Saturday, June 18, 2022

නව ඉස්ලාමීය ශිෂ්ටාචාරයක් නිර්මාණය කිරීම 
ඉස්ලාමීය ජනරජයේ එක් අරමුණකි


මුහම්මද් නබි (සල්) තුමාණන්ගේ ජීවන දර්ශනය මුලු මහත් මානව වර්ගයාගේම ජීවිතයේ සාර්තකභාවයට සුවිශේෂී එකක් ඉස්ලාමයේ නබි මුහම්මද් තුමාණන්ගේ හදවතෙහි ශුද්ධ වූ අල් කුර්ආනය හෙළිදරව් කිරීම සම්බන්ධයෙන් ඉමාම් කමේනි පැවසුවේ, "සර්ව බලධාරී දෙවියන් වහන්සේ නබි (සල්) තුමාගේ ශුද්ධ වූ හදවතට ශුද්ධ වූ කුර්ආනය හෙළි කළ අතර එම දර්ශනය උන් වහන්සේ නිර්මල ලෙස පිළිගත්තේය.

නබි තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: මුස්ලිම්වරුන් සහ ඇදහිලිවන්තයන් වන අප සැමට නබිතුමාණන් දෙසූ යුතුකම කුමක්ද?එකක් නම් ඉස්ලාමයේ මටසිලිටු බව අනෙකාට දැනවීම සහ අනෙක මුස්ලිම් ජන සමාජය එකමුතු කරවීමයි.

ඉස්ලාමයේ සතුරන්ගේ ප්‍රයත්නයන් පැහැදිලි කෙරූ ඉමාම් සෙයිද් අලි කාමෙයිනි දේශපාලනික සහ ගෝලීය බලවේගයන්ගෙන් ඉල්ලා සිටියේ ඉස්ලාමය තනිකරම ක්‍රියාවන්ට සහ විශ්වාසයන්ට සීමා කරන ලෙසයි. මෙම විශ්වාසය ජනතාව මත පැටවීමට උත්සාහ කරන ඉස්ලාම් විරෝධී බලවේගවල ක්‍රියාවන් විස්තර කරන ඔහු, "මෙම බලවේගයන්ගේ ඇස් හමුවේ, ජීවිතයේ ප්‍රධාන ක්ෂේත්‍ර සහ සමාජ සම්බන්ධතා ඉස්ලාමයේ මැදිහත්වීමෙන් වෙන් කළ යුතුය."

පරිපාලනය සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, ශිෂ්ටාචාරය ගොඩනැගීම දේශපාලනික හා පෙනෙන බුද්ධිමය ප්‍රවණතාවයට අනුකූල වන අතර මානව ශිෂ්ටාචාරය ගොඩනැගීමට ඉස්ලාමයට කිසිදු භූමිකාවක් නොමැති අතර එබැවින් උදව් කිරීමේ හැකියාවක් නොමැත.

ඉස්ලාමය සමාජ හා දේශපාලන ක්ෂේත්‍රවලින් වෙන් කළ යුතු බවට මෙතරම් අවධාරනය කිරීමට හේතුව ලෝකයේ ප්‍රධාන දේශපාලන බලවේගවල ඉස්ලාම් විරෝධී ආකල්පය; මෙය ඔවුන්ගේ අරමුණු මත මුල් බැස ඇති බව ඉස්ලාමීය විප්ලවයේ නායකයා පැවසීය. ඉස්ලාමීය ග්‍රන්ථ මෙම විශ්වාසය පැහැදිලිවම ප්‍රතික්ෂේප කරන බව ඔහු පැවසීය. “ඉස්ලාමයේ පරමාදර්ශය ඉදිරි දර්ශනය සහ එය ඉදිරිපත් කරන ප්‍රායෝගික ආකාරය ජීවිතය තුළින් ගෙන හැර දැක්වීමයි.


ඉස්ලාම් පවසන දෙය නම්, මෙම ආගමේ අරමුණු මිනිස් ජීවිතය, මිනිස් හැඟීම්වල සිට සමාජ, දේශපාලන ආධ්‍යාත්මික වශයෙන් සෑම පතිකඩටම ඔඩු දුවන බවයි. 

ඉස්ලාම් මානව සමාජ ජීවිතයේ සියලුම වැදගත් අංගයන් කුරානය හරහා සඳහන් කරයි.
කාමේනි ඉස්ලාමීය ප්‍රජාවේ නායකයා ලෙස "ඉමාම්" සංකල්පය පැහැදිලි කළේය. ඔහු මුස්ලිම් විද්වතුන්ගෙන් ඉල්ලා සිටියේ ඉස්ලාමීය රජය පිළිබඳ ප්‍රශ්නය විමර්ශනය කර පැහැදිලි කරන ලෙසයි. දෙවනුව, ඉස්ලාමීය එකමුතුකම සම්බන්ධයෙන්, ඔහු ඉස්ලාමීය සමගිය සඳහා වන ප්‍රයත්නයේ යෙදී සිටින ප්‍රධාන පුද්ගලයින්ට ප්‍රශංසා කළේය. මුස්ලිම්වරුන්ගේ එකමුතුකම නිසැකවම කුර්ආනය විසින් පනවා ඇති යුතුකමකි. එය හුදු සදාචාර ප්‍රශ්නයක් බවට පත් කිරීමට අප උත්සාහ කරන්නේ ඇයි? එය විධානයක් සහ නියෝගයක්. ”

මුස්ලිම්වරුන්ගේ එකමුතුකම උපක්‍රමශීලී ප්‍රශ්නයක් නොව මූලික ප්‍රශ්නයක් ලෙස විස්තර කළ ඔහු “මුස්ලිම්වරුන් අතර සහයෝගීතාව අත්‍යවශ්‍ය වේ. මුස්ලිම් නොවන අය සමඟ කටයුතු කිරීමේදී ද සංහිදියාව සම්බන්ධව වඩා සාමකාමි ලෙස කුරාණය නිර්වචනය කර ඇත.

සාමය පිළිබද උනන්දුවක් දක්වන අයට එය නිර්ලෝභීව කළ හැකි අතර එයට විරෝධයක් නොමැත. උනන්දුවක් නොදක්වන අය පවා එවැනි අන්තර්ක්‍රියා වල සම්පූර්ණයෙන්ම යෙදිය යුතුය. එකමුතුකම ඇති වන්නේ මෙම මට්ටමේ සහයෝගීතාවය ඇති විට පමණි. ”

ඉස්ලාමීය විප්ලවයේ නායකයා පැවසුවේ "ඉස්ලාමීය ජනරජය එකමුතුකමට මෙතරම් අවධානයක් යොමු කිරීමට හේතුව මුස්ලිම් මතවාද අතර පවතින බෙදීම් සහ ප්‍රතිවිරෝධතා ඇති කිරීමට සතුරාගේ සංවිධානාත්මක උත්සාහයන්ය. ඔවුන්ට හැකි සෑම තැනකම ඉස්ලාමීය ලෝකයේ ප්‍රතිවිරෝධතා ඇති කරයි.



 ඉස්ලාමීය ලෝකයේ ඕනෑම තැනක එක්සත්කමේ ඉලක්කය සඳහා සැලසුම් සකස් කිරීම අවශ්‍ය බව ඔහු පැවසීය.නව ඉස්ලාමීය ශිෂ්ටාචාරයක් නිර්මාණය කිරීම ඉස්ලාමීය ජනරජයේ එක් අරමුණක් බවත්, මුස්ලිම්වරුන් අතර සමගිය උදා කල හැකි බවත්, එසේ නොමැතිව එය කළ නොහැකි බවත් ඉමාම් කමේනි ප්‍රකාශ කළේය. විප්ලවවාදී නායකයා පලස්තීන ප්‍රශ්නය දකින්නේ මුස්ලිම්වරුන්ගේ එකමුතුවේ වැදගත් දර්ශකයක් ලෙසයි. “පලස්තීන ගැටලු අනිවාර්යයෙන්ම හොඳම ආකාරයෙන් විසඳා ඇත. පලස්තීන රාජ්‍යයේ අයිතිවාසිකම් තහවුරු කිරීම සඳහා අපි පලස්තීන අරමුණ වෙනුවෙන් වැඩි වැඩියෙන් වැඩ කරන තරමට, මුස්ලිම්වරුන් අතර සමගිය සාක්ෂාත් කර ගැනීමට අපි වඩාත් සමීප වනු ඇත, ”ඔහු පැහැදිලි කළේය.

සාමයට අකුල් හෙලන්නන් සමඟ සබඳතා සාමාන්‍ය තත්ත්වයට ගෙන ඒමේ දී ඇතැම් රජයන් විසින් සිදු කරන ලද වරද ගැන කනගාටු වන ඔහු, “අවාසනාවකට සමහර රජයන් විශාල වැරැද්දක් කර තිබෙනවා. පැහැරගැනීම්, ඒකාධිපති සියොන්වාදී පාලනය සමඟ සබඳතා ස්වභාවිකකරණයෙන් ඔවුන් පව් කර ඇති අතර, මෙම ක්‍රියාව ඉස්ලාමීය සහෝදරත්වයට සහ එකමුතුකමට එරෙහි වේ. ඔවුන් මෙම මාර්ගය අතහැර මෙම විශාල වැරැද්ද නිවැරදි කළ යුතුය.”

ඉමාම් කමේනි සිය දේශනය අවසානයේ ඉරාන ජනතාව අමතමින් කියා සිටියේ ඉස්ලාමයේ උතුම් නබිතුමා අනුගමනය කිරීම යනු විශේෂයෙන්ම ඉවසීම, යුක්තිය සහ ආචාර ධර්ම යන අංශ තුනේදී ඔහුගේ ආදර්ශය පරිපූර්ණ ලෙස අනුගමනය කිරීමයි.

අද අපට අන් සියල්ලටම වඩා ස්ථාවරත්වයක් අවශ්‍ය බව අවධාරණය කළ ඔහු රාජ්‍ය නිලධාරීන්ට පැවසුවේ “ඔබ අධිෂ්ඨානශීලීව, ප්‍රතිරෝධයෙන් සහ නොපසුබට උත්සාහයෙන් මෙම මාවතේ ගමන් කළ යුතු බවත්, ඔබ කිසි විටෙකත් අත් නොහැරිය යුතු බවත්ය.

අනාගතවක්තෘවරුන්ගේ වැදගත්ම අතරමැදි ඉලක්කය යුක්තිය බව ඔහු තවදුරටත් පැහැදිලි කළේය, “සතුරන් සම්බන්ධයෙන් පවා යුක්තිය ඉටු කිරීම අවශ්‍ය බව ශුද්ධ වූ කුර්ආනය සලකයි.

අපි සාධාරණව හැසිරීමට ඉගෙන ගත යුතුයි. අප එකිනෙකා සමඟ එකඟ නොවන අවස්ථාවන්හිදී පවා අප අපගේ විරුද්ධත්වය මඩගැසීමෙන්, බොරුවලින් හෝ නපුරුකම්වලින් අපකීර්තියට පත් නොකළ යුතුය.

නායකයා අවසානයේ කීවේ නබිතුමා වීරයකු ලෙස හැසිරිය යුතු බවයි. "ඉස්ලාමීය ආචාර ධර්ම යනු නිහතමානීකම, සමාව දීම, මෘදු හැසිරීම, අන් අයට යහපත කිරීම සහ අනෙකුත් මුස්ලිම්වරුන් ගැන බොරු කීම, අපහාස කිරීම සහ වෙනත් දේවල්" යනුවෙන් ඔහු වැඩිදුරටත් පැවසීය. සැකයන් වළක්වා ගැනීම සහ අපගේ ජීවිතයේ සෑම විටම මෙම මාර්ගෝපදේශ අනුගමනය කිරීම වැදගත් වේ."

ඉමාම් කමේනි අවධාරණය කළේ "අපි මුස්ලිම්වරුන් සහ ඉස්ලාමීය ජනරජයේ නියෝජිතයන් බව පවසන විට, අපි මෙම ක්‍රියාව සමඟ සිටිය යුතුය. අපගේ ක්‍රියාවන්හිදී, අපි නබි තුමාගේ නියම අනුගාමිකයින් විය යුතුය."

මුස්ලිම්වරුන්ට එක්සත් වීමට කොතරම් අවස්ථා තිබේද.? සියල්ල ඇත. නමුත් සිත් තුල එකමුතුවක් නැත. මුස්ලිම් ජනතාව අතර ප්‍රයෝගයක් ඇති කර ගැනීමට සමහරුන් ක්‍රියා කරති. මේ නිසා ඔවුන් වසරක් පුරාවටම ඩොලර් මිලියන ගණනක් වියදම් කරයි යන්න අප නොදන්නා කරුණක් නොවේ.

ඉස්ලාමයේ සතුරන්ට ඇති එකම කාරණය මුස්ලිම්වරුන්ගේ එකමුතුවයි. මෙම එකමුතුකම ඇතිවීමට ඉඩ නොතබනු පිණිස ඔවුන් කෝටි ගණනක් වැය කරති.



ලෝක මුස්ලිම්වරුන් විරුද්ධ වන සියලුම ගැටළු වලට එකම විසඳුමකි: එය ඉස්ලාම් ලෝකයේ එකමුතුවයි. ඉස්ලාමිය ලෝකයේ එකමුතුකම පමණයි" යනු ඉස්ලාමයේ විරුද්ධ බලවේගයන් සියල්ල බිඳ දැමිය හැකි එකම ආයුධයයි. නමුත් එය අපගේ මුස්ලිම්වරුන්ට තේරුම් ගත නොහැක.

එක්වීමට හේතු දහස් ගණනක් තිබිය යුතුය, අප ඇයි අර්‍ප කාරණාවලින් ප්‍රවේශ විය යුතුද?

ඉස්ලාමීය විද්වතුන්ගේ කූටප්‍රාප්තිය, ඉස්ලාමයේ එකමුතුකම යනු සියලුම මුස්ලිම්වරුන්ට එක යුතුකමකි. එකම ශුද්ධ වූ ග්‍රන්ථය පිළිපදින්න හෝ දෙවියන් වහන්සේ වඳින්නෙමු එකම කිබ්ලාව ට ස්වකීය ආත්මය යොමු කරමින් අප වන්දනමාන කරන්නෙමු. අපි සියලු දෙනාම එක් ශරීරයේ අංගයන් මෙනි තුළ තව දුරටත් එකමුතුකම යනු අල්ලාහ්ගේ ශුද්ධ වූ දේවවේදය තුළත්, දේවදූතයන්ගේ ඉගැන්වීම්වලත් අවධාරණය කර ඇති එක් කරුණ විසඳුමකි:

ප්‍රථමයෙන් එකමුතු මාවතේ සවි කර ඇති බාධාවන් හඳුනා ගනිමු, අවශ්‍ය තොරතුරු දැන ගනිමු.

