අර්බයින් - ගෝලීය එකමුතුකම ගොඩනැගීම සඳහා වූ ස්මාරක පියවරක් Arbaeen - A monumental step toward building a global community

 අර්බයින් - ගෝලීය එකමුතුකම ගොඩනැගීම සඳහා වූ ස්මාරක පියවරක් 

Arbaeen - A monumental step toward building a global community 

කර්බලා සටනේදී ඉමාම් හුසේන් සහ ඔහුගේ අනුගාමිකයින් ම්ලේච්ඡ ලෙස ඝාතනය කිරීමේ කතාව මුස්ලිම්වරුන් අතර ප්‍රසිද්ධය, නමුත් වසර 1400 කට පසු මෙම සටනේ ප්‍රතිරාවය සාකච්ඡා කරනු ලබන්නේ කලාතුරකිනි. එය නපුරට එරෙහිව යහපත, පීඩනයට එරෙහිව යුක්තිය, ද්වේෂසහගත හා බියගුලුකමට එරෙහිව අවංකභාවය  පිළිබඳ අවසාන සහ බලවත්ම කතාවයි. නපුරට එරෙහිව යහපත ජයග්‍රහණය කිරීම ඉස්ලාමයේ අනාගතය සහතික කරන දෙය වන අතර, අපගේ නූතන ලෝකයේ පවා කර්බාලා කුමක් වුවත් පිරිසිදු නපුර පරාජය කරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳ ආදර්ශයක් ලෙස සේවය කරයි.

ඉතින්, ඉමාම් හුසේන් ගේ සිද්ධස්ථානය නැරඹීම සඳහා වාර්ෂික වන්දනා චාරිකාව ද නපුර සැමවිටම පරාජය වන බව වාර්ෂික සහතික කිරීමකි.

 හැදින්වීම 

වර්තමාන ඉරාකයේ කර්බාලා කාන්තාරයේ සිට ඇය සහ දිවි ගලවා ගත් සියලුම පවුලේ සාමාජිකයන් එහි ගමන් කිරීමෙන් පසුව, දමස්කස්හි යසීඩ්ගේ මළුවේදී කර්බාලාට පසු සැබෑ සටන් කෑගැසීම සයිනාබ් ආර්යාව විසින් හඬ නඟා ඇත. Ibn Nama සහ Ibn Tawoos පවසන්නේ අලි ඉබ්නු අබු තාලිබ් ගේ දියණිය වන Zaynab මෙම කතාවෙන් Yazid ගේ වචනවලට පිළිතුරු දුන් බවයි.  මාගේ පැමිණිල්ල අල්ලාහ් වෙතය, මම ඔහු කෙරෙහි විශ්වාසය තබමි. එබැවින්, ඔබ සැලසුම් කිරීමට කැමති ඕනෑම දෙයක් සැලසුම් කරන්න, ඔබේ කුමන්ත්‍රණ ක්‍රියාත්මක කර ඔබේ උත්සාහයන් තීව්‍ර කරන්න, මන්ද අල්ලාහ් විසින් ඔබට කිසිදා අපගේ සඳහන නැති කිරීමට නොහැකි නොවනු ඇත, ඔබට කිසි විටෙකත් අපගේ ආශ්වාදය මරා දැමීමට ඔබට නොහැකි වනු ඇත, ඔබේ ලැජ්ජාව කිසිදා නොවනු ඇත. ඔබේ දැක්ම නිෂ්ඵල බව ඔප්පු වනු ඇත, ඔබේ දින ගණන් කර ඇත, ඔබේ ධනය නාස්ති වේ.

සෙයිනබ් ආර්යාවගේ වචන සත්‍යය, මන්ද අවසානයේ යසිඩ්ගේ සියලු උත්සාහයන් නිෂ්ඵල විය: ඇගේ කතාව යසිඩ්ගේ උසාවිය කම්පා කළ අතර, වහල්භාවයේ සිටි පවුලේ සාමාජිකයින්ට දමස්කස් හැර යාමට ඉඩ දීමට ඔහුට සිදු විය. ඔහුට එරෙහිව මහා කැරැල්ලක්. Zaynab ඒ වන විටත් ඇගේ උද්යෝගිමත් දේශනවලින් දමස්කස් වැසියන්ගේ හදවත් කෝපයට පත් කර තිබුණි. වන්දනාකරුවන්ගේ අවශ්‍යතා ත්‍යාගශීලීව සහ ගෙවීමකින් තොරව සපයනු ලබන රැස්වීමකට මිලියන සංඛ්‍යාත ජනතාවක් එක් කරන ලොව ආදරණීය ජන පවුර අර්බයීන් ය. සාමය සහ දයානුකම්පාව පෘථිවියේ තවමත් ඇති බව අර්බයීන් ජන ගග දෙස බැලූ කල්හි වටහා ගත හැකිය . 

හුසේන්ගේ ශෝකයේ 40 වන දිනය සනිටුහන් කිරීම සඳහා  සාම්ප්‍රදායික ශෝක කාලය  බැතිමතුන් කර්බාලා වෙත පැමිණෙන්නේ ඔහුගේ දේවස්ථානයට උපහාර දැක්වීම සඳහා වන අතර, එය අර්බයීන් හි අවසාන දිනයේ මිලියන ගණනකින් වටවී ඇත.  මාර්ගය දිගේ, ස්වේච්ඡා සේවකයන් වන්දනාකරුවන්ට ආහාර, ජලය සහ නවාතැන් සැපයීම සඳහා ස්ථාන පිහිටුවා ඇති අතර මඟ දිගේ ගම්වල මිනිසුන් නැවතීමට ස්ථානයක් අවශ්‍ය ඕනෑම කෙනෙකුට ඔවුන්ගේ දොරවල් විවෘතව තබයි. 

බොහෝ වන්දනාකරුවන් හුසේන්ගේ පියා ඉමාම් අලි මිහිදන් කර ඇති නජාෆ් නගරයේ සිට කර්බාලා වෙත කිලෝමීටර් 80 ක් පයින් යාමට තීරණය කරයි. කිලෝමීටර් 2,600 එනම් සැතපුම් 1,600  දුරින්  ඉරානයේ මාෂ්හාඩ් වැනි දුර බැහැර නගරවලින් සංචාරය කරන අය  රිය පැදවීමට තෝරා ගනී.  අර්බයීන් වන්දනාව යනු ක්ලාන්ත හදවත් ඇති අය සඳහා ගමනක් නොවේ .  සංකේතාත්මක කිලෝමීටර 80 ක ගමනක්, අධික රස්නය සහ වෙහෙස මහන්සි වී වන්දනාමාන කිරීම තුලින් ඉමාම් හුසේන් ට ඇති කොන්දේසි විරහිත ආදරයේ තරම උද්දීපනය කෙරෙ. 

මේ වන විට, සහභාගිවන්නන් පවසන දෙය නම්, ලොව විශාලතම වාර්ෂික රැස්වීම ලෙස බොහෝ විට හඳුන්වනු ලබන ඉරාකයේ මිලියන 30 ක ජනතාවක් රැස්ව සිටින බවයි. ලොව පුරා සිටින වන්දනාකරුවන් නජාෆ් නගරයේ සිට කර්බාලා දක්වා ගමනක් යාමට සංචාරය කරන්නේ ඉස්ලාමයේ සියවස් ගණනක් පැරණි සම්ප්‍රදායක් වන අර්බයින් වන්දනාව ලෙසිනි. 

"සෑම අමුත්තෙක්ම ව්‍යාකූලත්වයට පත් කරන වන්දනාවේ එක් කොටසක් නම්, ප්‍රදේශයේ ගැමියන් සහ ලොව පුරා වන්දනාකරුවන් විසින් පිහිටුවා ඇති තාවකාලික මුළුතැන්ගෙයි සහිත කූඩාරම් දහස් ගණනක දර්ශනයයි. කූඩාරම් ('mawkeb' ලෙස හැඳින්වේ) වන්දනාකරුවන්ට ප්‍රායෝගිකව අවශ්‍ය සියල්ල ලබා ගන්නා ස්ථාන වේ. නැවුම් ආහාර වේලක් සහ විවේක ගැනීමට ඉඩක්, අදාළ ඥාතීන්ට සහතික කිරීම සඳහා නොමිලේ ජාත්‍යන්තර දුරකථන ඇමතුම්, ළදරු ඩයපර්, ප්‍රායෝගිකව අනෙකුත් සෑම පහසුකමක්ම, ගාස්තුවකින් තොරව. ඇත්ත වශයෙන්ම, වන්දනාකරුවන්ට ඔවුන් අඳින ඇඳුම් හැර කිලෝමීටර් 92 ක ගමනේ කිසිවක් රැගෙන යාමට අවශ්‍ය නැත. 

වඩාත් කුතුහලය දනවන කරුණ නම් වන්දනාකරුවන්ට ආහාර පාන සඳහා ආරාධනා කරන ආකාරයයි. Mawkeb සංවිධායකයින් වන්දනාකරුවන්ගේ මග හරස් කර ඔවුන්ගේ පූජාවන් පිළිගන්නා ලෙස ඔවුන්ගෙන් ඉල්ලා සිටියි, එයට බොහෝ විට රජවරුන්ට සුදුසු සම්පූර්ණ සේවා කට්ටලයක් ඇතුළත් වේ.  පළමුව ඔබට පාද සම්බාහනය කළ හැකිය, පසුව ඔබට රසවත් උණුසුම් ආහාර වේලක් පිරිනමනු ලැබේ, පසුව ඔබට විවේක ගැනීමට ආරාධනා කෙරේ. ඇත්ත වශයෙන්ම, අර්බයීන් ගිනස් ලෝක වාර්තා පොතට වර්ග කිහිපයකින් ලැයිස්තුගත කළ යුතුය.  විශාලතම වාර්ෂික රැස්වීම, දිගම අඛණ්ඩ කෑම මේසය, විශාලතම පුද්ගලයින් සංඛ්‍යාව නොමිලේ පෝෂණය කිරීම, තනි ඉසව්වකට සේවය කරන විශාලතම ස්වේච්ඡා සේවකයන් කණ්ඩායම ආදි කරුණු නිසා මෙම අසහය කැපවීම් කැපි පෙනේ. 

කර්බලා සටනේදී ඉමාම් හුසේන් සහ ඔහුගේ අනුගාමිකයින් ම්ලේච්ඡ ලෙස ඝාතනය කිරීමේ කතාව මුස්ලිම්වරුන් අතර ප්‍රසිද්ධය, නමුත් වසර 1400 කට පසු මෙම සටනේ ප්‍රතිරාවය සාකච්ඡා කරනු ලබන්නේ කලාතුරකිනි. එය නපුරට එරෙහිව යහපත, පීඩනයට එරෙහිව යුක්තිය, ද්වේෂසහගත හා බියගුලුකමට එරෙහිව අවංකභාවය  පිළිබඳ අවසාන සහ බලවත්ම කතාවයි. නපුරට එරෙහිව යහපත ජයග්‍රහණය කිරීම ඉස්ලාමයේ අනාගතය සහතික කරන දෙය වන අතර, අපගේ නූතන ලෝකයේ පවා කර්බාලා කුමක් වුවත් පිරිසිදු නපුර පරාජය කරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳ ආදර්ශයක් ලෙස සේවය කරයි.

