරීමට ඔහුට අවශ්‍ය වූයේ, ඔහුගේම පිළිගැනීම අනුව, අධ්‍යාත්මික මඟ පෙන්වීමක් ඇති අයට පමණක් තේරුම් ගත හැකි වචන මාලාවක් භාවිතා කරමිනි.ඒ වචන මිනිස් ආත්මයේ ගැඹුරින් ම පැල පදියම් විය.

ගුප්ත අධ්‍යයනයන් පිළිබඳ විශේෂඥයින් අතර පුළුල් ලෙස පිළිගත් එකඟතාවයක් නම්, ඉබ්න් අරබි සැබවින්ම තේරුම් ගන්නේ ඉතා ස්වල්ප දෙනෙකුට බවයි. සියවස් ගණනාවකට පසු, අල්ලාමේ තබතාබායිගේ ගුරුවරයා වූ සෙයිද් අලි  තබතාබායි, ඉබ්න් අරබි ගැන මෙසේ පැවසීය “නොවැරදි බව සහ ඉමාමත් ශ්‍රේණියට පසුව, මිනිසුන් අතර කිසිවෙකු මුහියි අල්-දින් ඉබ්න් අරබිට ගුප්ත දැනුමෙන් සහ අධ්‍යාත්මික සත්‍යයන්ගෙන් සමාන නොවේ, කිසිවෙකු ඔහුගේ මට්ටමට ළඟා නොවේ.” ඔහු තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය: “මුල්ලා සද්‍රා තමා සතුව ඇති ඕනෑම දෙයක් මුහියි අල්-දින්ට ණයගැතියි, ඔහුගේ  මේසයේ එකිනකාට සමීපව වාඩි විය.”

ෂාරු-ඊ මනුමා එනම් දර්ශනය පිළිබඳ පොත හි අල්ලාමේ තබතබායි උපුටා දක්වමින් අයතුල්ලා මෝර්තසා මොතහාරි, විද්වතුන් මවිතයට පත් කරන පේළියක් එකතු කළේය.  “ඉස්ලාමයේ, මුහ්යි අල්-දින් මෙන් එක පේළියක්වත් ලිවීමට කිසිවෙකුට නොහැකි වී තිබේ.” නූතන යුගයේ අද්භූතවාදීන්ට, දාර්ශනිකයින්ට සහ දේවධර්මාචාර්යවරුන්ට ගැලවිය නොහැකි වූ ඉස්ලාමීය අද්භූතවාදයේ ඉබ්නු අරබිගේ කේන්ද්‍රීය භූමිකාව මෙම සාක්ෂිවලින් හෙළි වේ.

 කැළඹිලි යුගයේ දාර්ශනිකයා 

ඉබ්නු අරබිගේ සංචාරවලට වෙනස්ව, අල්ලාමේ තබතබායිගේ ජීවිතය නිහඬව දිග හැරුණි. 1903 දී ටබ්‍රිස් හි උපත ලැබූ ඔහු නජාෆ් හි වසර ගණනාවක් අධ්‍යාපනය ලබා, ඉරානයට ආපසු ගොස් කොම් හි ස්ථිරවම පදිංචි විය. බටහිරකරණය, ලෞකික පීඩන සහ බුද්ධිමය ඛණ්ඩනය වීමේ රැල්ලක් හරහා ගමන් කරමින් සිටි ඉරානයට ඔහු පැමිණියේය. පැරණි නිශ්චිතභාවයන් දියවෙමින් පැවති අතර නව මතවාදයන් ආක්‍රමණශීලීව තරඟ කරමින් සිටියේය. එම අභියෝගාත්මක පරිසරය තුළ, අල්ලාමේ තබතබායි සුසංයෝගී ඉස්ලාමීය බුද්ධිමය සම්ප්‍රදායක් නැවත ගොඩනැගීමට පටන් ගත්තේය.

ඔහු එය කළේ පාඨමය විශ්වාසවන්තභාවය, දාර්ශනික පැහැදිලිකම සහ අධ්‍යාත්මික බුද්ධිය ඒකාබද්ධ කළ ශුද්ධතම මුස්ලිම් ග්‍රන්ථයේ වෙළුම් විස්සකින් යුත් විවරණයක් වන අල්-මිසාන්ෆි තෆ්සීර් අල්-කුර්ආන් හරහාය. ඔහුගේ බොහෝ සිසුන් අල්-මීසාන් කියවීම විස්තර කරන්නේ "හදිසියේම බිත්ති විනිවිද පෙනෙන කාමරයක් තුළ සිටගෙන සිටිනවාක් මෙනි. ලෝකය ඔබට සිතාගත නොහැකි ආකාරයකින් දෘශ්‍යමාන වේ."යනුවෙනි. උසුල්-ඊ ෆල්සාෆෙ වා රාවේෂ්-ඊ යථාර්ථවාදය ඇතුළු ඔහුගේ දාර්ශනික ලේඛන ඉරානයේ පාරභෞතික සංවාදය නැවත ජීවයට ගෙන ආවේය. ප්‍රංශ පෙරදිග විද්‍යාඥ හෙන්රි කෝබින් සමඟ ඔහුගේ විවාද ඉස්ලාමීය දර්ශනය සහ බටහිර සංසිද්ධි විද්‍යාව අතර නව කතිකාවක් විවෘත කළේය.

අල් කුර්ආනය තුළ මුල් බැසගත් සහ අධ්‍යාත්මිකත්වයෙන් පිරිපහදු කරන ලද අල්ලාමේ තබතබායිගේ ක්‍රමය, ඉරානයේ බුද්ධිමය භූ දර්ශනය හැඩගස්වන පරම්පරා ගණනාවක් බිහි කළේය.

 සියවස් ගණනාවක් පුරා විහිදුනු ආධ්‍යාත්මික පාලම් 

ඉබ්නු අරාබි සහ අල්ලාමේ තබතබායි සංසන්දනය කිරීම සාධාරණද? මුලදී, එය පාහේ නුසුදුසු යැයි හැඟේ. එක් අයෙක් වාක්‍ය කේතනය කළ පණිවිඩ මෙන් කියවන අද්භූතවාදියෙකි, අනෙක ආගමික දාර්ශනිකයෙකි, ඔහුගේ ලේඛන කලාතුරකින් පැහැදිලිකමෙන් පිටත ගමන් කරයි.කෙසේ වෙතත්, සංසන්දනය යනු සමානකම් බල කිරීම ගැන නොවේ. එය වෙනස් මනස් දෙකක් එකම ක්ෂිතිජයට ළඟා වූ ආකාරය නිරීක්ෂණය කිරීම ගැන ය. ඔවුන් එක්සත් කරන්නේ ඔවුන්ගේ ගවේෂණය, ලෝකය හරහා සහ මිනිසා හරහා දිව්‍යමය චලනය වන ආකාරය තේරුම් ගැනීමට ඔවුන්ගේ ජීවිත කාලය පුරාම දරන උත්සාහයයි.

මැවීම අහඹු දර්ශනයක් නොව දිව්‍ය නාමවල ප්‍රවේශමෙන් ව්‍යුහගත ප්‍රකාශනයක් බව දෙදෙනාම විශ්වාස කළහ. මෙම නම් වඩාත් සම්පූර්ණයෙන්ම රැස්වන ස්ථානය මිනිසා ය. යථාර්ථය අවබෝධ කර ගැනීම සඳහා විශ්ව ශක්තිය ලෝකයට සම්බන්ධ වන ආකාරය, ලෝකය මිනිසාට සම්බන්ධ වන ආකාරය සහ මිනිසා විශ්ව ශක්තිය ට සම්බන්ධ වන ආකාරය පිළිබඳ සම්බන්ධතාවය තේරුම් ගැනීම අවශ්‍ය බව ඉබ්නු අරබි සහ අල්ලාමේ තබතබායි අවධාරණය කළහ. දිව්‍ය නාම පිළිබඳ ඔවුන්ගේ අදහස් පරීක්ෂා කරන විට අභිසාරී බව පෙනේ. ඉබ්නු අරබි සහ අල්ලාමේ තබතබායි යන දෙදෙනාම සියලු ජීවීන් දිව්‍ය නාමවල ප්‍රකාශනයන් ලෙස සලකන අතර, ඒ අතර මිනිසුන් සියලු දිව්‍ය නාම ඇතුළත් වේ.

විශ්ව ශක්තිය, පරිපූර්ණ මිනිසා සහ විශ්වය සම්බන්ධ කරන ජාලය පැහැදිලි කිරීම සඳහා ඉබ්නු අරබි 'ඉල්ම් අල්-අස්මා', එනම් පියවි ඇසින් ග්‍රහණය කර ගත නොහැකි තෙවෙනි ඇසින් පමණක් විනිවිද දැකිය හැකි දැනුම භාවිතා කරයි. ඔහුට, පරිපූර්ණ මිනිසා යනු දිව්‍යමයේ සමීපතම පරාවර්තනය වන අතර විශ්ව ශක්තියේ ප්‍රවාහය ලෝකවලට ළඟා වන නාලිකාවයි. ඉස්ලාමීය විප්ලවයේ නිර්මාතෘ ඉබ්නු අරබිගේ චින්තනය උපයෝගී කරගනිමින්, ඉමාම් කොමේනි අවධාරණය කළේ, බාහිර පෙනුමේ අවධියේදී සහ දෙවියන් වහන්සේගේ නම්වල ජීවමාන පරාවර්තනය ලෙස පරිපූර්ණ මිනිසා පෘථිවියේ දිව්‍යයේ ඉහළම නියෝජිතයා බවයි.