“එසේ වුවද, ඔබ සියලුදෙනාම අල්ලාහ්ගේ කඹය තදින් අල්ලාගෙන සිටින්න. ඔබ වෙන් වීමට ඉඩ නොදෙන්න; අල්ලාහ් ඔබට කර ඇති වරප්‍රසාද මතක තබා ගන්න. ඔබ සතුරන් විය - ඔබේ හදවත් ආදරයෙන් බැඳ තබන්න; ඔහුගේ කරුණාවෙන් ඔබ සහෝදරයන් වී ඇත. (3: 103)

මෙය ස්වභාවධර්මයේ විශ්වීය ප්‍රතිමූර්තියක් බවත්, මතභේද නිසා යම් විෂයක් සම්බන්ධයෙන් විවිධ මත ඇති වන බවත්, ඒවා ඉස්ලාමීය ජන සමාජයට ප්‍රයෝජනයක් වන බවත් විද්වතුන් අතර මතභේද ඇති වීම ස්වාභාවිකය. මෙම වෙනස්කම් අපගේ සුන්දර ඉස්ලාමය වර්ධනය කිරීමට සහ ඉගෙන ගැනීමට අපට අවස්ථාව ලබා දෙයි.

වෙනස් වීම වැදගත්, සාර්ථක ප්‍රජාවක් නිර්මාණය කරන්නේ එයයි, අල්ලාහ්ට අවශ්‍ය නම්, ඔහුට අප සියල්ලන්ම එක හා සමාන කිරීමට තිබුණි. සාමාන්‍යයෙන් මිනිසුන් අතර එකමුතුකම නැති වීමට හේතුව ආගම සම්බන්ධයෙන් පුළුල් නූගත්කම සහ පටු අදහස් නොමැතිකම සහ ඊළඟ පුද්ගලයාගේ මතයට ගරු නොකිරීම සහ නොඉවසීමයි.



අභාවප්‍රාප්ත ඉරාන චින්තකයෙකු වන අයතුල්ලා මුර්තාසා මුතහාරි පවසන්නේ මුස්ලිම්වරුන් අතර ඇති ආගමික වෙනස්කම්වලට වඩා ඔවුන් අතර ඇති වැරදි වැටහීම් භයානක බවයි. එක් චින්තනයක අනුගාමිකයින් සිතන්නේ තවත් චින්තනයක අනුගාමිකයින් තම අදහස්වලට අපහාස කරන බවයි, එබැවින් ඔවුන් ඊට එරෙහිව ස්ථාවරයක් ගනී. (මෙය මුස්ලිම්වරුන් අතර සතුරු හැඟීමක් වර්ධනය කරයි)

ලෝකයේ තීරණාත්මක කාර්යභාරය මෙහිදී ඉතා වැදගත් වන්නේ මුස්ලිම්වරුන් අතර අවබෝධය ඇති කිරීමටත්, මතභේද හා භේද ඇතිවීම වැළැක්වීමටත්ය.
අප අතර කුඩා මතභේද තිබියදීත් ඉස්ලාමය අපව එහි සීමාවන් තුළ තබා ගන්නා බවත් අපි සියලු දෙනා මූලික වශයෙන් එක්සත් බවත් මුස්ලිම් නොවන අයට අප පැහැදිලි කළ යුතුය. අපේ එකමුතුකම ඉස්ලාම් ආගමයි

ඉස්ලාමීය ලෝකය දිගු කලක් යටත් විජිතවාදය සහ එක්සත් ජනපදය සහ අනෙකුත් බටහිර පාලන තන්ත්‍රයන් විසින් ආධිපත්‍යය දරයි. මුස්ලිම් ජනතාව එකතු නොවිය යුතු බව මේ බලවේගවල මතයයි. අපි අතරේ ගැටුම් ඇතිකරලා බෙදීමේ ප්‍රතිපත්තිය ඔවුන් පරිපූර්ණ කරනවා. යටත් විජිතවාදීන් බොහෝ මුස්ලිම් රටවල ඔවුන්ට පාලනය කිරීමට නියෝජිතයන් පත් කර ඇත. අවාසනාවට මෙම පාලකයන් මුස්ලිම්වරුන් අතර ද විය.

ඉස්ලාමීය සමාජය අතර සමගිය ඇති කිරීමට ඉස්ලාමීය දැනුවත්භාවය අවශ්‍ය වේ. ඉස්ලාමීය ලෝකය විවිධ ජාතීන්, ජාතීන්, භාෂා සහ සමේ වර්ණයන්ගෙන් සමන්විත වේ. මෙය ඉස්ලාමීය සමාජය අලංකාර කරන අතර සමගියට කිසිදා බාධාවක් නොවනු ඇත. අපට මෙය විවිධත්වයේ ඒකීයභාවය ලෙස හැඳින්විය හැකිය.

සියලු ජාතීන්, සමාජ ස්තරයන් සහ ජාතීන් සියල්ලටම වඩා තමන් එකම දෙවියන්ගේ නමස්කාර කරන්නන් ලෙසත්, දෙවියන්ගේ දූතයාණන්ගේ අනුගාමිකයන් ලෙසත්, එකම කිබ්ලාවේ ඉදිරිදර්ශනය ලෙසත් සලකන්නේ නම්, අප තුළ ඇති වෙනස්කම් විසුරුවා හැර සමගිය හා සාමය ඇති වේ.

අල්ලාහ් සහ ඔහුගේ දූතයා ප්‍රාර්ථනා කරන එකමුතුකම කරා යන ගමන දැනටමත් ආරම්භ කරන බවට විශ්වාසයෙන් යුතුව කටයුතු කරමු.

අපි ඔබව ලෝකයාට අනුග්‍රහයක් ලෙස මිස එව්වේ නැත. (21:107)

Friday, June 17, 2022

රස ගුණයෙන් අනූන
ඉරාන මී පැණි



ඉරානය ලොව පුරා විශාලතම මී පැණි නිෂ්පාදනය කරන රටවලින් එකක් වන අතර ජාත්‍යන්තර වෙළඳපල සඳහා මී පැණි වැදගත් ප්‍රභවයක් ලෙස සැලකේ. ඉරාන මී පැණිවල ගුණාත්මකභාවය යුරෝපීය වෙළඳුන් නොදන්නා අතර මෙම හිඩැස පිරවීමේ පළමු පියවර ලෙස, යුරෝපා සංගමයේ සම්බන්ධීකරණ පාලන සැලැස්ම මගින් දක්වා ඇති පරිදි  මී පැණි සාම්පල 225 ක් විශ්ලේෂණය කලහ. ප්‍රතිඵලවලින් පෙනී යන්නේ ඉරානයේ විවිධ වර්ගයේ අව්‍යාජ ඒක පුෂ්ප මී පැණිවලින් ගුණාත්මක  අස්වැන්නක් ලබා ගත හැකිය යන්නයි.   

ඉරානය ලොව පුරා විශාලතම මී පැණි නිෂ්පාදනය කරන රටවලින් එකක් වන අතර ජාත්‍යන්තර වෙළඳපල සඳහා මී පැණි වැදගත් ප්‍රභවයක් ලෙස සැලකේ.



වර්තමාන අධ්‍යයනයේ දී, විවිධ ඉරාන මී පැණි සාම්පලවල භෞතික රසායනික ගුණ සහ ප්‍රතිඔක්සිකාරක ක්‍රියාකාරකම් තත්ත්ව පාලන ආකෘතියක් සංවර්ධනය කිරීම සඳහා විවිධ බහුවිධ ශිල්පීය ක්‍රම භාවිතා කරමින් විමර්ශනය කෙරේ. ඉරාන මී පැණි සාම්පල හතළිස් අටක් භෞතික රසායනික සහ ප්‍රතිඔක්සිකාරක පරාමිතීන් 15ක් සඳහා පරීක්‍ෂා කරන ලදී. සාම්පල පරීක්ෂා කරන ලද පරාමිතීන් අතර වර්ණ තීව්‍රතාවය, තෙතමනය, විද්‍යුත් සන්නායකතාවය, pH අගය, නිදහස් ආම්ලිකතාවය, ඩයස්ටේස් ක්‍රියාකාරිත්වය, හයිඩ්‍රොක්සිමෙතිල්ෆර්ෆුරල් අන්තර්ගතය, ප්‍රෝලීන් මට්ටම, සම්පූර්ණ ෆීනෝලික් අන්තර්ගතය, ප්‍රතිඔක්සිකාරක ක්‍රියාකාරකම් සහ රැඩිකල් කුණු ඉවත් කිරීමේ ක්‍රියාකාරකම් ඇතුළත් වේ. සම්භවය සහ සංයුතිය මත පදනම්ව මී පැණි සාම්පල වෙන්කර හඳුනා ගැනීමට අධ්යයනය උත්සාහ කළේය. අධ්‍යයනයේ දී ඉරාන මී පැණි සාම්පල ඒවායේ භෞතික රසායනික ගුණාංග අනුව වර්ගීකරණය කර ඇත

මී පැණි යනු මිනිස් පරිභෝජනයේ දිගු ඉතිහාසයක් ඇති බහුලව භාවිතා වන පැණිරස ආහාරයකි. මී පැණි ස්වභාවිකව ඇති, සංකීර්ණ සහ බහු-ක්‍රියාකාරී වන අතර ප්‍රතිඔක්සිකාරකවල හොඳ ප්‍රභවයකි. එය ආහාර සහ පාන වර්ග සැකසීමේදී මෙන්ම වෛද්‍ය හා ඖෂධීය අරමුණු සඳහාද භාවිතා වේ .

බොහෝ රටවල වෙළෙඳපොළ තුළ සැපයීම සඳහා නිශ්චිත තත්ත්ව නිර්ණායක ඇත. සෑම මී පැණි සාම්පලයකම විවිධ ගුණ සහිත ඔලිගොසැකරයිඩ සහ අනෙකුත් සීනි, ඇමයිනෝ අම්ල සහ ප්‍රෝටීන, මූලද්‍රව්‍ය, කාබනික අම්ල, ගන්ධක, ෆීනොලික් සහ ෆ්ලේවනොයිඩ් ඇතුළු විවිධ සංයෝග අඩංගු වේ . එවැනි සංකීර්ණතාවයකින් සම්පූර්ණ සංයුතිය මත පදනම්ව විවිධ ප්‍රභවයන්ගෙන් මී පැණි සාම්පල නිවැරදිව හඳුනා ගැනීම සහ වර්ගීකරණය කිරීම ප්‍රායෝගිකව කළ නොහැක්කකි. එපමණක් නොව, බොහෝ රටවල මී පැණි පරිභෝජනය ඉහළ මට්ටමක පවතින බැවින් පරිපූර්ණ තත්ත්ව පාලන පියවරයන් අනුගමනය කිරීම අවශ්‍ය වේ. දන්නා මී පැණි සාම්පල වර්ගීකරණය සහ හඳුනාගැනීමේ අරමුණු සඳහා වත්මන් අධ්‍යයනයේ දී එවැනි වෙනස් කිරීමේ සාධක තක්සේරු කර පරීක්ෂා කරනු ලැබේ.



විවිධ උද්භිද විද්‍යාත්මක හා භූගෝලීය සම්භවයකින් මී පැණි නිෂ්පාදනය කරන රටවල් හෝ කලාප සලකා බැලීමේදී මී පැණි සාම්පල සත්‍යාපනයේ වැදගත්කම වඩාත් පැහැදිලි වේ. වර්තමානයේ, වෙළඳපොලේ ඇති මී පැණි සාම්පලවල ප්‍රතිශතයක් අඩු ගුණාත්මක අමුද්‍රව්‍ය මගින් ව්‍යාජ ලෙස හඳුන්වන ක්‍රියාවලියක් හරහා හසුරුවා ඇත, නැතහොත් ඒවායේ භූගෝලීය හෝ උද්භිද සම්භවය සම්බන්ධයෙන් නොමඟ යවන වචන වලින් විස්තර කර ඇත තවත් සමහරක් වැරදි ලෙස ගබඩා කර ඇත. මෙවන් පරිචයන් හේතුවෙන් මී පැණි කර්මාන්තය ලොව පුරා සත්‍යාපන පිළිවෙත් සහ ශිල්පීය ක්‍රම කෙරෙහි සැලකිය යුතු අවධානයක් යොමු කර ඇත. බහු විචල්‍ය ශිල්පීය ක්‍රම මගින් මී පැණිවල සමහර සාධක තත්ත්ව පාලනයේ දී වඩාත් නියෝජනය වන අතර අනෙක් ඒවාට වඩා සම්භවය වෙනස් කොට සලකන බව පෙන්වා දී ඇත. භූගෝලීය සාධක සහ කලාපයේ උද්භිද වෘක්ෂලතා ඇතැම් ගුණාංගවලට ගැඹුරින් බලපෑම් කළ හැකි අතර, සාම්පලයේ ලක්ෂණ තීරණය කිරීමට උපකාර කිරීම සඳහා ඒවා භාවිතා කිරීමට හැකි වේ 

2022 ඇගයීම්වලින් පෙනී යන්නේ චීනය සහ තුර්කියට පසුව ඉරානය ලොව තුන්වන විශාලතම මී පැණි නිෂ්පාදකයා බව ඉරානයේ මී මැසි වගා සංගමය පවසයි. කරජ් නගරයේ පැවති ලෝක මී මැසි දිනය සැමරීමේ සමුළුවකදී අදහස් දක්වමින් ඉරානයේ මී මැසි වගා සංගමයේ ප්‍රධානී Gholam-Hossein Tahmasebi රට තුළ මී මැසි ජනපද සහ මී පැණි නිෂ්පාදනය වැඩි කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියේය.

පර්සියානු වර්ෂයේ 1400 (මාර්තු 2021-මාර්තු 2022) ඉරානයේ මී පැණි ටොන් 111,000 ක් නිෂ්පාදනය කර ඇති අතර එය පෙර වසරට සාපේක්ෂව ටොන් 3,000 කින් අඩු වී ඇති නමුත් මී පැණි වද සංඛ්‍යාව මිලියන 11 දක්වා වැඩි වී ඉරානය පස්වන ස්ථානයට පත්විය. 

කෙසේ වෙතත්, යටත් විජිත මට්ටමේ සාමාන්‍ය නිෂ්පාදන කාර්ය සාධනය අනුව ඉරානය ලෝකයේ 5 වැනි ස්ථානයට පත්ව ඇති බව ටහ්මසෙබි පැවසීය. ඉරාන ජාතිකයන් වාර්ෂිකව ඒක පුද්ගල මී පැණි කිලෝග්‍රෑම් 1.313ක් පරිභෝජනය කරන බවත්, එය දියුණු රටවල ඒක පුද්ගල පරිභෝජනයෙන් අඩක් පමණ වන නමුත් බොහෝ සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවලට වඩා වැඩි බවත් ඔහු සඳහන් කළේය.



දේශගුණික විපර්යාස ප්‍රධාන සාධකය බව අනෙකුත් විශේෂවලට වඩා පළිබෝධනාශක භාවිතය මීමැසි ගහනය අඩුවීමට ප්‍රධාන හේතුව ලෙස ඔහු පෙන්වා දුන්නේය. ඉරානයේ සත්ව විද්‍යා පර්යේෂණ ආයතනයේ (ASRI) පර්යේෂණ අංශයේ ප්‍රධානියා ද වන Tahmasebi ඉරානයේ මී මැස්සන්ගේ ගහනයට බරපතල තර්ජනයක් වන පළිබෝධනාශක අධික ලෙස භාවිතයට අනතුරු ඇඟවීය.