නපුරට එරෙහිව යහපතෙහි අවසාන හා කාලානුරූපී සටන ලෙස ඉමාම් හුසේන්  ගේ චරිතය සෑම අංශයකින්ම කෙතරම් පරිපූර්ණද යත් ඔහු අපගේ පොදු මානව ඉතිහාසයේ වඩාත්ම බලගතු සහ ආවේගශීලී වීරයා වේ. ඔහු බොහෝ විට විස්තර කරනු ලබන්නේ ඔහුගේ තරුණ අවධියේදී, වැඩිහිටි වියේදී, පසුව සටනේ සටන්කරුවෙකු ලෙස ආදර්ශයක් ලෙස ය. ඔහුගේ නිර්මල පෞරුෂයේ අනුකරණය කිරීමට වටින්නේ නැති එක පැතිකඩක් නැත. ඉමාම් හුසේන්ගේ උපුටා දැක්වීම් ජනප්‍රිය මතකයට ඇතුළු වී ඇති අතර ඔහුගේ අදහස් පීඩනයට එරෙහි ප්‍රබලම ප්‍රකාශයන් වේ. ඉමාම්ගේ වචන සඳහා උදාහරණ කිහිපයක් මෙන්න:

 "සැබෑ ජීවිතය යනු සියල්ලටම ශක්තිමත් අදහසක් තිබීම සහ එම අදහස සඳහා උත්සාහ කිරීමයි." 

“මිනිසුන් මේ ලෝකයේ වහලුන් වන අතර ආගම ඔවුන්ගේ දිවේ පමණක් පවතී. ඔවුන් එය ඔවුන්ගේ සැපපහසු ජීවිතයට ගැලපෙන තාක් කල් එය තබා ගනී, නමුත් පරීක්ෂණය පැමිණි විට, ආගමික පුද්ගලයන් ඉතා සුළු වේ.

" අපි ඉවසීමේ කඳු වන අතර කිසිවකට අපව චලනය කළ නොහැක." 

කෙසේ වෙතත්, ඉමාම් හුසේන් ප්‍රසිද්ධ වන්නේ ඔහුගේ ස්ථීරභාවය, නිර්භීතකම සහ ඔහුගේ ප්‍රාණ පරිත්‍යාගය සඳහා පමණක් නොවේ. ඔහුගේ නිහතමානිකම, ඔහුගේ ඉවසීම සහ ඔහුගේ ත්යාගශීලීත්වය සඳහාද ඔහු ගෞරවයට පාත්ර වේ. බොහෝ විට මිනිසුන් ඔහුට තෑගිබෝග සහ තෑගි එවූ නමුත් ඔහු ඒ සියල්ල අනාථ දරුවන්ට, වැන්දඹුවන්ට සහ දුප්පතුන්ට ලබා දුන් බව පැවසේ. "ඉමාම් හුසේන්ගේ ඉවසීම කිසිවෙකුට නොතිබුණි." ඉමාම් හුසේන්  මක්කාවේ සමහර දුප්පතුන් සමඟ කාලය ගත කරන්නේ මන්දැයි ප්‍රශ්න කළ විට, ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ “මෙම දුප්පතුන්ගේ දුක්ගැනවිලි විස්තරාත්මකව අසා ඔවුන්ගේ සිත්වල බර සැහැල්ලු කිරීමට මම සිතුවෙමි” යනුවෙනි.

ඉමාම් හුසේන් ගේ ප්‍රාණ පරිත්‍යාගය කෙතරම් වැදගත් ද යත්, “අහස ලේ වැස්සක් විය. පහන් වන විට අපේ බාල්දි සහ භාජන ලේ වලින් පිරී තිබුණි. සෑම වසරකම Arba'een සිදුවීමට හේතු බොහෝමයක් මේවායින් සමහරක් වන අතර එය ඇත්ත වශයෙන්ම වර්ධනය වන සංසිද්ධියක් වන්නේ මන්ද යන්නයි. ඉමාම් හුසේන් පෞද්ගලික වියදම කුමක් වුවත්, නපුරට එරෙහිව සටන් කිරීමට, අගය කරන දේ නිදහස, යුක්තිය, අවංකභාවය ආරක්ෂා කිරීමට මනුෂ්‍ය වර්ගයා පෙලඹී ඇත. Arba'een යනු "පෘථිවියේ විශාලතම වන්දනා රැස්වීම්වලින් එකක් වන අතර, මිලියන 45 ක ජනතාවක් ඉරාකයේ කර්බාලා නගරයට යති." මෙම සිදුවීම ආවරණය කරන බටහිර මාධ්‍යවල, “දින 20ක කාලසීමාවක් තුළ මිනිසුන් ලෝකයේ වෙනත් කිසිම තැනක නොපෙනෙන, විස්තීර්ණ ලෙස සංවිධානය වූ සහ හොඳින් ආරක්‍ෂිත මහජන ව්‍යාපාරයක පාරට බසින” බව විස්තර කෙරේ. බටහිර ආසියාවේ මාධ්‍යවල එය විස්තර කෙරෙන්නේ “පසුගිය වසරේ මිලියන විස්සකට ළඟා වූ පෘථිවියේ අනෙකුත් සෑම රැලියක්ම වාමන ලෙසය. එය ඉරාකයේ මුළු ජනගහනයෙන් 60% ක විශ්මයජනක වන අතර එය වසරින් වසර වර්ධනය වේ.

සැබවින්ම ආශ්වාදජනක සහ නිහතමානී දෙය නම්, හයිටි භූමිකම්පාවෙන් පසුව, මාස 5 ක් ඇතුළත එක්සත් ජාතීන්ගේ ආහාර වැඩසටහන මගින් ආහාර මිලියන 4.9 ක් ලබා දී තිබීමයි. එහෙත් Arba'een කාලය තුළ, වන්දනාකරුවන්ට ආහාර සැපයීම සඳහා කුසගින්නෙන් පෙළෙන දුප්පත් කම්කරුවන් සහ ගොවීන් විසින් සති දෙකක කාලයක් තුළ වන්දනාකරුවන් සඳහා මිලියන 700 ක් පමණ ආහාර පිළියෙළ කරනු ලැබේ,  අමුත්තන් තෘප්තිමත් වන පරිදි අවුරුද්ද පුරා ඉතිරි කරයි!

 අපේ නූතන කාලයේ Arba'een ඇත්තටම අදහස් කරන්නේ කුමක්ද? 

වසරින් වසර Arba'een Walk වලට සහභාගී වීම වඩාත් ප්‍රසිද්ධියට පත් වන අතර බොහෝ මුස්ලිම්වරුන් සහභාගී වීමට උත්සාහ කරනු ඇත. ඉමාම් හුසේන් ගේ විප්ලවය හුදෙක් අහම්බෙන් සිදු වූ සිදුවීමක් නොවේ. එය ඉස්ලාමයේ පුනර්ජීවනය සඳහා වූ ව්යාපාරයක් විය. ඇත්ත වශයෙන්ම, මෙම ව්‍යාපාරය කෙතරම් වර්ධනය වී ඇත්ද යත් එය දැන් සියලු ගැලවීමේ ව්‍යාපාර සඳහා ස්ථාවරයකි. ඔවුන් සියල්ලෝම හුසේන්ගේ විප්ලවයෙන් ආභාෂය ලැබූවෝ ය.

"කර්බාලා යනු මානව ගැලවීමේ දීප්තිමත් පන්දම වන අතර එය ඉස්ලාමීය ඉතිහාසයේ උච්චතම අවස්ථාව සදහටම ආලෝකමත් කරයි." මේ අනුව, Arba'een ව්‍යාපාරය කුරිරු පාලනයට, පීඩනයට සහ අයුක්තියට එරෙහිව නැඟී සිටීමේ සැමරුම් උත්සවයේ විශිෂ්ටතම උදාහරණයයි. ඉමාම් හුසේන්  Marwan Ibn Hakam ට පැවසූ බව විස්තර කෙරේ: "ඉස්ලාම් උම්මාව යසිද් වැනි පාලකයෙකු සමඟ සිරවී ඇත්නම්, ඉස්ලාමයට සමුදෙන්න." යසිද්ට පක්ෂපාතී වීමට පොරොන්දු වන ලෙස ඔහුගෙන් ඉල්ලා සිටි විට, ඔහු මදීනා ආණ්ඩුකාරවරයාට පැවසුවේ, "මා වැන්නෙකු යසිඩ් වැනි කෙනෙකුට ගෞරව කරන්නේ නැත."

කෙසේ වෙතත් ලොකුම බලාපොරොත්තුව වන්නේ හුසේන් මෙන් නොව, අපේ කාලයේ ඉමාම් ඉදිරිපත් වූ විට, ඔහුට අනුගාමිකයින් 72 කට වඩා වැඩි පිරිසක් සිටීමයි. කුෆාහි ජනයා ඉමාම් හුසේන් වෙත පණිවුඩ දහස් ගණනක් එවූ බව ඉතිහාස පොත්වල ලියා ඇත, එහි ඔවුන් “ඔහු වෙනුවෙන් තම ආත්මයන් සහ වාසනාවට සහයෝගය දැක්වීමට සහ පරිත්‍යාග කිරීමට දැඩි අධිෂ්ඨානය” ප්‍රකාශ කළහ. කෙසේ වෙතත්, ඔවුන් තම ඉමාම්ට සහාය දැක්වීමට අපොහොසත් විය - අද උම්මා ඔවුන්ගේ ඉමාම්ට වෙනස් ලෙස හැසිරේවිද?

අවශ්‍ය පක්ෂපාතීත්වය විස්තර කිරීමට භාවිතා කරන ප්‍රබලම වචන සමහරක් නම්, මුස්ලිම් ඉබ්නු අවුසාජා නම් පැරණි සහචරයෙකු විසින් කරන ලද කැපවීමයි. ඔවුන් 70 වතාවක් මරා දමා නැවත පණ ගන්වනු ලැබුවහොත්, යසිඩ් වැනි පීඩාකාරී පාලකයන් සමඟ ජීවත් වීමට වඩා ඉමාම් සමඟ ප්‍රාණ පරිත්‍යාගයක් ලබා ගැනීමට ඔවුන් තවමත් කැමති වනු ඇත. Ayatullah Murtadha Mutahhari හුසේන්ගේ විප්ලවයේ නූතන අදාලත්වය විස්තර කරයි, "ඉමාම් හුසේන් සදාකාලික සංඛ්‍යාතවල ගුවන් තරංග මත ඔහුගේ වීර කාව්‍යය ඔහුගේම ලෙයින් ලියා තැබුවේය...ඔහුගේ කැරැල්ලේ ප්‍රවෘත්තිය ගමන් කිරීම සඳහා "මාධ්‍ය" යුද්ධය ජය ගැනීමට ඔහුට අවශ්‍ය විය.  මෙය විප්ලවවාදීන්ගේ සහ දිවි පිදූවන්ගේ තාර්කිකකරණයයි.

ඇත්ත වශයෙන්ම, මාධ්‍ය යුද්ධය ජයග්‍රහණය කිරීම පමණි. විප්ලවය සහ Arba'een හි එය සැමරීම ජයග්‍රාහී වෙමින් පවතී.

ඉරානය ඊශ්‍රායල ආක්‍රමණයෙන් හානියට පත් ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති ප්‍රතිස්ථාපනය කරයි. Iran Replaced air defenses damaged in Israeli aggression

ඉරානය ඊශ්‍රායල ආක්‍රමණයෙන් හානියට පත් ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති ප්‍රතිස්ථාපනය කරයි. 

