රාමුවක් ඇතුලේ නැත්නම් අපි ඉස්සරහා තියෙන දේවල් දිහා බලන්න බැරි බව මම නිතරම දැක්කා
-අබ්බාස් කියරොස්තමි-

මිනිස් හැගීම් විසිතුරු ලෙස පාට ගැන්වූ සිනමාවේදියෙකු සමඟ සංලාපය

සිය මරණයට සිව් වසරකට පෙර ඉරාන සිනමාව තම මටසිලිටු සිනමා සිත්තම්වලින් අලංකාර කළ සිනමාවේදී  අබ්බාස් කෙරෝස්තාමි තම ජීවිතය හා කලාව පිළිබඳව ලබා දුන් සම්මුඛ සාකච්ඡාවකි මේ. ඔහු මෙහි පළකරන අදහස් විමසා බලන කළ ඔහුගේ සුන්දර අසම්මත, හිතුවක්කාරී ගැඹුරු ගති ස්වභාවය මැනවින් නිරාවරණය වේ. ඔබද මමද අනුගතව සිටින මේ දෛනික ඒකාකාරී නීරස ජීවිත රටාව දෙස ඔහු බලනුයේ සෝපහාසික ඇසකිනි. ඔහුගේ නිර්මාණවල බොහෝවිට ඇත්තේ දෛනික හිස් බව ඉක්මයා යන නිදහස් මිනිස් ආත්මයකි. එමෙන්ම ඒ නිර්මාණයන් ඉරාන ජන සමාජයේ ආගමික නිදහස, සංස්කෘතිය සහ ආධ්‍යාත්මය මුල්කරගෙන භෞතික දියුණුව හඹායන  තරඟකාරීබවටද එරෙහි ඔහුගේ විරෝධාකල්පය  හෙළිවෙයි. ඔහු පළ කර ඇති අදහස් සමග ඔබට එකඟ වීමට හැකි මෙන්ම නොහැකි කරුණු කාරණා තිබිය හැකිය. එහෙත් ඔහුගේ ම නිර්මාණවල කියවෙන ආකාරයට ඔහු මියගොස් වසර ගණනාවක් ගත වූවත් තවමත් අපි ඔහු ගේ නිර්මාණ අගයයි නම්, ඒවා ගැන කතා කරයි නම් ඔහු සාර්ථකත්වය ලබා ඇත.

ප්‍රශ්නය - 

සිනමාව හරහා ඔබ පැහැදිලි කිරීමට උත්සාහ කළේ කුමක් ද?

පිළිතුර -

"මම කියන්නේ කිසිම චිත්‍රපටයක් නිර්පාක්ෂික නැහැ කියලා. හැම චිත්‍රපටියකම දේශපාලනයක් තියෙනවා. සමාජයක නැංගුරම් ලා ඇති ඕනෑම චිත්‍රපටයක්, මනුෂ්‍යත්වය සමඟ ගනුදෙනු කරන ඕනෑම චිත්‍රපටයක් අනිවාර්යයෙන්ම දේශපාලනික වේ.

මගේ නිර්මාණයන් තුළින් මොකක් හෝ දෙයක් පැහැදිලි වෙනවද කියන්න මම නම් දන්නෙ නැහැ. ඒත්, ඒක මොකක් වුණත්, මට නිතරම දැනෙනව මට හැඟෙන දැනෙන දෙයක් මම සිනමාව තුලින් සමාජගත කිරීම වඩා හොඳ බව. මට අනුව, නිර්මාණකරණය කියන්නෙ පැවැත්මට දක්වන එක් ප්‍රතිචාරයක් පමණයි. එය තවත් ආකාරයකට වරක් ගත කළ ජීවිතය දිහා දෙවනි වතාවටත් හැරී බැලීමක්. ජීවිතේ ඇතුළෙ ඔයාට යමක් සිද්දවෙනව, ඉන්පස්සෙ මොකවත් නොවී හිස් කාලසීමාවක් ගතවෙනව. ඔයා ලියන කෙනෙක් නම් ,ඔයා ඒ දෙය දිහා නැවතත් බලල ඒක අකුරු බවට හරවනව. එයින් කිසිම දෙයක් වෙනස් වෙන්නෙවත්, අමුතුවෙන් විස්තර වෙන්නෙවත් නැහැ. ඒත් ලිවීමේ දැහැනට සමවැදුණාම සතුටුදායක අමුතු හැඟීමක් දැනෙන්න පටන් ගන්නව. ඒක එක්තරා ආකාරයක උණුහුමක්, සුවපත් වීමක්, නැත්නම් මේ හැමදෙයක්ම එකවර සිදුවීමක්. ගොඩක් වෙලාවට, මගෙ එහෙම අත්දැකීමක් මුල්කරගෙන නිර්මාණ  පටන්ගන්න කොට මට බොහෝම යහපත්, හොඳ හැඟීමක් ප්‍රබලව දැනෙන්න පටන් ගන්නව. ඇත්තටම සම්පූර්ණ සිනමා සිත්තමක් එක්ක වැඩරද්දී පවා ඒකට මුල් වෙන්නෙ නිශ්චිතවම කොහෙන් හරි ඇහුව දුටුව, හීනෙන් හරි හිතුව දෙයක් තමයි. යමක් අලුතෙන් නිර්මාණය කිරීම කියන්නෙ පුදුමාකාර ප්‍රාතිහාර්‍යයකට

මේ ආකාරයේ සිනමාව තුළ නළු නිළියන් සමඟ වැඩ කළත්, නළු නිළියන් නොවන අය සමඟ වැඩ කළත්, ඔබ ඔවුන් අධ්‍යක්ෂණය කරන තරමටම, ඔබ ඔවුන්ගෙන් අධ්‍යක්ෂණය කිරීමට ඉඩ දෙන්නේ නම්, අවසාන ප්‍රතිපලය වඩාත් සතුටුදායක වනු ඇත. නළුවන්ගේ සැබෑ සහ පුද්ගල ශක්තීන් ප්‍රකාශ කිරීමට ඉඩ දී ඇති අතර එය ප්‍රේක්ෂකයාට ඉතා ගැඹුරින් බලපාන දෙයකි.

මගේ චිත්‍රපට කිසිදා බලාපොරොත්තු නොවූවත් යම් ආකාරයක අවමවාදයක් කරා ගමන් කරමින් තිබේ. ඉවත් කළ හැකි මූලද්රව්ය ඉවත් කර ඇත. මෙය මට පෙන්වා දුන්නේ රෙම්බ්‍රාන්ඩ්ගේ සිතුවම් සහ ඔහුගේ ආලෝකය භාවිතා කිරීම ගැන සඳහන් කළ අයෙකු විසිනි: සමහර මූලද්‍රව්‍ය උද්දීපනය වන අතර අනෙක් ඒවා අපැහැදිලි හෝ නැවත අඳුරට තල්ලු කර ඇත. එය අප කරන දෙයක් - අපට අවධාරණය කිරීමට අවශ්‍ය අංග අපි ගෙන එයි. මම එවැනි දෙයක් කර ඇතැයි කියා හෝ ප්‍රතික්ෂේප කරන්නේ නැත, නමුත් මම බ්‍රෙසන්ගේ නිර්මාණ ක්‍රමය විශ්වාස කරන්නේ අතපසු කිරීමෙන් මිස එකතු කිරීමෙන් නොවේ.

මගේ චිත්‍රපට සඳහා සම්පූර්ණ පිටපතක් මා ළඟ නැහැ. මගේ මනසේ සාමාන්‍ය දළ සටහනක් සහ චරිතයක් ඇති අතර, මගේ මනසේ සිටින චරිතය යථාර්ථයේ දී සොයා ගන්නා තෙක් මම සටහන් නොකරමි. ඒ චරිතය හම්බ වුණාම ඒ අය එක්ක කාලය ගත කරන්න, ඒ අයව හොඳින් දැන හඳුනා ගන්න මම උත්සාහ කරනවා. ඒ නිසා මගේ සටහන් මා කලින් මගේ සිතේ තිබූ චරිතයෙන් නොව සැබෑ ජීවිතයේ මට හමු වූ පුද්ගලයින් මත පදනම් වේ. එය දිගු ක්රියාවලියකි, එය මාස හයක් ගත විය හැකිය. මම සටහන් කරනවා විතරයි, සම්පූර්ණයෙන් දෙබස් ලියන්නේ නැහැ. ඒවගේම ඒ පුද්ගලයා ගැන මගේ දැනුම මත තමයි සටහන් බොහෝ දුරට පදනම් වෙලා තියෙන්නේ. ඒ නිසා අපි රූගත කිරීම් ආරම්භ කරන විට මම ඔවුන් සමඟ පුහුණුවීම් කරන්නේ නැහැ. ඒ නිසා, ඔවුන් මා දෙසට ඇදගෙන යනවාට වඩා, මම ඔවුන් වෙත සමීපව ගමන් කරමි; මම නිර්මාණය කිරීමට උත්සාහ කරන ඕනෑම දෙයකට වඩා එය සැබෑ පුද්ගලයාට ඉතා සමීප ය. ඒ නිසා මම ඔවුන්ට යමක් දෙනවා නමුත් මමත් ඔවුන්ගෙන් ගන්නවා.

හොඳ සිනමාව යනු අපට විශ්වාස කළ හැකි දෙය වන අතර නරක සිනමාව යනු අපට විශ්වාස කළ නොහැකි දෙයයි. ඔබ දකින සහ විශ්වාස කරන දේ මම බොහෝ සෙයින් උනන්දු වන දෙයකි. අප එය රූගත කර ඇත්තේ  ඩිජිටල් වීඩියෝ හරහාද යන්න එතරම් ප්‍රශ්නයක් නොවේ. වැදගත් වන්නේ ප්‍රේක්ෂකයින් එය සැබෑවක් ලෙස පිළිගන්නවාද යන්නයි. ලයිට් සහ අවට විශාල ජනකායක් නොමැතිව ඩිජිටල් කැමරාවක් ඉදිරිපිට නළුවන් නොවන අයට වඩාත් සුවපහසුවක් දැනෙන බවත්, අපි ඔවුන් සමඟ වඩාත් සමීප අවස්ථාවන්ට පැමිණෙන බවත් සත්‍යයකි.

සියල්ල රඳා පවතින්නේ අප මනසේ ඇති ව්‍යාපෘතිය මත වන අතර එම පදනම මත අපි මාධ්‍යය තෝරා ගනිමු.

මගේ කාර් එක මගේ හොඳම යාළුවා. මගේ කාර්යාලය. මගේ ගෙදර. මගේ ස්ථානය. මා අසල කෙනෙකු සමඟ මෝටර් රථයක සිටින විට මට ඉතා සමීප හැඟීමක් ඇත. අපි වඩාත් සුවපහසු ආසනවල සිටින්නේ අපි මුහුණට මුහුණලා නොව දෙපැත්තට වාඩි වී සිටින බැවිනි. අපි එකිනෙකා දෙස බලන්නේ නැත, නමුත් අපට අවශ්‍ය විට පමණක් එසේ කරන්න. රළු නොවී වටපිට බැලීමට අපට අවසර ඇත. අපට ඉදිරියෙන් විශාල තිරයක් සහ පැති දර්ශන ඇත. නිශ්ශබ්දතාවය බර හෝ දුෂ්කර බවක් නොපෙනේ. කිසිවෙකු කිසිවෙකුට සේවය නොකරයි. සහ තවත් බොහෝ පැති. වැදගත්ම දෙය නම් එය අපව එක් ස්ථානයක සිට තවත් ස්ථානයකට ප්‍රවාහනය කිරීමයි.

ළමයින් ඉතා ශක්තිමත් සහ ස්වාධීන චරිත වන අතර මාලන් බ්‍රැන්ඩෝට වඩා රසවත් දේවල් ඉදිරිපත් කළ හැකි අතර, ඔවුන්ට යමක් කිරීමට යොමු කිරීම හෝ නියෝග කිරීම සමහර විට ඉතා අපහසු වේ. ජපානයේදී මට අකිරා කුරසෝවා මුණගැසුණු විට ඔහු මගෙන් ඇසූ එක් ප්‍රශ්නයක් වූයේ 'ඇත්තටම ඔබ දරුවන් ඔවුන් කරන ආකාරයටම රඟපාන්නේ කෙසේද? මගේ චිත්‍රපටවල මට ළමයි ඉන්නවා, නමුත් මට ඔවුන්ව අධ්‍යක්ෂණය කරන්න විදිහක් නැති නිසා මම ඔවුන්ව නැති කරන තුරු ඔවුන්ගේ පැමිණීම අඩු කර අඩු කරනවා. මගේම අදහස නම්, කෙනෙකු අශ්වයෙකු පිට නැගී සිටින අධිරාජ්‍යයෙකු මෙන් ඉතා උතුම් බවත්, දරුවෙකුට ඒ හා සම්බන්ධ වීම ඉතා අපහසු බවත්ය. දරුවෙකු සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කිරීමට හැකිවීම සඳහා, ඔවුන් සමඟ සන්නිවේදනය කිරීම සඳහා ඔබ ඔවුන්ගේ මට්ටමට වඩා පහළට පැමිණිය යුතුය. නළුවොත් ළමයි වගේ.

ඉරාන රජය සමස්තයක් ලෙස මගේ චිත්‍රපට සමඟ කිසිදු සම්බන්ධයක් නැහැ. ඔවුන් විශේෂ උනන්දුවක් නොදක්වයි, සමහර විට එවැනි සිනමාවක් ඔවුන්ට එතරම් සිත්ගන්නාසුළු නොවේ. මගේ චිත්‍රපට ඉරානයේ ජීවිතයේ යථාර්ථය පෙන්වන බව මට විශ්වාස නැත. අපි ජීවිතයේ විවිධ පැති පෙන්වමු. ඉරානය ඉතා පුළුල් හා පුළුල් ස්ථානයක් වන අතර, සමහර විට, එහි ජීවත් වන අපට පවා, සමහර යථාර්ථයන් තේරුම් ගැනීමට ඉතා අපහසු වේ. නමුත් සමස්තයක් ලෙස ගත් කල, රජය වඩාත් වැදගත් ප්‍රශ්න සමඟ පොරබදමින් සිටින අතර අපට මෙම චිත්‍රපට ඇත්ත වශයෙන්ම පවතින්නේ නැතැයි පැවසිය හැකිය. එය ඔවුන් කැමතිද අකමැතිද යන්න නොවේ; එය ඔවුන්ට ඉතා වැදගත් නොවේ.

 සත්‍යය යනු හැකියාවකි - යථාර්ථය කුමක්ද යන්න එතරම් වැදගත් නොවේ. මෙහිදී වැදගත් වන්නේ ඔවුන් පොසිලයන් වීමයි

ප්‍රශ්ණය - 

ඔබේ බොහෝම සිනමා නිර්මාණ අපූරු ලොවකට ප්‍රේක්ෂකයා ගෙනයනවා.. සිනමා සිත්තම ඉවර වුණත් හිතන්නට බොහෝ දේ ඉතිරි කරනව.  ඔබේ අම්මා වරක කියල තිබුණ "මිනිස්සු කැමති සතුටු දායක දේවල් රසවිදින්න" කියල. මේ ගැන ඔබ හිතන්නෙ මොකක් ද?