කෘෂිකර්මාන්තයේ පරාගණයෙන් සියයට 85 ක් පමණ මී මැස්සන් විසින් සිදු කරනු ලබන අතර, මෙම විශේෂය ආහාර සුරක්ෂිතතාවයේ ආනයනික කාර්යභාරයක් ඉටු කරන බව ඔහු පැවසීය. මී පැණි නිෂ්පාදනය මී පැණිවලට සීමා නොවන බව ඔහු දකී, නමුත් එය රාජකීය ජෙලි, පරාග, ප්‍රොපොලිස් සහ මී පැණි විෂ වැනි අනෙකුත් නිල නිෂ්පාදන ද ඇතුළත් කරයි.

Sunday, June 12, 2022

ඉමාම් සෙයිද් අලි කාමෙයිනි තුමා විසින් 

මහජන නියෝජිතයින්ට ලබා දුන් උපදෙස්

ආගමික ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යනු ලෝක බලවතුන්ගේ එදිරිවාදිකම් අවුලුවාලූ නව අදහසකි. ඉස්ලාම් විප්ලවයේ නායක ඉමාම් කාමෙයිනි සඳහන් කළේ ආගම මත පදනම් වූ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යනු ඉස්ලාමීය විප්ලවය විසින් ලෝක දේශපාලන සාහිත්‍යයට හඳුන්වා දුන් නව අදහසක් බවත් එය ලෝක බලවතුන්ගේ සතුරුකම සහ එදිරිවාදි කම් අවුස්සන අදහසක් බවට පත්ව ඇති බවත්ය.

ආධ්‍යාත්මික  නායක ඉමාම් කාමනෙයි මේ බව ප්‍රකාශ කළේ පසුගිය සතියේ ඉරාන පාර්ලිමේන්තුවේ ඉස්ලාමීය උපදේශක මණ්ඩලයේ කථානායකවරයා සහ සාමාජිකයින් සමඟ පැවති හමුවකදීය.

වෙනත් වචන වලින් කිවහොත්, ඉස්ලාමීය විප්ලවය විසින් හඳුන්වා දුන් ආගම පදනම් වූ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ආධිපත්‍ය බලවතුන්ගේ න්‍යාය පත්‍රය කඩාකප්පල් කර ඇත, තවත් ලෙසකින්  කිවහොත්, ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජයේ "ආධිපත්‍ය" සහ "ආධිපත්‍ය බලවේග කණ්ඩායම් දෙකකට බෙදුණු ක්‍රමය බොහෝ දුරට වෙනස් කිරීමට සමත්  විය.

"ආගමික ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යන පදය, මෙම කරුණ සහ මෙම සිදුවීම ලෝක බලවතුන්ගේ වෛරය සහ එදිරිවාදිකම් අවුලුවා ඇත" යනුවෙන් ඉස්ලාමීය ජනරජයට එරෙහිව සහ ගෝලීය බලවතුන් විසින් එය ස්ථාපිත කර ඇති ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය කෙරෙහි දක්වන සතුරුකම ඉස්ලාමීය විප්ලවයේ නායකයා දීර්ඝ ලෙස පැහැදිලි කළේය.


කෝරම්ෂාර් (සදාම් විසින් පනවන ලද යුද්ධයේදී) විමුක්තියේ සංවත්සරය අමතමින් ඉස්ලාමීය විප්ලවයේ නායකයා පැවසුවේ නගරයක් නැවත අත්පත් කර ගැනීමට වඩා මෙම සිදුවීම ඉතා වටිනා බවත්, කෝරම්ෂාර්ගේ විමුක්තිය ඇත්ත වශයෙන්ම සිදුවූ බවත්ය. කටුක තත්වයක් ප්‍රසන්න එකක් බවට පත් කළ අතර, ඉස්ලාමීය සොල්දාදුවන්ට පක්ෂව සිටි අය කොරම්ෂාර් මුදා ගැනීමට ජනතාව උදව් කළ බව අවධාරණය කලේය. ආත්ම පරිත්‍යාගය, කැපවීම, මුලපිරීම, ඉලක්ක සහ පරමාදර්ශවල දූරදර්ශී බව සහ වඩාත්ම වැදගත් දෙය නම්, දෙවියන් වහන්සේ කෙරෙහි අඛණ්ඩතාව සහ ඇදහිල්ල අප අමතක නොකළ යුතුය. ”

මෙම සාධක සෑම කාරණයකදීම සහ සෑම අවස්ථාවකදීම සාර්ථකත්වයේ මූලාශ්රය වේ. "මෙම විමුක්ති සාධක පදනම් වී ඇත්තේ අල් කුර්ආනයේ දෙවියන් වහන්සේගේ වෙනස් කළ නොහැකි පොරොන්දුව මත බැවින්, ඔවුන්ගේ උත්සාහයන් කෙරෙහි දෙවියන් වහන්සේ අන්ධ නොවන බැවින් ඒවා ඒත්තු ගැන්වූ සියල්ලන්ම සාර්ථක වනු ඇත."

“ආත්ම පරිත්‍යාගය යනු පහත් ආශාවන්ගේ ග්‍රහණයට හසුවීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීමයි. බොහෝ පුද්ගලයන්ගේ සහ ප්‍රජාවන්ගේ ගැටළු ආරම්භ වන්නේ මිනිසුන් මෙම පහත් ආශාවන්ට යටත් වූ විටය.

ඉමාම් කාමෙයිනි තුමා වැඩි දුරටත් සඳහන් කරමින් පැවසුවේ ඉස්ලාමීය උපදේශක සභාව ප්‍රධාන තනතුරක් දරන පරිපාලනයේ ප්‍රධාන කුළුණු වලින් එකකි. “විවිධ නගරවල මන්ත්‍රීවරුන්ට - අඩු ජනාකීර්ණ නගරවල පවා - පාර්ලිමේන්තුව පිළිබඳ එවැනි දැක්මක් ඇත. රට කළමනාකරණය කිරීමේ දුෂ්කරතාවය සහ සංකීර්ණත්වය පිළිබඳව දැනුවත් විය යුතුය. ඉරානයේ භූගෝලීය සන්දර්භය සමඟ රටක් කළමනාකරණය කිරීම වැදගත් කාර්යයකි. වර්තමාන ලෝකයේ ස්වයංක්‍රීයකරණය දුෂ්කර කාර්යයක් විය හැකිය.


ඇත්ත වශයෙන්ම අද සන්දර්භය තුළ පාලනය සියලු ජාතීන්ට දුෂ්කර එකක් වී ඇත. ප්‍රතිවාදී බලවතුන් අතර එදිරිවාදිකම්, න්‍යෂ්ටික බලවතුන් අතර තර්ජන හුවමාරුව, තීව්‍ර වන මිලිටරි මෙහෙයුම් සහ යුරෝපයේ යුද පරිසරය කනස්සල්ලට කරුණකි. නව වසංගතයක් පැතිරීම සහ ආහාර හිඟය තවත් එක් නගීඑන  අර්බුධයකි.

එවැනි සියලු සාධක මෙම විශේෂ තත්වයන් ලෝකයට ගෙනැවිත් ඇත. එවැනි තත්වයන් යටතේ, එය කළමනාකරණයේ දැවැන්ත ගැටළු ඇති කර ඇත. මෙම තත්ත්වය බොහෝ රටවලට මුහුණ දීම ද දුෂ්කර වී ඇත.

ඉරානය සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, සියලුම රටවලට ඇති මෙම ගැටලුව අපට තිබේ; මේ නිසා අපේ රට නව සුසමාදර්ශයක් ඉදිරිපත් කරන බැවින් රටේ විවිධ ප්‍රදේශවල ප්‍රමුඛ බලවතුන්ට නිරන්තරයෙන් අභියෝගවලට හා මුහුණ දීමට සිදුවේ.

 මන්ද එය අධිපති බලවතුන්ගේ න්‍යාය පත‍්‍රය කඩාකප්පල් කර ඇති ආගමික පදනමක් සහිත ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදයකි.

ඉස්ලාමීය ජනරජය සියලු විශේෂ අමනාපකම් සහ වෛරයන් නොතකා ඉදිරියට යන බව අවධාරණය කළ නායකයා, "මහජන නියෝජිතයන්, මන්ත්‍රීවරුන්, පරිපාලනය, අධිකරණය සහ සියලුම රාජ්‍ය ආයතන තමන්ට කොපමණ පරිපාලන වගකීමක් තිබේද යන්න දැනගත යුතු" බව පැවසීය.

 මෙම තනතුරේ විශිෂ්ටත්වයට අනුකූලව ක්‍රියාකාරී සැලසුම් අධීක්‍ෂණය කිරීමේදී ඔවුන් දැනුවත් කිරීම වැඩි කළ යුතුය. අපි මිනිසුන්ගේ ශක්තීන් හා දුර්වලතා තේරුම් ගෙන වැරදි සිදු නොවීමට වගබලා ගත යුතුය, මන්ද විරුද්ධවාදීන්ට ඔවුන්ගේ හැකියාවන්ට වඩා අපට කළ හැකි වැරදි ගැන විශ්වාසයක් ඇත.

විප්ලවයේ පරමාදර්ශ කරා ගමන් කිරීම රටේ යහපතට සහ රටේ දුක්ඛිත තත්වයන්ට විසඳුමක් වනු ඇත."

“විප්ලවයෙන් පසු පළමු වසර තුළ ඇතැමුන් ඉතා උද්යෝගිමත් සහ ඉතා විප්ලවීය වූ නමුත් මෙම මාවතේ ඉදිරියට යාමට ඔවුන්ට ඉවසීමක් සහ විඳදරාගැනීමක් නොතිබූ බව පෙනේ, එබැවින් පාර්ලිමේන්තුව පුද්ගල හා සාමූහික මට්ටමින් විප්ලවීය විය යුතුය. විප්ලවවාදී වීමට වඩා එහි (විප්ලවයේ) ජීවත් වීම දුෂ්කර ය.

ඉමාම් කාමනෙයි විප්ලවවාදී මන්ත්‍රීවරුන්ගේ ලක්ෂණ විස්තර කළේ: එමෙන්ම මන්ත්‍රීවරුන්ගේ ජීවන තත්ත්වය ඔවුන් පාර්ලිමේන්තුවට පැමිණීමට පෙර තිබූ තත්ත්වයට වඩා වෙනස් නොවිය යුතුය.

“මිනිසුන් සමඟ සම්බන්ධ වීම යනු මිනිසුන් හමුවීම පමණක් නොවේ, එය ඔවුන්ගේ ඉල්ලීම්වලට ඇහුම්කන් දීමයි. ඔවුන්ගේ ඉල්ලීම් ඉටු නොවන විට, මෙය මා කලින් පැහැදිලි කළ නිශ්චිත අරගලයේ උදාහරණයක් විය යුතුය.

“විප්ලවවාදී මහජන නියෝජිතයෙකුගේ තවත් ලක්ෂණයක් නම් ඔහු රටේ ප්‍රධාන ප්‍රශ්න වන වෙනස් කොට සැලකීම සහ දූෂණය වැනි දේට ප්‍රමුඛත්වය දීමයි. 

එබඳු දේවලින් වැළකී, අනුන්ගේ කෙලෙස් ගැන ඉතා විමසිල්ලෙන් සිටීමට, එවැනි තත්ත්වයන්ට මුහුණ දෙන විට යම් යම් අකුසල ක්‍රියාවලින් ආරක්ෂා වීමට අප කල්පනාකාරී විය යුතුයි.

විප්ලවීය පාර්ලිමේන්තුවක අනෙකුත් ශාඛා හා අනුබද්ධිත ආයතන සමඟ සැබෑ සහයෝගීතාවයක් ඇති කර ගැනීමේ අවශ්‍යතාවය සඳහන් කළ ඔහු, ස්වයං-ලාභ හා අභ්‍යන්තර ගැටුම් වළක්වා ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය බව පැවසීය. 

නීතියක් පනවන විට එයට නීත්‍යානුකූල විරෝධයක් ඇත්නම් එම විරෝධය පිළිගත යුතුය. අනෙක් අතට, මෙයට වෙනස් මතයක් සහ විරුද්ධත්වයක් ඔබේ යුතුකම් නිසි ලෙස ඉටු කිරීමට බාධාවක් නොවිය යුතුය.

ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව සහ එහි ජනවරම සඳහා පූර්ණ කැපවීම විප්ලවවාදී මන්ත්‍රීවරයෙකුගේ තවත් ලක්ෂණයක් බව ඔහු අවධාරණය කළේය. "ඇත්ත වශයෙන්ම, විප්ලවවාදී වීමේ ලකුණ හැඟීම්බරව කතා කිරීමයි. රළු  කටුක කතා නොවේ, ”ඔහු පැවසීය.

පාර්ලිමේන්තුවේ කටයුතු සහ එහි ක්‍රියාකාරීත්වය පිළිබඳව මාධ්‍ය ජනතාවට පැහැදිලි කිරීමේ අවශ්‍යතාව අවධාරණය කළ ඔහු, “බොරු අර්ථකථන දීමෙන් කැළඹීමට අවස්ථාවක් නිර්මාණය වෙනවා. එය ඔබව හඳුනා ගැනීම වෙනුවට ඔබේ අභිප්‍රේරණය අඩු කරන බවද ඔහු සඳහන් කළේය.

Friday, May 27, 2022

එක්සත්කම පෙරටු කොටගත් 
ඉමාම් කොමෙයිනි ගේ විප්ලවීය  දැක්ම


මෙතෙක් ලෝකයේ අනන්තවත් විප්ලවයන් සිදුව ඇත.දේශපාලනික , සමාජමය,ආර්ථිකමය සහ  සංස්ක්‍රුතිකමය හේතු පදනම් කොට ගෙන බිහිවූ සමහර විප්ලවයන් අවසන් වූයේ ලේ ගංගා මැදින්ය. මෙසේ එක් එක් අරමුණු තකා සිදුකල විප්ලව අතර ,ඉරාන ඉස්ලාමීය විප්ලවය මෙතෙක් ඉතිහාසයේ සිදු වූ වඩාත් මානුශීය අරගලය වේ. යහපත් මනුශ්‍යයන් පිරිසක් සමස්ත ජාතිය සහ රට වැසියන් වෙනුවෙන් ඉදිරි පරම්පරා ගණනාවක ඉරණම සුභදායී ලෙස විසදූ ඒකමතික සම්මුතිය " ඉරාන විප්ලවය" ට තවත් නිර්වචනයක් වේ. එහි නියමු ඉමාම් කොමෙයිනි   නම් අසහාය වීර චරිතය ප්‍රචණ්ඩත්වයෙන් තොරව, අවස්ථාවාදී දේශපාලන වාසිවලින් තොරව ස්වකීය ජනයාගේ අයිතීන් වෙනුවෙන්ම නැගී සිට අවසානය තෙක් සටන් කළ වීර නියමුවාය. එතුමා පිළිබද ගුණාගුන එක් ලිපියකින් විස්තර කළ නොහැකිය. මනුශ්‍යත්වය සහ සර්ව සාධාරනත්වය ආගමක් කොට ගත් ඉමාම් තුමා ජාතියේ පිනට පහලවූ අපේ කාලයේ සැබෑ වීරයෙකි. 