අල්ලාමේ තබතබායි පරිපූර්ණ මිනිසා පිළිබඳ සෘජු අර්ථ දැක්වීමක් ලබා නොදුන්නද, ඔහු කුර්ආන් අර්ථ නිරූපණය සහ තාර්කික තර්කය හරහා සමාන කරුණකට පැමිණියේය. ඔහු පරිපූර්ණ තැනැත්තා" හෝ "සම්පූර්ණ මිනිසා" විස්තර කරන්නේ දිව්‍ය භාරකාරත්වයේ ස්ථානය ලබා ගන්නා පුද්ගලයා ලෙසයි, විශ්ව ශක්තියේ නාමයන් ඒවායේ වඩාත්ම අවබෝධ කරගත් ස්වරූපයෙන් පිළිබිඹු කරන නිසා මනුෂ්‍යත්වය කීකරුකමින් ආකර්ෂණය වන අයෙකි.

 පැවැත්මේ  නිර්මාණ ශිල්පය 

ඉබ්නු අරබිගේ දර්ශනය පදනම් වී ඇත්තේ වහ්දත් අල්-වුජූද් එනම් පැවැත්මේ එකමුතුකම යන සංකල්පය මත වුවද, ඔහු එම යෙදුම ඔහු ව්‍යංගාර්ථයෙන් මිස වාක්‍යාර්ථයෙන් භාවිතා කළේ නැත. ඔහුට අනුව නම්, මැවීම දිව්‍යමය පිළිබිඹුවක් වූ අතර, අනන්තය තමාව හෙළි කළ කැඩපතකි. සෑම සිතුවිල්ලක්ම, සෑම ඉරියව්වක්ම, සෑම පරමාණුවක්ම විශ්ව ශක්තියෙ මුද්‍රාව දරා සිටියේය. අධ්‍යාත්මිකත්වය සඳහා ඔහුගේ ප්‍රවේශය මූලධර්මවාදයට පමණක් සීමා නොවී යථාර්ථයේ ව්‍යුහය දක්වාම විහිදී ගිය අතර, එහිදී මිනිස් ආත්මය සංඥා සහ සංකේත භූ දර්ශනයක සැරිසැරීය. ඔහුගේ ලේඛනවල, දිව්‍යමය සහ මිනිසා වෙන් කළ නොහැකි අතර, ඒ සෑම එකක්ම අනෙකා ආලෝකමත් කරයි.

අල්ලාමේ තබතබායි, පසුකාලීන බුද්ධිමය පරිසරයක ක්‍රියාත්මක වන අතරතුර, අනුපූරක තීක්ෂණ බුද්ධියකට පැමිණියේය. ශුද්ධ වූ කුර්ආනය පිළිබඳ ඔහුගේ අර්ථ නිරූපණය සියුම් පාඨමය විශ්ලේෂණය දාර්ශනික තර්කනය සමඟ ඒකාබද්ධ කළේය. ඔහුගේ ක්‍රමයේ කේන්ද්‍රීය අදහස වූයේ දිව්‍ය අනුපිළිවෙල අවබෝධ කර ගැනීම සඳහා තාර්කික විමර්ශනය සහ අධ්‍යාත්මික අවබෝධය යන දෙකම අවශ්‍ය බවයි.

ඉබ්නු අරබි මෙන් ඔහු වහ්දත් අල්-වුජූද් ප්‍රකාශ නොකළද, ඔහුගේ කෘතිය එකම අදහස ස්පර්ශ කළේය, එනම් බුද්ධිය සහ හදවත ඒකාබද්ධ කිරීම, දිව්‍ය සේවයේ දැනුම සහ අත්දැකීම් තුළින් මෙය අවබෝධ වන බවයි. ඉබ්නු අරබි, සෑම ආත්මයක්ම පැවැත්මේ බහුත්වය සහ එකමුතුකම පිළිබිඹු කරයි. ඔහු ස්වයං දැනුම දෙවියන් වහන්සේගේ දැනුමෙන් වෙන් කළ නොහැකි බව සලකයි. අල්ලාමේ තබතබායි ඒ හා සමානව මිනිස් සංජානනය දිව්‍යමය දේ සමඟ සම්බන්ධ වීම සඳහා තීරණාත්මක ස්ථානයක් ලෙස රාමු කරයි. ඔහුට, ස්වයං සහ විශ්වය අවබෝධ කර ගැනීම එකිනෙකට බැඳී ඇත.

 භාෂාව සහ සංකේතය 

ඉබ්නු අරබි සහ අල්ලාමේ තබතබායි යන දෙදෙනාම භාෂාව සීමිත හා අනන්තය පාලම් කරන මාධ්‍යයක් ලෙස දැඩි ලෙස දැන සිටියහ.ඉබ්නු අරබිගේ කාව්‍ය හා ගද්‍ය සංකීර්ණ, ස්ථර සහ සංකේතාත්මක ය. වචන, රූපක සහ කථා තෝරාගෙන ඇත්තේ යථාර්ථයේ බහුත්වය සහ විශ්ව ශක්තියෙන් එකමුතුකම පිළිබිඹු කිරීම සඳහා ය. මහා අද්භූතයා සඳහා, භාෂාව සැඟවුණු සත්‍යයන් හෙළිදරව් කිරීම සඳහා මෙවලමක් ලෙස ක්‍රියා කරයි. අල්ලාමේ තබතබායි, අඩු කාව්‍යමය හා ස්ථර ශෛලියකින් යුක්ත වුවද, භාෂාවට මෙම සංවේදීතාව බෙදා ගනී. ඔහුගේ විග්‍රහය කුර්ආන් පදවල අර්ථකථන සහ දාර්ශනික මානයන් ඉතා සූක්ෂම ලෙස ගවේෂණය කරයි, අවබෝධය සහ භාවිතය යන දෙකම දැනුම් දෙන සියුම් බව හෙළි කරයි.

ඔවුන්ගේ විවිධ ලේඛනවල, ඉස්ලාමීය චින්තකයින් දෙදෙනාම වචන අර්ථ දරන්නන් ලෙස සලකන අතර, සංජානනය හැඩගැස්වීමට සහ ආත්මය ගැඹුරු අවබෝධයක් කරා මෙහෙයවීමට හැකියාව ඇත. කෙසේ වෙතත්, සමහරු ඉබ්නු අරබි ඇදහිල්ල අස්ථාවර කරන බවට චෝදනා කරන අතර, තවත් සමහරු විශ්වාස කරන්නේ ඔහු වචනාර්ථවාදීන්ට ඉතා සියුම් සත්‍යයන් ප්‍රකාශ කළ බවයි. එහෙත් ඉස්ලාමීය ලෝකයේ ඔහුගේ අතිමහත් පැවැත්ම මඟ හැරිය නොහැක, මන්ද ඔහුගේ අදහස් නොසලකා හැරිය නොහැකි තරම් උත්පාදක බව ඔප්පු විය. ඔහුගේ බලපෑම සුෆි නියෝග, දාර්ශනික පද්ධති සහ මවුලානා රූමි වැනි කවියන් හරහා ව්‍යාප්ත විය.

අල්ලාමේ තබතබායි ඉස්ලාමීය දර්ශනයේ භූ දර්ශනය නැවත හැඩගැස්වීමට උපකාරී විය. හේතු පල වාදය,, හෙළිදරව් කිරීම සහ අධ්‍යාත්මිකත්වය ඒකාබද්ධ කිරීම සඳහා ඔහු දැරූ අවධාරණය, දෘෂ්ටිවාදාත්මක කැළඹිලි සහිත සියවසක් තුළ ආගමික ශිෂ්‍යත්වයට ගුරුත්වාකර්ෂණ මධ්‍යස්ථානයක් ලබා දුන්නේය. අවසාන වශයෙන්, ඉබ්නු අරබි සහ අල්ලාමේ තබතබායි බැඳ තබන්නේ ලෝකය අර්ථයෙන් පිරී ඇති බවත්, දිව්‍යමය දුරස්ථ නොවන නමුත් සමීපව පවතින බවත්, මිනිසා නිර්මාණය කර ඇත්තේ ඔවුන් දැකීමට ඉගෙන ගන්නේ නම් පමණක් බවත් යන විශ්වාසයයි.මෙය වනාහි තෙවනි ඇසින් ලෝකයේ රහස් සෙවීමට බල කරනා මාර්ගයන් ය.

 ෂිෆානි zසමා

ඉරානය නපුරු බලවේග වලට විනාශ කිරීමට නොහැක්කේ ඇයි?

 ඉරානය නපුරු බලවේග වලට විනාශ කිරීමට නොහැක්කේ ඇයි? 

Why Iran cant destroy by the Evil powers? 

මොහොතකට නැවතී කල්පනා කර තිබෙනවාද, මෙතරම් දැවැන්ත ජනතා විරෝධතා රැලි පැමිණියත්, ඉරානයේ පාලන තන්ත්‍රය තවමත් නොසැලී පවතින්නේ කොහොමද කියලා? ලෝකයේ නපුරු බලවේග වලට ඉරානයේ ශක්තිමත් බව කඩා බිද දැමිය නොහැක්කේ ඇයි?සමහරු සිතන්නේ මෙය හුදෙක් රාජ්‍ය මර්දනය හෝ තුවක්කුවේ බලය නිසා සිදුවන්නක් කියායි. නමුත් ඇත්තටම කතාව ඊට වඩා ගොඩක් ගැඹුරුයි. අද අපි කතා කරමු, ඉරාන වැසියන් තම දේශපාලන පන්තියට ගරු කරන අතරම, රටේ පද්ධතිය බිඳ වැටෙනවාට අකමැතිය. 