පිළිතුර -

මගෙ නිර්මාණවල මොකක් හරි විවිධත්වයක් තියනව නම් ඒ මම ආලෝකය බවට හරවන්න උත්සාහ කළ මිනිස් හැඟීමක්. මට ඒක ආලෝකය බවට පත්කරන්න බැරි වුණා නම් ඒක කොහොම හරි කොතන හරි නිතරම අපිත් එක්කම තියන අඳුරක්. 

මගෙ අම්ම ගැන කියනව නම්, එයා එයාට උගන්වා තිබුණ හැම දෙයක්ම එහෙමම විශ්වාස කළා. ඊට විරුද්ධව තියන කිසිම දෙයක් ගැන හොයා බලන්න එයාට ඕන වුණේ නැහැ. සහතිකවම එයාට මේ විශ්වාසයන් ගෙන් ගැලවිලා යන්න අරමුණක් තිබුණෙ නෑ. එයා බොහොම සාමාන්‍ය විදිහට හිතපු කෙනෙක්. මගෙ ළමා කාලෙ පුරාම එයා මට කිව්ව "හිනාවෙන්න, අබ්බාස්. සතුටින් ඉන්න" කියල. මම කියන්නෙ, එයා හිතුව මම හිනාවෙනව නම් මට සතුටින් ඉන්න පුලුවන් වෙයි කියල. තරුණ කාලෙ මම සමහර නිර්මාණ ලියලා ලාච්චුවේ හංගල තිබ්බ.  මට ඕනි වුනේ මිනිස් සිත් තුල ඔඩු දුවන  වචනයෙන් විස්තර කරන්න බැරි ගැඹුරු හැගීම් සිනමාව තුලින් එලියට ඇද දැමීමයි.  

ප්‍රශ්ණය -

 "ඔබ සෑහෙන විශාලව වැඩෙන්න ඕන. කොයි ක්‍රමයෙන් වත් දිනන්න බැරි ක්‍රීඩාවක යෙදෙන අතරේ අත්වැරදි ටිකකුත් කරන්න පුළුවන් කම තියෙන්න ඕන"

ඔබ වතාවක් මෙහෙම කිව්ව. සිනමාව කියන සන්දර්භයෙන් එළියට අරගෙන පොදුවෙ හිතල බැලුවොත් ඔබ මෙයින් අදහස් කලේ මොකක්ද ?

පිලිතුර -

පොදුවෙ මිනිස්සු අතරට දාල මේ ගැන හිතුවොත් දකින්න ලැබෙන්නෙ ලොකු විනාසයක්. එහෙම හිතුවොත් එයාල බාරගන්නෙ නෑ පැය අටක රස්සාවක්, යාන වාහන, රූපවාහිනී වැඩසටහන්, අමාරුවෙන් ගොඩගහගත්තු සල්ලි, ඔක්කොම එයාල කරන මෝඩ වැඩ. එහෙනම් ඔයාට දකින්න ලැබෙන්නෙ හිස් වෙච්ච බැංකු, ගිනිගන්න ජනාධිපති මන්දිරේ, හිස් වෙච්ච දේවස්ථාන, පාර පුරා වැටිල ඉන්න බේබද්දො වගේ දේවල්. සාමාන්‍ය මිනිස්සුන්ට විශාලව වැඩෙන්න බැහැ.

ඒ අය අත්වැරදි කරනව තමයි ඒත් ලොකුම වැරද්ද එයාලමයි. . එයාලට පමණට වඩා වැරද්ද පටවන්නත් බෑ, මොකද එයාලට විකල්ප නෑ. මේ ජීවිතේ කඩා බිඳගෙන ගිහින් නිදහස් වෙන්න පුලුවන් ඇත්තටම මොකකටවත් බය නැති ආත්මයකට විතරයි  

- තවත් ඒවගේම ප්‍රශ්නයක් 

"මේ පොළවේ අපේ කාලය තමයි මේ. ඇයි ඉක්මණින්ම ජීවිතේ අතහැරල පහුබහින්නෙ?"

ඔබට මේ වාක්‍ය තව දුරටත් විස්තර කරන්න පුලුවන් ද ?

පිළිතුර -

මිනිහෙක් පසුබැහැල ඉන්නකොට එයාට මොකක්වත් හරියට කරගන්න බෑ. අඩුගානෙ හරියට ඇවිදගන්නවත් බෑ. ගොඩක් මිනිස්සු වළලන්න සෑහෙන කාලෙකට කලින් මැරෙන්නෙ. ඒකයි මළගෙවල් මේ තරම් දුක. මිනිස්සු හරි ඉක්මණ්ට හැම දෙයක්ම අතහැරදානව. ඉක්මණින්ම පරාජය පිළිගන්නව. එයාල කිසිම වටිනකමක් නැති දේවල් වෙනුවෙන් සටන් කරල වටිනාකමක් නැති ජීවිත බවටම පත්වෙනව. හැම කෙනෙක්ම විශේෂ වෙන්න ඕන නෑ. ඒත් වැඩි දෙනා  වෙනුවෙන්, හරි ආත්මවිශ්වාසයකින් තරඟෙට දුවනව. 

රගොඩක් මිනිස්සු මඟහැරගෙන තියන මොකක් හරි දෙයක් තියනව ද? දෙවියන් විශ්වාස නොකරන කෙනෙකුට නම් ජීවිතේ කියන්නෙ මහ භයංකාර අත්දැකීමක් වෙන්න පුලුවන්. ඔබට තවමත් තියනවද? බලාපොරොත්තුවක් නැත්නම් ඔබ ජීවිතේ අතහැරල ද? පිහිටක් වෙන්න පුලුවන් කිසි දෙයක් නැත් ද? ජීවිතේ කිසි අර්ථයක් නැත්නම් සතුටක් වගේ යමක් අපි අත්පත් කරගන්නෙ කොහොමද?

මිනිස්සුන්ට හැමදෙයක්ම මගහැරිල. හොඳ සිතුවම්, පොතපත, සම්භාව්‍ය සංගීතය ආද්යාත්මය වගේ ගොඩක් දේවල්. මූල්‍යමය වශයෙන් සාර්ථක වෙන එක ජීවිතේ ජයගැනීම බවයි ඒ අය හිතන්නෙ. 

ජීවිතේ මම බාරගන්නෙ  ඒ අයුරින්ම. මම මේ ලෝක සම්මුති වලින්, විශ්වාසයන්ගෙන් නිදහස්වයි පුලුවන් තරම් මගෙ මනස මෙහෙයවන්නෙ. මරණය ගැන කිව්වොත්, මම ලෑස්තියි මරණෙට, මම මගෙ ජීවිතේ ගතකලා වගේ මගේම විදිහකට මම ඒක වැළඳගනීවි. සතුට සහ අර්ථය ගැන කිව්වොතින්, කවුරුන් හරි කලින් හදල දීල තියන නීති රීති අනුගමනය කරනවට වඩා, ඇත්තටම අපි කැමති දේ අපිට උවමනා විදිහට නිදහසේ කරන්න පුලුවන් තත්ත්වයක් හදා ගන්න හැකි නම් ඔය දෙකම අපිට අත්පත් කරගන්න පුළුවන් කියල මම හිතනව. ඒක සරල වගේම සටන් කරන්න වටින යමක් තමා. බොරු පුහු  දේවල් ඉස්සරහ දණ නමස්කාර කරන කාටත් අන්තිමට උරුම වෙන්නෙ නාස්ති කරල දැම්ම ජීවිතයක වේදනාව විතරයි. මිනිසාට හිතන්න විශාල හැකියාවක් තියෙනවා . ඒ හැකියාව නිසිආකාරව උපයෝගි කලහම ජීවිතේ වෙනස් දෘශ්ටියකින් පේන්න පටන් ගන්නවා. මගේ නිර්මාණ වලත් තියෙන්නේ මම දැකපු මට හැඟුණු මම අත්වින්ද කතාකරන හැගීම්. කොටින්ම මගේ මනස.

බටහිර ප්‍රියතම ඉලක්කය 
ඉස්ලාමීය ජනරජය වන්නේ ඇයි?

අනෙකාගේ දියුණුව දැක සතුටු වීම සහ සුභ පැතීම මනුශ්‍ය ගතියයි. එවන් වූ අභිමානවත් මනුශ්‍ය ආත්මයන් නූතන ලෝකය තුල විරලය. බොහෝ දෙනෙකු ජීවත් වන්නේ අනෙකා කුලප්පු කර  පයින් බිම ඇද වැට්ටීමටය. දියුනු යැයි උදම් අනා ගන්නා බටහිරත් එවගේය.

බටහිරයන් රටක් දකින ආකාරය විශ්ලේෂණය නොකර ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජය සමඟ බටහිර ස්ථාවරය කෙතරම් ගුප්ත දැයි තේරුම් ගත නොහැක.

බටහිරට මෙන්ම ඉරානයේ වෙසෙන බටහිර නැඹුරු ලිබරල් ප්‍රභූන්ට ද ඉස්ලාමීය ජනරජයේ දේශපාලන ප්‍රකාශනය එක්තරා ආකාරයක අපගමනයකි.

ව්‍යාකරණ ලෙස ඉස්ලාමය මත ගොඩනැගුණු දේශපාලන ආයතනයක් ලිබරල් සම්මුතිය සහ ඊනියා ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාව තුළ පිටසක්වල ශරීරයක් ලෙස සැලකේ.

මෙම දර්ශනයට අනුව, බටහිර දර්ශනය, 1979 ඉස්ලාමීය ජනරජයේ පදනම වෙනස් භාෂාවක් සහ වෙනස් දේශපාලන ක්ෂිතිජයක් සහිත වෙනස් ලෝක දර්ශනයකට ජීවය දුන් "අපකීර්තියක්" විය.

ඉරානයේ වෙසෙන මෙම ඊනියා ලිබරල්වාදීන්ට, ඉස්ලාමීය ජනරජය, එහි පදනමේ සිටම, ලිබරල් සම්මුතියෙන් බැහැර වන "නීත්‍යානුකූල නොවන පාලන තන්ත්‍රයක්" වී ඇත, මන්ද ඉස්ලාමීය ජනරජය එම බටහිර නැඹුරු වූ සම්මුතියට විකල්පයක් නියෝජනය කරන බැවිනි.

මෙම "ලිබරල්" පන්තිය කෙරෙහි අවධානය යොමු කරත්ම ඉස්ලාමීය ජනරජය "සාමාන්‍ය" රාජ්‍යයක් බවට පත් කිරීමට ඔවුන්ට අවශ්‍ය බව තර්ක කළ හැකිය. තවද ඔවුන් බටහිරයන් සමඟ "අවංක සංවාදයකින්" එම ඉලක්කය සපුරා ගනු ඇතැයි ඔවුහු සිතති.

"අවංකභාවය" පිළිබඳ ගැටලුව වන්නේ එය බලයේ දළ වශයෙන් අසමාන ලෙස බෙදා හැරීම සහ වාර්ගික ප්‍රශ්නය සැලකිල්ලට නොගැනීමයි.

මෙවැනි සංවාදයකට එක් පැහැදිලි ඉලක්කයක් ඇත. බලයේ විකල්ප වින්‍යාස කිරීමේ හැකියාව වැලැක්වීම ඉන් එකකි. ඉදින් ලිබරල්වාදීන්ට ඒ සංවාදය ඇතිවෙන්න පුළුවන් වෙන්නේ බටහිර ආධිපත්‍යවාදී භාෂාව අනුගමනය කිරීමෙන් පමණයි.

කිසියම් පිරිසක් මෙම සම්මත රාමුවෙන් පිටත සංවාදයක් පැවැත්වීමට තීරණය කළහොත්, "ලිබරල්" ප්‍රභූව ඔවුන්ව "අතාර්කික" ලෙස ලේබල් කරනු ඇත.

තාර්කික චින්තනයේ හැකියාව ඇත්තේ මිනිසුන්ට පමණක් වන අතර තාර්කිකත්වය ලිබරල්වාදයේ නිර්වචන ලක්ෂණ වලින් එකකි, එබැවින් මිනිසුන් විය හැක්කේ ලිබරල්වාදීන්ට පමණි. සම්මත සම්මුතියට පිටින් අතාර්කික යැයි සැලකෙන අය සොයා ගත හැකි අතර, මෙම "මිනිස් නොවන මිනිසුන්" තර්ජනයක් හෝ නොහික්මුණු මිනිසුන් ලෙස නිරූපණය කර ඇති අතර මෙය පැහැදිලිවම බැහැර කිරීමේ සහ වාර්ගිකකරණයේ ක්‍රියාවලියකි. මෙම බැහැර කිරීමේ සහ වෙනත් අවකාශය තුළ අපට ඉස්ලාමීය ජනරජය සොයාගත හැකිය.

රට තුල සහ ඉන් පිටත ලිබරල්වාදීන් ලිබරල්වාදයේ වාර්ගික පදනම් ගැන අන්ධයි, ඔවුන් ලිබරල්වාදයේ ඵල ගැන කතා කරන නමුත් එම ඵල භුක්ති විඳින්නේ කවුරුන්ද සහ ඇයිද යන්න පැහැදිලි කිරීමට කිසි විටෙකත් තැකීමක් නොකරයි.

වෙනත් වචන වලින් කිවහොත්, ලිබරල් න්‍යායේ මූලයේ පවතින බැහැර කිරීමේ ක්‍රියාවලිය කෙරෙහි අවධානය යොමු නොකිරීමට ඔවුන් තීරණය කරයි. නමුත් මෙම බැහැර කිරීම ඉතා පැහැදිලිය. ඔවුන් අවධානය යොමු කළ යුත්තේ ලිබරල් න්‍යාය ගැනම පමණි.

න්‍යායේ ආරම්භක පියෙකු වන ස්ටුවර්ට් මිල් ලිබරල්වාදයේ ඵල නිර්දෝෂී වාර්ගික ස්වරූපයකින් ඉදිරිපත් කරයි. ඔහුට ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය පලතුරක් වන්නේ ගෙදර අයට - බටහිරට - අනෙක් අයට, බටහිරින් පිට අයට, තිබෙන එකම විකල්පය ඒකාධිපතිවාදයයි.

ඒකාධිපතිවාදය "ම්ලේච්ඡයන්" සමඟ කටයුතු කිරීමේදී නීත්‍යානුකූල පාලන ක්‍රමයක් බව ඔහු පැහැදිලිය.

Alexis de Tocqueville - ලිබරල්වාදයේ ආරම්භක පියෙකු පමණක් නොව, 1998 දී CNN සමඟ සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී Mohamed Khatami විසින් දීර්ඝ ලෙස උපුටා දක්වන ලද, එම වාර්ගික බැහැර කිරීම් අනුගමනය කරයි

ඇමරිකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය’ කෘතියේ කතුවරයා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ගැන කතා කරන්නේ එක්‌සත්‍යවාදී වචනවලින්. ඔහු බටහිර වාර්ගික ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ආරක්ෂා කරන අතරම විදේශයන්හි කුරිරු පාලනයට සහාය දක්වයි.