Iran Replaced air defenses damaged in Israeli aggression 

මෑතකදී එක්සත් ජනපදයේ සහාය ඇතිව සිදු කරන ලද ඊශ්‍රායල ආක්‍රමණයේදී හානි වූ ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති නව පද්ධති සමඟ ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමට රට සමත් වූ බව ඉරාන හමුදාවේ මෙහෙයුම් නියෝජ්‍ය නිලධාරියා පවසයි. රියර් අද්මිරාල් මහමුද් මවුසාවි පැවසුවේ ඉරානයේ රේඩාර් සහ ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති දින 12 ක බියගුලු ප්‍රහාරයේදී ඊශ්‍රායලයේ පළමු ඉලක්ක අතර වූ නමුත් ගුවන් ආරක්ෂක හමුදා නිලධාරීන් පැය විසිහතර පුරාම ඔවුන්ගේ ස්ථානවල රැඳී සිටිමින් සතුරාට මුහුණ දුන් බවයි.

“ සියොන්වාදී සතුරා ඉරානයේ ආරක්ෂක හැකියාවන් විනාශ කිරීමට උත්සාහ කළ අතර, මෙම යුද්ධයේදී අපගේ ආරක්ෂක පද්ධති කිහිපයක් හානි විය,” ඔහු තවදුරටත් පැවසීය. කෙසේ වෙතත්, මගේ සහෝදරවරුන්ගේ උත්සාහයෙන්, හානියට පත් පද්ධති ප්‍රතිස්ථාපනය කර කලින් තීරණය කළ ස්ථානවල යොදවන ලදී.” පවතින ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති සහ නව ආදේශක භාවිතා කිරීමෙන් ඉරාන හමුදා රටේ අහස ආවරණය කිරීමට සමත් වූ බවත්, එම නිසා සතුරා තම අරමුණු සාක්ෂාත් කර ගැනීමට අසමත් වූ බවත් මවුසාවි සඳහන් කළේය.

ඊශ්‍රායලය යුද්ධයට තනිවම අවතීර්ණ නොවූ බවත්, එක්සත් ජනපදය සහ නේටෝව එයට උදව් කළ බවත් ඔහු තවදුරටත් පැවසීය. "ඉරාන සන්නද්ධ හමුදාවන්ගේ ධාරිතාව නීති විරෝධී සියොන්වාදී තන්ත්‍රයට ප්‍රතිරෝධය දැක්විය හැකි ප්‍රමාණයට වඩා වැඩිය. කෙසේ වෙතත්, මෙම පැහැර ගැනීමේ තන්ත්‍රයේ ආධාරකරුවන් මාස ගණනාවක් තිස්සේ බුද්ධි තොරතුරු රැස් කිරීමෙන් එයට සහාය වෙමින් සිටින අතර, එක්සත් ජනපදය සියොන්වාදී තන්ත්‍රයේ අපරාධවලට හවුල් වූ බව අපි සලකන්නෙමු," යි ඔහු පෙන්වා දුන්නේය.

පසුගිය මාසයේ ආක්‍රමණයේදී ඉරාන ජාතිය රටේ සන්නද්ධ හමුදාවන් සමඟ සිට නොබිඳිය හැකි එකමුතුකම පෙන්නුම් කළ බව ද අණ දෙන නිලධාරියා අවධාරණය කළේය. ජුනි 13 වන දින ඊශ්‍රායලය ඉරානයට එරෙහිව නිර්ලජ්ජිත හා ප්‍රකෝප නොකළ ආක්‍රමණයක් දියත් කළ අතර, හමුදා අණ දෙන නිලධාරීන්, න්‍යෂ්ටික විද්‍යාඥයින් සහ සාමාන්‍ය සිවිල් වැසියන් ඇතුළු අවම වශයෙන් 1,060 දෙනෙකු මිය ගියේය. සතියකට වැඩි කාලයකට පසු, එක්සත් ජනපදය ද ඉරාන න්‍යෂ්ටික ස්ථාන තුනකට බෝම්බ හෙලමින් යුද්ධයට අවතීර්ණ වූයේ ජාත්‍යන්තර නීතිය බරපතල ලෙස උල්ලංඝනය කිරීමකි.

ඊට ප්‍රතිචාර වශයෙන්, ඉරාන සන්නද්ධ හමුදා අල්ලා ගත් ප්‍රදේශ හරහා උපායමාර්ගික ස්ථාන මෙන්ම බටහිර ආසියාවේ විශාලතම ඇමරිකානු හමුදා කඳවුර වන කටාර්හි අල්-උදෙයිඩ් ගුවන් කඳවුර ද ඉලක්ක කළහ. ජුනි 24 වන දින, ඉරානය, ඊශ්‍රායල තන්ත්‍රයට සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයට එරෙහිව සාර්ථක පළිගැනීමේ මෙහෙයුම් හරහා, ත්‍රස්ත ප්‍රහාරය නැවැත්වීමට සමත් විය.“ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජයේ වැළැක්වීමේ බලය සම්පූර්ණයි, ඉස්ලාමීය විප්ලවයේ නායක ආයතුල්ලා සෙයිද් අලි කමේනි ප්‍රකාශ කර ඇති පරිදි, ඉරාන ජාතිය සාකච්ඡා සහ ආරක්ෂාව යන දෙකටම හොඳින් සන්නද්ධව සිටී යි,” ඔහු පැවසීය.

ඕනෑම නව ආක්‍රමණයකදී, ඉරානයේ ප්‍රතිචාරය තීරණාත්මක, තලා දමන සහ අතීතයේ සිදු වූ කිසිවක් මෙන් නොව වනු ඇති බවට ද ඔහු අනතුරු ඇඟවීය. ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාරය අතරතුර ඉරාන අණ දෙන නිලධාරීන්, විද්‍යාඥයින්, සිසුන්, ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවන් ඇතුළු අනෙකුත් අයගේ ප්‍රාණ පරිත්‍යාගය ජාතික සමගිය ශක්තිමත් කළ බවත් ජනතාවගේ ඔරොත්තු දීමේ හැකියාවේ හඬ වැඩි කළ බවත් මවුසාවි තවදුරටත් සඳහන් කළේය. “ආක්‍රමණිකයෙකු මෙම භූමියට පය තැබුවහොත්, ඉරාන ජාතිකයන්  ඔවුන්ගේ ආගම සහ විශ්වාසය නොසලකා  ඔවුන්ට එරෙහිව එක්සත්ව සිටින බව සතුරන් නොදනිති,” ඔහු පැවසීය.

ජුනි 13 වන දින, ඊශ්‍රායලය ඉරානයට එරෙහිව පැහැදිලි ආක්‍රමණශීලී ක්‍රියාවක් දියත් කළ අතර, දින 12 ක යුද්ධයක් ආරම්භ කළ අතර එමඟින් රටේ අවම වශයෙන් පුද්ගලයින් 1,064 දෙනෙකු මිය ගියේය. ජාත්‍යන්තර නීතිය බරපතල ලෙස උල්ලංඝනය කරමින් ඉරාන න්‍යෂ්ටික ස්ථාන තුනකට බෝම්බ හෙලීමෙන් එක්සත් ජනපදය ද යුද්ධයට අවතීර්ණ වූයේ කාලාන්තරයක් පුරා පැවති වෛරයක් සංසිඳුවා ගැනීමට මෙන්ය.

ඉරානය සම්බාධකවලට ආගන්තුකයෙකු නොවේ Iran is no more stranger to sanctions

 ඉරානය සම්බාධකවලට ආගන්තුකයෙකු නොවේ 

 Iran is no more stranger to sanctions 

ඒකාබද්ධ විස්තීර්ණ ක්‍රියාකාරී සැලැස්මේ (JCPOA) ස්නැප්බැක් යාන්ත්‍රණයේ අවතාරය ඉරානයට එක්සත් ජාතීන්ගේ සම්බාධක නැවත පැනවීමට තර්ජනය කරන බැවින්, රට තීරණාත්මක සන්ධිස්ථානයක සිටී. එහෙත්, පුළුල් ආර්ථික තක්සේරුවකින් හෙළි වන්නේ, ඒකපාර්ශ්වික එක්සත් ජනපද සහ බහුපාර්ශ්වික සම්බාධක හේතුවෙන් දශකයකට වැඩි කාලයක් පුරා ඉරානයේ ආර්ථිකය කැපී පෙනෙන ඔරොත්තු දීමේ හැකියාවක් වර්ධනය කර ඇති බවයි . එය සම්බාධකවල අංශභාග බලපෑම්වලට එරෙහිව “ප්‍රතිශක්තිකරණයක්” ලෙස හැඳින්විය හැකිය.

ව්‍යුහාත්මක ප්‍රතිසංස්කරණ, විවිධාංගීකරණය, කලාපීය ආර්ථික ඒකාබද්ධතාවය සහ උපායමාර්ගික ප්‍රතිපත්ති මාරුවීම් මගින් තහවුරු කරන ලද මෙම ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව, අලුත් කරන ලද සම්බාධක තර්ජනවල විභව අහිතකර බලපෑම් සැලකිය යුතු ලෙස අඩු කරයි. විශේෂයෙන් එක්සත් ජනපදය, යුරෝපීය සංගමය සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩලය විසින. 2010 සහ 2020 අතර කාලය තුළ, ඉරානයට සම්බාධක තීව්‍ර කිරීම සිදු විය. ඉරානයේ තෙල් අපනයන සීමා කිරීම්, SWIFT හරහා මූල්‍ය ගනුදෙනු සහ ඉරානයේ මහ බැංකුව සහ ප්‍රධාන ආර්ථික ක්‍රීඩකයින් ඉලක්ක කරගත් සීමාවන් ඒ අතර ප්‍රධාන විය.

මෙම පියවරයන් ඉරානයේ බාහිර වෙළඳාම, මූල්‍ය ප්‍රවාහ සහ ගෝලීය ප්‍රාග්ධන වෙළඳපොළවල් වෙත ප්‍රවේශ වීම දැඩි ලෙස කඩාකප්පල් කළ අතර, දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයේ තියුණු හැකිලීම්, උද්ධමනය ඉහළ යාම සහ විනිමය අනුපාත අස්ථාවරත්වය ඇති කළේය. කෙසේ වෙතත්, මෙම දුෂ්කර දශකයෙන් ඉගෙන ගත් පාඩම් ගැඹුරු ය. ඉරාන ආර්ථිකය නැවත නැවතත් සම්බාධක චක්‍ර විඳදරාගෙන ඇති අතර උග්‍ර අවදානමේ සිට සාපේක්ෂ ශක්තිමත්භාවය දක්වා පරිණාමය වී අනුවර්තනය වී ඇත. මෙම “සම්බාධක ප්‍රතිශක්තිය” පැන නගින්නේ වඩාත්ම හානිකර ඒකපාර්ශ්වික එක්සත් ජනපද සම්බාධක කිසි විටෙකත් සම්පූර්ණයෙන් ඉවත් කර නොමැති බැවිනි. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, ඉරාන ආර්ථිකයට නිරන්තර පීඩනය යටතේ ක්‍රියාත්මක වීමට බල කෙරී ඇති අතර, දේශීය ප්‍රතිසංස්කරණ සහ විවිධාංගීකරණ උපාය මාර්ග වේගවත් කරයි.

ඉරානයේ ඔරොත්තු දීමේ හැකියාවේ වැදගත්ම අංගයක් වන්නේ අස්ථාවර තෙල් ආදායම් මත යැපීම අඩු කිරීම සඳහා හිතාමතාම මාරුවීමයි. තෙල් ආදායම රජයේ ආදායමෙන් සහ විදේශ විනිමය ඉපැයීම්වලින් ප්‍රමුඛ කොටසක් වූ අතර, සම්බාධක මගින් තෙල් නොවන ආර්ථිකයක් සංවර්ධනය කිරීමේ උත්සාහයන් වේගවත් කරන ලදී. ඛනිජ රසායනික ද්‍රව්‍යවල සිට කෘෂිකර්මාන්තය, නිෂ්පාදන සහ තාක්ෂණ අංශ දක්වා තෙල් නොවන අපනයන පුළුල් කිරීමෙන් ඉරානය එහි අපනයන කූඩයේ විවිධත්වය සහ තිරසාරභාවය වැඩි කර ගෙන ඇත. මෑත වසරවලදී තෙල් නොවන අපනයන ඩොලර් බිලියන 50 ඉක්මවූ බවට වාර්තා වී ඇති අතර එය සාර්ථක විවිධාංගීකරණයකට සාක්ෂියකි.