රටක ආභරණය වන්නේ ඒ රටට ආවේනික ආගම දහම සමග බද්ධ වුනු සංස්කෘතිය, ඇදහීම් රටා සහ එරටේ මිනිසුන්ගේ හැකියාවයි. ඉරානය මේ සියලු කාරණා අතුරින් කැපී පෙනේ. අපි මුලින්ම පිළිගත යුතු කරුණක් තිබේ. ඉරාන රජය සතුව බටහිර ගැති විරෝධතා මර්දනය කිරීමට ශක්තියක් සහ  ක්‍රමවේද තිබේ. තම බලය භාවිතා කරමින් ඕනෑම නැගී සිටීමක් මැඬපැවැත්වීමට ඔවුන් පසුබට වන්නේ නැත. අනෙක් අතට බටහිර විසින් මෙහෙයවන මෙම  විරෝධතා ක්‍රියාත්මක කිරීමට හෝ ඉස්ලාමිය පාලන තන්ත්‍රයට සැබෑ දේශපාලන පීඩනයක් එල්ල කළ හැකි ශක්තිමත් සංවිධානාත්මක  ව්‍යාපාරයක් මේ ලිපිය ලියන මොහොතේත් ඉරානය තුළ ගොඩනැගී නැත.

ඔව්, මේ කරුණු ගැන ඕනෑ තරම් දේශපාලන විචාරකයින් ලියා තිබේ. නමුත් ඉරාන ජනතාවගේ මනෝභාවය දෙස බලන විට, මට පෙනෙන තවත් ඉතා වැදගත් කරුණක්  තිබේ.ඉරාන වැසියන් බොහෝ දෙනෙක් ඉස්ලාමීය ජනරජයේ දේශපාලන ක්‍රමය ගැන කැමැත්තක් සහ රටේ උන්නතිය වෙනුවෙන් ස්වකිය ජීවිතය වුනත් කැප කිරීමට කැමැත්තෙන් සිටින බව රහසක් නොවේ.රටේ සංස්කෘතිය ට අනුකූලව පෞද්ගලික නිදහස,  ආර්ථික සම්බාධක තිබියදීත් ඒ සියල්ල විද දරාගෙන ඉදිරියට යාමේ ශාක්‍යතාවය ඔවුන් සතුය. බොහෝ දෙනෙක් සිතන්නේ මේ ඉස්ලාමිය පාලනය ඉවත් කළහොත් නව ව්‍යවස්ථාවක් යටතේ ජාත්‍යන්තර සම්බාධක ඉවත් වී රට සෞභාග්‍ය කරා යනු ඇති බවයි. එසේ වුවහොත් වන්නේ අනෙක් මුස්ලිම් රටවල් වලට සිදුවූ ආනිසංසමය. බටහිරට අවශ්‍ය කරනුයේ ඉරනයේ ආධ්‍යාත්මික ශක්තිය බිද එරට මිහිපිට අපායක් බවට පත් කිරීමය. ඇමරිකාවට අවශ්‍ය වනුයේ ඉරානය තම සපත්තුවෙන් පාගා, තමන්ට රිසි සේ නතු කර ගැනීමටය. 

ඉරාන වැසියන් තම රටේ අධ්‍යාපනය, සෞඛ්‍යය, සහ අනෙකුත් පොදු සේවා සපයන රාජ්‍ය ආයතන වලට  ගරු කරති. ඒවා දේශපාලනයෙන් තොරව ක්‍රියාත්මක වන බව ඔවුන් විශ්වාස කරති. ඉරානයේ 1979 සිදුවූ ඉස්ලාමීය විප්ලවය දෙස හැරී බැලීම මෙහිදී ඉතා වැදගත් වේ. එම විප්ලවයෙන් පාලන තන්ත්‍රය සහ මතවාදය සම්පූර්ණයෙන්ම ධනාත්මක විය. ඒ තාක් රටේ පැවති බටහිර ගැති අසංවර පරිපාලන ව්‍යුහය සහ නිලධාරිවාදය ඉවත් කොට ඉස්ලාමිය ක්‍රමය තුලින් ඔවුන්ට ආවේනික යහපත් සමාජ ක්‍රමයක් ගොඩ නගා ගත්තෝය. රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශවල ඉහළ නිලධාරීන් එසේ ඉවත් කලත් සාමාන්‍ය සේවකයින් රට ඉදිරියට ගෙන ගියහ. මෙම "තාක්ෂණික සංස්කෘතිය" ඉරානය තුළ බොහෝ කාලයක් තිස්සේ නොකැඩී පවතී. මෙය ඉරානයට ලැබුණු ඉතා වටිනා උරුමයකි. 

අසල්වැසි රටවල් සමග සසඳන විට, ඉරානයේ රාජ්‍ය ආයතන තවමත් යහපත් ප්‍රමිතියක් පවත්වා ගෙන යයි. මෙක්සිකෝවට වඩා හොඳ සමාජ ආරක්ෂණ ක්‍රමයක් ඉරානයේ තිබේ. බ්‍රසීලයට වඩා පෞද්ගලික ආරක්ෂාවක් ඉරාන වැසියන්ට තිබේ. සෞදි අරාබියට වඩා දේශපාලන තේරීම් ප්‍රමාණයක්, සාක්ෂාරතා මට්ටමක්, දියුණු ආගමික නිදහසක් ඔවුන්ට තිබේ. පකිස්ථානයට වඩා හොඳ පොදු පහසුකම් ඔවුන් භුක්ති විඳිති. මේ නිසා තවමත් මහ මගට නොබැස සිටින සාමාන්‍ය ඉරාන වැසියන් තම ජීවිකාව සම්බාදක තුලිනුත් යහපත් ව ගත කරති. ඔවුන්ට අවශ්‍ය වන්නේ දේශපාලන වෙනසක්‌  නොවේ. නමුත් ඔවුන් බිය වන්නේ මෙම බටහිර ගැති, බටහිර විසින් සංවිධානාත්මත ව මෙහෙයවන ජනතා රැලි වෙනුවෙන් යන ගමනේදී, තම රටේ සෞඛ්‍ය පද්ධතිය, අධ්‍යාපන පද්ධතිය හෝ අධිකරණය වැනි ආයතනික ව්‍යුහයන් විනාශ වේ යැයි කියායි. ඔවුන් ඉරානය තවත් සිරියාවක්, ඇෆ්ගනිස්ථානයක් හෝ වෙනිසියුලාවක් වීමට කිසිසේත්ම කැමති නැත. 

ඉරාන වැසියන් තවමත් තම පොලිසිය හෝ අධිකරණය දෙස බලන්නේ බලවත් විශ්වාසයකිනි. ඔවුන්ට අනුව, මේ ආයතන දේශපාලනයෙන් තොරව විශාල සේවාවක් ඉටුකරයි. විශේෂයෙන්ම මැදපෙරදිග කලාපයේ දේශපාලන අස්ථාවරත්වයක් ඇති වූ සැණින් විදේශීය බලපෑම් (උදාහරණ ලෙස ඊශ්‍රායලය හෝ ඇමරිකාව) රට තුළට පැමිණීම අනිවාර්යයෙන්ම සිදු වේ. 1979 විප්ලවයෙන් පසු ඉරාකය විසින් ඉරානය ආක්‍රමණය කළ ආකාරය ඔවුන්ට අමතක නැත. එමෙන්ම, විප්ලවයකින් පසු ඇතිවන නව රජයකට ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණ, විශ්‍රාම වැටුප් ක්‍රම හෝ සහනාධාර නිසි ලෙස කළමනාකරණය කිරීමට නොහැකි වුවහොත් රට සහමුලින්ම අගාධයට ඇද වැටෙනු ඇත. ඉරාන වැසියන් මේ වන විටත් දරා සිටින දුෂ්කරතා වලට වඩා දරුණු තත්ත්වයකට මුහුණ දීමට සිදුවේ යැයි යන සාධාරණ බිය ඔවුන් තුළ පවතී.

ඉරාන ජනතාවගේ මෙම "ඉවසීම" හෝ "ප්‍රවේශම් සහගත බව" ඔවුන්ගේ පරාජයක් ලෙස අප දැකිය යුතු නැත. එය තමන් සතු දෙය රැක ගැනීමට කරන උත්සහයයි.ඔවුන් තම රටේ වටිනාකම දන්නා ජනතාවකි. අද වන විට ඉරානයේ සිදුවන මෙම වරින් වර මතු වන විරෝධතා රැලි, සම්පූර්ණ විප්ලවයක් දක්වා නොයන්නේ ඉරාන වැසියන් තම රටේ ක්‍රියාකාරී රාජ්‍ය පද්ධතිය විනාශ වීමට ඉඩදීමට අකමැති නිසා විය හැකිය. ඔවුන්ට අවශ්‍ය වන්නේ පද්ධතියේ වෙනසක් මිස පද්ධතියේ විනාශයක් නොවේ.දේශපාලන නායකත්වය කුමක් වුවත්, රටක ජීවනාලිය බඳු පොදු සේවා පවත්වා ගෙන යන නිලධාරීන්ගේ කැපවීම ඉරානයේ ස්ථාවරත්වයට විශාල ශක්තියකි.

බොහෝ ඉරාන වැසියන් රාජ්‍ය ආයතන දකින්නේ තම අනාගතය සුරක්ෂිත කරන බිම්කඩවල් ලෙස මිස, හුදෙක් රජයේ දේපළ ලෙස නොවේ.මෙම කතා පෙනෙන්නේ එකම සත්‍යයකි. ඉරාන ජනතාව යනු අතීතයේ සිටම ශක්තිමත් රාජ්‍ය පද්ධතියක් අත්විඳි පිරිසකි. ඔබ මේ ගැන මොකද හිතන්නේ? රටක වෙනසක් වෙනුවෙන් පවතින පද්ධති සම්පුර්ණයෙන් අතුගා දැමිය යුතුද? නැතිනම් ඉරාන වැසියන් මෙන් තමා ඉස්ලාමිය පද්ධතිය රකිමින් ඉවසීමෙන් කටයුතු කල යුතු ද ?