කෙසේ වෙතත්, 1963 හි ඉමාම් තුමා ගේ ඉස්ලාමීය ව්‍යාපාරයේ ආරම්භයේ සිට 1979 හි ඉරානයේ ඉස්ලාමීය විප්ලවය සිදුවීම ඉස්ලාමීය එක්සත් චින්තනයේ වැදගත්  සන්ධිස්ථානයක් විය - රට අභ්‍යන්තරයේ සාමූහික බව සහ තවත් පැත්තකින් මුස්ලිම් රටවල එකමුතුකම වඩවාලීම විප්ලවයේ මූලික තේමාවක් විය. තවද මෙම එකමුතුකම සඳහා වූ කැඳවීමේ පෙර නිමිත්ත වූයේ ඉමාම් කොමේනිමය. 

පූජනීය- මානයක් තිබුනු, එකමුතුකම පිළිබඳ ඉමාම් කොමේනිගේ චින්තනය විශේෂ පරමාදර්ශයක් වූ අතර, “එක්සත්කම සඳහා ඉමාම් කොමේනි තුමාගේ චේතනාවන් මොනවාද සහ එතුමා හඹා යාමට උත්සාහ කළ අරමුණු මොනවාද?” යි එක්සත්බව අදහන සියලු දෙන දැන සිටිය යුතුය.  

එකමුතුකමේ අවශ්‍යතාවය


ඉමාම් කොමේනි තුමා භේදයේ ප්‍රතිවිපාක හොඳින් දැන සිටි අතර, රට තුළ දේශපාලන, ආර්ථික, සමාජීය, සංස්කෘතික සහ සමාජ අසමගිය විවිධ පැතිවලින් බොහෝ අයහපත් බලපෑම් ඇති කර ඇති අතර ඒවා ඉවත් කිරීම ගැටළු සහගත වන අතර ප්‍රමාණවත් කාලයක් අවශ්‍ය බව දැන සිටියේය. මෙම අසමගියෙන් ඇති වන හානිය හා පාඩු වළක්වා ගත හැකි එකම මාර්ගය වන්නේ සහෝදරත්වය සහ එකමුතුකමයි, එහිදී ආදරණීය ඉස්ලාමයේ මූලික බලය සහ එහි පුනර්ජීවනය කිරීමේ ඉගැන්වීම් සකස් විය යුතුය. මෙම රේඛාව ඔස්සේ, සමාජයේ  දිව්‍යමය ඍජු මාර්ගයට සැලකිය හැකි එකමුතුකමේ අවශ්‍යතා ද ඔහු නියම කර ඇත.

ඉමාම්ගේ දෘෂ්ටිකෝණයෙන් එක්සත්කමේ පළමු අවශ්‍යතාවය වූයේ සමස්තයක් ලෙස මිනිස් සමාජය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සඳහා දෙවියන් වෙනුවෙන් නැගිටීමයි.

මේ රේඛාව ඔස්සේ ලෝකයේ යුක්තිය පතුරුවා හැර ලෝකයේ පීඩිතයින්ගේ පක්ෂය ගොඩනැගිය යුතුය: “ලෝකයේ පිහිටුවා ගත යුතු පක්ෂයක්, ගෝලීය පක්ෂයක් වේ නම්, එය පීඩිතයන්ගේ පක්ෂයයි.  සහ ගෝලීය මුස්ලිම්වරුන් ප්‍රමාණවත් දේශපාලන පරිණතභාවයකට පැමිණ, ඔවුන්ගේම සංස්කෘතියට ආපසු පැමිණ, ආත්ම විශ්වාසය ඇති කර, ස්වයංපෝෂිත වීමට උත්සාහ කරන ඇත, කිසිවිටෙකත් බටහිරට බිය නොවන්න,ඒ ඉමාම්ගේ තේමා පාඨයයි. 

එක්සත්කමේ මීළඟ අවශ්‍යතාවය වන්නේ මුස්ලිම්වරුන් අතර අසමගිය සහ මතභේද වපුරමින් තම ඉලක්කය සපුරා ගැනීමට වෙර දරන සියෝනිස භාරකාරත්වය යටතේ ඇති ගෝලීය අහංකාරයේ කුමන්ත්‍රණය සහ ආධිපත්‍යය ව්‍යර්ථ කිරීමයි. දිවංගත ඉමාම් එය මැනවින් දැන සිටියේය.

මුස්ලිම්වරුන් අතර සමගිය සහ ඉස්ලාමීය සහයෝගීතාවය ඇති කිරීම තුළින් ඉමාම් තුමාට අවශ්‍ය වූයේ සියලුම මුස්ලිම් ජාතීන් නිදහස සහ සමානාත්මකතාවය ලබා ගැනීමයි, නිදහස සහ ලබා ගැනීම සඳහා මුස්ලිම්වරුන්ට මෙම ජයග්‍රහණයේ රහස ලබා ගත යුතු අතර, ප්‍රකාශනයේ එකමුතුකම සඳහා උත්සාහයන් දැරීමට සිදුවේ. ගෝලීය උද්දච්චකමට මුස්ලිම් රටවල කටයුතු වලට ඇඟිලි ගැසීමට ඉඩ නොදීමට වග බලා ගත්තේය.

ඉමාම් තුමා සාමය සහ සන්සුන් භාවය ළඟා කර ගැනීම සඳහා සමගිය අත්‍යවශ්‍ය දෙයක් ලෙස සැලකූ අතර, "ඉස්ලාමීය ජනරජයට අවශ්‍ය වන්නේ සියලුම ජනරජයන් සහ අනෙකුත් අය සමඟ සාමයෙන් සහ සන්සුන්ව ජීවත් වීමටයි එතුමා අවධාරණය කලහ.


"ජාතීන්ගේ ස්වාධීනත්වය සහ එකිනෙකාගේ කටයුතුවලට මැදිහත් නොවීම සහ රටවල භෞමික අඛණ්ඩතාව ආරක්ෂා කිරීමේ මූලධර්මය පිළිපැදීම මත  සාමය ස්ථාපිත කිරීම සඳහා මම බලාපොරොත්තු වෙමි." යැයි එතුමාගේ තේමා පාඨය විය.

ඉමාම්ගේ දැක්මට අනුව, ගෝලීය සාමයේ සහ සන්සුන් භාවයේ අවශ්‍යතාවය වන්නේ ලෝකයේ සියලුම රටවල් සමඟ සාමකාමීව ජීවත් වීමයි: “ඉස්ලාමීය ජනරජයේ රජය සහ ජාතිය ගෝලීය සහ කලාපීය මුස්ලිම්වරුන් සමඟ ආගමික සහෝදරත්වය සහ සාමකාමී ගවේෂණයක යෙදී සිටී. ලෝකයේ සියලුම රටවල් සහජීවනය. එබැවින්, අන්‍යෝන්‍ය ගෞරවය මත සබඳතා පුළුල් කර ගැනීම අපේක්ෂා කරයි. “එය අන්‍යෝන්‍ය ගෞරවයේ මූලධර්මය මත සියලු විදේශිකයන් සමඟ සබඳතා වනු ඇත; මෙම සම්බන්ධය තුළ, අපි කිසිවකුට පීඩනයට යටත් නොවන්නෙමු හෝ පීඩාවට පත් නොකරමු. “ලෝකයේ ජාතීන් සමඟ මිත්‍රශීලීව සිටීමට අපට අවශ්‍යයි. සමානාත්මතාවයේ පදනම මත ලෝකයේ සියලුම රාජ්යයන් සමඟ මිත්රශීලී වීමට; අපි එකිනෙකා සමඟ හොඳ සහ අන්‍යෝන්‍ය සම්බන්ධතාවයක් සහ ගෞරවයක් ඇති කර ගැනීමට අවශ්‍යයි.

ඉස්ලාමීය රජය නිදහස් හා ස්වාධීන රජයක් බවත් නැගෙනහිර හා බටහිර සමඟ එහි සබඳතා ස්වරූපයක් ගන්නා බවත් ඔවුන් හොඳ සබඳතාවක් ඇත්නම් ඉස්ලාමීය රාජ්‍යය ද ඔවුන් සමඟ හොඳ සබඳතාවක් පවත්වන බවත් අපි ඉඩ නොදෙන බවත් ඉමාම් කොමේනිගේ අදහසයි. අපි මානව වර්ගයාගේ සියලු ස්ථර සමඟ සහ ලෝකයේ සියලුම පහතට වැටී ඇති අය සමඟ ඔවුන් අන්‍යෝන්‍ය සබඳතා සහ අන්‍යෝන්‍ය ගෞරවය ලබා දී හොඳ සබඳතා පවත්වමු.

එබැවින්, මානව වර්ගයාගේ ප්‍රතිසංස්කරණය සඳහා ඉමාම් කුමේනි තම ආගමික වගකීම් අනුව ලෝකයේ පීඩිතයන් සහ ලෝකයේ මුස්ලිම්වරුන් අතර සහයෝගීතාවය ඇති කිරීම අවශ්‍ය යැයි සැලකූ බව පැවසිය හැකිය. සමාජ සාධාරණත්වය පුළුල් කිරීම,  මුළු ලෝකයේම සාමය සහ සාමය ස්ථාපිත කිරීම; ස්වයං විශ්වාසය සහ ආධිපත්යය නිෂේධනය කිරීම එතුමාගේ තවත් තේමාවන්ය.

දුර්වල සහ මුස්ලිම් රටවල කටයුතුවලට සුපිරි බලවතුන්ගේ මැදිහත්වීම් සහ ඔවුන්ගේ සම්පත් කොල්ලකෑම; අන්‍යෝන්‍ය ගෞරවය සහ හොඳ අසල්වැසි පදනම මත සබඳතා පුළුල් කිරීම; ඕනෑම සමාජයක ජයග්‍රහණයේ සහ පැවැත්මේ එකම සාධකය සහ රහස ලෙස සලකන අතරම, මුස්ලිම්වරුන්ගේ සහ ලෝකයේ පීඩිත ජනයාගේ එකමුතුකම සහ එකමුතුකම පෝෂණය කිරීම කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කරයි.


සෑම පරමාදර්ශයකටම සහ තේමාවකටම එයටම ආවේණික වූ අවශ්‍යතා ඇත, ඒවා නොමැතිව පරමාර්ථ හා අවශ්‍යතා සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා අවශ්‍ය පහසුකම් සැපයිය යුතුය යන කාරණය හැරුණු විට එය සාක්ෂාත් කරගත නොහැකිය. ඒ වෙනුවට, මෙම අවශ්‍ය පහසුකම් හරහා මිනිසාට තම අරමුණු සහ ඉලක්කය සපුරා ගත හැකිය. ඉමාම් කොමේනිගේ එකමුතුකම පිළිබඳ අදහස මෙන්ම ඔහුගේ පරමාදර්ශය සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා පහසුකම් සැපයිය යුතු අවශ්‍යතා ද තිබුණි. මේ සම්බන්ධයෙන් වඩාත් හදිසි ප්‍රශ්නය යුක්තියයි, මන්ද "යුක්තිය ඒකදේවවාදයේ අත්‍යවශ්‍ය කොන්දේසිය" සහ ඉස්ලාමීය එකමුතුකම ඇති කිරීම සඳහා ප්‍රබලම මෙවලමකි.

 පීඩනයෙන් හා අයුක්තියෙන් පිරුණු ලෝකයේ සහ සෑම අසාධාරණ සමාජයකම සමගිය කිසිදා අත්කර නොගන්නා බැවින් සමගිය සඳහා මූලික පදනම පුළුල් කළ යුතුය. ඉමාම් තුමා පැවසුවේ “ආදම් ගෙන් සිට පටන් ගෙන ලොවට එක් එක් කාලයට ආගමික  අනාගතවක්තෘවරුන් පැමිණියේ සියලු ජාතීන් තුළ ඒකදේවවාදයේ සහ යුක්තියේ ධජය එසවීම සඳහා ය. එකමුතුකමේ අනෙකුත් අවශ්‍යතා අතර ස්වාධීනත්වය සහ නිදහස ප්‍රධාන වන අතර මුස්ලිම් රටවල ප්‍රායෝගික ස්වාධීනත්වය ප්‍රධානතම ඒවා බව පවා පැවසිය හැකිය.

"අප නැගෙනහිර දෙසට හෝ බටහිර දෙසට ගමන් නොකරමු. අපි සියල්ලෝම එකට සිටින විට අපට එසේ විය හැකි අතර සෘජු මාවතේ ක්‍රියා කළ හැකිය. අපි හැමෝම තනි අතක් ලෙස එක්සත් වන්නේ නම්."

ඉමාම් කුමේනි තම එකමුතුකමේ පරමාදර්ශය සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා සහ නව පහසුකම් සැපයීම සඳහා පවතින පහසුකම් භාවිතා කළේය. මෙම පහසුකම්වලින් එකක් වූයේ පලස්තීනයේ ප්‍රශ්නය සහ කුද්ස් ආක්‍රමණික තන්ත්‍රය (ඊශ්‍රායලය) විසින් එය අත්පත් කර ගැනීම, එය “මහා ඊශ්‍රායලය, එනම් නයිල් සිට යුප්‍රටීස් දක්වා” පිහිටුවීමේ ඉලක්කය මනසේ තබාගෙන මෙම ඉලක්කය සපුරා ගැනීම සඳහා ය. මුස්ලිම් රටවලට එරෙහිව ආක්‍රමණශීලී ක්‍රියා සිදු කිරීම සහ එම රටවල වෙසෙන මුස්ලිම්වරුන් ඝාතනය කිරීම හෝ ඔවුන් අවතැන් කිරීම. කුඩ්ස් ආක්‍රමණික තන්ත්‍රයේ ආක්‍රමණශීලී සහ ලේ උරා බොන ස්වභාවයට සහ ඊශ්‍රායලය පෘථිවි පෘෂ්ඨයෙන් තුරන් කිරීමට එරෙහිව, ඉමාම් කොමේනි ආශීර්වාද ලත් රාමසාන් මාසයේ අවසාන සිකුරාදා ජාත්‍යන්තර කුද්ස් දිනය ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කළේය. 


කුද්ස් දිනය ඉස්ලාමයේ සහ උතුම් නබිතුමාගේ දිනය ලෙස සලකන අතර එය අප සියලු බලයෙන් සන්නද්ධ විය යුතු දිනයක් වන අතර මුස්ලිම්වරුන්ට තමන් සිටින හුදකලා තත්ත්වය අත්හැරීමට හා නැගී සිටීමට සිදු වේ. 

ඉමාම් කුද්ස් නිදහස් කිරීම සියලුම මුස්ලිම්වරුන්ගේ යුතුකමක් ලෙස සැලකුවේය. "ප්‍රතිපත්තිමය වශයෙන්, සියලුම මුස්ලිම්වරුන්ගේ යුතුකම වන්නේ කුද්ස් මුදා ගැනීම සහ මෙම පිළිකා ගෙඩියේ නපුර ඉස්ලාමීය දේශයෙන් කපා දැමීමයි." සියලුම මුස්ලිම්වරුන්ගේ එකමුතුවෙන් මිස මෙම කාරණය කළ නොහැක්කකි.