එපමණක් නොව, බාහිර පීඩනයන්ට ඔරොත්තු දීම සඳහා ඉරානය සිය මූල්‍ය යටිතල පහසුකම් වැඩි දියුණු කර ඇත. නිදසුනක් වශයෙන්, සාම්ප්‍රදායික ජාත්‍යන්තර බැංකු සහ රක්ෂණ පද්ධතිවලින් වෙන් වූ විට, ඉරානය තමන්ගේම නැව් රක්ෂණ සමාගම් පිහිටුවීම වැනි දේශීය හැකියාවන් වර්ධනය කර ගත්තේය. එවැනි පියවර තීරණාත්මක වෙළඳ මාර්ග බාධාවන්ගෙන් ආරක්ෂා කරයි. ඊට අමතරව, බැංකු අධීක්ෂණය දැඩි කිරීමට සහ ද්‍රවශීලතා වර්ධනය පාලනය කිරීමට ගන්නා උත්සාහයන් සාර්ව ආර්ථික ස්ථාවරත්වය වැඩිදියුණු කර ඇති අතර, වරක් සම්බාධක බලපෑම් උග්‍ර කළ උද්ධමන පීඩන අඩු කර ඇත.

බදු ගොනු කරන්නන්ගේ සංඛ්‍යාව දෙගුණ කිරීම සහ ප්‍රාග්ධන ලාභ බදු ක්‍රියාත්මක කිරීම ඇතුළු බදු ප්‍රතිසංස්කරණ, දේශීය ආදායම් බලමුලු ගැන්වීම ශක්තිමත් කර ඇත. මෙය අවිනිශ්චිත බාහිර ගලා ඒම් මත ඉරානයේ යැපීම අඩු කරන අතර මූල්‍ය ස්ථාවරත්වය පෝෂණය කරයි. යුරේසියානු ආර්ථික සංගමය වැනි කලාපීය ආර්ථික කණ්ඩායම්වල සාමාජිකත්වය සහ ෂැංහයි සහයෝගිතා සංවිධානය සහ BRICS සන්ධානය තුළ ක්‍රියාකාරීව සම්බන්ධ වීම, බටහිර ප්‍රමුඛ ආයතනවලින් ඔබ්බට කලාපීය හවුල්කාරිත්වයන් සහ බහුපාර්ශ්විකත්වය දෙසට ප්‍රතිපත්තිමය හැරීමක් පිළිබිඹු කරයි.

අසල්වැසි රටවල් සහ නැගී එන හවුල්කරුවන් සමඟ වෙළඳාම දැන් බොහෝ දුරට සිදු කරනු ලබන්නේ දේශීය මුදල් හෝ විකල්ප ගෙවීම් පද්ධති භාවිතා කරමින් ඩොලර් යැපීම මඟ හරින ද්විපාර්ශ්වික ගිවිසුම් හරහා ය. මෙම "ඩොලර්-විසර්ජනය" ඉරානය ඩොලර් කේන්ද්‍රීය සම්බාධකවලින් ආරක්ෂා කරන අතර ගෝලීය මූල්‍ය සීමාවන්ට එරෙහිව වැඩි පරිවරණයක් සපයයි. වෙළඳ හවුල්කරුවෙකු සහ විකල්ප මූල්‍ය ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ ආධාරකරුවෙකු ලෙස චීනයේ නැගී එන භූමිකාව යුවාන් වෙළඳාම ඩොලර් පරිමාවන් ඉක්මවා යාම වැනි ඉරානයේ අත්‍යවශ්‍ය අපනයන වෙළඳපොළවල් සහ ප්‍රාග්ධනය වෙත ප්‍රවේශය තවදුරටත් තහවුරු කරයි.

එක්සත් ජනපදය ආධිපත්‍යය දරන ගෝලීය මූල්‍යයට ප්‍රතිවිරුද්ධව බ්‍රික්ස් ශක්තිමත් කිරීම ඉරානයට ආර්ථික සහයෝගීතාවය සහ ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව සඳහා නව මාර්ග ලබා දෙයි. 2010 දශකයේ මුල් භාගයේ සිට ගෝලීය භූ දේශපාලනය නාටකාකාර ලෙස වෙනස් වී ඇත. යුක්රේනයේ යුද්ධය සහ ප්‍රධාන බලවතුන් අතර නැවත පෙළගැස්වීම් සම්බාධක ක්‍රියාත්මක කිරීම පිළිබඳ බටහිර එකඟතාව දුර්වල කර ඇත. රුසියාව යුරෝපයෙන් ඈත් වීම, ඇමරිකානු ආර්ථික ආධිපත්‍යයට චීනයේ විරුද්ධත්වය සහ බහු ධ්‍රැවීය සහයෝගීතාවය වැඩි වීම සම්බාධක පාලන තන්ත්‍රවල කාර්යක්ෂමතාව තනුක කරයි. පෙර වසරවල මෙන් නොව, එක්සත් ජනපදය ඉරානයට එරෙහි සම්බාධකවලට විශ්වීය වශයෙන් අනුකූලතාවයක් භුක්ති විඳි විට, වර්තමාන භූ දේශපාලනික භූ දර්ශනය තුළ ප්‍රධාන ගෝලීය ක්‍රියාකාරීන් විසින් සම්බාධක බලාත්මක කිරීම අඩු වී ඇති අතර, එමඟින් ඉරානයට වෙළඳ ප්‍රවාහ පවත්වා ගැනීමට වැඩි නිදහසක් ලබා දේ.

මෙම භූ දේශපාලනික සන්දර්භය ඕනෑම ආපසු ගෙවීමේ පියවරක විභව බාධාකාරී බලපෑම සැලකිය යුතු ලෙස අඩු කරයි. ද්විතීයික මූලාශ්‍රවලට අනුව.සම්බාධක නොතකා, ඉරානයේ තෙල් අපනයන දිනකට බැරල් මිලියනයකට වඩා අඩු මට්ටමක සිට ඇස්තමේන්තුගත දිනකට බැරල් මිලියන 1.7 සිට 1.8 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත විවිධාංගීකරණය වූ ගනුදෙනුකරුවන්, විකල්ප නැව් මාර්ග සහ කලාපීය හවුල්කාරිත්වයන් හරහා සීමාවන් මඟ හැරීමට ඉරානයට ඇති හැකියාව මෙම ප්‍රකෘතියෙන් පෙන්නුම් කෙරේ.

ඒ හා සමානව, තෙල් නොවන අපනයන පෙර උපරිම මට්ටම් ඉක්මවා ගොස් ඇති අතර, අඛණ්ඩ සම්බාධක නොතකා ශක්තිමත් ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම් පෙන්නුම් කරයි. මෙම ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව දශකයකට පෙර අත්විඳි ඒවාට සාපේක්ෂව ස්නැප්බැක් විනාශකාරී කම්පන ඇති කරනු ඇතැයි යන උපකල්පනවලට පටහැනි වේ. දේශපාලන පීඩනයන්ට ගොදුරු විය හැකි බාහිර වෙළඳපල මත යැපීම අඩු කිරීම සඳහා කලාපීය වෙළඳාම ගැඹුරු කිරීම, දේශීය නිෂ්පාදන ධාරිතාවන්හි ආයෝජනය කිරීම සහ තාක්ෂණික නවෝත්පාදනයන් අනුගමනය කිරීම හරහා අඛණ්ඩ උත්සාහයන් තීරණාත්මකව පවතී.

කෙටියෙන් කිවහොත්, එක්සත් ජාතීන්ගේ සම්බාධක පැනවීමට නියමිතව තිබීම දේශපාලනික හා ආර්ථික අභියෝග ඉදිරිපත් කළද, අද ඉරානයේ ආර්ථිකය 2010 දශකයේ මුල් භාගයට වඩා මූලික වශයෙන් වෙනස් ය. වසර ගණනාවක් තිස්සේ අඛණ්ඩව ක්‍රියාත්මක වූ එක්සත් ජනපද ඒකපාර්ශ්වික සම්බාධක, කලාපීය ඒකාබද්ධතාවය, මුදල් විවිධාංගීකරණය සහ දේශීය ප්‍රතිසංස්කරණ මගින් ඉරානයේ ආර්ථිකයට වරක් දැඩි හානියක් සිදු කළ කම්පනවලට එරෙහිව ඵලදායී ලෙස “එන්නත්” කර ඇත.

ඉරානයේ න්‍යෂ්ටික ස්ථානවලට බෝම්බ හෙලීම 'වැරදි', 'අනපේක්ෂිත' ප්‍රතිවිපාක ගෙන එනු ඇත. Bombing Iran's nuclear sites would have 'wrong', 'unintended' consequences.

 ඉරානයේ න්‍යෂ්ටික ස්ථානවලට බෝම්බ හෙලීම 'වැරදි', 'අනපේක්ෂිත' ප්‍රතිවිපාක ගෙන එනු ඇත.

Bombing Iran's nuclear sites would have 'wrong', 'unintended' consequences.

ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජය තුළ න්‍යෂ්ටික ස්ථානවලට පහර දීමේ "වැරදි විකල්පය" තෝරා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් ඉරානයේ හිටපු ඇමරිකානු විශේෂ නියෝජිතයා ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ පරිපාලනයට දෝෂාරෝපණය කර ඇති අතර එය "අනපේක්ෂිත" ප්‍රතිවිපාක ඇති කරන බව ඔහු පැවසීය. 

"ඉතින්, සියලු ආකාරයේ හේතූන් මත මිලිටරි විකල්පයක් වැරදි එකක් යැයි මම සිතමි. එය ගැටලුව සම්පූර්ණයෙන්ම විසඳන්නේ නැත. එය සියලු ආකාරයේ අවිනිශ්චිතතාවයන්ට සහ අනපේක්ෂිත ප්‍රතිඵලවලට මඟ පාදයි, ඉදිරි දින, සති, මාස සහ අවුරුදු වලදී පමණක් නොව, අපි ජීවත් වනු ඇතැයි මම සිතමි. එබැවින් එය ගැනීම වැරදි විකල්පය යැයි මම සිතමි," රොබට් මැලී  ඇමරිකානු කේබල් ප්‍රවෘත්ති නාලිකාවක් වන NBC සමඟ සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී පැවසීය. ඊශ්‍රායල-ඇමරිකානු ප්‍රහාර ඉරානයේ නැගිටීමකට තුඩු දෙනු ඇතැයි සිතූ ජනතාව වැරදි බව ද ඔහු සඳහන් කළේය, මන්ද විදේශීය පාලන තන්ත්‍රයන් විසින් සිදු කරන ලද වැටලීම් ඉරාන න්‍යෂ්ටික මධ්‍යස්ථාන පමණක් නොව රෝහල් ද ඉලක්ක කර ගත් අතර සිවිල් වැසියන් මරා දැමීය.