සම්බාධකවල සිට ට්වීට් දක්වා ඉරානයට ට්‍රම්ප් මැදිහත් වීම

 සම්බාධකවල සිට ට්වීට් දක්වා ඉරානයට ට්‍රම්ප් මැදිහත් වීම 

Trump's Intervention in Iran, From Sanctions to tweets 

 ඉරානයේ ඇමරිකානු මැදිහත්වීමේ ආරම්භය 

ඇත්ත වශයෙන්ම, ඇමරිකාවට ඉරානයේ අභ්‍යන්තර කටයුතුවලට ඇඟිලි ගැසීමේ දිගු ඉතිහාසයක් ඇත. 1953 අගෝස්තු 19 වන දින ඉරාන-ඇමරිකානු සබඳතා ඉතිහාසයේ හැරවුම් ලක්ෂ්‍යයක් සනිටුහන් කළේය. සීඅයිඒ සහ බ්‍රිතාන්‍ය බුද්ධි ඒජන්සිය වන එම්අයි6 විසින් මෙහෙයවන ලද කුමන්ත්‍රණයකින් ඉරාන අගමැති මොහොමඩ් මොසාඩෙග් බලයෙන් පහ කරන ලදී. මූලික හේතුව වූයේ දශක ගණනාවක් තිස්සේ බ්‍රිතාන්‍යයට අයත් ඇන්ග්ලෝ-ඉරාන තෙල් සමාගම විසින් පාලනය කරන ලද ඉරානයේ තෙල් කර්මාන්තය ජනසතු කිරීමට මොසාඩෙග් නිර්භීත වීමයි.

ජනාධිපති තියඩෝර් රූස්වෙල්ට්ගේ මුනුපුරා සහ මෙහෙයුමට නායකත්වය දුන් සීඅයිඒ නියෝජිත කර්මිට් රූස්වෙල්ට්, පුවත්පත් කතුවරුන්ට අල්ලස් දීමට, වීදි විරෝධතාකරුවන්ට මුදල් ගෙවීමට සහ බිල්ලෙකු ලෙස ව්‍යාජ කොමියුනිස්ට් පක්ෂයක් නිර්මාණය කිරීමට ටෙහෙරානයට මුදල් පිරවූ ගමන් මලු ගෙනැවිත් ටෙහෙරානයේ පුද්ගලයින් 300 ක් පමණ ඝාතනය කළේය. මාධ්‍ය, පත්‍රිකා සහ ටෙහෙරානයේ ලිපිකරු ජාලය හරහා ප්‍රචාරය මොසාඩෙග්ගේ රජයට අවශ්‍ය ඕනෑම ආකාරයකින් වල කැපීමට භාවිතා කරන ලදී.

පසුව මොසාඩෙග් අත්අඩංගුවට ගෙන, වසර තුනක සිර දඬුවමක් නියම කරන ලද අතර, 1967 දී මිය යන තෙක් ඔහුගේ ජීවිතයේ ඉතිරි කාලය නිවාස අඩස්සියේ ගත කළේය. වසර විසිපහක් (1953-1979) ඇමරිකාව ෂා මොහොමඩ් රේසා පහ්ලවිගේ පාලනයට සම්පූර්ණයෙන්ම සහාය දුන්නේය. ඇමරිකානු ආධාර සඳහා ස්තූතියක් ලෙස, ෂා ඉරානයේ තෙල් නිධිවලින් සියයට 40 ක් ඇමරිකානු සමාගම්වලට භාර දුන්නේය.

 සම්බාධක විඳදරාගැනීම 

1979 ඉස්ලාමීය විප්ලවය ඉරානය ප්‍රධාන ඇමරිකානු සගයෙකුගෙන් දෘෂ්ටිවාදාත්මක සතුරෙකු බවට පත් කළේය. 1979 නොවැම්බර් 4 වන දින ප්‍රාණ ඇපකරු අර්බුදය ආරම්භ වූ විට, ඇමරිකානුවන්ට ඉරානයට එරෙහිව විධිමත් සම්බාධක නොතිබුණි, නමුත් ජනාධිපති කාටර් වහාම ටෙහෙරානයට බලපෑම් කිරීමට ක්‍රම සෙවීය. දින දහයකට පසු, කාටර් විධායක නියෝගය 12170 අත්සන් කළ අතර, එක්සත් ජනපදයේ ඉරාන රජයේ වත්කම් වලින් ආසන්න වශයෙන් ඩොලර් බිලියන 8 ක් කැටි කළේය. මෙය ජාත්‍යන්තර හදිසි ආර්ථික බලතල පනතේ (IEEPA) පළමු භාවිතය වූ අතර, එය ජනාධිපතිවරයාට ආර්ථික සම්බාධක පැනවීමට පුළුල් බලයක් ලබා දුන්නේය. එතැන් සිට, සම්බාධක ටෙහෙරානයට එරෙහිව වොෂින්ටනයේ ප්‍රධාන අවිය බවට පත් වූ අතර, එය අද දක්වාම පවතින රටාවකි.

ඇමරිකානු මැදිහත්වීමේ වඩාත්ම නින්දිත ආකාරය සිදු වූයේ ඉරාන-ඉරාක යුද්ධයේදී (1980-1988) ය. 1980 සැප්තැම්බර් මාසයේදී සදාම් හුසේන් ඉරානය ආක්‍රමණය කළ විට, වොෂින්ටනය අලුතින් බිහි වූ ඉස්ලාමීය රජය දුර්වල කිරීමට අවස්ථාවක් දුටුවේය. එක්සත් ජනපදය ඩොලර් බිලියන ගණනක ආර්ථික ආධාර, ද්විත්ව භාවිත තාක්ෂණය, බුද්ධි තොරතුරු හුවමාරුව සහ විශේෂ මෙහෙයුම් පුහුණුව ආකාරයෙන් ඉරාකයට සහාය ලබා දුන්නේය. ඉරාන-ඉරාක යුද්ධය අවසන් වූ පසු, එක්සත් ජනපදය ඉරානයේ සතුරන්ට සහාය දීමේ සිට ටෙහෙරානය සම්පූර්ණයෙන්ම හුදකලා කිරීම දක්වා තම උපාය මාර්ගය මාරු කළේය. 1995 දී ජනාධිපති ක්ලින්ටන් ඇමරිකානු සමාගම් ඉරානය සමඟ තෙල් ගනුදෙනුවලට සහභාගී වීම තහනම් කළේය. මෙය 1996 ඉරාන සහ ලිබියානු සම්බාධක පනත මගින් ශක්තිමත් කරන ලද අතර එය ෆෙඩරල් නීතියක් ලෙස ඉරානයට එරෙහිව බහුපාර්ශ්වික සම්බාධක ස්ථාපිත කළේය.

බුෂ් යුගය තවදුරටත් උත්සන්න කළේය. 2007 දී ABC ප්‍රවෘත්ති වාර්තා කළේ ජනාධිපති බුෂ් ඉරානයේ නොසන්සුන්තාව ඇති කිරීම සඳහා ඩොලර් මිලියන 400 ක රහසිගත මෙහෙයුමක් සඳහා අවසර දී ඇති බවයි. ඩේලි ටෙලිග්‍රාෆ් පුවත්පතට අනුව, CIA සංවිධානය හමුදා ස්ථාන, රජයේ ආයතන සහ සමහර විට සාමාන්‍ය සිවිල් වැසියන්ට පහර දුන් ජුන්ඩල්ලා ත්‍රස්ත සංවිධානයට ද සහාය ලබා දුන්නේය.ඉරානයට එරෙහි ඇමරිකානු සම්බාධක යනු මිලියන සංඛ්‍යාත සිවිල් වැසියන්ගේ ජීවිත විනාශ කර ඇති ආර්ථික යුද්ධයක ආකාරයකි. 1979 සිට සම්බාධක ඉරානයේ බලශක්ති, බැංකු සහ වෙළඳ අංශ ඉලක්ක කර ගෙන ඇත. ඉරාන කම්කරු හා සමාජ සේවා අමාත්‍යාංශයේ ඇස්තමේන්තු වලට අනුව, සම්බාධක ඉරාන ජනතාවගෙන් තුනෙන් එකක් දරිද්‍රතාවයට තල්ලු කර ඇත. උද්ධමනය සියයට 40 දක්වා ළඟා වී ඇති අතර, විරැකියාව ඉහළ ගොස් ඇති අතර මිලදී ගැනීමේ හැකියාව පහත වැටී ඇත.

උත්ප්‍රාසය නම්, අද දක්වාම, ඇමරිකාව තවමත් ඉරාන ආර්ථිකය විනාශ කරන සම්බාධක ක්‍රියාත්මක කරන අතර, මෙම සම්බාධක නිසා ඇති වන ආර්ථික දුෂ්කරතාවන්ට විරෝධය දැක්වීමට ඉරාන ජනතාව වීදි බැස සිටින අතර, ඇමරිකාවට මානව හිමිකම් සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ ආධාරකරුවෙකු ලෙස පෙනී සිටීමට අවශ්‍ය වීමයි.

 ඉරානයේ අරගලය අපගේ අරගලයයි 

1953 දී ඉරානයේ අජැක්ස් මෙහෙයුමේ සාර්ථකත්වයෙන් පසුව, එක්සත් ජනපදය 1954 දී ග්වාතමාලාවේ ජැකොබෝ ආර්බෙන්ස්ගේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රජය පෙරලා දැමීය. මෙයින් පසුව කොංගෝ (1960), බ්‍රසීලය (1964), චිලී (1973), උරුගුවේ (1973), ආර්ජන්ටිනාව (1976) යන රටවල මැදිහත්වීම් සිදු වූ අතර මෑතකදී, 2026 ජනවාරි 3 වන දින, "නිරපේක්ෂ විසඳුම මෙහෙයුම" හරහා වෙනිසියුලානු ජනාධිපති නිකොලස් මධුරෝ අල්ලා ගන්නා ලදී.