ඇමරිකාවේ ටොක්විල්ගේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ඔහුගේ ලිබරල් දැක්මේ එක් පැත්තක් පමණි, අනෙක් පැත්ත, ඔහුගේ අධිරාජ්‍ය දර්ශනයේ අඳුරු පැත්ත, කාතමි නොසලකා හැරීමට තීරණය කළ එක් පැත්තකි.

ලිබරල්වාදයේ මූලයේ ඇති ප්‍රධාන ප්‍රශ්නය නොසලකා හැරීමට කාතමි තීරණය කළ බව අපට පැවසිය හැකිය.  මිනිසා යනු කවුද? මෙම වැදගත් ප්‍රශ්නය නොසලකා හැරීමෙන් ඔහු ලිබරල්වාදයේ ආධිපත්‍යවාදී භාෂාවට පක්ෂ විය.

ලිබරල් අමතක වීම ඇත්ත වශයෙන්ම එහි ආඛ්‍යානයේ කොටසකි. අපට ලිබරල්වාදයේ තවත් ඊනියා පදනමක් වන "ඉවසීම" යන කාණ්ඩයේ තවත් උදාහරණයක් ඉදිරිපත් කළ හැකිය.

ඉවසීම යනු සෑම කෙනෙකුටම භුක්ති විඳිය හැකි "විශ්වීය" පලතුරු වලින් එකක් නොවේ, නමුත් එය වාර්ගිකව ගොඩනගා ඇත. එය භුක්ති විඳිය හැක්කේ දැනටමත් ලිබරල් ප්‍රධාන ධාරාවේ සිටින අයට පමණි.

ඉවසීමේ නාමයෙන්, ඉවසීම ඇතිකිරීමේ නාමයෙන් ඔවුන්ට එරෙහිව දියත් කරන ලද ම්ලේච්ඡ ප්‍රචණ්ඩත්වය ලිබරල් නොවන අයට විඳදරාගැනීමට සිදුවේ.

ඉස්ලාමීය ජනරජය, ඇත්ත වශයෙන්ම, නොඉවසන දේශපාලනයක් ලෙස සැලකේ. ඉවසීම එදිරිව නොඉවසීම, ව්යාධිජනක සහ ව්යාධිජනක නොවන, ලිබරල්වාදය ගොඩනඟා ඇති වාර්ගික වෙනසෙහි පුනරාවර්තන වේ.

දැඩි ලිබරල්වාදියෙකු සහ ඉරානයේ 2009 පාලන තන්ත්‍රය වෙනස් කිරීමේ උත්සාහයේ ආධාරකරුවෙකු වන හමිඩ් ඩබාෂි ද අයත් වන්නේ ලිබරල්වාදයේ වාර්ගික බැහැර කිරීම් වලින් ඉවතට බලන මෙම පිරිසට ය.

ඩබාෂි වැදගත් වන්නේ ඔහුගේ ලිබරල් දැක්ම සඟවන ප්‍රගතිශීලී බවක් ඔහුට ඇති බැවිනි. නමුත් අපි ඔහුගේ කෘති ටිකක් ගැඹුරට හාරා බැලුවහොත් අපට සෑම තැනකම ලිබරල් භාෂාව සොයාගත හැකිය.

ඔහු කිසිවිටෙක වාර්ගික භේදය හෝ මෙම වාර්ගික බැහැර කිරීමේ න්‍යාය අනුගමනය කරමින් බලය ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය කෙරෙහි අවධානය යොමු නොකරයි. ඔහුට ඉස්ලාම් සහ බටහිර අතර ඇති විරෝධය වරදකි, ගෝලීය සංවාදයකින් විසඳිය යුතු සහ විසඳිය හැකි වරදකි.

නමුත් නැවතත්, ලිබරල්වාදයේ භාෂාවෙන් පවත්වන ලද සංවාදයක් වන මෙම සංවාදය සැලසුම් කර ඇත්තේ වර්තමාන තත්ත්වයට දේශපාලන විකල්ප මතුවීම වැළැක්වීම සඳහා ය

ලිබරල්වාදය යනු අනෙක් භාෂාවන් අතර එක් භාෂාවක් පමණක් නොවේ. එය විශ්වීය වීමට අපේක්ෂා කරන භාෂාවක් නමුත් මෙම විශ්වීයත්වයට වාර්ගික සීමාවන් ඇත. බටහිරයන්ට ගරු කිරීම සහ ඉවසීම, සහ අනෙක් සියල්ලන්ට ම්ලේච්ඡත්වය සහ භීෂණය වේ.

ඊනියා "ත්‍රස්තවාදයට එරෙහි යුද්ධය" ලිබරල් දැක්මෙන් බැහැරවීමක් නොවේ. ලිබරල්වාදය තුළ දේශපාලන විකල්ප නොමැතිකම මූලික වශයෙන් එය කළ හැකි දෙයකි.ලිබරල් පවුර කඩා දැමීමේ සෑම උත්සාහයක්ම ලිබරල්වාදයේ සමජාතීය ආවේගයන්ට එරෙහි වන්නන්ට ප්‍රචණ්ඩත්වය සහ මන්දගාමී මරණය අදහස් කරයි.

ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජය, එහි දේශපාලන වින්‍යාසය නිසා පරිපූර්ණ ඉලක්කය බවට පත් විය. දේශපාලන ඉස්ලාමීය ආයතනයක් ලෙස, ඉස්ලාමීය ජනරජය ලිබරල්වාදයේ 'අනෙකා' ලෙස ගොඩනගා ඇති අතර, එය සම්පූර්ණ දේශපාලන විනාශයකට හෝ පරිවර්තනයකට සුදුසු ය.

ස්වකීය ගෞරවාන්විත නිදහසේ මහිමය ලොවට  පෙන්වා දෙන 
ඉරාන කාන්තාව

බටහිර කාන්තාවන්ගේ අයිතිය දේශපාලනීකරණය කිරීම නූතන ඉරාන කාන්තාව කතා කරන අතරම තමන්ට හිමිවී තිබෙන ගරුසම්පන්න නිදහස පිළිබදව  සතුටින් කතාකරති ' ඔවුන් තවදුරටත් පවසන්නේ ඔවුන්ට හිමිව තිබෙන නිදහස සහ අයිතිය යටතේ ඉරාන කාන්තාවන්ට භාරකරුවෙකු අවශ්‍ය නොවේ' යන්නයි.

ඉරාන රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සහ්‍රා එර්ෂාඩි 2022 ඔක්තෝම්බර් 20 වන දින UNSC වෙත කළ දේශනයේ වීඩියෝවෙන් මෙය ලොවටම හෙළි  කළාය.එක්සත් ජාතීන්ගේ ඉරාන නියෝජිතයා කාන්තා අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ ප්‍රශ්නය දේශපාලනීකරණය කිරීම සම්බන්ධයෙන් ඇතැම් බටහිර රාජ්‍යයන් හෙළා දැක ඇති අතර ඉරාන කාන්තාවන් රජය සමඟ සාමකාමීව සම්බන්ධ වීමට දන්නා බවත් ඔවුන්ට භාරකාර අවශ්‍යතාවයක් නොමැති බවත් තවදුරටත් අවධාරණය කර ඇත.

බ්‍රහස්පතින්දා පැවති එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක කවුන්සිලයේ කාන්තාවන්, සාමය සහ ආරක්ෂාව පිළිබඳ විවෘත විවාදයේදී අදහස් දක්වමින්, එක්සත් ජාතීන්ගේ ඉරානයේ නියෝජ්‍ය නිත්‍ය නියෝජිත සහරා එර්ෂාඩි, ඉරානයේ කාන්තා අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ ප්‍රශ්නය දේශපාලනීකරණය කිරීමට බටහිර දරන උත්සාහයන් හෙළා දුටුවේය.

“ඉරාන කාන්තාවන්ගේ අයිතියට සහාය දෙන අතරම මගේ රටට එරෙහිව පදනම් විරහිත චෝදනාවක් එල්ල කිරීමට මෙම කුටිය අවභාවිත කළ ඇතැම් බටහිර රටවලට ප්‍රතිචාර දැක්වීමට මම කැමතියි,” ඇය පැවසුවාය.

“මෙම චෝදනා අපි හෙළා දකිමු, එය කාන්තා අයිතිවාසිකම් දේශපාලනීකරණය කිරීමේ දේශපාලන උත්සාහයක් මිස ඉරාන කාන්තාවන්ගේ කුහකකම, ද්විත්ව ප්‍රමිතිය සහ මානව හිමිකම් තෝරන ලද යෙදුම අනුව ඔවුන්ට සහාය දැක්වීමට මෙම ප්‍රාන්තවල යහපත් විශ්වාසයක් හෝ අව්‍යාජ බවක් අපට නොපෙනේ.

 ඉරාන තරුණියක් පොලිස් ස්ථානයකදී ක්ලාන්ත වී පසුව ටෙහෙරානයේ රෝහලකදී මිය ගිය බව ප්‍රකාශ කිරීමෙන් පසු ඉරානයේ ඇති වූ ප්‍රචණ්ඩ කැරලි සඳහා බටහිර රටවල් පිටුපස සිටිමින් එය මහ ව්‍යවසනයක් දක්වා මෙහෙයවූ ඒ යටිකුට්ටු ක්‍රියාවට මූලික සහාය පළ කිරීම පිලිබද කලකිරීමත් ඇයගේ ප්‍රකාශය තුලින් පෙන්නුම්  විය.

සංස්ථාපිතයට පහර දීම සඳහා සමහර අංගයන් විසින් විරෝධතා පීලි පැනීම නිසා කෝලාහල ආරක්ෂක හමුදා සහ අහිංසක මිනිසුන්ගෙන් දුසිම් ගනනක් ජීවිත බිලිගෙන ඇත. ප්‍රචණ්ඩත්වය සහ වෛරය "උසිගන්වන" ලෙස ටෙහෙරානය විස්තර කරන ක්‍රියාවන්හි බොහෝ බටහිර රටවල් කැරලිකරුවන්ට ඔවුන්ගේ සහයෝගය ප්‍රකාශ කර ඇත

න්‍යෂ්ටික සාකච්ඡා මධ්‍යයේ රජයට බලපෑම් කිරීමට බටහිර විසින් ඉරානයේ කෝලාහල අවුලුවයි. විශ්ලේෂක. දේශපාලන විශ්ලේෂකයෙකු පවසන්නේ න්‍යෂ්ටික ගිවිසුම නැවත පණ ගැන්වීම පිළිබඳ සාකච්ඡා සිදුවෙමින් පවතින අතර ටෙහෙරානයට වැඩි පීඩනයක් එල්ල කිරීම සඳහා බටහිර රටවල් ඉරානයේ මෑතකාලීන විදේශ සහාය ඇති කැරලි ගසාකන බවයි.

මහ්සා අමිනීගේ ඛේදජනක මරණය ගැන කනගාටු වන නියෝජිතවරිය පැවසුවේ ඇයගේ මරණයේ තත්ත්වය පිළිබඳ වාර්තා සාමාජික රටවල් සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ අනුබද්ධ සංවිධාන සමඟ බෙදාගෙන ඇති බවයි.

ඉරානයේ නීති වෛද්‍ය සංවිධානයේ නිල වාර්තාවකින් කියැවුණේ අමිනීගේ මතභේදාත්මක මරණය හිසට හෝ ශරීරයේ අනෙකුත් වැදගත් අවයවවලට එල්ල වූ බව කියන පහරවල්වලට වඩා අසනීපයක් නිසා සිදුවූවක් බවයි.

ඉරාන කාන්තාවන් "හොඳින් උගත්" සහ රජය සමඟ සම්බන්ධ වීමට දන්නා බව අර්ෂාඩි තවදුරටත් සඳහන් කලාය. "ඉරාන කාන්තාවන් බුද්ධිමත්, හොඳින් උගත්, කැපවූ සහ දේශප්‍රේමී වන අතර ඔවුන්ගේ අයිතිවාසිකම් පිළිබඳව ඔවුන් දැනුවත් ය. ඔවුන්ගේ අයිතිවාසිකම් ඉදිරියට ගෙන යාම සඳහා සාමකාමී හා නිර්මාණාත්මක ආකාරයකින් රජය සමඟ සම්බන්ධ විය යුතු ආකාරය ද ඔවුන් තේරුම් ගනී."

“එබැවින් ඉරාන කාන්තාවන්ගේ භාරකරුවන් හෝ අධි ආරාක්ෂාකරුවන් ලෙස ක්‍රියා කිරීමට හෝ ඔවුන් වෙනුවෙන් කතා කිරීමට අවශ්‍ය නොවන බව අපි එම බටහිර රාජ්‍යයන්ට උපදෙස් දෙමු,” ඇය අවධාරණය කළාය.

එක්සත් ජාතීන්ගේ ප්‍රඥප්තිය යටතේ ඔවුන්ගේ ජාත්‍යන්තර බැඳීම් ආරක්ෂා කරන ලෙසත්, ජාතික ස්වෛරීත්වයේ මූලධර්මවලට ගරු කරන ලෙසත්, අනෙකුත් ස්වෛරී රාජ්‍යවල අභ්‍යන්තර කටයුතුවලට මැදිහත් නොවන ලෙසත්" නියෝජිතයා බටහිර රාජ්‍යයන්ගෙන් ඉල්ලා සිටියේය.

විදේශ රාජ්‍යයන් විසින් අරමුදල් සපයනු ලබන සමහර කැරලිකරුවන්ට සෑම විනාඩි 15 කට වරක් මුදල් ලැබුණි: ඉරානයේ අභ්‍යන්තර කටයුතු ඇමති

විදේශ රාජ්‍යයන් විසින් අරමුදල් සපයනු ලබන සමහර කැරලිකරුවන්ට සෑම විනාඩි 15 කට වරක් මුදල් ලැබුණි: ඉරානයේ අභ්‍යන්තර කටයුතු ඇමති

ඉරාන අභ්‍යන්තර කටයුතු අමාත්‍ය අහමඩ් වහිඩි පවසන්නේ සමහර කැරලිකරුවන් විනාඩි 15කට වරක් ඔවුන්ගේ බැංකු ගිණුම්වලට මුදල් ලැබෙන බවයි.

වෙනත් තැනක, ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජය පිහිටුවීමේ සිට "එහි ප්‍රතිපත්ති සම්පාදනයේ, නීති සම්පාදනයේ සහ ජාතික සැලසුම්කරණයේ ප්‍රධාන අංගයක් ලෙස කාන්තාවන්ගේ සංස්කෘතික, සමාජීය, ආර්ථික සහ දේශපාලන තත්ත්වය ප්‍රවර්ධනය කර ඇති" බව ඇය තවදුරටත්  පැවසුවාය.

කාන්තාවන් සවිබල ගැන්වීමේ එක් උදාහරණයක් ලෙස ඉරානයේ කාන්තා අධ්‍යාපනය නම් කරන ලද නියෝජිතයා, "සියලු විශ්ව විද්‍යාල සිසුන්ගෙන් අඩකට වඩා කාන්තාවන් සහ ගැහැණු ළමයින් ගණන් ගන්නා අතර දැනට ඉරානයේ වෛද්‍ය වෘත්තිකයන්ගෙන් 73% ක් සහ වෛද්‍යවරුන්ගෙන් 49% ක් කාන්තාවන් වේ."

