රානයට එරෙහි යුද්ධය – එකිනෙකට සම්බන්ධ ප්‍රතිරෝධ පෙරමුණු වලට එරෙහි බටහිර යුද්ධයක කොටසක්

 ඉරානයට එරෙහි යුද්ධය – එකිනෙකට සම්බන්ධ ප්‍රතිරෝධ පෙරමුණු වලට එරෙහි බටහිර යුද්ධයක කොටසක් 

 War against Iran part of broader Western war on interconnected Resistance fronts 

නූතන ලෝකයේ අද පවතින යුද්ධය එකම යුධ භූමියකට සීමා වී නැත. එය පුළුල් මුස්ලිම් ලෝකයේ පෙරමුණු කිහිපයක් හරහා ක්‍රියාත්මක වේ .පලස්තීනය, ලෙබනනය, සිරියාව, සුඩානය සහ දැන් ඉරානය මීට මුහුණ දෙමින් සිටි. මෙවැනි තත්වයන් වෙන වෙනම සිදුවන ගැටුම් නොව, බලය, සම්පත් සහ අදහස්වාදී ආධිපත්‍යය පිළිබඳ විශාල භූ-දේශපාලනික සටනක එකිනෙකට සම්බන්ධ වේදිකා වේ.

ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජයට එරෙහි වත්මන් උද්ධමනය තේරුම් ගැනීමට, එය දිගු ඉතිහාසයකට සම්බන්ධ කළ යුතුය . එය මැදිහත්වීම්, ප්‍රතිරෝධය සහ ස්වෛරීත්වය පිළිබඳ සටනක ඉතිහාසයකි.

1979: හැරවුම් ලක්ෂය

ඉරානයට එරෙහි නවීන ගැටුමේ ආරම්භය 1979 ඉස්ලාමීය විප්ලවය සමඟ සිදු විය.

ජනතා විප්ලවය මගින් විදේශීය මැදිහත්වීම් හරහා බලයට ගෙන ආ ෂාහ් රාජාධිරාජයා බලයෙන් ඉවත් කරන ලදී. 1953 දී, ඇමරිකානු CIA විසින් සැලසුම් කළ කුමන්ත්‍රණයකින්, තෙල් කර්මාන්තය ජාතිකකරණය කළ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීව තේරුණු අගමැති මොහමඩ් මොසද්දෙඝ් ඉවත් කරන ලදී. නැවත බලයට ගෙන ආ ෂාහ්, SAVAK නම් රහස් පොලිස් යන්ත්‍රණයක් මගින් දරුණු පීඩනය යටතේ රට පාලනය කළේය.

මෙම බටහිර අනුග්‍රහය ලැබූ පාලනයට එරෙහිව ප්‍රතිරෝධය වර්ධනය වී, අවසානයේ ජනතා නැගිටීමක් හා විප්ලවයක් බවට පත් විය. 1979 පෙබරවාරි 11 වන දින, ඉස්ලාමීය ජනරජය නිල වශයෙන් ස්ථාපිත විය.

ඉරානය සහ පලස්තීනය  අදහස්වාදය සහ සම්බන්ධතාවය

විප්ලවයෙන් පසු, ඉරානයේ විදේශ ප්‍රතිපත්තිය තදින් වෙනස් විය.ටෙහරානයේ හිටපු ඊශ්‍රායල දූත කාර්යාලය පලස්තීන විමුක්ති සංවිධානයට භාර දෙන ලදී. යාසර් අරෆාත් විප්ලවයෙන් පසු ඉරානයට පැමිණි පළමු විදේශ නායකයා විය. එම වසරේම, අයතුල්ලා රූහොල්ලා කෝමේනි විසින් “අල්-කුද්ස් දිනය” ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.

මෙය සංකේතාත්මක උත්සවයක් පමණක් නොව, ගෝලීය දේශපාලන ක්‍රියාකාරීත්වයක් සහ එකමුතුවේ ප්‍රකාශයක් ලෙස ක්‍රියා කරයි.1979 විප්ලවය බටහිරට තර්ජනයක් වූයේ ඇයි? මෙම විප්ලවය බටහිර බලපෑම් පද්ධතියට බාධා කළේය. ෂාහ් බටහිර රටවලට තෙල් සම්පත් සහ ප්‍රාදේශීය බලය සුරක්ෂිත කළ වැදගත් මිත්‍රයෙකු විය. ඔහු ඉවත් වීමත් සමඟ ඇමරිකාව, බ්‍රිතාන්‍යය සහ ඊශ්‍රායලය ප්‍රාදේශීය බලයේ මූලික කුළුණක් අහිමි කළහ.ආර්ථික තහනම් සහ හුදෙකලාව ඉරානයට එරෙහිව දශක ගණනාවක් පුරා ආර්ථික තහනම් පනවා ඇත.

මෙම තහනම් ඉරානයේ බලපෑම අඩු කිරීමට සහ එහි දේශපාලන ආකෘතිය දුර්වල කිරීමට භාවිතා කර ඇත. ඉරානය සම්බාධක වලට මුහුණ දෙන අතර, පලස්තීනය වටලෑමකට ලක් විය. ගාසා ප්‍රදේශය වසර ගණනාවක් පුරා වටලෑමට ලක්ව ඇත. එම තත්වයන් අතරත්, පලස්තීන ප්‍රතිරෝධ ව්‍යාපාර සංවිධානය වෙමින් තම සටන ඉදිරියට ගෙන ගියේය.

අරාබි සාමාන්‍යකරණය සහ දේශපාලන වංචාව කොටසක් අරාබි රටවල් ඊශ්‍රායල ය  සමඟ සම්බන්ධතා වර්ධනය කළහ.ඊජිප්තුව, ජෝර්දානය, UAE, බහරේන්, මොරොක්කෝ සහ සුඩානය වැනි රටවල් මෙයට ඇතුළත් වේ.

මූලෝපායික කම්පනය

2023 ඔක්තෝබර් 7 දින, හමාස් විසින් “අල්-අක්සා ව්‍යාපෘතිය” ආරම්භ කළේය. මෙය ප්‍රාදේශීය යුධ තත්වය තවදුරටත් උද්ධමනය කළ අතර, හෙස්බොල්ලා, හූති වැනි කණ්ඩායම් ද ක්‍රියාකාරී විය

ඉරානය පලස්තීනයට සහය දක්වන්නේ ඇයි?

ඉරානයේ නායකත්වය, පීඩිතයන් ආරක්ෂා කිරීම සහ අසාධාරණයට විරුද්ධ වීම යන මූලධර්ම මත පලස්තීනයට සහය දක්වයි.නායකත්වය සහ ආචාරධර්ම අයතුල්ලා අලි කමේනි වැනි නායකයන්, කැපවීම සහ එකම සමාජ අත්දැකීම බෙදාගැනීම මත පදනම් වූ නායකත්වය අවධාරණය කරති.

යුද්ධය, බලය සහ අනාගතය

ඉරානයට එරෙහි වත්මන් යුද්ධය එකම ගැටළුවකට සීමා කළ නොහැක.එය ස්වෛරීත්වය සහ බාහිර බලපෑම් අතර, ප්‍රතිරෝධය සහ සාමාන්‍යකරණය අතර, අදහස්වාදය සහ දේශපාලනය අතර ගැටුමකි.පලස්තීනය, ඉරානය සහ අනෙකුත් ප්‍රදේශවල යුද්ධ එකිනෙකට සම්බන්ධ වන අතර, එය විශාල සටනක කොටසකි.