ඉරානයේ ඇමරිකානු මැදිහත්වීමේ දශක හතක කාලයක අපහසුතාවයට පත් සත්‍යයක් හෙළි කරයි, විධිමත් යටත් විජිත යුගයෙන් පසු අධිරාජ්‍යවාදය කිසිදා අවසන් නොවීය. එය සෘජු මිලිටරි ආක්‍රමණයෙන් ආර්ථික පාලනයට, යටත් විජිත පරිපාලනයෙන් රූකඩ පාලනයට, තුවක්කු බෝට්ටු වලින් බැංකු සම්බාධකවලට මාරු විය. "අගුළු දමා පැටවීම" පිළිබඳ ට්‍රම්ප්ගේ Truth Social හි ට්වීට් එක දශක හතක ක්‍රමානුකූල සහ ගණනය කළ ආක්‍රමණයේ උච්චතම අවස්ථාව විය. එය 1953 දී ටෙහෙරානයේ මුදල් අඩංගු CIA ලිපියකින් ආරම්භ වී නටාන්ස් හි න්‍යෂ්ටික කේන්ද්‍රාපසාරී වලට හානි කළ පරිගණක අනිෂ්ට මෘදුකාංග හරහා ඉදිරියට ගිය උපාය මාර්ගයක කූටප්‍රාප්තිය විය.

ඇමරිකාව ඉරානයට කළ දෙය වොෂින්ටනයේ ආධිපත්‍යයට අභියෝග කරන ඕනෑම රටකට කළ හැකි බවත් එය කර ඇති බවත් ලෝකය තේරුම් ගත යුතුය. රටාව සැමවිටම එක හා සමානයි: යක්ෂාවේශ කිරීම, හුදකලා කිරීම, අස්ථාවර කිරීම සහ හැකි නම්, පාලන තන්ත්‍රය වෙනස් කිරීම මින් කිහිපයකි. ඉන්දුනීසියාව සහ අනෙකුත් නොබැඳි රටවලට, ඉරානයේ අරගලය තියුණු අනතුරු ඇඟවීමකි. ආර්ථික ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව, උපායමාර්ගික ස්වාධීනත්වය සහ තොරතුරු යුද්ධයට එරෙහි වීමේ හැකියාව හරහා ජාතික ස්වෛරීභාවය ආරක්ෂා කළ යුතුය. තනි සුපිරි බලවතෙකු විසින් ආධිපත්‍යය දරන ජාත්‍යන්තර පද්ධතියක, යටත් වීම ප්‍රතික්ෂේප කරන ඕනෑම රටකට මිලකට මුහුණ දීමට සිදුවනු ඇත.

ඉන්දුනීසියාවේ විදේශ ප්‍රතිපත්තිය 1948 දී මොහොමඩ් හට්ටා විසින් "පරිප්පු දෙකක් අතර රෝවිං" යන කතාවේදී ප්‍රකාශ කළ "නිදහස් හා ක්‍රියාකාරී" මූලධර්මය මත රඳා පවතී. ඉන්දුනීසියාව කිසිදු බල කඳවුරකට බැඳී නොමැති අතර ලෝක සාමය සාක්ෂාත් කර ගැනීමට සහභාගී වේ.ප්‍රධාන බලවතෙකු ස්වෛරී ජාතියක් ආක්‍රමණය කරන විට, ඉන්දුනීසියාව ජාත්‍යන්තර නීතියට සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ ප්‍රඥප්තියට අනුකූලව අවංක මැදිහත්කරුවෙකු ලෙස ක්‍රියා කළ යුතුය. ප්‍රායෝගික දේශපාලන වාසි සඳහා ඉන්දුනීසියාව පැත්තක් නොගන්නා නමුත් එක්සත් ජනපදය, රුසියාව හෝ චීනය විසින් සිදු කරන ලද ජාතියක භෞමික අඛණ්ඩතාව උල්ලංඝනය කිරීම් හෙළා දකින අතර ස්ථිර ස්ථාවරයක් ගත යුතුය.

ලෝක පිළිවෙල හමුදා බලය මත පමණක් නොව ස්වාධීනත්වය, නිදහස සහ සමාජ යුක්තිය මත පදනම් වී පවතින බව ඉන්දුනීසියාව සහතික කළ යුතුය.

අනාථයින් ගේ පියා ලෙස විරුදාවලිය ලත් ඉමාම් අලි

 අනාථයින් ගේ පියා ලෙස විරුදාවලිය ලත් ඉමාම් අලි - Imam Ali - The Father of Orphans 

ඉස්ලාමීය දින දර්ශනයේ රජබ් මස 13 අපගේ ආදරණීය ඉමාම් අලි ඉබ්නු අබු තාලිබ් තුමාගේ උපන් දිනය සනිටුහන් කරයි. ඉමාම් අලි වනාහි දුප්පතුන්, අසරණයන් සහ අනාථයන් වෙනුවෙන් කැප වූ ජීවිතයක් ලෙස සලකයි. ඉමාම් අලි ඉබ්න් අබි තාලිබ්  තුමාගේ උපත හුදෙක් ඓතිහාසික සිදුවීමක් නොවේ. එය යුක්තිය, අනුකම්පාව සහ මනුෂ්‍යත්වයට කරන පරාර්ථකාමී සේවය පිළිබඳ කාලානුරූපී මතක් කිරීමකි. කාබාහි පූජනීය බිත්ති තුළ උපත ලැබූ ඉමාම් අලිගේ ජීවිතය දුප්පතුන්ට ආදරය කිරීම, පීඩිතයන් නඟා සිටුවීම සහ අනාථයන් ආරක්ෂා කිරීම යන්නෙහි තේරුම පිළිබඳ ජීවමාන උදාහරණයක් ලෙස දිග හැරුණි.

ඉමාම් අලි  විශ්වාස කළේ සැබෑ නායකත්වය මනිනු ලබන්නේ බලයෙන් හෝ ධනයෙන් නොව, සමාජයේ දුර්වලම අයගේ දුක් වේදනා වලට සමීප වීමෙන් බවයි. ඔහු සරලව ජීවත් වූ අතර, බොහෝ විට අන් අයට ආහාර ගත හැකි වන පරිදි තමාටම කුසගින්න තෝරා ගත්තේය. ඔහුගේ නිවස කිසි විටෙකත් අගහිඟකම් ඇති අයට වසා නොතිබූ අතර, අසරණයන්ගේ කෑගැසීම්වලට එරෙහිව ඔහුගේ හදවත කිසි විටෙකත් දැඩි නොවීය. ඉමාම් අලිගේ ජීවිතයේ වඩාත්ම සංවේදී අංගයක් වූයේ අනාථ දරුවන් කෙරෙහි ඔහු දැක්වූ ගැඹුරු සහ පෞද්ගලික සැලකිල්ලයි. ඔහු ඔවුන්ව රාජ්‍යයේ දුරස්ථ වගකීමක් ලෙස නොව, ඔහුගේම දරුවන් ලෙස සැලකුවේය. 

ඉතිහාසය වාර්තා කරන්නේ ඔහු රාත්‍රියේදී තම උරහිස් මත ආහාර රැගෙන ගොස්,  වීදි හරහා නිහඬව ගමන් කරමින්, වැන්දඹුවන් සහ අනාථ දරුවන් බඩ ගින්දර නිවා නිදා ගන්නා බව සහතික කළ බවයි . බොහෝ විට ඔවුන් දානපතියා කවුදැයි නොදැන සිටි අතර අන්ධකාරයේ නොපෙනෙන සහායකයා ඔවුන්ගේ ඉමාම් බව බොහෝ දෙනෙකුට වැටහුණේ ඔහුගේ ප්‍රාණ පරිත්‍යාගයෙන් පසුව පමණි.

ඉමාම් අලි  ඉගැන්වූයේ දරිද්‍රතාවය සදාචාරාත්මක අසාර්ථකත්වයක් නොව සමාජ අසාධාරණයක් බවයි. කලීෆ් ලෙස, ඔහු ආණ්ඩුකාරවරුන් සහ නිලධාරීන් දැඩි ලෙස නිරීක්ෂණය කළ අතර, දුප්පතුන් නොසලකා හැරීම සම්බන්ධයෙන් ඔවුන් වගකිව යුතු විය. මලික් අල්-අෂ්තාර් වෙත ඔහු ලියූ ප්‍රසිද්ධ ලිපිය, යහ පාලනය, දයාව, සාධාරණත්වය සහ ආරක්ෂකයින් නොමැති අය සඳහා විශේෂ සැලකිල්ල අවධාරණය කරමින් පාලනයේ විශිෂ්ට කෘතියක් ලෙස පවතී.

ඔහු වරක් මෙසේ පැවසීය, "දෙවියන් වහන්සේ ධනවතුන්ට ඔවුන්ගේ අවශ්‍යතා ප්‍රමාණයට සැපයීම අනිවාර්ය කර ඇත." ඉමාම් අලි ට අනුව, පුණ්‍ය කටයුතු උසස් ක්‍රියාවක් නොව සහෝදරත්වය සහ බෙදාගත් මනුෂ්‍යත්වය තුළ මුල් බැසගත් යුතුකමකි. ඔහුගේ අධිකාරිය තිබියදීත්, ඉමාම් අලි තම ජනතාව අතර දුප්පත්ම අය මෙන් ජීවත් විය. ඔහුගේ ඇඳුම් පැරණි රළු විය, ඔහුගේ ආහාර සරල විය, ඔහුගේ ජීවන රටාව නිහතමානී විය. ඔහුගේ කප්පාදුව ගැන ප්‍රශ්න කළ විට, ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ නායකයෙකු දුර්වලම මට්ටමේ ජීවත් විය යුතු බවත්, එවිට කිසිදු දුප්පත් පුද්ගලයෙකුට අහිමි වීමේ බර වඩාත් තදින් දැනෙන්නේ නැති බවත්ය.