"කාන්තාවන් සහ ගැහැණු ළමයින් ඇතුළු සියලු දෙනාගේ මානව හිමිකම්වලට ගරු කිරීම, ආරක්ෂා කිරීම සහ ප්‍රවර්ධනය කිරීම" සඳහා ටෙහෙරානයේ කැපවීම අර්ෂාඩි යලි තහවුරු කළ අතර, "කිසිම රටකට මානව හිමිකම් හෝ කාන්තාවන්ගේ සහ ගැහැණු ළමයින්ගේ අයිතිවාසිකම් සම්බන්ධයෙන් පරිපූර්ණ යැයි ප්‍රකාශ කළ නොහැකි" බවත් ඉරානය උත්සාහ කරන බවත් පැවසීය.

අභ්‍යවකාශයේ අණසක පතුරුවන
බලගතු ඉරානය

මනුශ්‍ය ජාතිය ලොවට පහල වූ අද්විතීය නිමැවුමයි. සියලු දැනුම න් සහ බලයන් මිනිස් ආත්මය සතුයි. ඉන් නිසි ලෙස ප්‍රයෝජනය ලැබූවන් නියම ජයග්‍රාහකයින්ය. පර්සියානුවන් ඉන් ඉදිරියෙන්ම සිටි. 

සාර්ථක චන්ද්‍රිකාවක් අභ්‍යවකාශගත කර මාස තුනකට පසු චන්ද්‍රිකා අභ්‍යවකාශයට ගෙන යා හැකි රොකට්ටුවක් සාර්ථක අත්හදා බැලීමක් සිදු කළ බව ඉරානය පසුගියදා නිවේදනය කළේය.

එවැනි දියත් කිරීම් හරහා ඉරානයේ බැලස්ටික් මිසයිල තාක්‍ෂණය ඉහළ නැංවිය හැකි අතර න්‍යෂ්ටික යුධ ශීර්ෂ බෙදා හැරීම දක්වා ව්‍යාප්ත විය හැකි බවට ලෝක බලවතුන් තුළ අනියත බියක් ද නැවත නැවතත් උද්ගතව ඇත.

එහෙත් ඉරානය අවධාරනය කර ඇත්තේ තමන් න්‍යෂ්ටික අවි සොයන්නේ නැති බවත් එහි චන්ද්‍රිකා සහ රොකට් දියත් කිරීම් සිවිල් හෝ ආරක්ෂක අරමුණු සඳහා පමණක් බවත්ය.

රාජ්‍ය රූපවාහිනිය "Ghaem-100 නම් චන්ද්‍රිකා දියත් කිරීමේ සාර්ථක උපකක්ෂීය දියත් කිරීම" වාර්තා කළේය.

"රෆේ ඝන ඉන්ධන වාහනය භාවිතා කරන මෙම දියත් කිරීමේ පියාසැරි පරීක්ෂණය සාර්ථකව නිම කර ඇත" යනුවෙන් එය සෙනසුරාදා වාර්තා කළේය.

Ghaem 100 නිපදවූ විප්ලවවාදී ආරක්ෂක බලකායේ අභ්‍යවකාශ අංශයේ ප්‍රධානී අමීර් අලි හජිසාදේ, විදුලි සංදේශ අමාත්‍යාංශය සඳහා ඉරානයේ Nahid චන්ද්‍රිකාව දියත් කිරීමට රොකට්ටුව භාවිතා කරන බව රාජ්‍ය මාධ්‍ය වාර්තා කළේය

සෙනසුරාදා මෙහෙයුම රොකට්ටුවේ පළමු උප කක්ෂීය අදියර පරීක්‍ෂා කළ බව වාර්තා වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේය.

Ghaem-100 "පෘථිවි පෘෂ්ඨයේ සිට කිලෝමීටර් 500 (සැතපුම් 300 කට වඩා වැඩි) කක්ෂයක කිලෝග්‍රෑම් 80 (රාත්තල් 176) බරැති චන්ද්‍රිකා ස්ථානගත කිරීමට හැකියාව ඇත.

ඉරානය සිය පළමු හමුදා චන්ද්‍රිකාව 2020 අප්‍රේල් මාසයේදී සාර්ථකව කක්ෂගත කළ අතර, වොෂින්ටනයෙන් දැඩි තරවටු කිරීමක් සිදු විය.

මේ වසරේ අගෝස්තු මාසයේදී රුසියාව විසින් කසකස්තානයේ බයිකොනූර් කොස්මෝඩ්‍රෝම් වෙතින් Soyuz-2.1b රොකට්ටුවක් මගින් ඛයියාම් නම් තවත් ඉරාන චන්ද්‍රිකාවක් දියත් කරන ලදී.

තවද ඊශ්‍රායලය ද ඉරානයේ ඩ්‍රෝන් බලය අතින් ඉහළටම ගමන් කර ඇති බැව් අකමත්තෙන් හෝ පිළිගනී.  එහි අඩන්ගු UAV වලට 'කිලෝමීටර් දහස් ගණනක්' පහර දිය හැකි බව ඔවුන් පවසයි.කෙසේ වෙතත් ඉරානයේ මෙම දියුණුවන් ඔවුන්ගේ ඇසට උල් කටු අනින්නාක් මෙන් වේදනාකාරිය.

ඊශ්‍රායලයේ හමුදා කටයුතු පිළිබඳ අමාත්‍ය Benny Kantz ඉරානයේ ඩ්‍රෝන් බලය මෑත කතාවකදී පිළිගත් අතර, ඉස්ලාමීය ජනරජය සතුව කිලෝමීටර් දහස් ගණනක් ගමන් කළ හැකි "නිවැරදි" සහ "විනාශකාරී" ඩ්‍රෝන ඇති බව ප්‍රකාශ කළේය.

ඉරානය දියුණු කර ඇති වැදගත්ම මෙවලමක් වන්නේ එහි මිනිසුන් රහිත ගුවන් යානා (UAVs) ය. මෙම ඩ්‍රෝන යානාවලට බැලිස්ටික් මිසයිල හෝ ජෙට් ප්‍රහාරක යානා වැනි කිලෝමීටර් දහස් ගණනක් ගමන් කළ හැකිය.

"ගාසා තීරයේ UAV නිපදවීමට තාක්ෂණික දැනුම ලබා දීමට ඉරානය උත්සාහ කරන" බවට බටහිර බලවතුන් බිය වී අත.වැඩිදුරටත් චෝදනා කළ අතර, ඉරාන ගුවන් තොටුපලවල UAVs පෙන්වන චන්ද්‍රිකා ඡායාරූප ලෙස ඔහුගේ කාර්යාලය විසින් සපයන ලද බව ද සඳහන් කළේය

කෙසේ වෙතත්  ඉරානය කිසිදු බිය කිරීමකට හෝ තර්ජනයක් තුට්ටුවකට හෝ මායිම් නොකර තම හැකියාවන් සහ බලය ලොවට පෙන්ව්මින් සිටිති. කටින් බිය වද්දා නිහඬ කිරීමට හැකි කොන්ද පණ නැති ජාතියක් නොවන වග ඉරානීයන් ඔප්පු කරමින් සිටිති. කෙසේ වෙතත්, ඉරානය බටහිර බලවතුන් ගේ පදනම් විරහිත චෝදනාවන් බොළඳ රස කතා ලෙස සලකා තමන්ගේ පාඩුවෙ ගමන යති.

ඉරානය ඉහළ මට්ටමේ රොකට් සෑදීමට අවශ්‍ය තාක්‍ෂණික දැනුම දැක බටහිර බලවතුන් තම ඊර්ෂ්‍යාව යටපත් කරගත  නොහැකිව ලත වෙමින් සිටිති. අනෙක් මුස්ලිම් රටවල් මෙන් කට්ට විසිකල පමණින් දුවවිත් තම සපත්තු ලෙව නොකන්නේ ඇයි දැයි ඔවුන් කල්පනා.කරති. අනේක විධ සටකපටකම් ජඩකම් සිදුකර හෝ ඉරානයේ බලය සහ දැනුම හීන කිරීමට ඔවුන් සැමවිටම උත්සහ කරමින් සිටිති.

පසුගිය සතියේ එවැනිම ඉරාන විරෝධී චෝදනාවකදී ඊශ්‍රායල විදේශ ඇමති යායර් ලපිඩ් සඳහන් කළේ "ඉරානයේ න්‍යෂ්ටික අවියක් කරා ගමන් කිරීම ඊශ්‍රායල ප්‍රශ්නයක් පමණක් නොවේ; එය මුළු ලෝකයටම ගැටලුවක්" බවයි. මේ ප්‍රකාශයෙන් ඔවුන්ගේ සිත්වල කැකෑරෙන තරහවෙ සහ කුහකකමේ තරම මොනවට පෙන්නුම් වේ.

ඉරානය න්‍යෂ්ටික හැකියාවක් ඕනෑම වියදමකින් අත්පත් කර ගැනීම ලෝකය විසින් වැළැක්විය යුතුය. ලෝකය එය නොකරන්නේ නම්, ඊශ්‍රායලයට ක්‍රියා කිරීමට අයිතියක් ඇත, ”ලපිඩ් පැවසීය.පැහැදිලිවම  එය ඉරානයට එරෙහි ඊර්ෂ්‍යාවේ තර්ජනයකි.

ඊට ප්‍රතිචාර වශයෙන්, ඉරාන විදේශ අමාත්‍යාංශයේ ප්‍රකාශක සෙයිද් ඛතිබ්සාදේ ඊශ්‍රායල පාලන තන්ත්‍රයේ ඕනෑම ආක්‍රමණශීලී ක්‍රියාවකට නිසි ලෙස ප්‍රතිප්‍රහාර දීමට ඉස්ලාමීය ජනරජයට ඇති අයිතිය අවධාරණය කළේය

නීත්‍යානුකූල නොවන ඊශ්‍රායල පාලන තන්ත්‍රය - එහි නීතිවිරෝධී න්‍යෂ්ටික අවි ගබඩාව සහ න්‍යෂ්ටික ව්‍යාප්තිය වැළැක්වීමේ ගිවිසුමට එකඟ වීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම - NPT සාමාජික ඉරානයට තර්ජනය කරයි; "ඉරානය එහි න්‍යෂ්ටික වැඩසටහන සම්බන්ධයෙන් ලෝකයේ වඩාත්ම සමීපව නිරීක්ෂණය කරන රටයි" යනුවෙන් Khatibzadeh සිය ට්විටර් පණිවුඩයේ සඳහන් කළේය.

ඉරානයේ කුමක් සිදුවුනි ද? 

අප ජීවත් වන්නේ එකිනෙකා පරයමින් අනෙකා කුලප්පු කර රසවිදින සමාජයකය.  විශේෂයෙන් බටහිර සියෝනිස පාලනය තමන්ට මෙල්ල නොවුණු  රටවල් කෙසේ හෝ කුලප්පු කර එය මහා භීෂණයක් කරා රැගෙන යාම අද අනන්තවත් සිදුවේ. 

අද ඉරාන කාන්තාවන් වීදි බැස ඉස්ලාමීය වටිනාකම් ආරක්ෂා කරන ලෙස සහ අයිතීන් ඉල්ලා සිටින්නෝය.

ලෝකයේ බොහෝ පාලන ක්‍රම තිබේ. සමාජවාදය, කොමියුනිස්ට්වාදය, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය, රාජාණ්ඩුව සහ තවත් බොහෝ දේ ඉන් කිහිපයකි. සෑම දෙයකටම යම් සීමාවක් පාලන ඒකකයක්  තිබේ. මෙයින්, කිසියම් නිශ්චිත පාලන තන්ත්‍රයක් හොඳම යැයි යෝජනා කිරීමට ප්‍රායෝගිකව කිසිදු පූර්වාදර්ශයක් නොමැත. නුමුත් සියලු පාලන ඒකකයන් තුල සර්ව සාධාරණත්වය අවශ්‍යමය.

සමහර රටවල් එය සාධාරණීකරණය කරන්නට වෙහෙසුනත් පිටින් එන අද්‍රුශ්යමාන බලවේග සැණෙන් ක්‍රියාකාරි වෙයි.

යථාර්ථය නම් ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජය කලාපීය හා ගෝලීය මට්ටමින් නව සංස්කෘතික පදනම් සහ ප්‍රතිපත්ති ප්‍රක්ෂේපණය කරමින් සහ ඉස්ලාමය මත පදනම් වූ පාලන ක්‍රමයක් ක්‍රියාත්මක කරමින් බටහිරයන් විසින් වඩාත් නිවැරදි යැයි සලකන පාලන ආකෘතීන්ට අභියෝග කර ඇත. 

ලෝකයේ සෑම රටකම පාහේ ලෝක බලවතුන් තමන්ගේ සුබසාධන කණ්ඩායම් පිහිටුවාගෙන පෝෂණය කර ඇති බව ප්‍රසිද්ධ රහසකි. මේවා ඉහළ නිලධාරීන්ගේ නියෝග බලාපොරොත්තුවෙන් සිටී. ඉස්ලාමීය ඉරානයේ ද එවැනි කණ්ඩායම් පවතින බව ප්‍රතික්ෂේප කළ නොහැකිය.

අමීනිගේ මරණයෙන් පසු බටහිරයන් විසින් ඉරානයට එරෙහිව තීව්‍ර කරන ලද ප්‍රචාරණය ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජයේ කාන්තා අයිතිවාසිකම් සහ ඔවුන්ගේ පුද්ගලික සහ සමාජ භූමිකාවන් සමඟ සම්බන්ධ කර හිතාමතාම ලොව පුරා ප්‍රචාරය කර ඇත.

සමහරු විශ්වාස කරන්නේ කාන්තා අයිතිවාසිකම් සහ කාන්තාවකගේ වටිනාකම පදනම් වී ඇත්තේ ඔවුන්ගේ ශරීරය ආවරනය පාලනය කිරීම මත බවයි. කෙසේ වෙතත්, ඉස්ලාමීය ධර්මිෂ්ඨත්වයේ දෘෂ්ටිකෝණයෙන්, සමාජය ගොඩනඟන සහ නව පරම්පරාවේ හොඳම දේ නිර්මාණය කරන අධ්යාපනඥයින් ලෙස කාන්තාවන්ට ගෞරවයට හා ගෞරවයට පාත්ර වේ.

අමීනිගේ මරණය ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජයේ බලධාරීන් කලබලයට පත් කළේ ඇය ඉරාන පුරවැසියෙකු වූ බැවිනි. ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජයට එරෙහි ව්‍යාපාරවල ප්‍රචාරක ඝෝෂාව නොසලකා අධිකරණ පද්ධතිය තුළ නඩුව ක්‍රියාත්මක ව

ප්‍රචණ්ඩත්වය" සහ "ප්‍රතිරෝධය" අතර මූලික වෙනසක් ඇත. අද ටෙහෙරානයේ සමහර වීදිවල සහ වෙනත් නගරවල වරින් වර සිදුවන ප්‍රචණ්ඩත්වය පොදු දේපළ විනාශ කිරීමට සහ බොහෝ පොලිස් නිලධාරීන්ගේ සහ පුරවැසියන්ගේ ජීවිත අහිමි කිරීමට හේතු වී තිබේ. ශුද්ධ වූ අල් කුර්ආනය ඉරා දැමීම සහ එයට ගිනි තැබීම වැනි සිද්ධීන් නිසැකයෙන්ම සිහිබුද්ධිය ඇති ඕනෑම මුස්ලිම්වරයෙකුගේ කනස්සල්ලට හේතු වේ.