වාර්ෂික හජ් වන්දනාව ඉස්ලාමීය එක්සත්බව  එකමුතුව සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා ඉමාම් භාවිතා කළ තවත් පහසුකමකි. කළු සහ සුදු, ආසියානු සහ අප්‍රිකානු, යුරෝපීය සහ ඇමරිකානු, ෂියා හෝ සුන්නි යයි භේද බින්න ව සිටින සියලු මනුශ්‍යයින් එකාමෙන් සියලු භේද බින්න අමතක කර   හජ් වන්දනාකරුවන් ආගමික කටයුතු වල නිරත වෙති. 

එබැවින් ඉමාම් කොමේනි, ඉස්ලාමීය සමගියට සහ ලෝකයේ සියලුම පීඩිතයින්ට අවශ්‍ය සහ පදනම ලෙස ස්වාධීනත්වය, නිදහස සහ යුක්තිය සැලකුවේය. සාරාංශයක් ලෙස, ඔහු විශ්වාසයේ වෙනස එකමුතුකම සාක්ෂාත් කර ගැනීමට බාධාවක් ලෙස විශ්වාස කළේය. ඉස්ලාමයේ අරමුණු සාක්ෂාත් කර ගැනීමේදී සහ එහි ස්වෛරීභාවය සෑම මානයකින්ම සාක්ෂාත් කර ගැනීමේදී, ඔහු එකමුතුකම එකම මාර්ගය ලෙස සැලකූ අතර ඉස්ලාමීය එකමුතුකමේ පරමාදර්ශය වඩා හරවත්  කිරීම සඳහා පලස්තීන ප්‍රශ්නය සහ කුද්ස් විමුක්තිය වෙනුවෙන් පෙනී සිටියහ. හජ් වන්දනාව සහ බහුදේවවාදීන්ගේ ප්‍රතික්ෂේප කිරීම, සියලු ඉස්ලාමීය නිකායන් සහ චින්තන පාසල් සඳහා පිළිගත හැකි අතර, සර්වමාන අවබෝධය සහ එකමුතුකම ඇති කර ගැනීමට ලොව මුස්ලිම්වරුන්ගෙන් ඉල්ලා සිටියහ.

"සියල්ලන්ටම අනිවාර්ය වන එක් වැදගත් කරුණක් වන්නේ ඉස්ලාමය ආරක්ෂා කිරීම සහ ඉස්ලාමීය ජනරජයේ ආරක්ෂාවයි", එය එකමුතුකම මත රඳා පවතින අතර සමගිය පිළිබඳ ප්‍රශ්නය ඉස්ලාමීය දේශයේ ආරක්ෂාව සඳහා අත්‍යවශ්‍ය කාරණයකි. අනෙක් අතට, අසමගිය අයහපත් කටයුත්තක් වන බැවින් එය වැළැක්විය යුත්තේ යහපත් දේ පැනවීම සහ අයහපත් දේ තහනම් කිරීම දිව්‍යමය බැඳීම් අතර වන බැවිනි. දෙවියන්ගේ අණට කීකරු වීමේදී හොඳ දේ අණ කළ යුතු අතර නරක දේ පාලනය කරමිනි.

“දරුණු නපුර නම් විදේශිකයන් අප කෙරෙහි ආධිපත්‍යය දැරීමයි. ඔබ මෙම නපුර ප්රතික්ෂේප කළ යුතුය. රජය එකිනෙකා සමඟ සහ ජාතීන් සමඟ ඔවුන්ගේ මතභේද පසුපස හඹා යෑමෙන් සහ සමාජ සංසර්ගයේ නොයෙදෙන ලෙස ඉල්ලා සිටිමි.  ජාතියක අවශ්‍යතා අනතුරේ හෙළීම තරම් දරුණු නපුරක් තවත් නැත. 

එකමුතුකම යනු ලොවට සාමය සහ ශාන්තිය උදා කරන යහපත් දේ පනවන ක්‍රියාවක් වන අතර සාමයේ කොන්දේසි සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා සමගිය සහ සහෝදරත්වයේ මූලික කරුණු නිර්මාණය කර ශක්තිමත් කළ යුතුය.

අපි සාමයෙන් සහ සමගිය ලෝකයෙන් අපේක්ෂා කරමු. ආරම්භයේ සිටම ඉස්ලාම් දහමෙහි පරමාර්ථයන් ඇති අතර, විශේෂයෙන්ම ඇදහිලිවන්තයන් අතර, මුස්ලිම්වරුන් අතර, එය සහෝදරත්වය පනවා ඇති අතර ඇත්ත වශයෙන්ම එය එහි කඩිනම් අවබෝධය අණ කර ඇත.

ඉමාම් තුමාගේ අනෙක් චේතනාව වූයේ  මිනිසුන්ගේ ආධ්‍යාත්මික හරපද්ධතිය හැඩගැස්ම වන අතර එමඟින් පරිපූර්ණ මිනිසුන්ගේ පැවැත්මේ අනුග්‍රහය යටතේ යුක්තිය ලොව පුරා ව්‍යාප්ත වන අතර මුස්ලිම් සමාජයේ අවදානමට හේතු තුරන් වනු ඇතයි එතුමා විශ්වාස කලහ.  එසේ නොමැතිනම් ඔවුන්ගේ පිරීහීම අනිවාර්යය. මක්නිසාද යත්, “ අපි ඇතුළතින් දිරාපත් වන විට අපි අවදානමට ලක් වනු ඇත; පුද්ගලයන් අභ්‍යන්තරයෙන් දිරාපත් වන විට සමාජයක් වශායෙන් මෙම ක්ෂයවීම ව්‍යාප්ත වී සමූහයක් විනාශ කර දිරාපත් වීම ඇරඹේ. නබිවරුන්ගේ සහ ඉමාම්වරුන්ගේ පුහුණුව ලැබූ අය කිසි විටෙකත් මෙම හර පර්ධතියේ බිදවැටීම උල්ලංඝනය නොකරන අතර මෙම උල්ලංඝනය හේතුවෙන් සමාජය ද අවදානමට ලක් වනු ඇත. 


අනෙක් අභිප්‍රාය වන්නේ ස්වාධීනත්වය සහ නිදහස තහවුරු කිරීම සහ මුස්ලිම්වරුන්ගේ ස්වාධීනත්වය, නිදහස සහ මානව ගරුත්වය ආරක්ෂා කිරීමයි. එබැවින් ඉමාම් මෙසේ පැවසීය.

අපි ඇමරිකාවට සහ සුපිරි බලවතුන්ට යටත් වූවා නම්, අපට පෙනෙන පරිදි ආරක්ෂාව සහ සුභසාධනය ලබා ගත හැකි අතර, අපගේ සොහොන් ගෙවල් අපගේ ආදරණීය දිවි පිදූවන්ගෙන් පිරී තිබිය හැකි නමුත්, අපගේ ස්වාධීනත්වය, නිදහස සහ මානව ගරුත්වය අහිමි වනු ඇත, නැතහොත් අප වහලුන් බවට පත් වනු ඇත. ඇමරිකාව සහ නොඇදහිලිකාර රාජ්‍යයන් සමහර භාණ්ඩ මිල අඩු වීමටත් අපට ප්‍රාණ පරිත්‍යාගිකයින් සහ තුවාල ලැබූවන් (තවදුරටත්) පිරිනැමීමට ඉඩ නොදෙන ලෙසත් ප්‍රකාශ කරයි.

එකමුතුකමේ පරමාදර්ශයේ ඉමාම්ගේ අනෙක් චේතනාව වන්නේ ලෝකයේ සහ ඔවුන්ගේ රටවල මුස්ලිම්වරුන්ගේ දුෂ්කරතා විසඳීමයි. එබැවින්, ඉමාම් ඔවුන් සියලු දෙනාටම එකමුතුකමට ආරාධනා කරන අතර ඔවුන් අතර සුහද සබඳතා ගොඩනඟා ගැනීමට උපදෙස් දෙයි.

එහෙත්, සෑම "මහා පරමාර්ථයකටම අනුරූප විශාල ගැටළු සහ බාධක ඇති" බව ඉමාම් ද දනී. සමාජයේ සහ ලෝකයේ සියලුම පීඩිතයන්ගේ එකමුතුකම පිළිබඳ ප්‍රශ්නය ද එහි ගමන් මගෙහි විශාල බාධක ඇති විශාල අරමුණකි. කෙසේ වෙතත්, මිනිසාගේ සහ විශ්වයේ ස්වභාවය සහ සහජ බුද්ධිය පදනම් වී එකමුතුකමකින් වියන ලද බැවින් සහ සමස්ත විශ්වයම එකම අරමුණක් කරා ගමන් කරන හෙයින්, “විප්ලවීය ඉවසීම සහ ධෛර්යය තුළින්, අපි ඉදිරියට යන්නෙමු. දිව්‍ය යුක්තිය සහ ආදරණීය මනුසත්කමේ සුවද ලොව පුරා පැතිර ගියේය. එබැවින් ඉමාම් ලෝකයේ සියලුම මනුශ්‍යත්වය අදහන ආත්මයන්ට  අවවාද කරයි.

සාමය සහ සාදාරනත්වය අගයන ජනයිනි! ඉස්ලාමයේ සංස්කෘතිය මත රඳා සිටින්න; බටහිර හා බටහිරකරණයට එරෙහි අන්ධානුකරණයේ අරගලය,  එකමුතුකම සඳහා ඉමාම්ගේ චේතනාව ඉස්ලාමීය  ආරක්ෂා කිරීමේදී සාරාංශ කළ හැකිය. යහපත් දේ අණ කිරීම සහ වැරදි දේ තහනම් කිරීම; ධර්මිෂ්ඨ මිනිසුන් හැඩගැන්වීම සහ පුහුණු කිරීම; ස්වාධීනත්වය අත්පත් කර ගැනීම සහ මෙම ස්වාධීනත්වය, නිදහස සහ මානව ගරුත්වය ආරක්ෂා කිරීම; ලෝකයේ දිව්‍ය යුක්තිය සහ ආදරණීය ඉස්ලාමය පැතිරවීම; අසමගිය වැළැක්වීම මින් ප්‍රධන වේ.

ඉමාම් විසින් අදහස් කරන ලද එකමුතුකම ඉරාන ජාතියේ සිට සියලුම මුස්ලිම්වරුන් සහ ලෝකයේ පීඩිතයන් සහ පෘථිවියේ මතුපිට සිටින සියලුම මිනිසුන් දක්වා පරාසයක පුළුල් වේ. එබැවින්, ඉරානයේ ඉස්ලාමීය විප්ලවයෙන් ආදර්ශයක් ගනිමින් ඉදිරියට පැමිණෙන ලෙසත්, දෙවියන් වහන්සේ මත යැපීමෙන් පසු තමාගේ ආත්ම මත යැපීම ආශීර්වාදවල උල්පතයි" ලෙස ආත්ම විශ්වාසය ඇති කර ගන්නා ලෙසත් ඉමාම් තුමා ඔවුන්ට අවවාද කරයි. ඉරානයේ ඉස්ලාමීය විප්ලවය ලෝකයේ පීඩිත, අහිමි වූ සහ මුස්ලිම් ජනතාවගේ පිබිදීම සහ පුනර්ජීවනය ඇති කළ අතර ඕනෑ තරම් කරුණාව සහ ආශීර්වාද ගෙන ආවේය. මෙම විප්ලවය මුස්ලිම්වරුන්ගේ සහ ලෝකයේ පීඩිත ජනයාගේ සමගිය, නිදහස සහ ස්වාධීනත්වයේ පෙර නිමිත්තයි."


වර්තමානයේ ගෝලීය මුස්ලිම්වරුන් භූගෝලීය මායිම් හරහා එකිනෙකාගෙන් බෙදී ඇති නමුත්, දේව නීතියට අනුව සහ කාලීන ඉල්ලීම් සහ තත්වයන් මත පදනම්ව, පොදු ඉස්ලාමීය සහජීවනයේ කොටස්කරුවන් වේ. මානුෂීය මූලධර්ම දෙවියන් වහන්සේගේ කරුණාවෙන් දීප්තිමත් ක්ෂිතිජය දර්ශනය වී ඇති බැවින් ඔවුන් ඔවුන්ගේ බැඳීම් ශක්තිමත් කළ යුතුය.

ඉස්ලාමීය සමාජය හැරුණු විට සෑම ආගමකම අධ්‍යාත්මික චරිත ද අනාගතවක්තෘවරුන්ගේ පරමාදර්ශයන් සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමට බැඳී සිටී, එකමුතුකම වඩාත් වැදගත් එකක් වේ. “ක්‍රිස්තියානි පූජකවරු මුස්ලිම් පූජකවරු සහ යුදෙව් පූජකවරු එකම දිව්‍යමය හෙළිදරව්වක් වන අනාගතවක්තෘවරුන්ගේ පරමාදර්ශයන් සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා පළමු පේළියේ පිහිටා ඇත.” එලෙසම,මුස්ලිම් රටවල ඔවුන්ගේ ජයග්‍රහණයේ සහ පැවැත්මේ එකම මාවත වන ඉස්ලාමීය සමගිය ගොඩනැගීමට උත්සාහ කිරීමට බැඳී සිටී. එබැවින්, ඉමාම් එක්සත්කමේ විෂය පථය පුළුල් කරන ලෙස සලකන අතර සියලුම මිනිසුන්ගෙන් සහ ලෝකයේ පීඩිතයන්, උගත් මුස්ලිම්වරුන් සහ සියලුම ඉස්ලාමීය නිකායන් සහ චින්තන පාසල් සහ විවිධ ආගම්වල අධ්‍යාත්මික චරිත සහ මුස්ලිම් බුද්ධිමතුන් පවා ඒ සඳහා උත්සාහ කරන ලෙස ඉල්ලා සිටී. පොදු මානවවාදී සහ ඉස්ලාමීය මූලධර්ම මත ජාතීන් අතර එකමුතුකම ගොඩනැංවීම සහ සමගිය පිළිබඳ ඔහුගේ අදහස වඩා ප්‍රායෝගික වේ.

එකමුතුකමේ අරමුණු

ඔහුගේ එකමුතුකමේ පරමාදර්ශය තුළ ඉමාම් කොමේනි පහත සඳහන් අරමුණු වලට බෙදිය හැකි අරමුණු අනුගමනය කළේය: ගෘහස්ථ අරමුණු, බාහිර අරමුණු සහ දේශපාලන, ආර්ථික, සමාජීය, සංස්කෘතික සහ ආධ්‍යාත්මික පිබිදීම් මෙහි කැපී පෙනේ.