ඔහුගේ ආශිර්වාද ලත් උපන්දිනයේදී, ඉමාම් අලි සිහිපත් කිරීම අපගේම වගකීම් ගැන ගැඹුරින් මෙනෙහි කිරීමට අපට ආරාධනා කරයි. ආදරණීය ඉමාම් අලි වචන හෝ සැමරුම් වලට පමණක් සීමා නොවේ. එය ක්‍රියාවන් හරහා ප්‍රකාශ වේ  දුප්පතුන් සමඟ සිටීම, අවශ්‍යතා ඇති අයට සහාය වීම, අනාථ දරුවන් රැකබලා ගැනීම සහ එය අපහසුතාවයට පත් වූ විට පවා යුක්තිය වෙනුවෙන් කතා කිරීමෙනි. අසමානතාවයෙන් හා නොසලකා හැරීමෙන් තවමත් සලකුණු වී ඇති ලෝකයක, ඉමාම් අලිගේ ජීවිතය මඟ පෙන්වන ආලෝකයක් ලෙස පවතී. ඔහුගේ දයානුකම්පාව තෝරා බේරා ගත් එකක් නොවීය, ඔහුගේ යුක්තිය සාකච්ඡා කළ නොහැකි විය,  මනුෂ්‍යත්වය කෙරෙහි ඔහුගේ ආදරය කොන්දේසි විරහිත විය.

ඔහුගේ ආදර්ශය අපගේ හදවත් මෘදු කිරීමට, අපගේ දෑත් දිගු කිරීමට සහ සේවයේ සහ අඛණ්ඩතාවයේ ජීවිත ගත කිරීමට අපට ආශ්වාදයක් වේවා.

ඉරානය ඉදිරි මාසවල තවත් චන්ද්‍රිකා දියත් කිරීම් සැලසුම් කරයි .

 ඉරානය ඉදිරි මාසවල තවත් චන්ද්‍රිකා දියත් කිරීම් සැලසුම් කරයි .

Milestone of Iranian Space setter light program

ඉරානය රුසියානු සොයුස් රොකට්ටුවක් මත දුරස්ථ සංවේදක චන්ද්‍රිකා තුනක් දියත් කරයි.ඉරානය රුසියානු දියත් කිරීමක් භාවිතා කරමින් දේශීයව ඉදිකරන ලද දුරස්ථ සංවේදක චන්ද්‍රිකා තුනක් දියත් කර ඇත.ඉරාන නිලධාරීන් පැවසුවේ බහු-පැයුම් මෙහෙයුමක කොටසක් ලෙස රුසියාවේ වොස්ටොච්නි කොස්මෝඩ්‍රෝම් සිට චන්ද්‍රිකා තුන කක්ෂයට දියත් කළ බවත්, එය රට චන්ද්‍රිකා යෙදවීම සඳහා රුසියානු රොකට් භාවිතා කළ හත්වන අවස්ථාව සනිටුහන් කරන බවත්ය.ඉරානයේ සෆාර් 2, පායා සහ කොව්සාර් චන්ද්‍රිකා ඇතුළු බහු බර පැටවීම් රැගෙන සෝයුස් චන්ද්‍රිකා වාහකය ඉරිදා ටෙහෙරාන් වේලාවෙන් 16:48 ට ගුවන් ගත විය.

ඉරානයේ අභ්‍යවකාශ ඒජන්සි ප්‍රධානී හසන් සලාරිහ් පැවසුවේ මෙම දියත් කිරීම රටේ අභ්‍යවකාශ අංශයට දීප්තිමත් අනාගතයක් ප්‍රකාශ කළ බවයි."අභ්‍යවකාශ කර්මාන්තයේ විවිධ ක්‍රියාකාරීන්ගේ සහභාගීත්වයෙන් අත්පත් කරගත් මෙම චන්ද්‍රිකා සාර්ථකව දියත් කිරීම, ඉරානයේ අභ්‍යවකාශ වැඩසටහනේ පුළුල් වන විෂය පථය සහ මෙම ක්ෂේත්‍රයේ නව ක්‍රීඩකයින්ගේ වේගවත් වර්ධනය පිළිබිඹු කරයි,"යනුවෙන් ඔහු පැවසීය.චන්ද්‍රිකා තැනීම සහ දියත් කිරීමේ වාහනවල සිට දත්ත දියත් කිරීම, පාලනය කිරීම සහ ලබා ගැනීම සඳහා තමන්ගේම පද්ධති තිබීම දක්වා, ඉරානය දිගු කලක් තිස්සේ පූර්ණ අභ්‍යවකාශ තාක්‍ෂණය සහිත ලොව ඉහළම රටවල් 10 සිට 11 දක්වා අතරට පැමිණ ඇති බව සලාරිහ් පැවසීය.

දියත් කිරීමට පෙර අදහස් දක්වමින්, මොස්කව්හි ඉරාන තානාපති කසෙම් ජලාලි, මෙම මෙහෙයුම ඉරානයේ අභ්‍යවකාශ වැඩසටහන සඳහා ප්‍රධාන පියවරක් ලෙස විස්තර කළේය.චන්ද්‍රිකා නිර්මාණය කර ඉදිකර ඇත්තේ සම්පූර්ණයෙන්ම දේශීය ඉරාන තාක්‍ෂණයෙන් බවත්, එය රජයේ ආයතන, විශ්ව විද්‍යාල සහ පෞද්ගලික දැනුම පදනම් කරගත් සමාගම් අතර සහයෝගීතාවයේ ප්‍රතිඵලයක් බවත් ජලාලි අවධාරණය කළේය.සැලසුම් කිරීමේ සහ ඉදිකිරීම්වල සියලුම අදියර ඉරානයේ අවසන් කර ඇති අතර, දියත් කිරීම රුසියාව සමඟ සහයෝගයෙන් සිදු කරන බව තානාපතිවරයා පැහැදිලි කළේය.

"චන්ද්‍රිකා දෙකක් රජයට අයත් වන අතර, එකක් පෞද්ගලික අංශයට අයත් වන අතර, අපගේ දැනුම පදනම් කරගත් සමාගම් සහ විශ්ව විද්‍යාල මෙම ක්ෂේත්‍රයේ ක්‍රියාකාරී වේ."කිලෝග්‍රෑම් 150 ක් බරැති පායා (ටොලූ‑3) ඉරානයේ මෙතෙක් නිපදවා ඇති බරම චන්ද්‍රිකාවයි. එය කළු සහ සුදු පැහැයෙන් මීටර් පහක් පමණ සහ වර්ණයෙන් මීටර් 10 ක පමණ විභේදනයක් සහිත රූප ලබා දෙයි. ඉරාන විද්‍යා හා තාක්ෂණ විශ්ව විද්‍යාලය විසින් සංවර්ධනය කරන ලද සෆාර්‑2, ස්වභාවික සම්පත් නිරීක්ෂණය කිරීම, පාරිසරික තත්ත්වයන් තක්සේරු කිරීම සහ ආපදා ප්‍රතිචාර සහ සිතියම් ගත කිරීම සඳහා දත්ත සැපයීම සඳහා නිර්මාණය කර ඇත.

පෙර කොව්සාර් සහ හොඩොඩ් චන්ද්‍රිකා වල වැඩිදියුණු කළ අනුවාදයක් වන කොව්සාර්‑1.5, ස්මාර්ට් අධීක්ෂණ පද්ධති සඳහා තත්‍ය කාලීන දත්ත සම්ප්‍රේෂණය සක්‍රීය කරමින්, අන්තර්ජාල දේවල් (IoT) හැකියාව ඒකාබද්ධ කරයි.ඉරානය ප්‍රථම වරට අභ්‍යවකාශ ක්ෂේත්‍රයට පිවිසියේ 2009 දී ඔමිඩ් චන්ද්‍රිකාව දියත් කිරීමත් සමඟ ය. බටහිර සම්බාධක නොතකා, ටෙහෙරානය සිය සිවිල් අභ්‍යවකාශ වැඩසටහන ක්‍රමයෙන් පුළුල් කර ඇත.මෙම චන්ද්‍රිකා සිවිල් භාවිතය සඳහා නිර්මාණය කර ඇති අතර ඒවායේ කාර්යයන් අතරට රටේ ජල සම්පත් නිරීක්ෂණය කිරීම, පාරිසරික වෙනස්කම් නිරීක්ෂණය කිරීම, කෘෂිකාර්මික ඉඩම් කළමනාකරණය කිරීම සහ ගංවතුර සහ භූමිකම්පා වැනි සිදුවීම් වලදී ආපදා ප්‍රතිචාර දැක්වීමට සහාය වීම ඇතුළත් වේ.

එහි නව "අහසේ ඇස්" තුන සමඟින්, ඉරානය වඩාත් ශක්තිමත් චන්ද්‍රිකා ජාලයක් ගොඩනැගීම අරමුණු කරයි. අභ්‍යවකාශ ඒජන්සි සැලසුම්කරුවන්ට අනුව, රටේ ඕනෑම ස්ථානයක් නිතර නිතර නිරීක්ෂණය කිරීමට හැකිවීම, අනාගත ප්‍රතිපත්ති සහ සංවර්ධනය සඳහා මඟ පෙන්වීම සඳහා දත්ත සැපයීම ඉලක්කයයි. සාර්ථක දියත් කිරීම ටෙහෙරානයේ සජීවී විකාශන උත්සවයකදී සමරනු ලැබූ අතර, එහිදී සාමාන්‍ය පුරවැසියන්ට උත්සවයේ කොටසක් වීමට ඉරාන අභ්‍යවකාශ ඒජන්සියේ (ISA) සමාජ මාධ්‍ය ගිණුම හරහා අයදුම් කළ හැකිය. ජ්‍යෙෂ්ඨ රජයේ නිලධාරීන් ද සහභාගී වූ අතර, ඔවුන්ගෙන් සමහරක් ප්‍රකාශ කළේ මෙම ජයග්‍රහණය තාක්ෂණික ජයග්‍රහණයකට වඩා බොහෝ සෙයින් වැඩි බවයි. ඇත්ත වශයෙන්ම එය ස්වයං විශ්වාසය සඳහා තීරණාත්මක පියවරක් බවයි.  ක්‍රියාත්මක කරන ලද දුරස්ථ ගම්මාන අන්තර්ජාලයට සම්බන්ධ කිරීමේ සිට දූෂණයට එරෙහිව සටන් කිරීම දක්වා ව්‍යාපෘති "ජාතික කළමනාකරණය" සඳහා අත්‍යවශ්‍ය බව ඉරානයේ තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ අමාත්‍යවරයා අවධාරණය කළේය.