එය කළ නොහැකි එකකි. විරුද්ධවාදීන්ගේ සයිබර් අවකාශ උපක්‍රම ගැන නුහුරු නුපුරුදු සමහර තරුණයන් අවාසනාවන්ත ලෙස ඔවුන්ගේ උපක්‍රමවලට ගොදුරු වෙති.

වගකිවයුතු රජයකට ප්‍රධාන වගකීමක් ව ඇත්තේ ජනතාවගේ ජීවිත හා දේපළ ආරක්ෂා කිරීමේ වගකීමයි. කැරලිකරුවන් මිනිසුන් උසිගැන්වීමට සහ අසත්‍ය සහ ප්‍රකෝපකාරී පණිවිඩ පතුරුවා හැරීම සඳහා සයිබර් අවකාශය අනිසි ලෙස භාවිතා කිරීම වැළැක්වීම මින් ප්‍රධාන වෙයි.

මෙම උත්සාහය අන්තර්ජාලය තාවකාලිකව වසා දැමීමට හේතුවක් විය. විරෝධතාකරුවන් ඇතුළු සමාජයේ සියලුම සාමාජිකයින්ගේ අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කළ යුතුය. තවද, ඉස්ලාමීය රාජ්‍ය විරෝධී ව්‍යාපාරවල නායකයින් සහ ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජයේ විරුද්ධවාදීන් රට තුළ කැරලි සංවිධානය කිරීම සඳහා සමාජ ජාල භාවිතා කරන බැවින්, පුරවැසියන්ගේ ජීවිත සහ පොදු දේපළ ආරක්ෂා කිරීමේ අරමුණින් වෙබ් මාධ්‍ය පාලනය කිරීම අවශ්‍ය වේ.

පොලිස් වාහනවලට ගිනි තැබීම, පොලිස් නිලධාරීන්ගේ හිස ගසා දැමීම, රටේ බොහෝ පොලිස් ස්ථානවලට පහරදීම් වැනි සිදුවීම් සිදුවිය හැකි සහ අනපේක්ෂිත ඕනෑම ප්‍රහාරයකට එරෙහිව තම ආරක්ෂාව ශක්තිමත් කිරීමට පොලිසියට බල කර ඇති බව යථාර්ථයකි. පෙළපාලි අතරතුර සමහර දුෂ්ට බලවේග (කුලී හේවායන්) ඇතුළු වී ප්‍රචණ්ඩත්වයේ යෙදෙන බව නොරහසක්. උද්ඝෝෂණය අතරතුර

ඉරාන ආන්ඩුව අවධාරනය කරන්නේ විපතට පත් වූවන් පොලිස් ආයුධ වලින් තුවාල ලබා හෝ මිය ගොස් නැති බවයි; ඔවුන් කැරලි ගැසූ ඇතැම් ව්‍යාපාර ඉස්ලාම් විරෝධී විදේශ බලවේග විසින් මෙහෙය වූ ඒවා බව සක්සුදක් සේ පැහැදිලිය.

මෑත කාලීන කෝලාහල අතරතුර, ඉස්ලාමීය ජනරජයට එරෙහිව බටහිර නිල (දේශපාලන) සහ නිල නොවන (මාධ්‍ය) ආයතන විසින් අමීනි ගේ මරණය නොසලකා හරිමින් සියලු ආකාරයේ ව්‍යාජ ප්‍රවෘත්ති නිෂ්පාදනය කර මුදා හරිනු අපි දුටුවෙමු. නිදසුනක් වශයෙන්, බටහිර බල යාන්ත්‍රණයේ සහාය ඇතිව විප්ලව විරෝධී මාධ්‍ය, අමිනීගේ හිසට පහර දෙන ආකාරය පිළිබඳ නොපැහැදිලි දෘෂ්‍ය රූප නිෂ්පාදනය කළේය.

ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද, කෙටි කාලයක් තුළ වෛද්‍ය සාක්ෂි මත පදනම්ව අසත්‍ය බව ඔප්පු විය (විශේෂයෙන් මෑත කාලීන අධිකරණ වෛද්‍ය විද්‍යාවේ  විශ්වාසවන්ත වෛද්‍යවරුන් ඉදිරියේ මෙම පවත්වන ලද වාර්තා සත්‍යය ව අත.

කෝලාහල අතරතුර අත්අඩංගුවට ගත් බොහෝ නායකයින් කුර්දිස්තාන් කොම්ලේ පක්ෂය වැනි බෙදුම්වාදී කණ්ඩායම්වලට සහ මුෆාකීන් වැනි ත්‍රස්තවාදී කණ්ඩායම්වලට අයත් වූහ.

මොවුන් කරලි කණ්ඩායම් වලට අයත් බව පැහැදිලිව දක්නට ලබේ. ඔවුන්ව උසි ගන්වා මෙහෙයවින් සිටින්නේ කපටි සියෝනිසයන් බව කව්රුත් දන්නා ප්‍රසිද්ධ රහසකි.

ඉරානයේ සතුරාගේ පැත්ත ගත් මෙම කණ්ඩායම් විසින්ම ඉරාන කාන්තාවන් සහ ළමුන් දහස් ගණනක් මරා දැමීමෙන් අට වසරක ඉරාන-ඉරාක යුද්ධය ලෙයින් පැල්ලම් වී ඇත. ඔස්ලෝ හි ඉරාන තානාපති කාර්යාලය ඉදිරිපිට කුර්දිස්තාන් කොම්ලේ පක්ෂයේ ආධාරකරුවන් සහ නෝර්වීජියානු පොලිසිය අතර ගැටුමක් අත්අඩංගුවට ගැනීම් කිහිපයකට සහ ප්‍රතිවිප්ලවවාදී විරෝධතාවලට හේතු විය.කණ්ඩායම් සහ ඉංග්‍රීසි සහ ප්‍රංශ පොලිසිය අතර ද ගැටුම් ඇති විය. මේ හේතුවෙන් විශාල පිරිසක් තුවාල ලැබුහ.

"කාන්තාව, ජීවිතය, නිදහස" යනු ගෞරවනීය වචන වන නමුත් ඒවා බොහෝ විට අපයෝජනයට ලක් වේ. ඉරානයේ ඉස්ලාමීය විප්ලවයේ සාර්ථකත්වය සඳහා කාන්තාවන්ගේ දායකත්වය අතිමහත් ය; මන්ද පෙර විප්ලවවාදී පාලනය කාන්තා නිදහස මුවාවෙන් ස්ත්‍රිය ලිංගික උපකරණ ලෙස යොදාගත් අතර 'කාන්තාව' යන අභිමානවත් වචනය ඔවුන්ගේම වාසියට භාවිතා කලෝය.

ඔවුන් විප්ලවයට සහභාගී වීමට එක් ප්‍රධාන හේතුවක් වූයේ ඔවුන්ගේ ඉල්ලීම් ඉටු කිරීම සඳහා ෂා රජය විසින් ඔවුන් මෙවලමක් ලෙස භාවිතා කරන බව වටහා ගැනීමයි.

ඉරාන වැසියන් "අවුල් කිරීම" සහ "සදාචාරාත්මක සීමාවන් උල්ලංඝණය කිරීම" සහ "මානව වටිනාකම්වලට අපහාස කිරීම" නිදහසේ උදාහරණ ලෙස නොසලකයි, නමුත් ඔවුන්ගේ රතු රේඛාව ලෙස සැලකේ. "කාන්තා නිදහස" යන යෙදුමට ඉස්ලාමීය ජනරජය ලබා දී ඇති අර්ථය සමාජීය වටිනාකම යන්නයි

ඒ ඔවුන්ගේ ජීවිතයේ ගෞරවය ආරක්ෂා කර සමාජය ඔවුන්ට ආරක්ෂිත ස්ථානයක් බවට පත් කිරීමයි. ඉස්ලාමයේ කාන්තාවන්ගේ තත්ත්වය සහ වටිනාකම බටහිර සමාජවල ලබා දී ඇති වටිනාකමට වඩා වෙනස් ය.උසස්ය.

බටහිර සහ සියොන්වාදී පාලන තන්ත්‍රයේ සහාය ලබන ඉරානය, කුර්දිස්තානය සහ සහිදාන් වැනි පළාත්වලට "ඉරානය බෙදීමට" ඉලක්ක කරයි.

විපක්ෂයේ මාධ්‍ය අපවාදයන් මාලාවක් මුදා හැරියේය. මෙයින් පසු සෞදි අරාබියෙන් පෝෂණය වූ පාකිස්තානයේ ගෝත්‍රික සහ කාන්තාර ප්‍රදේශවල ක්‍රියාත්මක වන "ජයිෂ් අල්-අඩ්ල්" නම් ත්‍රස්තවාදී කණ්ඩායමක් සහිඩාන් හි සමහර පදිංචිකරුවන්ට ආයුධ බෙදා හැර පොලිස් ස්ථාන වෙත ප්‍රහාර සංවිධානය කළහ. වැදගත් කරුණක් වන්නේ එම  කැරලි කණ්ඩායම සහිදාන් හි මෑත කාලීන විරෝධතාවල වගකීම නිල වශයෙන් භාරගෙන තිබීමයි.

ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජය එක්සත් ජනපදය, සියොන්වාදී පාලනය සහ ඔවුන්ගේ රටවල්, යුරෝපීය සහ කලාපීය රටවල ආර්ථික සම්බාධක සහ තර්ජන බලපෑම්වලට එරෙහිව විශාල සාර්ථකත්වයක් ලබා ඇත. මෙය ඉවසාගත නොහැකි ඔවුන් ජනතාවගෙන් පළිගැනීමට ඉස්ලාමීය ඉරානය තුළ අවුල් ජාලාවක් හා අනාරක්ෂිත බවක් ඇති කිරීමට උත්සාහ කරයි. මේ සඳහා ඔවුන් භාවිතා කරන ප්‍රධාන මෙවලමක් වන්නේ මාධ්‍යයයි.

බටහිර සහ එදිරිවාදී මාධ්‍යවල අභ්‍යන්තර පරීක්‍ෂණ සහ ගැටුම්කාරී ප්‍රවේශය හුරුපුරුදු බොහෝ මාධ්‍ය සාක්ෂරතාවයෙන් යුත් ජනතාව එවැනි උපක්‍රමවලට රැවටෙන්නේ නැත. කෙසේ වෙතත්, සමහර අඩු අත්දැකීම් සහිත පුද්ගලයින් මෙම පෙලඹවීම්වලට ගොදුරු වීම කණගාටුවට කරුණකි.

ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජයේ ඔටුන්න
නූතන ඉරාන කාන්තාව

ඉතිහාසය පුරාම, ඉරානයේ කාන්තාවන් ඉරාන සමාජයට විවිධ භූමිකාවන් ඉටු කර ඇති අතර, බොහෝ ආකාරවලින් දායක වී ඇත. ඓතිහාසික වශයෙන්, සම්ප්‍රදායන්  ඒ ආකාරයෙන්ම පවත්වා ගෙන යමින් තමන්ගේ ආගම දහමට අණුකූලව කාන්තාවන් සියලු කටයුතුවල දායක වෙති.  1979 ඉස්ලාමීය විප්ලවයෙන් පසුව සම්මත කරන ලද ඉරාන ව්‍යවස්ථාවට අනුකූලව විප්ලවයට පෙර නොතිබූ ගෞරවනිය ස්ථානයක් ඉරාන කාන්තාවට හිමිවිය. පිරිමින්ට සමානවම ඔවුනොවුන් සමඟ කරට කර සිටිමින්  කාන්තාවන් තම දක්ශතාවය ද එලි දැක්වූහ. ඉරානයේ කාන්තාවන්ට රිය පැදවීමට, රජයේ නිලතල දැරීමට සහ විශ්ව විද්‍යාලයට යාමට මෙන්ම පාර්ලිමේන්තුව නියෝජනය කිරීමටත්  අවසර ඇත. විශේෂයෙන්ම මෑත වසරවලදී, ඉරාන කාන්තාවන් ඔවුන්ගේ අයිතිවාසිකම් සහ නිදහස ඉතා වැදගත් ලෙස භුක්ති විඳීමින් සිටිති.

1977 දී ටෙහෙරාන් විශ්ව විද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලැබූ කාන්තා ගණනට වඩා වැඩි නියෝජනයක් පෙන්වීය. විප්ලවයට පසුව  බොහෝ කාන්තාවන් උසස් අධ්‍යාපනය ලබන්නට අවශ්තාව උදා විය.පසුගිය වසරවලදී විශ්ව විද්‍යාලයට යන සංඛ්‍යාවේ කැපී පෙනෙන වර්ධනයක් දක්නට ලැබුණි. ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල ජීවත් වන ගතානුගතික පවුල්වලට තම දියණියන්ට නිවසින් බැහැරව අධ්‍යාපනය ලැබීමට ඉඩ සැලසීමට බලධාරීන් සමත් වීම මෙයට එක් කොටසකි.

මේ දිනවල බටහිර මාධ්‍ය තුළ නිදහස සහ කාන්තා අයිතිවාසිකම් යන වචන වැඩිපුරම බැඳී ඇත, විශේෂයෙන්ම කාන්තාවන් සම්බන්ධයෙන් අවංකව හා සෘජුව පැවසිය යුතු, ලෞකික, භෞතිකවාදී සහ අනාගමික සංස්කෘතීන් විසින් දකින්නේ සහ සූරාකෑමට ලක්වන්නේ වාණිජ හා ලෞකික වස්තූන් හැර අන් කිසිවක් ලෙස නොවේ.

මෙම සංස්කෘතීන් විසින් කාන්තාවන්ට ඔවුන්ගේ ස්ත්‍රී ගුණාංග අහිමි කර ඇති අතර, ගැහැණියක් අඩුවෙන් ඇඳගත් තරමට, හැසිරීමෙන් නිර්ලජ්ජිත වන, ඇය භාවිතා කරන වචනවල අසභ්‍ය තරමට, ඇගේ සදාචාරය ලිහිල් වන තරමට, නොසැලකිලිමත් වන විනාශකාරී මානසිකත්වය ඔවුන් මත පටවා ඇත. බිරිඳ හෝ මව ලෙස ඇයගේ යුතුකම් සහ ආගමික හා අධ්‍යාත්මික සාරධර්මවලට අගෞරව වන තරමට ඇය වඩාත් ලිබරල් සහ නිදහස් ය.