ඔහු තවදුරටත් සඳහන් කළේ, ඔහුගේ ඉරාන-ඇමරිකානු මිතුරන් ගණනාවක් උපුටා දක්වමින්, මෙම ප්‍රකෝප නොකළ ප්‍රහාරය මධ්‍යයේ ඔවුන් වඩාත් ජාතිකවාදී වෙමින් සිටින බව පැවසීය. ජුනි 13 වන දින, ඊශ්‍රායලය ඉරානයට එරෙහිව අනපේක්ෂිත හා ප්‍රකෝප නොකළ ආක්‍රමණශීලී ක්‍රියාවක් දියත් කළ අතර, ජ්‍යෙෂ්ඨ හමුදාපතිවරුන් සහ න්‍යෂ්ටික විද්‍යාඥයින් දුසිම් ගනනක් ඉලක්ක කරගත් ප්‍රහාරවලින් ඝාතනය කළ අතර, අවම වශයෙන් 1,062 දෙනෙකු මිය ගිය දින 12 ක යුද්ධයක් ආරම්භ කළේය.

සතියකට වැඩි කාලයකට පසු, එක්සත් ජාතීන්ගේ ප්‍රඥප්තිය, ජාත්‍යන්තර නීතිය සහ න්‍යෂ්ටික අවි ව්‍යාප්තිය වැළැක්වීමේ ගිවිසුම (NPT) බරපතල ලෙස උල්ලංඝනය කරමින්, ඉරාන න්‍යෂ්ටික ස්ථාන තුනකට බෝම්බ හෙලීමෙන් එක්සත් ජනපදය ද යුද්ධයට අවතීර්ණ විය. ප්චාර වශයෙන්, ඉරාන සන්නද්ධ හමුදා අල්ලා ගත් ප්‍රදේශ හරහා උපායමාර්ගික ස්ථාන මෙන්ම බටහිර ආසියාවේ විශාලතම ඇමරිකානු හමුදා කඳවුර වන කටාර්හි අල්-උදෙයිඩ් ගුවන් කඳවුර ඉලක්ක කළහ. ජුනි 24 වන දින, ඉරානය, ඊශ්‍රායල පාලනයට සහ එක්සත් ජනපදයට එරෙහිව සාර්ථක පළිගැනීමේ මෙහෙයුම් හරහා, නීති විරෝධී ආක්‍රමණය නැවැත්වීමට සමත් විය.

 පීඩනය යටතේ ඉරානය 'අත්හරින්නේ නැහැ' 

සම්මුඛ සාකච්ඡාවේදී මැලී පැවසුවේ, එක්සත් ජනපදය තුළ සියලු උත්සාහයන් නොතකා, ඒකාබද්ධ විස්තීර්ණ ක්‍රියාකාරී සැලැස්ම ලෙස නිල වශයෙන් හැඳින්වෙන 2015 න්‍යෂ්ටික ගිවිසුම අවහිර කිරීමට ඊශ්‍රායලය මුලින් අසමත් වූ නමුත්, ජනාධිපති ට්‍රම්ප් බලයේ සිටියදී එය වඩාත් සාර්ථක වූ බවයි. යුරෝපය සමඟ සහ සමහර විට ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සමඟ වැඩි ජාත්‍යන්තර ආර්ථික ගනුදෙනු ඇති ඉරානයක් ඇතිවීමේ අපේක්ෂාව ඊශ්‍රායලයට අකමැති වූ අතර, එබැවින් "ඔවුන් එය අවලංගු කිරීමට ඔවුන්ට කළ හැකි දේ කළහ," ඔහු තවදුරටත් පැවසීය.

ට්‍රම්ප් JCPOA වෙතින් ඉවත් වීම සහ ඉන් පසුව ඇති වූ උපරිම පීඩන ව්‍යාපාරය ඉරානය එහි න්‍යෂ්ටික වැඩසටහන අත්හැර යටත් වීමට පොළඹවනු ඇතැයි එක්සත් ජනපදයේ බොහෝ අය විශ්වාස කළ බව ඔහු පැවසීය, නමුත් "එය සිදු නොවීය." "අපි බොහෝ විට වැරදි කරන තැන මම හිතන්නේ සම්බාධක තර්ජනය සහ සම්බාධක පැනවීම රටක් යටත් වීමට ප්‍රමාණවත් යැයි අපි සිතමු," ඔහු පෙන්වා දුන්නේය.

නිසැකවම, ජනාධිපති ට්‍රම්ප් සිතුවේ එයයි, තවත් සමහරු, සමහර ඩිමොක්‍රටික් පාක්ෂිකයන් වසර ගණනාවක් තිස්සේ සිතුවේ එයයි, උපරිම බලහත්කාරය, සම්බාධක, මිලිටරි මැදිහත්වීමේ තර්ජනය, ඉරානය ඔවුන් සතුව ඇති දේ අත්හරිනු ඇත . ඔවුන් බලහත්කාරය නිසා පමණක් ඔවුන්ගේ එක් වත්කමක් අත්හරින්නේ නැත. ඔවුන්ට හුවමාරුවක් අවශ්‍ය වනු ඇත." මේ අතර, සම්බාධක තිබුණත් නැතත් බැලස්ටික් මිසයිල සංවර්ධනය කිරීම සැමවිටම ඉරානයේ ප්‍රමුඛතා අතර පවතින බව හිටපු ඇමරිකානු නියෝජිතයා අවධාරණය කළේය.

1980 ගණන්වල ඉරානයට එරෙහිව පනවන ලද යුද්ධය අතරතුර, ඉරාකයට එක්සත් ජනපදය, පර්සියානු ගල්ෆ් රටවල්, යුරෝපීයයන් සහ රුසියාව සහාය දුන් බවත්, ඉස්ලාමීය ජනරජය “සැබවින්ම පාහේ තනිවම” සිටි බවත් ඔහු පැවසීය. ඊශ්‍රායලයට අමතරව, ඉරාකයේ සහ ඇෆ්ගනිස්ථානයේ එක්සත් ජනපද හමුදා පැවැත්ම ද ඉස්ලාමීය ජනරජයට තර්ජනයක් බව ඔහු තවදුරටත් පැවසීය.

ඊශ්‍රායලයේ රහසිගත න්‍යෂ්ටික ක්‍රියාකාරකම් සහ එයට එරෙහි පාලන තන්ත්‍රයේ ආක්‍රමණශීලී ක්‍රියාවන්ට අමතරව, කලාපයේ විදේශීය හමුදා පැවැත්ම කනස්සල්ලට හා අස්ථාවරත්වයට හේතුවක් බව ඉරානය අවස්ථා කිහිපයකදීම අනතුරු අඟවා තිබේ. ඉරාන නිලධාරීන් පවසන්නේ කලාපීය රටවල් කිසිදු විදේශීය මැදිහත්වීමකින් හෝ මැදිහත්වීමකින් තොරව කලාපය තනිවම ආරක්ෂිතව සහ ආරක්ෂිතව තබා ගැනීමට හොඳින් සමත් බවයි.

නවීන ගොවිතැනින් පෝෂණය වන ඉරානයේ කෘෂිකර්මාන්තය Iran's Agricultural renaissance with smart farming

නවීන ගොවිතැනින් පෝෂණය වන  ඉරානයේ කෘෂිකර්මාන්තය 

Iran's Agricultural renaissance with smart farming 

කෘෂිකර්මාන්තය ඉරානයේ ග්‍රාමීය ආර්ථිකයේ කොඳු නාරටිය වන අතර වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ ජාතික ආහාර සුරක්ෂිතතාවයේ වැදගත් කුළුණක් වී ඇත. ඉරානයේ විවිධ දේශගුණය සහ හෙක්ටයාර මිලියන 15 ක් පමණ පුරා පැතිරී ඇති පුළුල් වගා කළ හැකි ඉඩම්, බටහිර ආසියාවේ විභව කෘෂිකාර්මික බලාගාරයක් ලෙස එය ස්ථානගත කරයි. එහෙත්, මෙම පොහොසත් උරුමය සහ සම්පත් පදනම තිබියදීත්, මෙම අංශය ජල හිඟය, පාංශු හායනය, අඩු ඵලදායිතාව සහ දේශගුණික විපර්යාස බලපෑම් ඇතුළු සැලකිය යුතු අභියෝගවලට මුහුණ දෙන අතර එය එහි තිරසාරභාවයට තර්ජනයක් වේ.

මෑත වසරවලදී, ඉරානය ස්මාර්ට් ගොවිතැන් තාක්ෂණයන් වැළඳ ගනිමින් තම කෘෂිකර්මාන්තය නවීකරණය කිරීම සඳහා අභිලාෂකාමී ගමනක් ආරම්භ කර ඇත.කෘෂිකර්මාන්තය ඉරානයේ ආර්ථිකයට සැලකිය යුතු දායකත්වයක් ලබා දෙන අතර මිලියන ගණනකගේ ජීවනෝපායන්ට සහාය වෙමින් සහ ආහාර ලබා ගැනීම සහතික කරයි. කෙසේ වෙතත්, සාම්ප්‍රදායික ගොවිතැන් ක්‍රම සහ ඛණ්ඩනය වූ සැපයුම් දාමයන් අකාර්යක්ෂමතාවයට සහ අඩු ඵලදායිතාවයට හේතු වී ඇත.

ප්‍රධාන ආහාර වන ධාන්‍ය, ධාන්‍ය වර්ග, පලතුරු සහ එළවළු වල උද්ධමනය සහ ඉහළ යන පිරිවැය  යෙදවුම් අඩු කරන අතරම නිෂ්පාදනය වැඩි කරන නවෝත්පාදන සඳහා අවශ්‍යතාවය තවදුරටත් තීව්‍ර කර ඇත. ස්මාර්ට් ගොවිතැන කෘතිම බුද්ධිය (AI), දේවල් අන්තර්ජාලය (IoT), ඩ්‍රෝන යානා, පාරිසරික සංවේදක, භූගෝලීය තොරතුරු පද්ධති (GIS) සහ විශාල දත්ත විශ්ලේෂණ වැනි දියුණු තාක්ෂණයන් ඒකාබද්ධ කරයි.මෙම නවෝත්පාදනයන් ජලය, පස, පොහොර සහ පළිබෝධනාශක නිරවද්‍ය ලෙස කළමනාකරණය කිරීමට, අස්වැන්න නාටකාකාර ලෙස වැඩි දියුණු කිරීමට සහ හිඟ සම්පත් සංරක්ෂණය කිරීමට ඉඩ සලසයි.

ඉරානයේ කෘෂිකාර්මික ඉඩම් විවිධ දේශගුණික කලාප හරහා බෙදා හැර ඇති හෙයින්, මෙම තාක්ෂණයන් අනුගමනය කිරීමේ ආර්ථික ප්‍රතිලාභ සැලකිය යුතු ය. ගෝලීය වශයෙන්, නෙදර්ලන්තය වැනි ජාතීන් ස්මාර්ට් ගොවිතැන සීමිත භූමියකින් අස්වැන්න උපරිම කරන ආකාරය, ජල භාවිතය අඩකින් අඩු කරන ආකාරය සහ බෝග ගුණාත්මකභාවය වැඩි දියුණු කරන ආකාරය පෙන්නුම් කර ඇත. මෙම සාර්ථකත්වයන්ගෙන් ආභාෂය ලැබූ ඉරානය ස්මාර්ට් කෘෂිකර්මාන්තයේ විභවය පෙන්නුම් කරන නියමු ව්‍යාපෘති ක්‍රියාත්මක කරයි.