එකමුතුකමේ දේශීය අරමුණුවලට  නිදහස සහ ස්වාධීනත්වය,  අභිමානය සහ ගෞරවය, ඉස්ලාමීය අරමුණුවල දියුණුව, ඉරානයේ ඉස්ලාමය පුළුල් ලෙස සාක්ෂාත් කර ගැනීම, ස්ථාපිත කිරීම, දූෂිත බටහිර හා නැගෙනහිර ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය නොව අව්‍යාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රජය ඉස්ලාමීය විප්ලවයේ පැවැත්මයි. සමාජ සාධාරණත්වය ක්‍රියාත්මක කිරීම, පුද්ගල සහ සාමූහික යුක්තිය ව්‍යාප්ත කිරීම ද.මීට ඇතුලත් වේ.


මේ අතර, ඉමාම්ගේ එකමුතු පරමාදර්ශයේ බාහිර අරමුණු තුල මානව වර්ගයා සඳහා ආධ්‍යාත්මික සහ දිව්‍යමය දැනුම පෝෂණය කිරීම, 'ලෝකයේ සාමය සහ සාමය ස්ථාපිත කිරීම,' සැබෑ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සහ නිදහස ක්‍රියාත්මක කිරීම,' මනුෂ්‍ය-විරෝධී ලෝක සාමය විනාශ කරන්නන්ට එරෙහි ලොව පුරා මහජනතාවගේ ගැඹුරු විප්ලවය, මානසික ස්වාධීනත්වය නැවත ලබා ගැනීම සහ කුරිරු ආන්ඩු ඉදිරියේ නින්දිත හැඟීම අත්හැරීම,' සමස්ත ලෝකයේම ස්වාධීනත්වය, ලෝකයේ ඒකාදිපති වියරු ආධිපත්‍යය අවසන් කිරීම ලෝකයේ පීඩිත ජාතීන්ව ගිල දමන්නන්, ජාතීන් විසින් ස්වයං නිර්ණ අයිතිය ලබා ගැනීම සහ රාජ්‍යයන් පිබිදීම, 'ලෝකයේ සෑම තැනකම  සාමය සහ සර්ව සාධාරණත්වය පිහිටුවීම', පරාජය කළ නොහැකි සහ ශක්තිමත් සමාජ සංදර්භයක් පිහිටුවීම, මුස්ලිම්වරුන් සඳහා ඉස්ලාමීය අනන්‍යතාවය වර්ධනය කිරීම, 'මුස්ලිම් සමාජවල විද්‍යාත්මක පසුගාමීත්වයෙන් මිදීම සහ මුස්ලිම්වරුන්ගේ ගැටලුවලට අවධානය යොමු කිරීම මින් ප්‍රධාන වේ.

අධ්‍යාත්මිකත්වය ආරක්ෂා කිරීම සහ මිනිසුන්ගේ අධ්‍යාත්මිකත්වය ශක්තිමත් කිරීම සහ ඔවුන් අතර යුක්තිය ක්‍රියාත්මක කිරීම සහ පීඩකයන්ගේ අතින් පීඩිතයන් ගලවා ගැනීම  ඉමාම්ගේ දිගුකාලීන අරමුණු වේ. ලෝකය තුළ සාමය සහ සන්සුන් භාවය ස්ථාපිත කිරීම සහ සැබෑ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සහ නිදහස පිළිපැදීම සහ එහි යුක්තිය පතුරුවා හැරීම, මානව වර්ගයා නව ඥානයක් අත්කර ගනු ඇති අතර යහපාලනය මුළු ලෝකයේම ස්ථාපිත වන අතර එමඟින් පරාජය කළ නොහැකි පවුරක්  වනු ඇත.   



මේ සෑම අරමුණක්ම දේශපාලන, ආර්ථික, සමාජීය, සංස්කෘතික හා ආධ්‍යාත්මික වශයෙන් පොකුරු වශයෙන් ප්‍රතිලාභ බෙදිය හැකිය. දේශපාලන අරමුණු නම්: ලෝකයේ සියලුම මුස්ලිම්වරුන්ගේ සහ ජාතීන්ගේ ස්වාධීනත්වය සහ නිදහස; ලෝකයේ සාමය සහ සාමය ස්ථාපිත කිරීම; සැබෑ ප්රජාතන්ත්රවාදය සහ නිදහස ක්රියාත්මක කිරීම; පුද්ගලයා සහ සාමූහික යුක්තිය භෞතිකකරණය කිරීම; ජාතීන්ගේ ස්වයං නිර්ණ අයිතිය ලබා ගැනීම; ලෝකයේ පීඩිතයන්ගේ පක්ෂය පිහිටුවීම; ගෞරවය  ආරක්ෂා කිරීම; ඉස්ලාමයේ දේශපාලන පරමාර්ථයේ දියුණුව; සෑම අංශයකින්ම සාමය ක්රියාත්මක කිරීම; පීඩිතයන් කෙරෙහි ලෝක විනාශ කරන්නන්ගේ ආධිපත්‍යය අවසන් කිරීම යන අරමුණු මින් ප්‍රධාන වේ.

ආර්ථික අරමුණු නම් ස්වාධීනත්වය සහ ස්වයංපෝෂිතභාවය අත්පත් කර ගැනීම; ආර්ථික යුක්තිය පැතිරීම; ලෝකයේ ජාත්‍යන්තර ඉස්ලාමීය අරමුණු ක්‍රියාත්මක කිරීම; අධිරාජ්‍යවාදය සහ සූරාකෑම වැලැක්වීම; සහ ඔවුන්ගේ ආර්ථික ඉරණම පිළිබඳ පාලනය ලබා ගැනීම වේ.

මේ අතර, සමාජ අරමුණු වනුයේ සමාජ සාධාරණත්වය ක්‍රියාත්මක කිරීම; දූෂණය, විකෘති කිරීම් සහ සෑම ආකාරයකම අපගමනය වැළැක්වීම; සාමය  ස්ථාපිත කිරීම ආදියයි.

සංස්කෘතික අරමුණු ලෙස ගෞරවය සහ අභිමානය ආරක්ෂා කිරීම; ඉස්ලාමීය විප්ලවයේ පැවැත්ම; දූෂණය හා විකෘතිය වැළැක්වීම සහ පීඩනය හා දූෂණයේ පදනම විනාශ කිරීම; මානව වර්ගයා සඳහා සැබෑ දැනුම නිර්මාණය කිරීම; මානසික ස්වාධීනත්වය නැවත ලබා ගැනීම සහ සතුරන් ඉදිරියේ නින්දිත හැඟීම අත්හැරීම; සියලුම මුස්ලිම්වරුන් සඳහා ඉස්ලාමීය අනන්‍යතාවය නිර්මාණය කිරීම වේ.

ඉමාම් ගේ එකමුතුකම පිළිබඳ අදහස ඉස්ලාමීය එකමුතුවේ ඓතිහාසික සන්ධිස්ථානය ලෙස සැලකිය හැකි ඔහුගේ වැදගත්ම සහ පිරිසිදු පරමාදර්ශී චින්තනයක් ලෙස සැලකිය හැකිය. ඉමාම්ගේ එකමුතු ආදර්ශ පාඨය මතුවූයේ සමාජය තුල සිදුවූ අසමගිය සහ අසාධාරණත්වයි. සියලුම ක්ෂේත්‍රවලින් පසුගාමීව සිටියදී මුස්ලිම්වරුන්ට ඔවුන්ගේ මානව පෞරුෂය හා ගෞරවය අහිමි වී ඇත. මේ අනුව, ඔවුන්ගේ ස්වාධීනත්වය, නිදහස සහ ශ්රේෂ්ඨත්වය අහිමි වී ඇති අතර, ඔවුන් නැගෙනහිරට හා බටහිරට යැපෙන්නට විය. මෙම අඳුරු තත්වයන් කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීමෙන් ඉමාම්ට එක්සත්කමේ බලය දැඩි ලෙස දැනුනේය. මානව සමාජයේ ප්‍රතිසංස්කරණය සඳහා ඔහු නැගී සිටින්නේ මුස්ලිම්වරුන් අතර සහ ඊට ඉහළින් ලෝකයේ පීඩිතයන් අතර සහයෝගීතාවය ඇති කරමින් මුස්ලිම් රටවල ඉරණමට සුපිරි බලවතුන්ගේ ඇඟිලි ගැසීම් වැළැක්වීමට සහ ඔවුන්ට මඟ පෙන්වීම සඳහා ය.ස්වාධීනත්වය, නිදහස සහ යුක්තිය එක්සත්කමට අවශ්‍ය සහ පූර්විකාව ලෙස ඉමාම් සැලකුවේය.

සමගිය පෝෂණය කිරීම සඳහා ඉස්ලාමීය දේශය ආරක්ෂා කිරීමේ චේතනාවෙන් හොඳ දේ අණ කිරීම සහ නරක දේ තහනම් කිරීම,  මිනිසුන්ගේ ධනාත්මක හැඩගැන්වීම; සියලුම මිනිසුන්ට සහ මුස්ලිම්වරුන්ට ස්වාධීනත්වය, නිදහස සහ ගෞරවය ලබා ගැනීම; දිව්‍ය යුක්තිය සහ අසමගිය සහ මතභේද වැළැක්වීම, ඉමාම් සමගිය පිළිබඳ ඔහුගේ අදහස ප්රකාශ කළේය. ඔහු එකමුතුකමේ විෂය පථය කෙතරම් පුළුල් හා විස්තීර්ණ ලෙස සැලකුවේද යත්, එය ලෝකයේ පහළට වැටී සිටින සියලුම මිනිසුන්, ගෝලීය මුස්ලිම්වරුන්, සියලුම ඉස්ලාමීය චින්තන පාසල් සහ අනෙකුත් දිව්‍ය ආගම් පවා ආවරණය කරයි. 

අවසාන වශයෙන්, ඉමාම්  විසින් අදහස් කරන ලද ඉස්ලාමීය එකමුතුකම විශාල ජයග්‍රහණ මතු කර ඇති අතර එය අනාගතයේ දී මිහිරි ඵල දරයි, ඒ අතර මුස්ලිම්වරුන්ගේ සහ අනෙකුත් පීඩිත ජාතීන්ගේ ඉරාන විමුක්ති ව්‍යාපාරවල ඉස්ලාමීය විප්ලවය ද වේ. ගෝලීය එකමුතුව; සහ මුස්ලිම්වරුන්ගේ උත්තරීතරභාවය සහ වංශවත් බව මින් එලි දැක්වේ.  මේ අනුව, ඉමාම්ගේ එකමුතු ආදර්ශ පාඨය ජයග්‍රහණයේ හේතුව සහ ඉස්ලාමීය සහජීවනයේ පැවැත්මේ යතුරයි.

Tuesday, May 24, 2022

දාර්ශනිකත්වයේ සැබෑ කැඩපත
මුල්ලා සද්‍රා 



ලෝකයේ විශිෂ්ටතම නිමැවුම මිනිසාය. මිනිසා සතු නියම හැකියාව ඔහු දනී නම් ඔහු සතු පාණ්ඩිත්‍ය සහ මහේශාක්‍ය දැනුම විස්තර කිරිමට වචන වලට නොහැකිය. මිනිසුන් ලෝකයට ආවඩියේ තමන් සතු මෙකී අනගිතම දැනුම නිධානයක් සොයා ගන්නා සේ සොයාගැන්මටය. බොහෝ මිනිසුන්  තමන් මෙලොවට පැමිණ සිදු කළ යුතු සොයා යා යුතු දැනුම් ගවේශණය අමතක වුවද තවත් ශුද්ධ වූ ආත්මයන් තමන්  ට ලැබුණු කාර්යය ඉතා සාර්ථකව සිදු කළහ. මුල්ලා සද්‍රා නම් පර්සියානු දාර්ශනිකයා ද එවන් අයෙකි.

සදර් අල්-දින් මුහම්මද් බී. ඊබ්‍රාහිම් බී. 1571-1636) අවිසෙන්නාට පසුව වඩාත්ම වැදගත් ඉස්ලාමීය දාර්ශනිකයා විය හැකිය. මුල්ලා සද්‍රා ලෙස වඩාත් ප්‍රචලිත, පසුව ඔහුට සද්ර් අල්-මුටඅලිහින් (දේවවාදීන්ගේ ප්‍රධානියා) යන පදවි නාමය ලබා දෙන ලද්දේ දේවධර්මය කෙරෙහි උනන්දුවක් එක් කළ සහ අද්භූත බුද්ධියෙන් තීක්ෂ්ණ බුද්ධිය ලබා ගත් දර්ශනය සඳහා වූ ඔහුගේ ප්‍රවේශය සඳහා ය. ඔහු දර්ශනය සැලකුවේ අධ්‍යාත්මික අභ්‍යාස සමූහයක් සහ තී‍්‍රවාදයේ ක්‍රියාවලියක් ලෙසයි, ප්‍රඥාව ලබා ගැනීම සහ ඍෂිවරයෙකු වීම අරමුණු කරගත් ප්‍රඥාවේ ලුහුබැඳීමක් ලෙස ඔහු සැලකුවේය. ඔහු රැඩිකල් දාර්ශනික විධික්‍රමයකට අනුබල දුන් අතර එය විචක්ෂණශීලී, අනුපාතවාදී තර්ක සහ දැනගැනීමේ මාදිලියක් සහ වඩාත් ප්‍රතිභාන, කාව්‍යමය සහ ප්‍රස්තුත නොවන දැනුමක් අතර ඇති සරල ද්විකෝටිය ඉක්මවා යාමට උත්සාහ කළේය. ඔහු ඉස්ලාමීය පාරභෞතික විද්‍යාවේ පැවැත්ම පිළිබඳ මූලධර්මය විප්ලවීය කළ චින්තකයා ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත් විය. යථාර්ථයේ මූලික දේ සෑදී ඇත්තේ ද්‍රව්‍ය මගින් යැයි උපකල්පනය කළ ඇරිස්ටෝටලියානු පාරභෞතිකවාදයක් විවේචනය කිරීමෙන්, ඔහු (Neoplatonic) වෙනස්වීමේ ක්‍රියාවලි පාරභෞතිකවාදයක් ආරම්භ කළේය, එය පදනම් වී ඇති ක්‍රියාවන් මගින් චලනය විය. දර්ශනය, දේවධර්මය, ගුප්ත විද්‍යාව සහ ශුද්ධ ලියවිලිමය විග්‍රහය පිළිබඳ කෘතීන් ලිවූ දැඩි චින්තකයෙකු වූ ඔහු ඉස්ලාමීය චින්තනයට ප්‍රවේශයන් පුළුල් පරාසයක සංශ්ලේෂණය කිරීමට උත්සාහ කළ අතර තාර්කික තර්ක මිශ්‍රණයක් තුළින් යථාර්ථය අවබෝධ කර ගැනීමේ ක්‍රමයේ අවශ්‍යතාවය සඳහා තර්ක කළේය.
 