මෙම සත්ව නිදහස සහ 'අයිතිවාසිකම්' යන වචනය වැරදි ලෙස භාවිතා කිරීම බටහිර සමාජවල ඒකදේවවාදී ඇදහීම් සමඟ සංසන්දනය කරමින්, විශේෂයෙන් ඉස්ලාමයේ, කාන්තාවන්ට ගෞරවය, ආත්ම අභිමානය සහ නිර්මලත්වය ඇති, හොඳ සහ සෞඛ්‍ය සම්පන්න සමාජයක් ගොඩනැගීමේදී නිර්මාණාත්මක කාර්යභාරයක් ඉටු කළ යුතුය. ගෞරවනීය දියණියන්, ගුණවත් සහෝදරියන්, විශ්වාසවන්ත භාර්යාවන්, යුතුකම ඇති මව්වරුන් සහ ඔවුන්ගේ හැකියාවන් සහ සුදුසුකම් අනුව අවශ්‍ය නම්, ආදර්ශවත් ගුරුවරුන්, කැපවූ වෛද්‍යවරුන්, හෙදියන්, කළමනාකරුවන්, දේශකයන් සහ විද්‍යාඥයන් - මේ සියල්ල සහ වෙනත් විවිධ වෘත්තීන් අහිමි කළ නොහැකි අයිතිය සමඟ හිජාබයේ නිදහස තුළ ප්‍රසිද්ධියේ විනීතව අඳින්න.

කාන්තාවන්ගේ මෙම ප්‍රශංසනීය අයිතිවාසිකම්, ඔවුන්ගේ දෙවියන් වහන්සේ විසින් ලබා දී ඇති ස්වභාවයට හා ලක්ෂණවලට අනුකූලව, දේපළ හිමිකර ගැනීමේ අයිතිය, ව්‍යාපාර පවත්වාගෙන යාමේ අයිතිය, ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමේ අයිතිය සහ ජනතාවගේ තේරී පත් වූ නියෝජිතයන් ලෙස සේවය කිරීමේ අයිතිය සමඟ පැමිණියේය. 1979 දී ඉරානයේ ඉස්ලාමීය විප්ලවයේ ජයග්‍රහණයත් සමඟ නූතන ලෝකයේ ප්‍රමුඛයා වූ අතර එම යුගයේ ඉමාම් කොමේනි තුමා විසින් කාන්තාවන් ගෞරවයේ සහ අභිමානයේ පීඨය මත නැවත පත් කළේය.

එපමණක් නොව, ජීවිතයේ අවසානය දක්වා ස්වභාවික චක්‍රය වයසට යාම සහ එක් කාණ්ඩයකින් අනෙක් කාණ්ඩයට පරිණාමය වන ළමුන්, තරුණයින් සහ වැඩිහිටියන් ඇතුළු සමාජයේ කිසිදු ස්ථරයකට ඔවුන්ගේ අයිතිවාසිකම්, නිදහස සහ නිදහස විශිෂ්ට ලෙස නිර්වචනය කර නොමැත.එබැවින් සියොන්වාදී පාලනය කරන බටහිර මාධ්‍ය සහ ඉරාන ජනතාවගේ දිවුරුම් දුන් සතුරන් විසින් චෝදනා කරන පරිදි - ආගමික සහ වාර්ගික සුළුතරයන් ඇතුළු සමාජයේ ඕනෑම ස්ථරයකට ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජයේ අයිතිවාසිකම්, නිදහස සහ නිදහස ප්‍රතික්ෂේප කිරීම පිළිබඳ ප්‍රශ්නය පැන නගින්නේ කොතැනින්ද?

කැරලි කෝලාහල කිරීමට, රාජ්‍ය හා පෞද්ගලික දේපළවලට ගිනි තැබීමට, බැංකු හා කඩ සාප්පු කොල්ලකෑමට මැරයන්ට කැරැල්ලක් තිබේද?

යටි අරමුණු සඳහා සමාජය අස්ථාවර කිරීම සඳහා මිනිසුන්, පොලිස් නිලධාරීන් සහ මගීන් මරා දැමීමට ත්‍රස්තවාදීන්ට අයිතියක් තිබේද?

දේශද්‍රෝහීන්ට පස්වැනි තීරුව ලෙස කටයුතු කර සතුරන්ට රට විකිණීමට අයිතියක් තිබේද?

පාපයින්ට සහ ඇදහිල්ල අත්හළ අයට අපහාසාත්මක සටන් පාඨ කෑගැසීමට, මුස්ලිම් පල්ලිවලට පහර දීමට, පූජනීය ලාංඡන පාගා දැමීමට සහ ශුද්ධ වූ කුර්ආනයේ පිටපත් ගිනි තැබීමට අයිතියක් තිබේද?

සොරකම් කිරීමට, වංචා කිරීමට, මංකොල්ලකෑම් කිරීමට, මංකොල්ලකෑම් කිරීමට, මහාමාර්ග මංකොල්ලකෑම්වලට සහ වෙනත් එවැනි අපරාධ කිරීමට සොරුන්ට අයිතියක් තිබේද?

බොරුවෙන්, ව්‍යාජ මුදල්වලින්, පොලීවලින්, වයින් පානයෙන්, ඌරු මස් සහ වෙනත් නීති විරෝධී ආහාර ගැනීමෙන් සමාජය තුළ දුශ්චරිත පැතිරවීමට කපටියන්ට අයිතියක් තිබේද?

තම හිස් වැසුම්, ලේන්සුවන් පුළුස්සා, මිනිස් වෘකයන්ට බැල්මක් හෙළීම සඳහා තම සිරුරේ කොටසක් නිරාවරණය කර, අනියම් විවාහයට පෙර සබඳතා පැවැත්වීම, සහ ස්වාමිපුරුෂයන් රවටා ගැනීම වැනි ක්‍රම මගින් මහජන සදාචාරය කැළඹීමට කල්පනාවක් නැති, හෝ ඊට වඩා නිසි චරිතයක් නැති කාන්තාවන්ට අයිතියක් තිබේද?

ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජයට එරෙහිව නව සම්බාධක පැනවීමට සූදානම් වන බව එක්සත් ජනපදය නිවේදනය කළේ ඊනියා "මානව හිමිකම් කඩකිරීම්" හේතුවෙන්. එය ඇත්ත වශයෙන්ම මානව හිමිකම් ගැනද නැතහොත් ඉරානය බටහිර ආධිපත්‍යයට යටත් වීමට විරුද්ධ වීම ගැනද?

1979 දී ඉස්ලාමීය විප්ලවයේ ජයග්‍රහණය ඉරානයට බටහිර මැදිහත්වීම්වල අවසානය සනිටුහන් කළේය. එතැන් පටන් එක්සත් ජනපදය ඉරාන රාජ්‍ය ආයතන, මූල්‍ය පද්ධති, පුද්ගලයන්, මහ බැංකු සහ නැව් සමාගම්වලට සම්බාධක රැල්ලක් පනවා ඇත.

වොෂින්ටනය "මධ්‍යස්ථ" හෝ "අන්තවාදී" ආන්ඩු ලෙස වර්ගීකරණය කරන දේ අතර වෙනස හඳුනා ගත්තේ නැත. ඔවුන් එක්සත් ජනපද ආධිපත්‍යයට යටත් වීම ප්‍රතික්ෂේප කළ බැවින් එය ඔවුන්ට සමානව සැලකුවේය.

එක්සත් ජනපදය "මැදපෙරදිග පොලිස්කාරයා" යන අන්වර්ථ නාමයෙන් හඳුන්වන ඉරානයේ ෂා මෙන්, ඉරානය බටහිර රටවල මිත්‍රයෙකු ලෙස දිගටම පවතින බව සහතික කරන අතර මැද පෙරදිග පාලනය කරයි.

ඉස්ලාමීය විප්ලවයේ නායක අයතුල්ලා සයීද් අලි කමේනි, ඉරානය කෙරෙහි ඇති නිර්මිත බටහිර හැසිරීම් පිළිබඳ ඔහුගේ ගැඹුරු අවබෝධය සෑම විටම ප්‍රදර්ශනය කර ඇති අතර තීරණාත්මක පාඩමක් ඉගෙන ගැනීමට අවධාරණය කළේය: ඉරානය ශක්තිමත් වන තුරු ඇමරිකාව නිදා නොගන්නා අතර ඊශ්‍රායලය එයට බිය වේ.

එක්සත් ජනපදයේ ගැඹුරු රාජ්‍යය වෙනස් කළ නොහැකි බැවින්, "ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී" එක්සත් ජනපද ජනාධිපතිවරයෙකු "රිපබ්ලිකන්" වරයෙකුට වඩා හොඳ වනු ඇතැයි අයතුල්ලා කමේනි කිසිදා විශ්වාස කළේ නැත. ඉරානයට එරෙහි එක්සත් ජනපද සතුරුකම එක් ඇමරිකානු පරිපාලනයකින් තවත් පරිපාලනයකට සම්ප්‍රේෂණය වේ.

නූතන ආන්ඩුව යටතේ, ඉරානය "ප්‍රතිරෝධක ආර්ථිකය" අනුගමනය කිරීමට සහ වෙළඳ හා ආර්ථික සංවර්ධනය බටහිරින් (ලෝක ජනගහනයෙන් සියයට 11 ක් පමණක් නියෝජනය කරයි) සහ ලෝකයෙන් තුනෙන් දෙකක් දෙසට හැරවීමට තෝරා ගත්තේය.

යුරෝපීය නායකයින් ඔවුන්ගේ තීරණ සහ ඔවුන්ගේ ජනගහනයේ අවශ්‍යතා සපුරාලීම අතර සැලකිය යුතු පරතරයක් නිර්මාණය කර ඇති එක්සත් ජනපද ආධිපත්‍යයෙන් ඈත් වීමට ඇති සූදානම නොමැතිකම යුරෝපයේ හැසිරීම ඔප්පු කළේය.

යුරෝපය විශ්වාස කරන්නේ තම ප්‍රශ්න ලෝකයේ ප්‍රශ්න බවත් ලෝකයේ ප්‍රශ්න තම ප්‍රශ්න නොවන බවත්ය. මෙම න්‍යාය පදනම් වී ඇත්තේ දුර්වල ජනගහනයකට එරෙහිව සියවස් ගණනාවකට පෙර ක්‍රියාත්මක වූ නමුත් අදට වලංගු නොවන යටත් විජිත ප්‍රවේශය මතය.

එබැවින්, ඉරානය කෙරෙහි ඇති කෝපයට හේතු වී ඇත්තේ ආවේණික බටහිර යටත්විජිතවාදයට එහි ප්‍රතිරෝධය සහ බටහිර යැපීම් වලින් බැහැරව එහි ආර්ථිකය සහ ආරක්ෂාව ගොඩනැගීමට එය තීරණය කර ඇති බැවිනි.

ඉරානයේ මෑත සිදුවීම් මෙන්ම, ආරක්ෂක නිලධාරීන්ට පිහියෙන් ඇනීම, ගිලන්රථවලට ගිනි තැබීම් සහ පොදු සහ පෞද්ගලික දේපළ විනාශ කිරීම සමඟ ප්‍රකාශනයන් "කෝලාහල" බවට පත්වේ. එසේ වුවද, මිලියන 85 ක ජනගහනයක් තුළ, රජයේ ප්‍රතිපත්ති හෝ භාවිතයන්ට එරෙහිව දේශපාලන විරුද්ධත්වයක් සහ විවේචනයක් තිබීම සෞඛ්‍ය සම්පන්න ය. එනම් ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජයේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ක්‍රමයයි.

ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජයේ කාන්තාවන් සහ පවුල් තත්ත්වය වැඩිදියුණු කිරීම පිළිබඳ ක්‍රියා සහ කැපී පෙනෙන ජයග්‍රහණ පසුගිය වර්ෂ කිහිපය පුරා මොනවට  පෙන්නුම් කරයි. කාන්තාවන් 117072 ක් සඳහා මූලික අවශ්‍යතා ජලය, ආහාර, ඇඳුම්, ඇතිරිලි සැපයීම 2021 දී ගංවතුරින් විපතට පත් ප්‍රදේශ  පරිසර සංවිධානයේ ඉහළ විධායක තනතුරුවලින් 40% ක් භාරව සිටින කාන්තාවන් ය. 2021 දී භූමිකම්පාවෙන් විපතට පත් ප්‍රදේශවල කාන්තාවන් 20912 ක් සඳහා මූලික අවශ්‍යතා ජලය, ආහාර, ඇඳුම්, බ්ලැන්කට්සැපයීම සුදු කර අත්තේද කාන්තාවන්ය. මූලික වශයෙන් ම ඔවුන්ගේ කැපවීම ඉහලය. 2021 දී දේශගුණික අර්බුදයෙන් විපතට පත් කාන්තාවන් 299120 කට මාසික විශ්‍රාම වැටුප් ගෙවීම් මෙන්ම 2021 දී ගංවතුරෙන් විපතට පත් ප්‍රදේශවල කාන්තාවන් තාවකාලිකව පදිංචි කිරීම සඳහා ආරක්ෂිත නිවාස 21014 ක් පිහිටුවීම ලා මූලිකව කටයුතු කර අත්තේ කාන්තාවන්ය. නූතනයේ ඉහළ පාරිසරික විධායක තනතුරුවලින් හතරෙන් එකකට වඩා දරන්නේ ඉරාන කාන්තාවන් සත් දෙනෙකි. 2021 දී භූමිකම්පාවෙන් විපතට පත් ප්‍රදේශවල කාන්තාවන් තාවකාලිකව පදිංචි කිරීම සඳහා 20166  නිවාස පිහිටුවීම සඳහා "සංස්කෘතික දැනුවත්භාවය ප්‍රවර්ධනය කිරීම සහ ඉහළ නැංවීම" යන ජාතික සැලැස්ම ක්‍රියාත්මක කිරීම ග්‍රාමීය සහ සඳහා සෞඛ්‍ය සම්පන්න, ප්‍රමිතිගත සහ සහතික කළ නිෂ්පාදන නිෂ්පාදනය කිරීම සහ පරිභෝජනය කිරීම සංචාරක කාන්තාවන් ගේ ද සහභාගිත්වය ඇතුව සිදු කෙරිණි.

"පරිසර සංවිධානයේ" සභාපති ධුර වාර 4ක් කාන්තාවන් විසින් දරා අති අතර, පරිසරය, දේශගුණය සහ අර්බුද • ජාත්‍යන්තර සිනමා උළෙලවල් 45ක ජූරි සභාපතිවරුන් ලෙස අධ්‍යක්ෂවරියන් වශයෙන් ද ඔවුන්ගේ කර්තව්‍ය කැපී පෙනේ.පසුගිය අවුරුදු තුන හතර තුල පමණක් තොරතුරු තාක්ෂණය සඳහා කාන්තා සහභාගීත්වය 31.5% කින් ඉහල නැගී ඇත. කවදත් නෙතට ප්‍රිය ඉරාන  චිත්‍රපට කර්මාන්තයේ කාන්තා චිත්‍රපට නිෂ්පාදකවරියන් 903කගේ ක්‍රියාකාරී මැදිහත්වීම වඩා කැපී පෙනේ. සිනමාවේ තිරය පිටුපස කාන්තා විශේෂඥවරියන් 2000 ක් පමණ ක්‍රියාකාරී කාන්තාවන් විසින් සංවිදානය කරන අතර කීර්තිමත් උත්සවවලදී ජාතික සම්මාන 114 ක් සහ ජාත්‍යන්තර සම්මාන 128 ක් දිනා ගැනීමට ඔවුන් සමත් විය. තවද කාන්තාවන් සඳහා තොරතුරු සහ සන්නිවේදන තාක්ෂණය සඳහා ප්රවේශය වැඩි කිරීම ඉරානයේ සිදුව ඇත.