වරමින් හි, ආර්ද්‍රතා සංවේදක සහ ස්වයංක්‍රීය බිංදු ජල සම්පාදනයෙන් සමන්විත ස්මාර්ට් හරිතාගාර ජල පරිභෝජනය 40% කින් අඩු කර ඇති අතර, සාම්ප්‍රදායික ක්‍රමවලට සාපේක්ෂව තක්කාලි අස්වැන්න තුන් ගුණයකින් වැඩි කර ඇත. කොරාසන් හි කුංකුම කෙත්වල මුල් පළිබෝධ හඳුනාගැනීම සඳහා තාප රූපකරණ ඩ්‍රෝන යානා භාවිතා කිරීම පළිබෝධනාශක භාවිතය සහ ඉසීමේ පිරිවැය 25% කින් අඩු කර ඇත. ඒ හා සමානව, කස්වින් හි, ඩිජිටල් ගොවිපලවල් හෙක්ටයාරයකට ටොන් 8 ක් දක්වා ඉරිඟු අස්වැන්නක් ලබා ගෙන ඇත . ජාතික සාමාන්‍යයට වඩා සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි  ස්මාර්ට් තාක්ෂණයන්හි ලාභදායීතාවය ඉස්මතු කරයි.

තවද, ස්මාර්ට් වාරිමාර්ග ජාල 100 ක හෙක්ටයාර 10,000 ක් පුරා IoT සංවේදක යෙදවීම තිරිඟු ගොවිපලවල ජල භාවිතය 50% දක්වා අඩු කර ඇති අතර, ඒ සමඟම අස්වැන්න හෙක්ටයාරයකට ටොන් 4 සිට 6 දක්වා වැඩි කර ඇත.වී ගොවිපලවල, මෙම ප්‍රවේශය පළිබෝධනාශක පරිභෝජනය 40% කින් අඩු කර ඇති අතර, අපනයනය සඳහා සූදානම් සෞඛ්‍ය සම්පන්න භෝග නිපදවයි. ඉරිඟු වගාවල, එය අස්වැන්න 25% කින් වැඩි කර ඇති අතර ජල භාවිතය 35% කින් අඩු කර ඇත. ඩ්‍රෝන යානා මගින් පළිබෝධ පාලනය, සිටුවීම සහ සිතියම්ගත කිරීම විප්ලවීය වෙනසක් සිදු කර ඇත. නිදසුනක් වශයෙන්, කුංකුම වගා කරන්නන් විසින් පළිබෝධනාශක පිරිවැය 60% කින් අඩු කර ඇති අතර ඩ්‍රෝන තාක්ෂණය භාවිතයෙන් ඉසීමේ කාලය දින සිට පැය දක්වා කෙටි කර ඇත.

කුර්දිස්තානයේ කඳුකර ප්‍රදේශවල, ඩ්‍රෝන යානා පහසුවෙන් ළඟා විය හැකි ප්‍රදේශවල ඖෂධීය ශාක සිටුවීමට පහසුකම් සපයා ඇති අතර, කෘෂිකාර්මික විවිධත්වය වැඩි දියුණු කරයි. ස්මාර්ට් හරිතාගාර දේශගුණික විචල්‍යයන් ස්වයංක්‍රීයව නියාමනය කරයි, වසර පුරා ස්ථාවර නිෂ්පාදනය සහතික කරයි. ස්ට්‍රෝබෙරි අස්වැන්න හෙක්ටයාරයකට ටොන් 10 සිට 25 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති අතර, පිපිඤ්ඤා හරිතාගාර ජල භාවිතය 60% කින් අඩු කර, තරුණයින් සඳහා තිරසාර රැකියා 50 ක් නිර්මාණය කර ඇති අතර, ගොවිතැන ලාභදායී, අඛණ්ඩ ව්‍යාපාරයක් බවට පත් කර ඇත.

ස්මාර්ට් ගොවිතැනේ ආර්ථික වාසි අස්වැන්න වැඩිවීම්වලට වඩා විහිදේ. සම්පත් භාවිතය ප්‍රශස්ත කිරීමෙන්, විශේෂයෙන් ජලය, පොහොර සහ පළිබෝධනාශක සඳහා යෙදවුම් පිරිවැය සැලකිය යුතු ලෙස අඩු කර, ගොවීන්ගේ ලාභ ආන්තිකය වැඩි දියුණු කරයි.නිෂ්පාදන පිරිවැය අඩු කිරීමෙන් පාරිභෝගික මිල ස්ථාවර කිරීමට හෝ අඩු කිරීමට හැකි වන අතර, ආහාර දැරිය හැකි මිල වැඩි කරයි. වැඩිදියුණු කළ ඵලදායිතාව සහ ගුණාත්මකභාවය ජාත්‍යන්තර වෙළඳපලවල ඉරානයේ තරඟකාරිත්වය ඉහළ නංවනු ඇත, ආනයන මත යැපීම අඩු කරන අතර අපනයන වැඩි කළ හැකිය.

පාරිසරික වශයෙන්, ස්මාර්ට් කෘෂිකර්මාන්තය ඉරානයේ තීරණාත්මක ජල හිඟය සහ ඉඩම් හායනය පිළිබඳ ගැටළු විසඳයි. ස්වයංක්‍රීය වාරිමාර්ග පද්ධති සහ AI-ධාවනය කරන ලද දේශගුණික පුරෝකථනය නාස්තිය අවම කරයි, යෙදවුම් අධික ලෙස භාවිතා කිරීම වැළැක්වීම සහ පාරිසරික හානිය අඩු කරයි. උදාහරණයක් ලෙස, පුරෝකථන AI ආකෘති මඟින් ගොවීන්ට කාලගුණ අනාවැකිවලට අනුකූලව රෝපණ සහ අස්වනු නෙලීම සැලසුම් කිරීමට හැකි වන අතර, ආන්තික තත්වයන් හේතුවෙන් සිදුවන පාඩු අවම කරයි.

සාම්ප්‍රදායික දැනුම නවීන විද්‍යාව සමඟ මිශ්‍ර කරන කැපී පෙනෙන නවෝත්පාදනයක් වන්නේ මෑතකදී ඉරානයේ අත්හදා බැලූ සහල්-තාරා ගොවිතැන් ක්‍රමයයි. ජපානයේ ආරම්භ වූ මෙම ක්‍රමය, වල් පැලෑටි සහ පළිබෝධකයන් ස්වභාවිකව පාලනය කිරීමට, පස ඔක්සිජන් කිරීමට සහ රසායනික භාවිතය අඩු කිරීමට සහල් කුඹුරුවල තාරාවන් භාවිතා කරයි.තාරා පාදවල අද්විතීය ලෙස දැල්වූ හැඩය, සියුම් සහල් පැලවලට හානි නොකර ගංවතුරට ලක් වූ කෙත් හරහා පහසුවෙන් ගමන් කිරීමට ඔවුන්ට ඉඩ සලසයි. තාරාවන් ආහාර සොයන විට, ඔවුන්ගේ ස්වාභාවික හැසිරීම කෘමීන් සහ අනවශ්‍ය ශාක අනුභව කිරීමෙන් වල් පැලෑටි සහ පළිබෝධකයන් පාලනය කිරීමට උපකාරී වන අතර, රසායනික වල් නාශක සහ පළිබෝධනාශක සඳහා අවශ්‍යතාවය අඩු කරයි.

එමඟින් ගොවීන්ට  අස්වැන්න නෙළන අතරතුර කාබනික සහල් වගා කිරීමට, ආදායම විවිධාංගීකරණය කිරීමට සහ තිරසාරභාවය වැඩි දියුණු කිරීමට හැකියාව ලැබේ. මෙම ඒකාබද්ධ ප්‍රවේශය ඉරානයට පාරිසරික ඥානයට ගරු කරමින් නව්‍යකරණය කළ හැකි ආකාරය නිරූපණය කරයි. මේ අතර, බහු අතරමැදියන් නිසා ඉරාන ගොවීන්ට බොහෝ විට අවසාන සිල්ලර මිල ගණන් වලින් කුඩා කොටසක් ලැබේ. බ්ලොක්චේන් තාක්‍ෂණයට සැපයුම් දාම විනිවිදභාවය විප්ලවීය කළ හැකිය, ගොවිපලෙන් වෙළඳපොළට නිෂ්පාදන සොයා ගැනීම, ගුණාත්මකභාවය සහතික කිරීම සහ අතරමැදියන් අඩු කිරීම. මෙය සාධාරණ ගොවි ආදායම්, අඩු පාරිභෝගික මිල ගණන් සහ ඉරාන කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදන කෙරෙහි වැඩි විශ්වාසයක් පොරොන්දු වේ.

එපමණක් නොව, මෙම පරිවර්තනය ග්‍රාමීය සංවර්ධනය පෝෂණය කරනු ඇත, නව රැකියා නිර්මාණය කරනු ඇත, සහ ජීවන තත්වයන් වැඩිදියුණු කරනු ඇත, ආර්ථික විවිධාංගීකරණයට සහ ඔරොත්තු දීමේ හැකියාවට දායක වේ. ඉරානය සම්ප්‍රදාය අති නවීන තාක්‍ෂණය සපුරාලන සන්ධිස්ථානයක සිටී. ස්මාර්ට් ගොවිතැන අනුගමනය කිරීම එහි කෘෂිකාර්මික අංශය පුනර්ජීවනය කරයි, ආහාර සුරක්ෂිතතාව සහතික කරයි, සහ ගෝලීය කෘෂිකාර්මික වෙළඳපොලේ ප්‍රධාන ක්‍රීඩකයෙකු ලෙස රට ස්ථානගත කරයි.

ඉරානය ලෝක මුස්ලිම්වරුන්ගේ ගෞරවය යථා තත්ත්වයට පත් කර ඇත.. Iran has restored the dignity of the world's Muslims

 ඉරානය ලෝක මුස්ලිම්වරුන්ගේ ගෞරවය යථා තත්ත්වයට පත් කර ඇත.. 

 Iran has restored the dignity of the world's Muslims 

ජාත්‍යන්තර අධිකරණය විසින් යුද අපරාධකරුවෙකු ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද ඊශ්‍රායලයට ඉහළින්ම  ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සහ යුරෝපයේ සහාය ලැබේ. ඉරානයට එරෙහි ඊශ්‍රායලයේ නීති විරෝධී යුද්ධය ජුනි 13 වන දින අගමැති නෙතන්යාහුගේ ෆැසිස්ට් යටත් විජිත රජය විසින් දියත් කරන ලදී. පාලන තන්ත්‍ර වෙනසක් සිදුකර බටහිර ගැති රූකඩ පාලනයක් ස්ථාපිත කිරීම සහ සාමකාමී න්‍යෂ්ටික බලශක්තිය වැඩසටහන විනාශ කිරීම දිගු කලක් තිස්සේ එක්සත් ජනපදයේ සහ එංගලන්තයේ ප්‍රධාන අරමුණක් වී තිබේ.

 

ඉරානය යනු නිදහස් හා සාධාරණ මැතිවරණ හරහා තම ජනතාව විසින් තෝරා පත් කර ගන්නා ලද රජයක් විසින් පාලනය කරනු ලබන ස්වාධීන රටකි. එය ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජය විසින් පාලනය කරනු ලබන ස්වාධීන මුස්ලිම් රටකි. එබැවින්, එම රටේ රජය පෙරලා දැමීමට ගන්නා ඕනෑම ක්‍රියාමාර්ගයක් හෝ ඕනෑම ජාත්‍යන්තර නීතිය යටතේ ද මෙම උත්සාහය නීති විරෝධී ය. කෙසේ වෙතත්, යුද්ධ මත සමෘද්ධිමත් වන ඇමරිකානු, බ්‍රිතාන්‍ය, යුරෝපීය සහ ඊශ්‍රායල යුධ ලෝලීන් ඉරානය තුළ ඇති කිරීමට උත්සාහ කළේ මෙයයි.