අධ්‍යාත්මික ආශ්වාදය, සහ ඉස්ලාම් සම්ප්‍රදායේ ප්‍රධාන ශුද්ධ ලියවිලි මූලාශ්‍ර පිළිබඳ ගැඹුරු මෙනෙහි කිරීම. දාර්ශනික විමර්ශනය සඳහා සාකල්‍ය ප්‍රවේශයක් ඇති, ප්‍රඥාව ලුහුබැඳීම පිළිබඳ ඔහුගේ අවබෝධයට ශුද්ධ ලියවිලිමය අර්ථ ශාස්ත්‍රය සහ විග්‍රහය මෙන්ම දේවධර්ම තර්කනයද ඇතුළත් විය. නස්ර් සහ කෝබින් "ඉස්ෆහාන් පාසල" ලෙස හැඳින්වූ චින්තකයින් පිරිසකගේ ප්‍රධාන චරිතයක් වූ ඔහු සෆාවිඩ් ෂා අබ්බාස් I (r. 996-1038 AH/) යටතේ දර්ශනය පුනර්ජීවනය කිරීමේදී බුද්ධිමය ජීවිතයේ ප්‍රධාන භූමිකාවක් ඉටු කළේය. 1588-1629) සහ පසුව ජීවිතයේ ඔහුගේ උපන් ගම වන ශිරාස් හි මද්‍රාසා-යි ඛාන් ලෙස හඳුන්වන දාර්ශනික සෙමනේරියේ වැදගත්ම ගුරුවරයා විය. 19 වන ශතවර්ෂයේ මුල් භාගයේ සිට මුල්ල සද්‍ර පිළිබඳ චින්තනය ප්‍රමුඛ වී ඇත ඉස්ලාමීය පෙරදිග  සෙමනේරියේ දාර්ශනික ආදර්ශය සහ දකුණු ආසියාවේ ද පුළුල් ලෙස බලපෑවේය.

ඔහු හුදෙක් දාර්ශනිකයෙකු, චින්තකයෙකු සහ දාර්ශනික චින්තන පාසලක නිර්මාතෘවරයෙකු නොවීය, ගණිතය, තාරකා විද්‍යාව, වෛද්‍ය විද්‍යාව සහ අර්ථ නිරූපණය සහ හදීස් වැනි ඉස්ලාමීය විද්‍යාවන් ඇතුළු ඔහුගේ කාලයේ සාමාන්‍ය විද්‍යාවන් පිළිබඳ දැනුමක් ඔහු සතු විය. ඔහු දර්ශනවාදය පිළිබඳ සාර්ථක ගුරුවරයෙකු වූ අතර ප්‍රයෝජනවත් දාර්ශනික පොත් කිහිපයක කීර්තිමත් ලේඛකයෙකි. තවත් දෘෂ්ටි කෝණයකින් බලන කල, ඔහු ඥානාන්විත හා ධාර්මික තාපසයකු වූ අතර යම් අද්භූත හැකියාවන් ඇති උපාසිකාවක් වූ අතර, ඔහුම ව්‍යංගයෙන් ප්‍රකාශ කළ පරිදි, ඔහුට අවශ්‍ය විටෙක ඔහුගේ ආත්මය තම ශරීරයෙන් පිටතට පියාසර කරවා එය නිරීක්ෂණය කිරීමට එය සමඟ යා හැකිය.

කෙසේ වෙතත්, මුල්ලා සද්‍රාට වෙනත් විද්‍යාඥයන් තුළ කලාතුරකින් දැකිය හැකි වෙනත් විද්වත් ලක්ෂණ දෙකක් තිබුණි. පළමුවැන්න ඔහුගේ දැනුමේ ගැඹුරට සම්බන්ධ විය. තමන් දන්නා, උගත්, ඉගැන්වූ, ලියූ දෙයින් ඔහු කිසිදා සෑහීමකට පත් නොවීය. ඒ වෙනුවට, ඔහු දාර්ශනික ගැටළු හැකිතාක් ගැඹුරින් සොයා බැලීමට පුරුදුව සිටියේය, දැන ගැනීමට ඇති සියල්ල සොයා ගත්තේය. දර්ශනයේ මහා විප්ලවයක බීජය රෝපණය කිරීමට ඔහු සමත් වූයේ මෙම ලක්‍ෂණයේ ආලෝකයෙනි.
ක්‍රියාව Suhrawardi (6 වන සියවසේ ඉරාන ආලෝකවාදී දාර්ශනිකයා) සහ ප්ලොටිනස් මෙන්, මුල්ලා සද්‍රා විශ්වාස කළේ තම ආත්මය ශරීරයෙන් වෙන් කර අසාමාන්‍ය හෝ අද්භූත ක්‍රියාවක් කළ නොහැකි අයෙකු නොවන බවයි.

සැබෑ මුනිවරයා සහ දාර්ශනික අදහස් ඔහුගේ සෑම ක්‍රියාවක් තුළින්ම ප්‍රකට විය. ඔහුගේ ගුරුවරුන් දෙදෙනාම, ෂෙයික් බහා අල්-ඩින් සහ මීර් දමඩ් මහත් ආධ්‍යාත්මික බලයන් සතු වූහ. මුල්ල සද්‍රා මෙම ප්‍රමුඛ විද්වතුන් දෙදෙනා යටතේ අධ්‍යාපනය ලබා ටික කලක් ඔවුන්ගේ සමාගමෙහි රැඳී සිටියේය; කෙසේ වෙතත්, කුම් අසල ගමක (කහක්) පසුබැසීම සහ ඔහුගේ හුදෙකලාව, නමස්කාරය, වියෝව සහ මිනිසුන්ගේ බලාපොරොත්තු සුන්වීම සත්‍යය දෙසට නව කවුළුවක් විවෘත කිරීමට උපකාරී වූ බව ඔහු විශ්වාස කළේය. සැඟවුණු ලෝකය සම්බන්ධ තොරතුරු සෙවීම ඔහු වඩාත් ප්‍රිය කලේය.ඔහු මේ ප්‍රශ්නය ගැන අල්-අස්ෆාර් හැඳින්වීමෙහි ලියා ඇත. යම් ආකාරයක අධ්‍යාත්මික අසාර්ථකත්වයකින් යුත් ඔහුගේ හුදකලාව, ශක්තිමත් ආත්මයක් ඇති ශක්තිමත් මිනිසෙකු වීමට ඔහුට උපකාර කළ අතර, ප්ලේටෝට මෙන්, ඔහුට තර්කයෙන් පමණක් නොව, දර්ශනයේ යථා තත්වය වටහා ගත හැකිය. 

 එවන් තපස් චර්යාවන් සංවේදී හා දුර්වල තරුණයා තම කාලයේ සිටි ඊර්ෂ්‍යා සහගත සහ මතුපිටින් පෙනෙන විද්වතුන්ගේ ප්‍රහාරයන්ට කන්දක් මෙන් ඔරොත්තු දිය හැකි සහ ඔහුගේ ශුද්ධ වූ මෙහෙවර ඔහුගේ ජීවිතයේ අවසානය දක්වා අනුගමනය කළ හැකි ඉවසිලිවන්ත, ස්වාමියෙකු බවට පත් කළේය.
බටහිර දාර්ශනිකයන් අතර මුල්ලා සද්‍රාට දර්ශනයෙන් හෝ චරිතයෙන් හා ආත්මයෙන් සමානකමක් නැත. මහාචාර්ය හෙන්රි කෝබින් විශ්වාස කරන්නේ අපට ජේකබ් බොහීම් සහ එමානුවෙල් ස්වීඩන්බර්ග් එකතු කර ඔවුන්ව තෝමස් ඇක්වයිනාස් වෙත එකතු කළහොත් මුල්ලා සද්‍රා බිහිවනු ඇති බවයි.
කෙසේ වෙතත්, මුල්ල සද්‍රගේ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය සැමරීමට මෙම පැහැදීම ප්‍රමාණවත් නොවන බව ලේඛකයාගේ අදහසයි. ඔහුගේ ජීවිතයේ හා කෘතිවල ඉතිහාසය පෙන්නුම් කරන්නේ ඔහු සමාන කළ හැක්කේ පයිතගරස් හෝ, අවම වශයෙන්, ප්ලේටෝ වැනි චරිතයකට පමණක් බවයි. සමීපයක්
ඔහුගේ දර්ශනය අධ්‍යයනය කිරීමෙන් හෙළි වන්නේ එය මෙම ප්‍රමුඛ දාර්ශනිකයන් දෙදෙනාගේ සිතුවිලිවල යම් මූලයන් ඇති බවයි, එබැවින් හෙන්රි කෝබින් සහ තවත් සමහරු ඔහුව නව-පයිතගරස් ලෙස හැඳින්වූහ.

Saturday, May 21, 2022

ලෝක සිනමාව තුළ 
ඉරාන සිනමාවේ නිත්‍ය අගය


ජීවිතේ කියන්නෙම නොනවතින ප්‍රශ්න විසඳීමකට කිව්වොත් ඒක වරදක් නැතිවෙයි. යමක් තේරෙන්න පටන්ගන්නා වයසේ ඉඳන් මේ ලෝකය කියන්නෙ  වටහාගන්න බැරි ප්‍රෙහේලිකාවක් අපිට. මම හිතන්නෙ වයස ගියත් කවදාවත් සමහර දේවල් අපිට මුලුමනින්ම තේරුම්ගන්න බැහැ. සමහර වෙලාවට අපි කවදාකවත් ජීවිතේ ඇතුළෙ නිශ්චිත විසඳුමකට ලඟා වෙන්නෙ නෑ. මිනිස්සු ජීවිතය නම් පීඩාකාරී උගුලෙන් සදාකාලිකව ගැලවීම ලබන්න පුලුවන් මාර්ගයක් හොයාගෙන ගියේ ඒ හින්ද වෙන්න ඇති. 

කාලෙන් කාලෙට නොයෙක් ශස්තෲවරුන් ලෝකෙට බිහිවෙලා ලෝකෙට නොයෙක් ආකාරයෙ විමුක්ති මාර්ග දේශනා කලා. ඒ ආශ්‍රයෙන් ආගම් නිර්මාණය වුණා. දාර්ශනිකයන් නොයෙක් දර්ශන, මතවාද ලෝකෙට බිහි කලා. ජීවිතය නම් මේ අගක් මුලක් තැති පටලැවිල්ල ලෙහා ගන්න දරන උත්සාහයක ප්‍රතිඵල ඒ හැම දෙයක් ම. නමුත් මේ හැමදෙයක්ම අතර "ආදරය" ජීවිතේ ලොකුම අස්වැසුම, පීඩාවෙන් අත්මිදීමේ මාර්ගය විදිහට සලකන්න අපි පුරුදු වෙලා තියනව. බොහෝම වෙලාවට ආදරය එන්නෙ පුද්ගලයින් දෙදෙනෙක් අතරෙ ඇතිවෙන "බැඳීමක" ස්වරූපයෙන්. ඒ බැඳීම ඇතුළට පුද්ගලයන්ගෙ සිතුම් පැතුම් සමාජ ආර්ථික පසුබිම ඔය වැනි දේවල් නිරන්තරයෙන් බලපෑම් කරන එක සහ ඒ අතර මතභේදාත්මක ගැටුම් ඇතිවීම නිරායාසයෙන්ම සිදුවෙන දෙයක්. එවැනි මොහොතක "ආදරය" කියන මනුස්ස බැඳීම ඇතුළෙ වුණත් සහනදායි බව පලාගිහින් ජීවිතේ සුපුරුදු විෂමචක්‍රයට ආයෙම ඇදවැටුණු බවක් දැනෙන්න පටන් ගන්නව. ඇත්තටම මේක මෙන්න මෙහෙමයි කියල පහදල දෙන්න අපහසු සංකීර්ණ තත්ත්වයක්. Asgar Farhadi නම් සුප්‍රකට ඉරාන සිනමාකරුවගෙ The Past චිත්‍රපටයෙත්, කෙටියෙන්ම කිව්වොත්, දැකගන්න ලැබෙන්නෙ එවැනි තත්ත්වයක්.


ලෝක සිනමාව ගැන උනන්දු කෙනෙකුට ලේසියෙන් මග හැරෙන්නෙ නැති නමක් තමයි ෆර්හාඩි. අබ්බාස් කියරොස්තාමි වගේ මහා සිනමාකරුවෙකු ගෙන් පස්සෙ ඉරාන සිනමාවෙ "ජාත්‍යන්තර සළකුණ" වගේ හැඳින්වීමක් ලබන්න සුදුසු කෙනෙක් ඉන්නව  නම් ෆර්හාඩිම බව කිව්වොත් වරදක් නැති වේවි. මෑත කාලීනව ඉරානය ලෝක සිනමා ප්‍රේක්ෂකාගාරයට විවෘත කරන්න සමත් වුණු පුරෝගාමි චරිතයක් ඔහු. The Past කියන්නෙ එක් අතකින් ඉරානය අතික්‍රමණය කරන ජාත්‍යන්තර වැඩක්. එහෙම වෙන්නෙ ඔහු මේ චිත්‍රපටය නිර්මාණය කරන්නෙ ඉරානයෙන් බැහැරව ප්‍රංශය පසුබිම් කරගෙන වීම. චිත්‍රපටයෙත් බහුලව යොදාගන්නෙ ප්‍රංශ භාෂාව. ෆර්හාඩි මේ සිනමාපටය වෙනුවෙන්ම ප්‍රංශ භාෂාව ඉගෙනගෙන ඇති බව තමා සඳහන් වෙන්නෙ. ප්‍රංශයෙ පැරිස් අගනගරයෙ එදිනෙදා කාර්‍යබහුල දිනචර්‍යාවේ දුවන මිනිස් සමූහයක් මැද ඉරාන සම්භවයක් තියන කීපදෙනෙක් මේ කතාවට මුල් වෙන්නෙ.

ප්‍රංශයෙ පැරිස් නගරෙ ජීවත්වෙන මේරි දෙවතාවක් විවාහවුණු ගැහැනියක්. දෙවනි සැමියා අහමද් ඇගෙන් වෙන්වයි ජීවත් වෙන්නෙ. මේරිට අවශ්‍යවෙනව අහමද් සමග තියන විවාහ බැඳීම අවසන් කරන්න. ඊට එකඟ වෙන අහමද් දික්කසාදයට අවශ්‍ය ලියකියවිලි සකස්කරගන්න මේරි ගෙ නිවසට එනව. එතනදි අහමද් දැනගන්නව තුන්වෙනි පිරිමියෙකුත් මේරිගෙ ජීවිතේට ඇතුළුවෙලා කියල. ඒ නිසා මේරිගෙ නිවසෙ නතර වෙන්න ඔහු එතරම් කැමැත්තක් දක්වන්නෙ නෑ. මේරි ට ඉක්මණින්ම අහමද් ගෙන් දික්කසාද වෙන්න අවශ්‍ය වෙලා තියෙන්නෙ මේ තුන්වැන්නා වුණු සමීර් සමග විවාහ වෙන්න උවමනා නිසා. මේරි ගේත් සමීර්ගේත් කලින් විවාහ වල දරුවන් මේ අතරට මැදි වෙන්නෙ කතාව තවත් සංකීර්ණ කරමින්.