ජංගම දුරකථනයට ප්‍රවේශය මිලියන 26 ක ජනතාවක් (මුළු ජංගම දුරකථන භාවිතා කරන්නන්ගෙන් 45%) • පරිගණකයට ප්‍රවේශය ද වාර්ශිකව ඉරානය තුල වැඩි ව ඇත. මිලියන 14.5 ක ජනතාවක් (මුළු පරිශීලකයින්ගෙන් 48%) • අන්තර්ජාලයට ප්‍රවේශය වෙයි.මිලියන 187 ක ජනතාවක් (මුළු පරිශීලකයින් සංඛ්‍යාවෙන් 48%) කාන්තාවන් සහ මාධ්ය වෛද්‍ය විශ්වවිද්‍යාල පීඨ සාමාජිකයින්ගෙන් 34%ක් වන කාන්තා විශ්වවිද්‍යාල පීඨ සාමාජිකයින්ගේ ප්‍රමාණය 33.3%කට වඩා වැඩි වීම රටේ රාජ්‍ය විශ්වවිද්‍යාල සිසුන්ගෙන් 56%ක් වන කාන්තාවන් රටේ ප්‍රාථමික හා ද්විතීයික අධ්‍යාපනයේ ස්ත්‍රී පුරුෂ පරතරය වසා දමමින් 99.3%ක අනුපාතයකින් කාන්තා හා බාලිකා නූගත්කම මඟහරවා ගනිමින් උසස් පාසල් ශිෂ්‍ය ශිෂ්‍යාවන් බඳවා ගැනීම 84% කින් ඉහළ ගොස් ඇත.

කාන්තා කතුවරුන් 9500 ක් සහ කාන්තා ප්‍රකාශකයන් 840 ක් ප්‍රාථමික පාසල් ශිෂ්‍ය ශිෂ්‍යාවන් බඳවා ගැනීම 115% කින් ඉහළ නැංවීම කාන්තා සහ පිරිමි ශිෂ්‍ය අනුපාතය 48% කින් වැඩි වීම කාන්තාවන් අධ්‍යාපනය අතින් ඉහලට පැමිණිමේ උපරිමය ඉරානය අද වනවිට පෙන්නුම් කරයි.

වෛද්‍ය  අංශය තුලද ඉරාන කාන්තාවගේ කැපී පෙනෙන භූමිකාවක් රඟ දක්වයි. පර්යේශනාගාර කටයුතු වල සිට ශලයකර්ම කටයුතු දක්වා ඔවුන්ගේ කාර්යය අමිලය. සියලුම නාගරික වැසියන් සහ ග්‍රාමීය ජනතාව සහ සංචාරකයින්ගෙන් 99% ක් සඳහා විශ්ව සෞඛ්‍ය ආවරණ ජාලය ක්‍රියාත්මක කිරීම 95% ක් තුළ කාන්තා ප්රසව වෛද්යවරුන් විසින් දරු ප්රසූතිය සිදු කිරීම රට පුරා සිටින කාන්තාවන් 100,000 කට වින්නඹු මාතාවන් 60 ක් සහ නාරිවේද වෛද්‍යවරුන් 2.8 ක් සිටී.

කාන්තා ආයු අපේක්ෂාව අවුරුදු 78 දක්වා වැඩි වී ඇති අතර උපත් 100,000කට නව මරණ අනුපාතිකය 8.2කින් අඩු කිරීම වයස අවුරුදු 5 ට අඩු දරුවන්ගේ මරණ අනුපාතිකය උපත් 100,000කට 14.2 කින් අඩු කිරීම රටේ සියලුම නාරිවේද ශල්‍ය වෛද්‍යවරුන්ගෙන් 98%ක් කාන්තාවන් වන සියලුම විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන්ගෙන් 40%ක් සහ සියලුම උප විශේෂ වෛද්‍යවරුන්ගෙන් 30%ක් ඉරාන කාන්තාවන් 10 වන ශ්‍රේණිගත කිරීම්වල සිටී. ලොව අඩුම ගැබ්ගෙල පිළිකා මරණ අනුපාතය සඳහා කාන්තාවන් සහ සෞඛ්යය කාන්තාවන්ට ජිම් 16111 කට වැඩි ප්‍රමාණයකට ප්‍රවේශය ලැබේ. මෑත කාලීන ජාත්‍යන්තර ක්‍රීඩා ඉසව්වලදී කාන්තා පදක්කම් 3302 ක් දිනා ඇත. 

ක්‍රීඩා අංශය හරහා ද ඉරාන කාන්තාව ජාත්‍යන්තරයට පැමිණ තිබේ. කාන්තා ක්‍රීඩිකාවන් ඔලිම්පික් සහ පැරාලිම්පික් කෝටා ස්ථාන ලබා ඇත. රට පුරා පළාත්  ක්‍රීඩා නියෝජිත කණ්ඩායම්වල ප්‍රධානීන් ලෙස කාන්තාවන් 70ක් සේවය කරති. ලොව පුරා ක්‍රීඩා සම්මේලනවල ජාත්‍යන්තර ආසන 97ක් කාන්තාවන් සතු වේ. කාන්තාවන් 88366 ක් ජාතික හා ජාත්‍යන්තර ක්‍රීඩා ඉසව්වල විනිසුරුවන් ලෙස කටයුතු කරයි. විවිධ ක්‍රීඩා සම්මේලන සඳහා කාන්තා සභාපතිවරු සහ උප සභාපතිවරු 51 දෙනෙක් සිටිති කාන්තා සහ ක්රීඩා රැකියා සොයන්නන් ව්‍යවසායකයින් සහ සමාගම් සමඟ සම්බන්ධ කිරීම සඳහා "තිරසාර පවුල් පදනම් ව්‍යාපාර ජාලයේ ජාතික සැලැස්ම" ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා රියාල් බිලියන 1200 ක රාජ්‍ය ණය සමඟ ක්ෂුද්‍ර ණය අරමුදල් 4200 කට අධික ප්‍රමාණයක් ලබා දීම. 

ගම්බද කාන්තාවන් දැනුම පදනම් කරගත් සමාගම්වල අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩලවල සේවය කරන කාන්තාවන් 2390 කට අධිකය. කාන්තාවන්ගේ විරැකියා අනුපාතය 13.7% දක්වා පහත වැටේ ගෘහනියන් සඳහා සමාජ ආරක්ෂණ රක්‍ෂණ ආවරණය කාන්තා මූලික පවුල් සඳහා සමාජ ආරක්ෂණ රක්‍ෂණ ආවරණය සියලුම ග්‍රාමීය සහ සංචාරක කාන්තාවන් සහ ගැහැණු ළමුන් සඳහා සමාජ ආරක්ෂණ රක්‍ෂණ ආවරණය LNSIE ආකෘතිය මත පදනම් වූ ග්‍රාමීය සහ සංචාරක කාන්තා ක්ෂුද්‍ර ව්‍යාපාර සඳහා ක්‍රමානුකූල උපාය මාර්ග සැලැස්ම ක්‍රියාත්මක කිරීම හරහා තිරසාර ව්‍යාපාර සංවර්ධනය දැනුම පදනම් කරගත් සමාගම් 250කට අධික සංඛ්‍යාවක් ආරම්භ කර අත. 

කාන්තාවන් දැනුම පදනම් කරගත් සමාගම්වල කළමනාකාර අධ්‍යක්ෂවරුන් ලෙස සේවය කරන කාන්තාවන් 735 කට අධිකය කාන්තා සමුපකාර හරහා කාන්තාවන්ට ස්වභාවික සම්පත් සඳහා ප්‍රවේශය වැඩි කිරීම සහ ඔවුන්ගේ වෘත්තීය සමිතිවලට ඉඩම් වෙන් කිරීම ග්‍රාමීය ප්‍රදේශ කෙරෙහි විශේෂ අවධානයක් යොමු කරමින් ජාතික රැකියා සවිබල ගැන්වීමේ සැලැස්ම ක්‍රියාත්මක කරති.

ඉහළම, මධ්‍යම සහ මූලික විධායක තනතුරු ඇතුළුව සියලුම මට්ටම්වල සියලුම රජයේ තනතුරුවලින් 25.2%ක් දරන කාන්තාවන් කාන්තා සහ පවුල් කටයුතු සඳහා උපසභාපතිවරුන් ලෙස කටයුතු කරති. කාන්තාවන් මෙරට විනිසුරුවරියන් ලෙස සේවය කරන කාන්තාවන් 1000කට අධික සංඛ්‍යාවක් 11 වැනි වාරයේදී පාර්ලිමේන්තුවට පැමිණීමට නියමිත කාන්තා අපේක්ෂිකාවන් සංඛ්‍යාව 227% කින් ඉහළ ගොස් ඇත. පළමු වාරය ඉස්ලාමීය උපදේශක සභාවට කාන්තා සහභාගිත්වය 5.59% කින් වැඩි වීම අධිකාරියේ සහ තීරණ ගැනීමේ තනතුරු වල කාන්තාවන් ගේ නියෝජනය ඉහල ගොස් ඇත.

ඉරානය අද වන විට බටහිරයන් ගේ ඇසට කටු අනින තරම් නෙතට ප්‍රිය ජනක ලෙස දියුණු වී ඇත.අනෙක් මුස්ලිම් රටවල්වලට වඩා ඉරානය ආගමික සංස්ක්‍රුතික රාමුව තුල සිටිමින් කාන්තාවගේ ආරක්ෂාව සහ ගෞරවය  රැකෙන අයුරින් සෑම ඉසව්වකින්ම ඔවුන්ගේ දක්ශතාවය ඉහළම  තලයකට ගෙන ඒම ඉරානය ලැබූ ජයග්‍රහණයකි.

ඉස්ලාමයේ සුළු ජාතික අයිතිවාසිකම්...!

ඉස්ලාමයේ අනාගතවක්තෘවරයා සුළු ජාතීන්ට සැලකුවේ කෙසේද?

"අප මෙහි පැමිණ සිටින්නේ සියලු දෙයින් සමබරව සහ සෑම අවස්ථාවකටම ගැලපෙන ලෙස පැවතීමටත් අනුනට ආදර්ශ සැපයීමටත් නොවෙයි. පැවැත්ම නම් බහු වර්ණිත සිත්තම, තරමින් කොතරම් කුඩා වුවත්,  රූපිත, දුරස්ථ, නොගැලපෙන, අරුමැසි හැඩයන් ගෙන් පුරවාලීමටයි. දෙවියන් අප මවා ඇති ආකාරයට අප අප ලෙසටම පැවතීමටයි. අප තුළින් නික්මෙන මේ වෙනස් පුද්ගල ස්වරූපයන්ගෙන් ලෝකය තුළ ඇති කරන විවිධත්වයේ විස්මයාකාර බව අත්විඳීමට අප උගත යුතු යි"

මනුශ්‍ය සංහතිය නිර්මාණය වනුයේ විවිධත්වය සහ ඒකීයභාවය පදනම් කොට ගෙනය.භාෂාව, සමේ වර්ණය, සංස්ක්‍රුතික චර්යාවන්, එක් එක් ජනසමාජ අනුව රටවල් අනුව වෛවර්න වේ. ජාතියක් සතු අනන්‍යතාවය ද එයයි.එය වත්කමකි. අප වෙසෙන්නේ නා නා ප්‍රකාර මිනිසුන් වෙසෙන ලෝකයකය. මිනිසුන් අතර ඇති සමානකම් හඳුනාගනීම මනුශ්යයෙකු වශයෙන් ඉතා වටී. වෙසෙසින්ම.බහු සමාජ සංස්ක්‍රුතීන් තුළ සහජීවනයෙන්  ජීවත් විම වඩා පහසු කරවයි. 

සමකාලීන යුගය අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමේ සහ ඇදහිල්ලේ නිදහසේ යුගයකි. කිසිවකුට තම ආගමික විශ්වාසයන් හෝ සුළුතරයකගේ චාරිත්‍ර වාරිත්‍රයනට හිරිහැර කිරීමට හෝ අපහාස කිරීමට කිසිවකුට අයිතියක් නොමැති අතර, අන් අයට හානියක් නොවන තාක් කල් ලෝකයේ කිසිවකුට තම විශ්වාසයන් තිබිය යුතු නැත.

ලෝකයේ ඉපදුනු මනුශ්‍යයින් විදිහට  ආගමට අනුව ජීවත් වෙන්න නිදහස තිබේ.  නමුත් අද ලෝකයේ බොහෝ රටවල තම ආගම සහ ආගමික විශ්වාසයන් නිසා මිනිසුන්ට පහරදීම්වලට, වධහිංසාවලට සහ අමානුෂික ලෙස ඝාතනයට ලක්වන අවස්ථා අපට දක්නට ලැබේ.මනුසත්භාවයට ඉහලින් තවත් ආගමක් නැත. ආගමක් බිහිවූයේ මිනිසා හික්මවීමටය. මිනිසා තුල ඇති දුර්ගුනයන් පලවා හැර ධර්මයේ පිහිටුවීමටයි. 

ලොව කොතැනක ත්‍රස්තයන් බිහිවේද, ආගමේ නාමයෙන් කියමින් තවත් ජීවිතයක් උදුරා ගනීද හෙතෙම කිසිම ආගමකට අයත් නොවේ. එසේ අයිසිස් ත්‍රස්තයන් විසින් විසින් ඉරාකයේ යෙස්ටිඩිස් සහ කිතුනුවන් සමූලඝාතනය කිරීම; බ්‍රිතාන්‍යයේ, ප්‍රංශයේ සහ එක්සත් ජනපදයේ මුස්ලිම් කාන්තාවන් හිස වසා ගැනීම සඳහා හිංසා කිරීම සහ ඝාතනය කිරීම; සහ මියන්මාරයේ 

ත්‍රස්තවාදීන් විසින් මුස්ලිම්වරුන් ම්ලේච්ඡ ලෙස ඝාතනය කිරීම; ඉන්දියාවේ හින්දුත්ව උමතුවාදීන් විසින් මුස්ලිම්වරුන් සහ ක්‍රිස්තියානීන් සමූල ඝාතනය කිරීම යනාදිය මෙයට ඇතුළත් ය. මෙම සිදුවීම් 'ආගමික නිදහස' යන උත්තම ගුණය පදනම් විරහිත ප්‍රකාශයක් බවට පත් කර ඇත.

පිටපත් ලෝකයට පෙන්වූ දේ මෙන් නොව, ඉස්ලාමයට අවශ්‍ය වන්නේ එය වෙනත් ආගම් අනුගාමිකයන්ට ගරු කරන සහ තේරුම් ගත්  ආගමක් බව පෙන්වීමට ය. සෑම ආගමකම අවසන් මූලය ධර්මයයි. 

ඇත්ත වශයෙන්ම,සැබෑ ඉස්ලාම් ජාතිය යනු අනෙකුත් ආගමික ජනයින් සමඟ වඩා සුහදව සහ සහජීවනයෙන් ජීවත් වීමට ලෝකයේ ආරක්ෂිතම ජීවින් කොට්ඨාශයකි.