ඉරානයේ කඩිනම් ප්‍රතිචාරය නිසා ඊශ්‍රායලයේ නගර, වරායන් සහ ගුවන්තොටුපළවල් විනාශ වූ අතර, රට ඝාතන භූමියක් බවට පත් විය. ජනතාව රටින් පලා ගියහ. එසේම බලහත්කාරයෙන් පිටවීමක් ද සිදුවී ඇත. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය, එංගලන්තය සහ යුරෝපීය අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන්ගේ සියලු සහයෝගය තිබියදීත්මිලියන ගණනක් ඉවත් වෙමින් සිටිති. ඊශ්‍රායලය වේගයෙන් සෑම අතින්ම බිඳ වැටෙමින් තිබේ.

මේ අතර, ඉරාන න්‍යෂ්ටික මධ්‍යස්ථානය විනාශ කිරීමට ඇමරිකානු, යුරෝපීය සහ ඊශ්‍රායල ක්‍රියාමාර්ග නැවත වරක්  ඔප්පු කලේ ඔවුන් සතු කැකෑරෙන කුහකකමයි. ඒ සමඟම ඉරානය සතුව අහිතකර න්‍යෂ්ටික බෝම්බ නොමැත. ඉරාන න්‍යෂ්ටික වැඩසටහන සාමකාමී අරමුණු සඳහා ය. ඉරානය න්‍යෂ්ටික අවි ව්‍යාප්තිය වැළැක්වීමේ ගිවිසුමට (NPT) අත්සන් කළ රටකි. ඒ සමඟම, ඊශ්‍රායලය තම න්‍යෂ්ටික පහසුකම් NPT පරීක්ෂාවන්ට යටත් කිරීමට ඉඩ සලසන ගිවිසුම් අත්සන් කර ඇත.නැතහොත් පරීක්ෂාවට විවෘත නොවේ.

ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සහ ඊශ්‍රායලය ඉරානයට බෝම්බ හෙලා මැද පෙරදිග ගිනි තැබුවේ එවැනි තත්වයක් තුළ ය. ඒ සමඟම, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය,ටෙහෙරාන්අධිරාජ්‍යවාදී ආක්‍රමණයට කොන්දේසි විරහිතව යටත් වන ලෙස ද එය ඉල්ලා සිටියේය. ජුනි 22 වන ඉරිදා, එක්සත් ජනපදය ඉරාන න්‍යෂ්ටික ස්ථාන තුනකට ගුවන් ප්‍රහාර එල්ල කළේය. ෆෝඩෝව්, නටාන්ස් සහ ඉස්ෆහාන්පූර්ණ පරිමාණ ප්‍රහාරයක් දියත් කරන ලදී. 'මධ්‍යම රාත්‍රියේ හැමර් මෙහෙයුම' ලෙස නම් කරන ලද මෙම ඒකාබද්ධ ප්‍රහාරයට, බංකර් බිඳ දැමීමේ සහ න්‍යෂ්ටික පහසුකම් විනාශ කිරීම සඳහා ගැඹුරු භූගතව විනිවිද යන සාම්ප්‍රදායික බෝම්බවල එකතුවක් ඇතුළත් විය. පසුව මහත් සතුටින් ඒවා විනාශ වුණා,"යි ට්‍රම්ප් අවධාරනය කළේය.

  

කෙසේ වෙතත්, මෑත කාලීන වාර්තාවලින් පෙනී යන්නේ ඉරානයට එල්ල කළ ඇමරිකානු ප්‍රහාරවලින් භූගත පහසුකම් විනාශ කිරීමට නොහැකි වී ඇති බවයි. පෙන්ටගනයේ බුද්ධි අංශය වන ආරක්ෂක බුද්ධි ඒජන්සිය (DIA) විසින් සකස් කරන ලද රහසිගත එක්සත් ජනපද බුද්ධි වාර්තාවකට අනුව, න්‍යෂ්ටික වැඩසටහන මාස කිහිපයකින් පමණක් පසුපසට තල්ලු කර ඇත.ප්‍රධාන එක්සත් ජනපද ප්‍රවෘත්ති ආයතන විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද "ඉතා රහසිගත" ලේඛනය, ප්‍රහාර පිළිබඳ ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ ප්‍රකාශයන්ට පටහැනි බව තක්සේරුවෙන් හෙළි වී තිබේ. ප්‍රතිප්‍රහාරය තියුණු විය. එබැවින් ට්‍රම්ප් තමාගේම මුලපිරීම මත යුද්ධය අවසන් කිරීමට ඉක්මන් විය. එක්සත් ජනපදය තවදුරටත් ගැටුමට සම්බන්ධ නොවන බව ඔහු නෙතන්යාහුට ද පැවසීය.

ප්‍රහාරයෙන් පැය 24ක් ඇතුළත කටාර්හි අල් උබයිඩ් හමුදා කඳවුරට බෝම්බ හෙලීමෙන් එක්සත් ජනපදය ප්‍රතිචාර දැක්වීය. ඉරානය ප්‍රති ප්‍රහාර වශයෙන් ඊශ්‍රායල ඉලක්ක වෙත නව මිසයිල ප්‍රහාර එල්ල කලේය. මෙය හැරවුම් ලක්ෂ්‍යයක් විය. පළමු වතාවට ඉරානය සහ එක්සත් ජනපදය අතරමැදියන් නොමැතිව යුධ පිටියේදී එකිනෙකාට මුහුණ දුන්හ .මෙය සිදුවී ඇති සිදුවීමයි. මෑත ඉතිහාසයේ පළමු වතාවට, ඉරානයට එරෙහිව එක්සත් ජනපදය ප්‍රමුඛ යුද්ධයක් අවුලුවාලීම සඳහා ඊශ්‍රායලය දිගු කලක් තිස්සේ ගෙන ගිය ව්‍යාපාරය ද සාර්ථක වී තිබේ.

 

ඉරාන පහසුකම්වලට බෝම්බ හෙලීම සඳහා ජාත්‍යන්තර පරමාණුක බලශක්ති ඒජන්සියේ (IAEA) තොරතුරු භාවිතා කළ බව රුසියානු විදේශ අමාත්‍යාංශ ප්‍රකාශක පවසයි. "ඉරාන න්‍යෂ්ටික මධ්‍යස්ථානවලට ප්‍රහාර එල්ල කිරීම සඳහා සැලසුම් කිරීම සඳහා ඒජන්සියේ තොරතුරු භාවිතා කිරීමෙන් එක්සත් ජනපදය සහ ඊශ්‍රායලය ජාත්‍යන්තර පරමාණුක බලශක්ති ඒජන්සියේ විශ්වසනීයත්වය අඩපණ කරමින් සිටී" යනුවෙන් මාරියා සකාරෝවා පැවසීය. ඔවුන් තක්සේරු කර ඇති බව ද ඔහු පැවසීය. ඉරානයට න්‍යෂ්ටික අවියක් තැනීමට "විධිමත් සැලැස්මක්" ඇති බවට කිසිදු සාක්ෂියක් නොමැති බව ග්‍රාසි සති දෙකකට පෙර පිළිගත්තේය. නමුත් ටෙහෙරානය යුරේනියම් 60% ක සංශුද්ධතා මට්ටමකට පොහොසත් කරමින් සිටී යි ඔහු කනස්සල්ල පළ කළේය. මේ සම්බන්ධයෙන්, 'Middle East Eye' හි ප්‍රධාන කර්තෘ ඩේවිඩ් හර්ස්ට් මෙසේ පැවසීය, ඉරානයට එරෙහි ඊශ්‍රායල ප්‍රහාරය උපායමාර්ගික අසාර්ථකත්වයක් දක්වා පිරිහී ඇත. දින 12 ක් තුළ ඊශ්‍රායලයේ කිසිදු යුද අරමුණු සාක්ෂාත් කර ගෙන නොමැත. ඉරානයේ න්‍යෂ්ටික වැඩසටහන විනාශ කර ඇත," ට්‍රම්ප් පැවසීය. නමුත්, එක්සත් ජනපදය බුද්ධි අංශ ඉක්මනින් එය ප්‍රතික්ෂේප කළේය. ඉරානයේ ප්‍රධාන යටිතල පහසුකම් නොනැසී පැවතුනි. ප්‍රහාරවලට පෙර ප්‍රධාන සැපයුම් වෙනත් තැනකට ගෙන යන ලදී. ඉරානය දැනටමත් වෙනත් තැනක ගැඹුරු පහසුකම් ඇත.

ඉරානයේ මිසයිල අවි ගබඩාව විනාශ කිරීමට ඊශ්‍රායලය ද අසමත් විය. ට්‍රම්ප් සටන් විරාමයක් ප්‍රකාශයට පත් කිරීමෙන් පසු ඉරානය නව   ප්‍රහාර එල්ල කලේය.  බියර්ෂෙබා සහ ඊශ්‍රායලය පුරා උපායමාර්ගික ස්ථානවලට පහර දුන්හ. මෙම හානිය වෙනත් ඕනෑම හානියකට වඩා විශාලයි," ඔහු පැවසීය. එක්සත් ජනපදය ඉරානයට බෝම්බ හෙලීම ඊශ්‍රායලයේ දුර්වලතාවය හෙළි කළේය. තීරු රචක සෞමයා ඛනෝෂි, එය නිරාවරණය වූ ආකාරය යන මාතෘකාව යටතේ ලිපියක මෙසේ පවසයි.

"අරාබි පාලන තන්ත්‍රයන්ට හිස නැමිය හැකිය. ඔවුන්ට සම්මුතියක් ඇති කර ගත හැකිය. ඔවුන්ට යටත් විය හැකිය. නමුත් ඔවුන්ගේ ජනතාව එසේ නොකරති. ඕනෑම අරාබි හෝ මුස්ලිම් වීදියක නිරීක්ෂණය කරන්න. බලන්න, ස්පන්දනය තවමත් පාලනයකින් තොරව ස්පන්දනය වන ආකාරය ඔබට පෙනෙනවා. දැල්ල තවමත් දැල්වෙනවා. යටත් වූ සෑම සිහිනයක්ම දුමෙන් දැවී යයි. පැරණි එකඟතාව මිය යමින් තිබේ...එක්සත් ජනපදයේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීන් අතර පලස්තීනුවන්ට ලැබෙන සහයෝගය ඊශ්‍රායලයට ලැබෙන සහයෝගය ඉක්මවා ගොස් තිබේ. තරුණ රිපබ්ලිකන් පක්ෂය අතරත් එම වෙනසම ආරම්භ වෙමින් තිබේ. ට්‍රම්ප්ගේ අත්තිවාරම ද බිඳ වැටෙන්නට පටන් ගෙන තිබෙනවා."

The Palestine හි මාධ්‍යවේදී සහ කතුවරිය '' "සියලුම මිලිටරි තක්සේරු කිරීම් සහ භූ දේශපාලනික නාට්‍ය මධ්‍යයේ, එක් කරුණක් කැපී පෙනේ,"යි ප්‍රකාශ කර ඇත. ක්‍රොනිකල් හි කර්තෘ රැම්සි බැරූට් පවසයි. "එය ඉතා වැදගත් අවස්ථාවක් ය. ඉරාන ජනතාව වැදගත් ලෙස එක්සත්ව සිටියහ.නෙතන්යාහු ටෙහෙරානයේ පාලන තන්ත්‍ර වෙනසක් අත්කර ගත්තේ නැත. ඔහුගේ වසර ගණනාවක මැතිවරණ ප්‍රචාරක කටයුතුවල සැබෑ අරමුණ මෙයයි. ඒ වෙනුවට, ඔහු නිර්භීත හා එක්සත් ඉරානයක් අමු අමුවේ දුටුවේය. එය නිරවද්‍යතාවයෙන් හා විනයකින් ප්‍රතිචාර දැක්වීය.