පෙබරවාරි අග භාගයේදී අවසන් වන ඉදිරි දින දර්ශන මාසය තුළ තවත් චන්ද්‍රිකා කිහිපයක් අභ්‍යවකාශයට දියත් කිරීමට ඉරානය සැලසුම් කරන බව එරට අභ්‍යවකාශ ප්‍රධානියා පවසන අතර, ඔහු පවසන්නේ උතුරු සහ දකුණු ඉරානයේ දැනට නිම කර ඇති නව අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානවලින් දියත් කිරීම් සිදු කළ හැකි බවයි.ඉරාන අභ්‍යවකාශ ඒජන්සියේ ප්‍රධානී හසන් සලාරිහ් පැවසුවේ ලබන මාසයේ සැලසුම් කර ඇති දියත් කිරීම් වල නිශ්චිත වේලාව ඉක්මනින් ප්‍රකාශයට පත් කරන බවත්, මෙහෙයුම් සඳහා දේශීයව ඉදිකරන ලද දියත් කිරීමේ වාහන භාවිතා කරන බවත්ය.රුසියාවේ වොස්ටොච්නි කොස්මෝඩ්‍රෝම් සිට ඉරානය මේ දක්වා එහි බරම චන්ද්‍රිකා ඇතුළු ප්‍රධාන චන්ද්‍රිකා තුනක් දියත් කිරීමෙන් පසුව සලාරිහ් මෙම ප්‍රකාශය කළේය.

ඉරානයේ අභ්‍යවකාශ කර්මාන්තයේ ප්‍රගතියේ සලකුණක් ලෙස මෙම දියත් කිරීම් ප්‍රශංසා කර ඇති අතර, එම අංශයේ තාක්ෂණික සංවර්ධනය ඉලක්ක කරගත් දැඩි සම්බාධක තිබියදීත් ඉදිරියට යෑම සැබැවින් ම විශිෂ්ටය.ඉන්දියානු සාගර වෙරළ තීරයේ පිහිටි චබහාර් හි ගිනිකොනදිග වරාය නගරයේ ප්‍රධාන අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානයක් ඉදිකිරීම සම්පූර්ණ කිරීම කෙරෙහි ඉරානය අවධානය යොමු කර ඇති බව සලාරිහ් පැවසීය.“අපි දැනට මෙම කඳවුරෙන් පළමු චන්ද්‍රිකා දියත් කිරීම සිදු කිරීමට සැලසුම් කරමින් සිටිමු. සමහර විට දියත් කිරීමේ වසමේ නුදුරු අනාගතයේ දී අප විසින් සිදු කරනු ලබන වැදගත්ම මෙහෙයුම හරියටම මෙය විය හැකිය,”යි ඔහු පැවසීය.ඉරානය ඉක්මනින්ම රටේ වයඹ දෙසින් පිහිටි සල්මාස් නගරය අසල තුර්කි දේශසීමාවට ආසන්නව නව අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානයක් විවෘත කරන බව ද නිලධාරියා පැවසීය.

ඉරානයේ ප්‍රතිපත්තිය වන්නේ විදේශීය අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානවලින් දියත් කිරීම් කිහිපයක් සමඟ වසරකට තම දේශීය රොකට් භාවිතා කරමින් දියත් කිරීම් පහක් හෝ හයක් සිදු කිරීම බවත්, කෙසේ වෙතත්, මාර්තු අග දී ආරම්භ වන ඊළඟ දින දර්ශන වර්ෂය තුළ මුළු සංඛ්‍යාව වැඩි වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කරන බවත් ඔහු පැවසීය. “අභ්‍යවකාශ කර්මාන්තය ආර්ථික වශයෙන් ශක්‍ය වන අවධියකට අපට ඉක්මනින් ළඟා විය හැකි වන පරිදි ක්‍රියාවලිය දිගටම කරගෙන යා යුතුය,” ඉරාන අභ්‍යවකාශ ප්‍රධානියා පැවසීය.

ටොන් එකක බරැති ජීව විද්‍යාත්මක කැප්සියුලයක් අභ්‍යවකාශයට දියත් කිරීමේ ඉරානයේ සැලසුම් පිළිබඳව අදහස් දක්වමින් සලාරිහ් පැවසුවේ කැප්සියුලයේ සැලසුම් අදියර අවසන් කර ඇති බවත් එහි බොහෝ පද්ධති පරීක්ෂාවට ලක්වෙමින් පවතින බවත් ලබන වසරේ සැප්තැම්බර් වන විට එය දියත් කිරීමට සූදානම් වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කරන බවත්ය.

පර්සියාවේ නත්තල් සැමරුම

 පර්සියාවේ නත්තල් සැමරුම  - Christmas Celebration in Iran 

ප්‍රීතිමත් නත්තල් සමය පැමිණීමත් සමඟ ඉරාන කිතුනුවන් ද ජේසුස් ක්‍රිස්තුන් වහන්සේගේ උපත එලෙසම සමරති. ඉරානයේ නත්තල කෙබඳුද? ජේසුස් වහන්සේ උපත ලැබූ විට ප්‍රඥාවන්තයින් තිදෙනා ජීවත් වූ බව විශ්වාස කෙරෙන ස්ථානය ඉරානයයි. අද ඉරාන කිතුනුවන් දෙසැම්බර් මාසයේදී “කුඩා උපවාසය” ආරම්භ කරන අතර, එම කාලය තුළ ඔවුන් සත්ව නිෂ්පාදන අනුභව කිරීමෙන් වැළකී සිටිති. “මහා උපවාසය” සිදුවන්නේ පාස්කු ඉරිදාට සති හයකට පෙර ලෙන්ට් සමයේදීය.

විශේෂයෙන්ම ඉරානයේ ජීවත්වන ක්‍රිස්තියානි ප්‍රජාව විසින්  නත්තල උත්සවශ්‍රීයෙන් සමරනු ලබයි. ඉරානය ඉස්ලාමීය රටක් වුවත් එහි ජීවත්වන  ආර්මේනියානුවන් සහ ඇසිරියානුවන් ඇතුළු කිතුනුවන්ගෙන් සැලකිය යුතු සුළුතරයක් නත්තල් සමරයි. ඉරාන රජය සුළුතර ප්‍රජාවන්ගේ ආගමික නිදහසට ගරු කරන අතර ඔවුන්ට ඔවුන්ගේ ඇදහිල්ල ක්‍රියාත්මක කිරීමට ඉඩ සලසයි. ඉරානයේ නත්තල් සමයේදී, බොහෝ ඉරාන කිතුනුවන් වෙසෙන මධ්‍යම ටෙහෙරානයේ මිර්සා ෂිරාසි මාවත සහ ඔස්ටාඩ් නෙජටොල්ලාහි විලා මාවතේ සාප්පුවල, කන්‍යා මරිය තුමිය, ජෝසප් සහ බිලිඳු ජේසු රුව සහිත සරසන ලද ගස් සහ උපත් දර්ශන ප්‍රදර්ශනය කරයි. මෙම උත්සව සංදර්ශන අවට අසල්වැසි ප්‍රදේශවල ද බහුලව දක්නට ලැබේ.

ඉරාන කිතුනුවන්, ප්‍රධාන වශයෙන් ආර්මේනියානුවන් සහ ඇසිරියානුවන්, ඉරානයේ නත්තල් නිවාඩුව ක්‍රියාශීලීව සමරයි. ඔවුන් මූලික වශයෙන් වාසය කරන්නේ ටෙහෙරාන්, උර්මියා, ටබ්‍රිස් සහ ඉස්ෆහාන් ඇතුළු ප්‍රධාන නගරවල ය.අද ඉරානයේ කිතුනුවන් 200,000 ක් පමණ ජීවත් වෙති. නත්තල් දිනයේදී, ඔවුන් සාම්ප්‍රදායික කුකුළු මස් ඉස්ටුවක්  හෝ බැදපු ටර්කි සංග්‍රහ කිරීමෙන් යේසුස් ක්‍රිස්තුස් වහන්සේගේ උපත සමරයි. නත්තල සමරන දරුවන්ට අලුත් ඇඳුම්, වෙනත් තෑගි හිමිවේ.ඔවුන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් එම දිනය සමරන්නේ මිතුරන් සහ පවුලේ සාමාජිකයන් සමඟ ය, නැතහොත් ඔවුන් විශේෂ ආගමික උත්සව සඳහා පල්ලිවලට යති.

විශේෂයෙන් ටෙහෙරානයේ ක්‍රිස්තියානි අසල්වැසි ප්‍රදේශවල, රතු, කොළ සහ රන් තෑගි පෙට්ටිවලින් සරසා ඇති නත්තල් ගස් දැකිය හැකිය. මෙම සැරසිලි බොහෝ විට සාප්පු කවුළු අලංකාර කරන අතර විවිධ සාප්පු සංකීර්ණ සහ හෝටල්වල පිවිසුම් අලංකාර කරයි.ටෙහෙරානයේ උත්සව වාතාවරණය ක්‍රිස්තියානි අසල්වැසි ප්‍රදේශවලින් ඔබ්බට විහිදේ. නගරයේ උතුරු ප්‍රදේශවල, බොහෝ වෙළඳසැල් ඔවුන්ගේ ජනේලවල කැන්ඩි සැරයටි, හිම ග්ලෝබ් සහ නත්තල් සීයා වැනි සැරසිලි සඳහා වෙන් කරයි.