මෙම ලිපියෙන් අපි ඉස්ලාමයේ නබිතුමාගේ (දෙවියන් වහන්සේගේ දූතයාගේ ජීවන රටාව) ඉස්ලාමයේ නිවැරදි මාර්ගය සහ පිරිසිදු ස්වරූපය නියෝජනය කරන්නේ කෙසේදැයි පිළිතුරු දීමට උත්සාහ කරමු. එසේ කිරීමෙන්, අපි අල්-කුර්ආනය සහ ඉස්ලාමීය නීතියේ දෘෂ්ටිකෝණයෙන් මුස්ලිම්වරුන් සහ මුස්ලිම් නොවන අය අතර විවිධ අන්තර්ක්‍රියා පරීක්ෂා කරන්නෙමු.

ඉස්ලාමයේ නබි (සල්) තුමාණන් ව අනාගතවක්තෘවරයෙකු ලෙස තෝරාගනු ලැබුවේ ක්‍රිස්තියානි ධර්මයේ සහ යුදෙව් ආගමේ ශේෂ්ඨ අනාගතවක්තෘවරුන්ගෙන් පසුවය. එකල අරාබි අර්ධද්වීපයේ වැසියන් බහුදේවවාදී, බොහෝ දෙවිවරුන්ට සහ පිළිමවලට නමස්කාර කළ හෝ ක්‍රිස්තියානි ආගමේ සහ යුදෙව් ආගමේ අනුගාමිකයෝ වූහ. ඔවුන් අතර ඉබ්‍රාහිම් (ඒබ්‍රහීම්) තුමාණන්ගේ ආගම දිගටම ඇදහූ අයද වූහ.එවැනි තත්වයන් තුළ ඉස්ලාමයේ නබි මුහම්මද් (සල්) තුමාණෝ ඉස්ලාමයේ ඒකදේවවාදී මූලධර්මය හඳුන්වා දුන් අතර, එය වැලඳ ගැනීම සඳහා විශ්වීය සහ පුලුල්ව පැතිරුනු කැඳවීමක් නිකුත් කරන ලද්දේ මෙම තත්වයන් තුළය.

නබිත්වයේ මුල් අවධියේදී, ඔහු මිනිසුන් ඉස්ලාමයට කැඳවීමේ නිරත වූ විට, ඔහුගේ සමීපතම පවුලේ ඥාතීන් ඔහුගේ ඇමතුම ප්‍රතික්ෂේප කළා පමණක් නොව, ඔහුට පීඩා කර ඔහුට ඉතා නරක ලෙස සැලකූහ. නබී (සල්) තුමාණන් සහ ඔහුගේ

ගෝලයන් ඔහුගේ සමීප ඥාතීන් විසින් ආර්ථික හා දේශපාලන සම්බාධකවලට ද යටත් විය; එපමණක් නොව, ඔවුන් දැඩි ආර්ථික අවහිරයකට මුහුණ දෙමින් අබු-තාලිබ් නිම්නයේ වසර තුනකට ආසන්න කාලයක් පිටුවහල්ව සිටියහ.

එසේ වුවද, කෙතරම් තාඩන පීඩන, කෲරත්වය සහ දුක් විඳීමට සිදු වුවද, නබිතුමා කිසි විටෙකත් තම කැඳවීම ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා ප්‍රචණ්ඩකාරී ක්‍රමවලට යොමු නොවීය: ඉතිහාසඥයින් සාක්ෂි දරන්නේ ඔහුගේ සමාජ ව්‍යාපාරයේ සාර්ථකත්වයෙන් පසුවත් ඉස්ලාමය අරාබි අර්ධද්වීපයේ බලවත්ම බලවේගය බවට පත්වීමත් සමඟය.

මිත්‍රත්වය සහ ඉවසීම මුහම්මද් තුමාණන් විසින් දේශීය හා ජාත්‍යන්තර යන දෙඅංශයෙන්ම අනුගමනය කළ සමාජ ජීවිතයේ වැදගත්ම අංගයක් ලෙස සැලකේ. එය සමාජ සම්බන්ධතා සහ පුද්ගල ආශ්‍රිත කටයුතු ප්‍රතිසංස්කරණයට හේතු විය. නොඑසේ නම්,  නබී (සල්) තුමාණන් දැඩි පිළිවෙතක් අනුගමනය කළේ නම්, ධර්මයේ සුන්දරත්වය ගුණ දර්මයේ මිහිර කාහටත් නොදෙනෙන්න ඉඩ තිබිණි.

සර්වබලධාරී දෙවිදුන් මුහම්මද් නබී තුමාණන්ගේ යහපත් ස්වභාවය සහ ඉවසීම පහත පරිදි සඳහන් කරයි.

فَبِمَا رَحْمَةٍ مِّنَ اللَّهِ لِنتَ لَهُمْ ۖ وَلَوْ كُنتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ ۖ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشَاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ ۖ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ ۚ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ

ඔබ ඔවුන් සමඟ මෘදු (කාරුණික) වන්නේ අල්ලාහ්ගේ රහ්මත් (කරුණාව) නිසාය. කතාව රළු නම්, ඔවුන් ඔබේ සමාජයෙන් පලා යනු ඇත. එබැවින් ඔවුන්ගේ (වැරදි) නොසලකා හරින්න; එබැවින් ඔවුන් වෙනුවෙන් සමාව ඉල්ලන්න...." (කුරානය 3:159)

මනුෂ්‍ය වර්ගයා කෙරෙහි ඔහුගේ දයාව සහ ප්‍රේමය සර්ව සම්පූර්ණ විය. වසර ගණනාවක් තමාට එරෙහිව සතුරුකම් ඇති කර ගත් කාෆීර්වරුන්ට පවා දයාවෙන් සලකමින් ඔවුන්ට සමාව දුන්නේය. ලේ වැගිරීමක්, ප්‍රචණ්ඩත්වයක් නැත

 ඇදහිය නොහැකි තරම් සාමකාමීව මක්කාව ජයග්‍රහණය කළ දිනයේ, නබිතුමාගේ සහචරයෙකු පැවසුවේ, “අද මිනීමැරීමට මරා දැමීමේ දිනයක්, යුද්ධයට යුද්ධයක් සහ පළිගැනීමේ දිනයකි; මෙය සීමා මායිම් බිඳීමේ දිනයයි." ඔහු කෑගැසුවේය. දයාවේ මූලාරම්භය වූ නබි තුමාණෝ වහාම මිනිසාගේ සටන් පාඨයට තරවටු කර, "අද දයාවේ දිනයයි", "මෙය දයාවේ සහ මානව ගුණයන්හි දිනයයි. "

ඉස්ලාමයට විරුද්ධ වූවන්ට නබී තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ. කිසිම ආකාරයක පළිගැනීමකට යටත් නොවේ; ඔවුන් ඔවුන්ට එරෙහි ඕනෑම ආක්‍රමණශීලී හා ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියාවකට බාධාවක් විය. තවද ඔහු බහුදේවවාදී කුරේෂ්වරුන්ට "ඔබ සැමට දැන් මෙන් නිදහස් විය හැක" යැයි සහතික විය.

දෙවියන් වහන්සේ තම ශ්‍රේෂ්ඨ දූතයා වන මුහම්මද් (සල්) තුමාණන් මුස්ලිම් නොවන අයට පවා කරුණාවන්ත හා ප්‍රේමනීය ලෙස හඳුන්වා දුන්හ.

  وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا رَحْمَةً لِّلْعَالَمِينَ

නබි තුමනි!) අපි ඔබව ලොවට දායාදයක් ලෙස මිස එව්වේ නැත. [කුරානය 21:107]

ඇත්ත වශයෙන්ම, මුහම්මද් (සල්) තුමාගේ ඉස්ලාම් ආරාධනය කිසිවෙකුට බල කිරීමට හෝ යටත් වීමට බල කිරීමට නොවේ. ඉස්ලාම් රාජ්‍යය බලයට පත් වූ පසුවත්, කිසිම අවස්ථාවක නබී තුමාණෝ තමාට පීඩා කළ සතුරන් යටත් කර හෝ බලහත්කාරයෙන් ක්‍රියා කළේ නැත.

පිළිගත්තේ නැත; ඒ වෙනුවට, එතුමා  සතුරන්ට නියෝග කළේ ඔවුන්ගේ ඉස්ලාම් විරෝධී ක්‍රියාකාරකම් දිගටම කරගෙන යාම වැළැක්වීම සඳහා ඉස්ලාමීය භූමියෙන් පිටත ගොස් ජීවත් වන ලෙස පමණි.

කලකට පසු අරාබි ලෝකය පුරා ලැව් ගින්නක් සේ පැතිර ගිය නව ආගමක් පිළිබඳ පුවත අසල්වැසි රටවල ද කතාබහට ලක් විය. ඉස්ලාම් අනුගාමිකයින් සංඛ්‍යාව දිනෙන් දින වැඩි වෙමින් පැවතුනි.

මේ අතර, නව අනාගතවක්තෘ මුහම්මද් (සල්) තුමාණන් සහ ඔහුගේ නව ආගම පිළිබඳ වාද විවාද ද පුළුල් විය. මුහම්මද් (සල්) තුමාණන්ගේ ඉස්ලාමීය දූතයා විවේචනය කළා පමණක් නොව අභියෝග කිරීමට ද බොහෝ ස්ථානවලින් විවිධ පුද්ගලයන් සහ ආගමික සංවිධාන කටයුතු කිරීම විශේෂත්වයකි

وَإِنْ أَحَدٌ مِّنَ الْمُشْرِكِينَ اسْتَجَارَكَ فَأَجِرْهُ حَتَّىٰ يَسْمَعَ كَلَامَ اللَّهِ ثُمَّ أَبْلِغْهُ مَأْمَنَهُ ۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَعْلَمُونَ

අල්-කුර්ආනයේ, අල්ලාහ් නබි (සල්) තුමාට අණ කරන්නේ, නොඇදහිලිවන්තයින්ට සහ බහුදේවවාදීන්ට නිදහසේ සහ ආරක්ෂිතව තමා වෙත පැමිණීමට ඉඩ දෙන ලෙසයි.

“නබිවරයානනි! බහුදේවවාදීන්ගෙන් කවරෙකු හෝ ඔබගෙන් රැකවරණය පතන්නේ නම්, ඔහු අල්ලාහ්ගේ වචන අසන තුරු ඔහුව ආරක්ෂා කරන්න

පසුව ඔහුව (බැඳුම්කරයක් ලෙස) ඔහු සුරක්ෂිතව සිටින වෙනත් ස්ථානයකට යවන්න - නියත වශයෙන්ම ඔවුන් අසරණ ජනතාවකි." (අල් කුර්ආනය 9:6)

එවැනි අමුත්තන් හමුවීමට සහ සංග්‍රහ කිරීමට නබි (සල්) තුමාණන් මදීනාවේ නිවසක් වෙන් කර තිබීම විශේෂත්වයකි. එතුමාගේ නිර්දේශය මත නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ අනුගාමිකයින් විසින් ඇතැමුන්ට සංග්‍රහ කරන ලදී.

කිතුනුවන් සංචාරය කරන විට, නබි (සල්) තුමාණන් ඔවුන්ට වාඩි වීමට තම බ්ලැන්කට්ටුව විහිදුවා. නබී (සල්) තුමාණෝ එසේ පැමිණි අයට ගෞරවාන්විතව සලකති; නිදසුනක් වශයෙන්, මුහම්මද් (සල්) තුමා නජ්රාන් ක්‍රිස්තියානි ප්‍රජාවේ නියෝජිතයන් ඉහලින් පිළිගත්හ.

 එතුමා කිතුනුවන්ට ඔවුන්ගේ චාරිත්‍ර ඉටු කිරීමට මදීනා පල්ලිය භාවිතා කිරීමට ඉඩ දුන්නේය.

බයිසැන්තියානු අධිරාජ්‍යයා සහ පර්සියානු අධිරාජ්‍යයා ඇතුළු අනෙකුත් රටවල පාලකයන්ට ආරාධනා යැවීමට මුහම්මද් (සල්) තුමා තීරණය කළ විට පවා ඔහු ඔවුන්ගෙන් ඉල්ලා සිටියේ ඉස්ලාමය පිළිගන්නා ලෙස හෝ නොවේ.

මුහම්මද් නබිතුමාගේ සාමකාමී ප්‍රවේශය මදීනා වෙත නිදහසේ සංක්‍රමණය වීමට ඉස්ලාමීය ආයාචනය ප්‍රතික්ෂේප කළ බොහෝ පුද්ගලයන්, කණ්ඩායම් සහ ආගමික සංවිධානවලට ආස්වාදයක් ලබා දුන්නේය. මදීනාවට පැමිණි මෙම කණ්ඩායම්වලින් සමහරක් ඉතියෝපියාව සහ හිමයාද් වැනි රජවරුන් නියෝජනය කළහ. නව දූතයා ගැන ඉගෙන ගැනීමට නබිතුමාගේ ආගමික හා දේශපාලන සංවිධාන හතළිහක් පමණඅතරවාරයේ මදීනාවට ගිය බව ඉතිහාසයේ සඳහන් වේ.

නබිතුමා උත්සාහ කළේ ඕනෑම ජාතියක මිනිසුන්ට ඔවුන්ගේ සිතුවිලි සහ මතවාදය මත පදනම්ව තීරණ ගත හැකි තත්වයන් නිර්මාණය කිරීමට ය. ඔවුන් එසේ කළේ, සත්‍යයට ආලෝකය ලැබුණු විට, මිනිසුන්ට තවදුරටත් දෙවියන්ගේ ආඥාවලට යටත් විය නොහැකි බවත්, තමන් දෙවිවරුන් ලෙස නමස්කාර කිරීම නතර කර ඒකදේවවාදී විශ්වාසය පිළිගැනීමට නොහැකි බවත්ය.

.මෙම වගකීම ඉටු කිරීමට නම්, ප්‍රජාවන්ට නිදහසේ ඉගෙනීමට, අධ්‍යයනය කිරීමට සහ පිළිගැනීමට බාධා කරන බලවේගවලට එරෙහිව සටන් කිරීම අවශ්‍ය වේ. මෙයට හේතුව ඉස්ලාමය පිළිගැනීමට බල කිරීමක් නොමැති නමුත් එය ඉගෙනීම කිසිවෙකුට නතර කළ නොහැකි වීමයි

අවසාන වශයෙන් කිවයුතු කරුණක් ඇත.මිනිසා ලොව උතුම්ම නිමැවුම වේ. සියලු දැනුමන් කරපින්නා ගනිමින් ලෝකයට.බිහිවිය. උපතින් පසුව අප එක් එක් ආගම් ජාතින් ලෙස වෙන්වුනි. ජීවත් වන මේ අල්පමාත්‍ර කාලයේ ආගමානුකූලව ජීවත් වෙමින් අවසානයට විය යුත්තේ මනුශ්‍යත්වයෙන් පිරුණු යහපත් මනුශ්‍යයෙකු වශයෙන් නැවත මෙලොවින් පිටවීමයි.අප මියගිය පසු නැවතත් ස්වභාදහම අපව භාරගන්නේ පොහොරක් හැටියට මිස තමන් ගොඩ නගාගත් ආගමික ජාතිකත්වයට අනුව වර්ග කිරීමේන් නොවන වග අප කවුරුත් සිහිතබා ගෙන මේ ජීවන ගමන යා යුතුය. සියලු මනුශ්යයෝ එකම ශරීරයක කොටස් මෙනි යන්නෙන්    නබිතුමා ප්‍රකාශ කලේ එනිසාය.