මේ සියල්ල තුළ දැකිය හැකි ඉතා වැදගත් වර්ධනයක් තිබේ. එය හුදෙක් මිසයිල පමණි.  නැතහොත් එය මරණ සංඛ්‍යාවෙන් පමණක් මැනිය නොහැක. ඒ ඉරානය තුළ ජාතික සමගියේ නැගීම සහ අරාබි සහ මුස්ලිම් ලෝකය පුරා එයට ලැබෙන පුළුල් සහයෝගයයි. බැග්ඩෑඩ් සිට බීරූට් දක්වා, අම්මාන් සහ කයිරෝ වැනි දේශපාලනික වශයෙන් ප්‍රවේශම් සහගත අගනගරවල පවා, ඉරානයට සහයෝගය වර්ධනය විය. මෙම එකමුතුව එය ඊශ්‍රායලයට ද වඩා ප්‍රබල අභියෝගයක් වනු ඇත. යුද්ධය ඉරානය තුළ ප්‍රතිසංස්කරණවාදීන් සහ ගතානුගතිකයින් අතර තිබූ ගැඹුරු බෙදීම් මකා දමා ඇත. සියලු හමුදා තක්සේරු කිරීම් සහ භූ දේශපාලනික නාට්‍ය මධ්‍යයේ, එක් සත්‍යයක් පමණක් කැපී පෙනේ.  ඒ සැබෑ ජයග්‍රාහකයින් ඉරාන ජාතිකයන් ය.ජනතාව ඒ යථාර්ථයයි.

වැදගත්ම කාරණයට පැමිණි විට, ඔවුන් එකමුතුව සිටියහ. ඇතුළත විදේශීය ආක්‍රමණවලට එරෙහි වීම ගැටුමට වඩා වැදගත් බව ඔවුන් තේරුම් ගත්හ. සමස්තයක් වශයෙන්, ඉරානය ලොව පුරා මුස්ලිම්වරුන් නින්දෙන් අවදි කළේය. ඔවුන්ගේ විශ්වාසය සහ ගෞරවය නැවත ලබා ගත්හ. ට්‍රම්ප් සහ ඊශ්‍රායලය ඔවුන්ගේ පැවැත්ම වෙනුවෙන් සතුටු කිරීමේ උත්සාහයක් ලෙස, ඔවුන් තමන්ගේම ජනතාව සහ ඔවුන්ගේ පිරිසිදු ආගම විනාශ කර තිබේ. එය ඉස්ලාමය සහ මුස්ලිම්වරුන් අසාර්ථක කළ අරාබි ඒකාධිපතියන් හෙළිදරව් කළේය. "මෙම පාලන තන්ත්‍රයන් "බොහෝ දේශපාලන විචාරකයින් එය කාලයත් සමඟ කඩා වැටෙනු ඇතැයි බිය වෙති," ඔහු පැවසීය.

පර්සියානු භාෂාවේ අලංකාරය - The Beauty of Persian Language

 පර්සියානු භාෂාවේ අලංකාරය  - The Beauty of Persian Language 

පර්සියානු භාෂාව, බොහෝ විට ෆාර්සි  ලෙස ද හැඳින්වේ, එය භාෂාවක් පමණක් නොව සංස්කෘතිය, ඉතිහාසය සහ හැඟීම් සැමරීමකි. සෑම අක්ෂරයක්ම සහ ස්වරයෙන්, ෆාර්සි විචිත්‍රවත් පින්තූර පින්තාරු කරයි, පුරාණ කාලයේ, වීරයන්ගේ, පෙම්වතුන්ගේ සහ කවියන්ගේ කථා ප්‍රතිරාවය කරමින් එහි මිහිරි ශබ්ද කන්වල දෝංකාර දෙයි .මෙම මනරම්  භාෂාවට රිද්මයක් සහ ප්‍රවාහයක් ඇත.එය හරියට නිම්න හරහා ගලා බසින මෘදු දිය පහරක් මෙනි. ඔබේ ආත්මයට කෙලින්ම කතා කරන බව ඔබට හැඟෙන තරමට ඔබ කවදා හෝ සංගීත ඛණ්ඩයකට ආකර්ෂණය වී තිබේද? ඒ මායා ෆාර්සි වියමනයි. මේ පුරාණ භාෂාවෙන් හදවත හසු කර ගන්නා සහ මනස ආකර්ෂණය කර ගන්නේ කුමක් ද?

අධිරාජ්‍යයන් හැඩගැසෙමින් ශිෂ්ටාචාර තරුණ වූ කාලයේ සිට ෆාර්සි පුරාණ පර්සියාවේ හදවතෙහි සිය ගමන ආරම්භ කළේය.  ෆාර්සි එම සංවේදනය එහි කථිකයන් මිථ්‍යාවන් බිහි වූ සහ ජනප්‍රවාද ඇති වූ කාලයකට සම්බන්ධ කරයි. එය වචන සහ වාක්‍ය ඛණ්ඩවලට වඩා වැඩි ය. එය අතීත යුගයකට ද්වාරයකි. පර්සියාවේ ස්වර්ණමය යුගය උදාවන විට, ඉන්දියාවේ එක් එක් නිම්නවල සිට ඊජිප්තුවේ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය දක්වා විශාල භූමි ප්‍රදේශ හරහා ඔවුන්ගේ සීමාවන් තල්ලු කරමින් රාජධානි පුළුල් විය. මෙම භූමි ප්‍රදේශ වර්ධනය වන විට ෆාර්සි භාෂාවේ බලපෑම ද වර්ධනය විය.

එය හුදෙක් නිවසේ කතා කරන භාෂාවක් පමණක් නොවේ. ෆාර්සි යනු විවිධ සංස්කෘතීන් සම්බන්ධ කරන පාලමක් ලෙස රජවරුන් සහ විද්වතුන් සන්නිවේදනය කරන මාධ්‍යය සහ අධිරාජ්‍යයක් බැඳ තබන සාරය බවට පත් විය . අධිරාජ්‍යය සමෘද්ධිමත් වූ විට, ෆාර්සි  භාෂාව සමාජය තුළම වියන ලද, වර්ධනය වෙමින්, අනුවර්තනය වෙමින් සහ පරිණාමය වෙමින්, නමුත් කිසි විටෙකත් එහි මූලික සාරය නැති කර ගත්තේ නැත.

ෆාර්සි භාෂාව කතා කිරීම සෑම අස්සක් මුල්ලක් නෑරම සිත් ඇදගන්නාසුළු රටා හෙළිදරව් කරන අලංකාර ලෙස විසිතුරු මාලිගාවකට ඇතුළු වීම හා සමානයි. දකුණේ සිට වමට මනරම් ලෙස ගලා යන එහි පිටපත භාෂාවේ කලාත්මක ස්වභාවයට සාක්ෂියකි. ඉංග්‍රීසි සහ වෙනත් බොහෝ භාෂා වල භාවිතා වන ලතින් හෝඩිය මෙන් නොව, ෆාර්සි පර්සියානු අක්ෂර භාවිතා කරයි, අරාබි අක්ෂර මාලාවේ වෙනම අක්ෂර කට්ටලයක් ඇත. මෙම වෙනස් හෝඩිය, එහි කලාත්මක පිටපත සමඟ ඒකාබද්ධව, දෘශ්‍ය සංග්‍රහයක් ලබා දෙනවා පමණක් නොව, එහි අභිරහස් ඉගෙන ගැනීමට සහ විකේතනය කිරීමට වාග් විද්‍යාඥයින්ට සහ උද්යෝගිමත් අයට අභියෝග සහ පොළඹවයි.

ප්‍රහේලිකාවක් සංකීර්ණ මෝස්තර එකට එකතු කරන විට ඇති වන ත්‍රාසය ගැන සිතන්න. ෆාර්සි භාෂාව ඉගෙන ගන්නන් සඳහා ඇති ආකර්ෂණය එයයි.

අසංඛ්‍යාත වර්ණවලින් පිරුණු චිත්‍ර ශිල්පියෙකුගේ තාලයක් මෙන්, ෆාර්සි භාෂාවේ වචන මාලාව විශාල, පොහොසත් සහ ප්‍රබෝධමත් ය. එහි ඉතිහාසය හා සංස්කෘතිය තුළ ගැඹුරින් මුල් බැස ඇති බොහෝ වචන හුදු යෙදුම් පමණක් නොව ඒවා තුළම කතන්දර වේ. උදාහරණයක් ලෙස 'පාරාදීසය' යන  'pardis' යන ෆාර්සි වචනයෙන් ව්‍යුත්පන්න වූ එය මුලින් සංවෘත උද්‍යාන හෝ රාජකීය උද්‍යාන වෙත යොමු විය. කාලයාගේ ඇවෑමෙන්, අර්ථය පරිණාමය වූ අතර, වෙනත් භාෂා සහ සංස්කෘතීන් කෙරෙහි ෆාර්සි භාෂාවෙහි බලපෑම පිළිබඳ සාක්ෂියකි. මෙම පොහොසත්කම භාෂාව පුරා විසිරී ඇත, එය වචන පමණක් නොව, අතීතයේ සිට විචිත්‍රවත් රූප, හැඟීම් සහ කථා වල කැන්වස් සිතුවමකි.

ෆාර්සි කාව්‍ය හා සාහිත්‍ය ලෝකය මනරම් උද්‍යානයකට පා තැබීමක් වැනිය, එහිදී සෑම පදයක්ම සුවඳැති මලක් මෙන් පිපෙන අතර, සෑම කතාවක්ම මෘදු දිය පහරක් මෙන් ගලා බසී, මිනිස් හැඟීම්වල විශාල භූ දර්ශන හරහා ගමන් කරයි. ෆාර්සි භාෂාව සාහිත්‍යය දේශසීමා සහ කාලය ඉක්මවා ගිය කෘතිවලින් පිරී තිබේ. රූමි, හෆීස් සහ සාදි වැනි කීර්තිමත් පර්සියානු කවියන් ආදරය, අධ්‍යාත්මිකත්වය සහ මානව අත්දැකීම් යන තේමාවන් ආමන්ත්‍රණය කරමින් ගැඹුරින් අනුනාද වන පද රචනා කර ඇත. සූක්ෂම සැලකිල්ලකින් සකස් කරන ලද ඔවුන්ගේ වචන, ගැඹුරු හැඟීම් ඇති කිරීමට, පාඨකයන්ට සහ සවන්දෙන්නන්ට පරාවර්තනය කිරීමට, සිහින දැකීමට සහ බොහෝ විට සැනසීම ලබා ගැනීමට බලය ඇත. ශතවර්ෂ ගණනාවක් තිස්සේ, මෙම සාහිත්‍ය විශිෂ්ට කෘති, විවිධ සංස්කෘතීන්හි මිනිස් චෛතසිකයන් හැඟීම් සහ පරාවර්තනයන් හරහා සම්බන්ධ කරන පාලමක් වී ඇත.

ඔවුන්ගේ කවියක් කියවන විට ඔබට කවදා හෝ ඔබේ හදවතේ ගැඹුරුම තැන ස්පර්ශ කරනවා මෙන් දැනී තිබේද? එය ගෝලීය සාහිත්‍යයේ නිධානයේ අගනා මැණිකක් බවට පත් කරමින් ෆාර්සි සාහිත්‍යය ගෙතෙන මායාවයි.