ටෙහෙරානයේ, නාගරික බලධාරීන් මෑතකදී ජේසුස් වහන්සේගේ උපත සැමරීම සඳහා බැනර් ප්‍රදර්ශනය කිරීමට පටන් ගෙන තිබේ. මෙම බැනර් ප්‍රධාන වීදිවල සහ වාර්ෂික නත්තල් දේව මෙහෙයක් පැවැත්වෙන විලා මාවතේ ශාන්ත සර්කිස් ආමේනියානු දේවස්ථානය අසල ප්‍රමුඛව දක්නට ලැබේ. නත්තල් පොදු සැමරුම් විදේශිකයන් සඳහා හෝටල්වලට සීමා කර ඇති සමහර කලාපීය රටවල් මෙන් නොව, ටෙහෙරානය එවැනි සීමාවන් පනවා නැත.නත්තල් සැන්දෑව අතරතුර, බෙත්ලෙහෙමේ ජේසුස් වහන්සේගේ උපත පිළිබඳ කථාව ඇතුළුව, සාමාන්‍යයෙන් බයිබලයෙන් කියවීම් සිදු කරනු ලබයි. සාම්ප්‍රදායික ගීතිකා සහ කැරොල් ගීත මෙන්ම යාඥා සහ දේශනා ඇතුළු සංගීතයද ඊට ඇතුළත් වේ.

ඉරානයේ බොහෝ කිතුනුවන් සඳහා, නත්තල් සැන්දෑවේ පල්ලියේ දේව මෙහෙයන්ට  සහභාගී වීම නිවාඩුවේ කැපී පෙනෙන අංගයකි, මන්ද එය යේසුස් ක්‍රිස්තුස් වහන්සේගේ උපත සැමරීමට තම සෙසු ඇදහිලිවන්තයන් සමඟ එක්වීමට අවස්ථාවක් ලබා දෙන බැවිනි. ආර්මේනියානු-ඉරානියානුවන් සහ ඉරානයේ නත්තල් සමහර ඉරාන කිතුනුවන් දෙසැම්බර් 25 වන දින නත්තල සමරන අතර ආර්මේනියානුවන් නත්තල් උත්සවය සමරන්නේ එපිෆනි ජනවාරි 6 වන දිනට සමගාමීවය. ඇත්ත වශයෙන්ම, උත්සව නත්තල් සැරසිලි සහ සැමරුම රට පුරා, විශේෂයෙන් ඉස්ෆහාන්, ෂිරාස්, තබ්‍රිස් වැනි ප්‍රධාන නගරවල සහ මෂ්හඩ් වැනි ආගමික නගරවල පවා සිදු වේ.

ඉරානයේ නත්තල්  සැමරුම් බටහිර සහ පර්සියානු සංස්කෘතියේ අද්විතීය සම්මිශ්‍රණයක් වන අතර එය සමරන අයට විශේෂ සහ උත්සව අත්දැකීමක් ලබා දේ. ඉටිපන්දම් දැල්වීම සහ ගස් අලංකාර කිරීම,ලෝකයේ අනෙකුත් ප්‍රදේශවලට සමානව, නත්තල සමරන ඉරාන ජාතිකයන් බොහෝ විට නත්තල් ගසක් තබා එය විසිතුරු භාණ්ඩ, ඉටිපන්දම් සහ විදුලි පහන් වලින් සරසා ඇත. නිවාඩු සමය පිළිගැනීම සනිටුහන් කිරීම සඳහා ඔවුන් තම ජනේලවල හෝ ඉදිරිපස දොරකඩ ඉටිපන්දම් දල්වා ගත හැකිය.

විශේෂ කෑම වර්ග සහ රසකැවිලි සෑදීම තවත් වැදගත් කරුණක් ය.ඉරාන ජාතිකයන් සාම්ප්‍රදායික පර්සියානු රසයන් සහ අමුද්‍රව්‍ය ඇතුළු විශේෂ කෑම වර්ග සමඟ නත්තල් ඒව සමරයි. මේවාට බැදපු කුකුල් මස්, බත් පිලාෆ් සහ shir berenj එනම්  සහල් පුඩිං වර්ගයක් ඇතුළත් වේ. අතුරුපස සඳහා, ඔවුන් කුකීස්, පේස්ට්‍රි හෝ හල්වා එනම් පිටි, බටර් සහ සීනි වලින් සාදන ලද පැණි රස රසකැවිලි සාදති. සෑම ආහාරයක්ම වැඩිපුර සැලකිල්ලෙන් හා ආදරයෙන් පිසින අතර, ආහාර සුවඳ සියලු සිත් සතන් අමන්දානන්දයට පත් කරයි.

ඉරානයේ නත්තල් ඒවේදී බොහෝ අය කැරොල් සහ ගීතිකා ගායනා කරති. සමහර පල්ලිවල කණ්ඩායම් ගායන සැසි සංවිධානය කරන අතර එහිදී පල්ලියේ සාමාජිකයන් එකට ගායනා කරයි. මධ්‍යම රාත්‍රියේ පූජනීයත්වයට සහභාගී වීම සහ ආදරණීයයන්ගේ සොහොන් නැරඹීම ද  සිදු වේ. ඉරානයේ නත්තල් සැන්දෑවේ එක් සුවිශේෂී සම්ප්‍රදායක් වන්නේ පල්ලිවල පැවැත්වෙන මධ්‍යම රාත්‍රියේ පූජාවට සහභාගී වීමයි. බොහෝ පවුල් මෙම කාලය තුළ ඔවුන්ගේ ආදරණීයයන්ගේ සොහොන් වෙත ගොස්, ඔවුන්ගේ මතකය සිහිපත් කිරීමේ සහ ගෞරවය දැක්වීමේ මාර්ගයක් ලෙස සොහොන් මත මල් හෝ ඉටිපන්දම් තබති.

නත්තල් කාඩ්පත් යැවීම ඉරානයේ ජනප්‍රිය සම්ප්‍රදායකි. මිනිසුන් තම පවුලේ අයට සහ මිතුරන්ට සුබ නිවාඩු සමයක් ප්‍රාර්ථනා කිරීමට කාඩ්පත් යවන අතර, මෙම කාඩ්පත් බොහෝ විට සාම්ප්‍රදායික පර්සියානු රූප හෝ කලා නිර්මාණ ඊට ඇතුළත් වේ. නක්ෂ්-ඊ ජහාන් චතුරශ්‍රය වනාහි යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියකි. ඉස්ෆහාන් හි  අනිවාර්යයෙන්ම නැරඹිය යුතු ගමනාන්තයක් වන මෙහි අලංකාර ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය සහ පුළුල් මළුව නිවාඩු කාලය භුක්ති විඳීමට විශිෂ්ට ස්ථානයක් බවට පත් කරයි. නත්තල් සමයේදී, චතුරස්‍රය විදුලි පහන් සහ අනෙකුත් උත්සව සැරසිලි වලින් සරසා අලංකාර කරයි. 

ඉස්ෆහාන්හි නත්තල් වෙලඳපොලවල් සහ උත්සව සැරසිලි සහ තෑගි අලෙවි කරන කඩසාප්පු කිහිපයක් ඇත. සමහර ජනප්‍රිය වෙළඳපල අතර චොකලට් බසාර්, අබ්බාසබාද් බසාර් සහ ඉස්ෆහාන් සිටි සෙන්ටර් ඇතුළත් වේ. නත්තල් සැන්දෑව සඳහා අද්විතීය සම්ප්‍රදායන් වන ඉටිපන්දම් දැල්වීම, ගස් අලංකාර කිරීම, ආදරණීයයන්ගේ සොහොන් නැරඹීම සහ නත්තල් කාඩ්පත් යැවීම ඇතුළත් වේ. ඉරානයේ නත්තල් ඒව දේව මෙහෙයකට සහභාගි වන විට එහි ආගමික වැදගත්කමට ගරු කරමින් විනීත ඇඳුම් ඇඳීමට උපදෙස් දෙනු ලැබේ.

පවුල් රැස්වීම් හෝ රාත්‍රී භෝජන සංග්‍රහ සමඟ සමරනු ලැබිය හැකි අතර සමහරු නිවාඩු කාලය තුළ ස්වේච්ඡා සේවයට හෝ පුණ්‍ය කටයුතුවලට සහභාගී වෙති.නත්තල් ඒව සමරන ඉරාන ජාතිකයන් බොහෝ විට ඔවුන්ගේ සංස්කෘතික පසුබිම පිළිබිඹු කරමින් ආර්මේනියානු හෝ පර්සියානු භාෂාවෙන් සුබ පැතුම් හුවමාරු කර ගනී ඉරානයේ නත්තල් සැණකෙළිය සමරන විට, මෙම අවස්ථාව සංස්කෘතික හා ආගමික භේදවලින් ඔබ්බට ගොස්, සම්බන්ධ වූ සැමට සතුට හා සැමරුම් අවස්ථා නිර්මාණය කරන බව පැහැදිලිය. ටෙහෙරානයේ වීදි ආලෝකමත් කරන විදුලි පහන් සහ පල්ලිවල අර්ථවත් සේවාවන් ඉරානයේ විවිධ සංස්කෘතියන්ගේ නියෝජනය පිළිබිඹු කරයි. ඉරානයේ නත්තල යනු හුදෙක්ම උත්සවයක් පමණක් නොවේ. එය සහජීවනය,  සම්ප්‍රදායික ආහාර බෙදා ගැනීම සහ පවුලේ සහ මිතුරන්ගේ උණුසුම භුක්ති විඳීම යන සියල්ල ම නියෝජනය කරයි. මෙම නිවාඩුව සාමය, ප්‍රීතිය සහ ප්‍රජාව යන විශ්වීය තේමාවන් ඉස්මතු කරයි, ඉරාන වැසියන් සහ අමුත්තන් උත්සව ආත්මය තුළ එක්සත් කරයි. එය නත්තලේ සැබෑ සාරය  සමගිය, විවිධත්වය සහ එකමුතුකම ඉරානය පුරා දීප්තිමත් ලෙස බැබළෙන කාලයකි.

ෂිෆානි zසමා