සෑහෙන ඉවසීමකින් නරඹන්න ඕන සියුම් චිත්‍රපටයක් වුණු The Past සිනමා නිර්මාණයෙ සංකේතාත්මක සිනමා භාෂාව හොඳ අවධානෙකින් නැරඹුවොත් ඔබට තේරුම් ගන්න පුලුවන් වේවි. ආරම්භයෙදි  ගුවන්තොටුපළේ ඉඳන් මේරි සහ අහමද් වාහනෙ එන තැන මේරි වාහනය reverse කරද්දි එය පිටුපස වාහනේක හැප්පෙන්න යනව. නැවත වාහනෙ ඉදිරියට ගමන් කරද්දි අර වාහනය පිටුපසින් එන බව පේනව. The Past, එහෙම නැත්නම් අතීතය කියන්නෙ ජීවිතේ කොයිතරම් ඉදිරියට යන්න හැදුවත් නිතර අපිව අතනොහැර අපත් සමඟම එන දෙයක් බවද මේ කියවෙන්නෙ? ඒ කාරණය විසඳාගැනීම චිත්‍රපටය නරඹන ඔබටම බාරය


ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජය යනු ගුණාත්මක චිත්‍රපට නිපදවන ලොව ප්‍රමුඛතම නිෂ්පාදකයෙකි. ඉරාන චිත්‍රපටවලට සමාන කළ හැක්කේ චීන චිත්‍රපට පමණි. ඉරානය සිනමා ක්ෂේත්‍රයේ ලෝකයේ වැදගත්ම රට ලෙස සිනමා විචාරකයෝ දැන් පෙන්වා දී ඇත.

සිනමාව තුළ ඔවුන් පිළිපදින කලාත්මක සූක්ෂ්මතා විශ්මය ජනක බව ද ඔවුහු පෙන්වා දෙති. ඉරාන සිනමාව පසුගිය වසර විස්සක කාලය තුළ ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට උළෙලවලදී සම්මාන රැසක් දිනා ඇත. ලෝක ප්‍රකට ඔස්ට්‍රියානු චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂ මයිකල් හැනෙක් සහ ජර්මානු චිත්‍රපට නිෂ්පාදක වර්නර් හර්සොග් ඉරාන සිනමාව ලොව වැදගත්ම කලාත්මක චිත්‍රපටයක් ලෙස ලොව පුරා බොහෝ සිනමා විචාරකයින් සමඟ අගය කර ඇත

විසිවන සියවසේ මුල් භාගයේදී සිනමාව පර්සියාවට පැමිණෙන විට එය වසර පහක් පමණ විය. Mirza Ibrahim Khan Aqas Bashi, පළමු පර්සියානු චිත්‍රපට නිෂ්පාදකයා, 1896-1907 දක්වා පර්සියාවේ මුසාෆර් අල්-දින් ෂා රජුගේ නිල ඡායාරූප ශිල්පියා විය.

1900 දී පැරිස් සංචාරයකින් පසු අක්කාස් බාෂි කැමරාවක් ලබා ගත් අතර ෂෝගේ අණ පරිදි ෂෝගේ යුරෝපීය සංචාරය රූගත කළේය. අක්කාස් බාෂි ඡායාරූපකරණය ආරම්භ කර වසර කිහිපයකට පසුව තවත් ඉරාන ජාතිකයෙකු වූ ඛාන් බාබා මුටසාදි මතු විය. පහළවි රාජවංශයේ පාලන සමයේදී ඔහු පුවත්පත් සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් රූගත කළේය. පළමු මහජන දර්ශනය 1904 දී ටෙහෙරානයේ මිර්සා ඉබ්‍රාහිම් ඛාන් අක්කාස් බාෂි විසිනි. ඔහු තම පෞරාණික භාණ්ඩ සාප්පුව පිටුපස තිරගත කිරීමක් සංවිධානය කළේය. 1905 දී ඔහු අගනුවර පළමු සිනමා ශාලාව විවෘත කළේය. පසුව ඉරානයේ පාලන තන්ත්‍රය වෙනස් වීමෙන් පසු තත්වය

ඔහුගේ චිත්‍රාගාරය සහ ගැලරිය සුනුවිසුනු කර ඇත. 1912 දී සිනමා කර්මාන්තය නැවතත් දියුණු වීමට පටන් ගත්තේය. බොහෝ සිනමාහල් නිර්මාණය විය. 1925 දී චිත්‍රපට පාසලක් පිහිටුවීමට උත්සාහ කළ අතර එය වසර පහක පමණ පුහුණුවක් ලබා දීමට පටන් ගත්තේය.

පළමු චිත්රපටය


පළමු ඉරාන නිහඬ චිත්‍රපටය 1930 දී මහාචාර්ය ඕවන්ස් ඔහානියන් විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලදී. එහි නමේ තේරුම "අබි සහ රබ්බි" යන්නයි. 1933 දී ඔහු සිය දෙවන චිත්‍රපටය "හජකා" නිෂ්පාදනය කළේය. එම වසරේ අගභාගයේදී Abdul Hossain Sebanti විසින් පළමු ඉරාන ශබ්ද චිත්‍රපටය වන "Lore Girl" නිෂ්පාදනය කරන ලදී.

ඔහු "Shirin and Barhat" (ඉරාන ආදර වීර කාව්‍යය) සහ "Black Eyes" (Nadir Shah රජුගේ ඉන්දියානු ආක්‍රමණය) මත පදනම් වූ පර්සියානු කවියෙකු වන Firdausi ගේ චරිතාපදානය රූගත කරන ලදී. 1937 දී ඇය පෙරදිග ආදර කතාව "Laila Majnoon" අධ්‍යක්ෂණය කළාය.

මුල් පර්සියානු අධ්‍යක්ෂවරුන් වන අබ්දුල් හුසේන් සෙබන්ඩේ සහ ඉස්මයිල් කව්ෂාන් ඔවුන්ගේ චිත්‍රපට සඳහා පර්සියානු සාහිත්‍යය සහ පුරාණ පර්සියානු මිථ්‍යා කථාවල විශිෂ්ටත්වය තේමා කර ගත්හ. චිත්‍රපට මනුෂ්‍යත්වය සහ සදාචාරයේ වර්ධනය අවධාරණය කළේය.

1960 ඉරාන සිනමාවට සැලකිය යුතු දශකයක් වූ අතර, මුලින් සාමාන්‍යයෙන් වාණිජ චිත්‍රපට 25ක් නිෂ්පාදනය කළ අතර එය දශකය අවසන් වන විට 65 දක්වා ඉහළ ගියේය.

මෙසේ වර්ධනය වූ ඉරාන සිනමා කර්මාන්තය ඉස්ලාමීය විප්ලවයේ මුල් කාලයේ පසුබෑමකට ලක් විය. ඉරානයේ චිත්‍රපට කර්මාන්තයට අනාගතයක් නැතැයි සිතූ ඇතැම් නිෂ්පාදකවරු, නළු නිළියෝ සහ ක්‍ෂේත්‍රයේ ප්‍රමුඛයෝ රට හැර ගියහ. නමුත් සිදුවූයේ ඊට වඩා වෙනස් දෙයකි.සිනමා කර්මාන්තය දියුණු කිරීමට රජය මුල්‍ය ආධාර ලබාදීමට පටන් ගත්තා. මෙම පාලන තන්ත්‍රයේ වෙනස සමස්ත චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂවරුන් පරම්පරාවකට ආස්වාදයක් ලබා දුන්නේය. බොහෝ අපූරු කලාකරුවන් බිහි විය. අපිත් කම්මැලි නෑ කියලා ඔප්පු කරන්න ගෑනුත් ඉදිරිපත් වුණා. මෙයට කාන්තා අධ්‍යක්ෂවරුන් ද ඇතුළත් විය. සිනමා ක්ෂේත්‍රයේ තරුණ තරුණියන් විශාල පිරිසක් සමඟින් ලෝක සිනමා රසිකයෝ ඉරාන සිනමාව වෙත යොමු වුණා. ඉස්ලාමීය විප්ලවයෙන් පසු ඉරාන සිනමාව, එහි අගය ගුණාත්මක ලෙස ඉහල ගියේය.

 එහි අද්විතීය ශෛලිය, තේමාවන් සහ සංස්කෘතික අංගයන් සඳහා එය බොහෝ ජාත්‍යන්තර වේදිකා සහ උත්සවවලදී සම්මාන සහ ඇගයීම් ලබා ඇත.



කොzස්රෝ සිනායි සහ තවත් බොහෝ ශ්‍රේෂ්ඨ ඉරාන අධ්‍යක්ෂවරුන් පසුගිය දශක කිහිපය තුළ බිහිවී ඇත. ඔවුන් අතර කැපී පෙනෙන අය වූයේ අබ්බාස් කෙරෝස්තාමි,ජාබිර් පනාහි,  මජිද් මජීදි, බහ්‍රාම් බෙයිසායි, දාරුස් මෙහෙරිජෙයි, මොහ්සින් මක්මල්බාෆ්, කොස්‍රෝ සිනායි, සොහ්‍රාබ් සාහෙයි සලාස්, ෆර්වේස් කිමියාවි, සමීරා මක්මුලාහ්, අමීර් නබාල්‍රි සහ තවත් අයයි.

අබ්බාස් කිරොස්තාමි සහ ජබර් පනාහි සිනමා ඉතිහාසයේ හොඳම අධ්‍යක්ෂවරුන් ලෙස ඇතැම් විචාරකයින් විසින් සලකනු ලැබේ. 1997 කෑන්ස් සිනමා උළෙලේ "පාම් ඩීආර්" සම්මානය දිනාගත් කිරොස්තාමි ඉරානය ලෝක සිනමාවේ සිතියමෙහි ස්ථිරව තැබීය.


 ලෝක සිනමා රසිකයින් ඉරාන සිනමාව දෙසට හැරවීමට අබ්බාස් කියරොස්තාමි මහත් සේ දායක වී ඇත. 1940 දී ටෙහෙරානයේ උපත ලද ඔහු වෙළඳ දැන්වීම්වල මුල් නිදර්ශකයෙකි. මිනිත්තු 12 ඔහු 1969 දී අධ්‍යක්ෂණය කළේය.

'Taste of Cherry', 'Where is the friends Home', 'The Olive trees', 'Close up', 'Life and nothing more', 'Ten' අබ්බාස් අධ්‍යක්ෂණය කළ වැදගත් චිත්‍රපට කිහිපයකි.

ටෙහෙරානය අවට ගම් ඔහුගේ චිත්‍රපටවල ප්‍රධාන කතා මාලා වී ඇත.ඔහු බොහෝ විට ඔහුගේ චිත්‍රපටවලට රංගනයෙන් දායක වන්නේ ගමේ මිනිසුන්ය. මෙයට හේතුව ඔහු පවසන්නේ, "සාමාන්‍ය මිනිසුන්ට ඕනෑම දෙයක් තේරුම් ගැනීමට කීවොත් ඒ ලෙසම තෙරුම් ගෙන, ඔවුන් පිළිගෙන අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමට කැමැත්තෙන් සිටිනවා. ඒ වගේම රංගනය වෘත්තියක් බව ඔවුන් විශ්වාස කරන්නේ නැහැ."

අබ්බාස් ගේ සියලුම චිත්‍රපට පෙනුමෙන් සරල වන අතර ඉතා ගැඹුරු හැඟීම් පිළිබිඹු කරයි. සරල තාත්වික සිදුවීම් ඔහුගේ චිත්‍රපට භාවාත්මකව හැඩගස්වයි. ඔහුගේ කලාත්මක පෞරුෂයේ විශේෂත්වය නම්, මෙම සිදුවීම් ජීවිතයේ මූලික තලය යථා තත්ත්වයට පත් කිරීමට කිසි විටෙකත් අසමත් නොවීමයි.

Monday, May 16, 2022

Contribution of Persian Civilization to World Civilization

ලෝක ශිෂ්ටාචාරයේ වර්ධනයට 
පර්සියානු ශිෂ්ටාචාරයේ දායකත්වය 


ශ්‍රේෂ්ඨ ශිෂ්ටාචාරයක් ඇතුළතින් විනාශ වන තුරු පිටතින් ජය නොගනී. මතකය නොමැතිව සංස්කෘතියක් නොමැත. මතකය නොමැතිව ශිෂ්ටාචාරයක්, සමාජයක්, අනාගතයක් නැත. තාක්ෂණය දෙවියන්ගේ තෑග්ගක්. ජීවිතය නමැති ත්‍යාගයෙන් පසුව  දෙවියන්වහන්සේගේ ශ්‍රේෂ්ඨතම දීමනාව අද්විතීය ශිෂ්ඨාචාරයක් විය හැකිය. එය රටක යහපත් පැවැත්ම,  කලාවේ සහ විද්‍යාවන්හි මහිමය මවයි.

පැරණි පර්සියානුවන්  තමන්ගේ ඉතිහාස කතා කළ ජනයාගෙන් තවමත් ඉතිරිව ඇති සංස්කෘතියේ නටබුන් කිහිපය තුළ පිළිතුරක් පිළිබඳ ඉඟියක් අප සෙවිය යුතුය. ඔවුන්ගේ දුරස්ථ මුතුන් මිත්තන්ගේ නිර්මල නමස්කාරයට නැගී සිටින ජාතීන්ගේ පැවැත්ම සහ නැගී සිටීම අප සොයා බැලිය යුතු අතර, ඔවුන්ගේ නමස්කාරයේ උච්චතම වස්තුව මනුසත්බව විසින් නියෝජනය කරන ලද ආලෝකය බව අපට පෙනී යනු ඇත. 

පර්සියානුවන් යනු  ලෝකයේ දෙවියන් වහන්සේට සමීපතම මනුසත්බවේ ආලෝකය ලොවට විහිදූ  ජාතියක ගෞරවනීය ලාංඡනයකි. දියුණුට සාපේක්ෂ ව ඔවුන් තුල තම රට ජාතිය පිලිබද ඇති කැක්කුම යනු මිනිසාට තම පංචෙන්ද්‍රියයන්ගෙන් එකක් මගින් ලියාපදිංචි කළ හැකි සියුම්ම, අස්පෘශ්‍ය දෙයයි. එය ඔහු දන්නා වඩාත්ම අද්භූත ආකාරයේ කාරණයකි. එය විද්‍යාවට හසුරුවිය හැකි ඉතාමත්ම අභෞතික හැගීමක් වන අතර නොපෙනෙන විවිධ කිරණ පවා අපගේ දෘෂ්ටි විතානයේ ග්‍රහණය කර ගැනීමට නොහැකි තරම් කම්පනය වන හැගීමක ප්‍රභේදයන් වේ. 

ලෝක ශිෂ්ටාචාරයේ සංවර්ධනය සඳහා පර්සියානු ශිෂ්ටාචාරයේ දායකත්වය දැකීමට ඔබ පර්සියානුවන් වසර දහස් ගණන් ඔබ මොබ ගිය ඒ පසේ පහස සොයා යා යුතුමය. ඓතිහාසික වැදගත්කමක් ඇති ස්ථාන, සංස්කෘතික අංග, ස්වභාවික වනාන්තර, මෙන්ම සිත වශී කරවන සුන්දර පරිසරයන් ගෙන් අනූන ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජය සතු අභිමානවත් සලකුණු නන් දෙසින් දැකිය හැකිය.

ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජයට යාමට පෙර ඔබ දැන ගත යුතු, ඔබ නැරඹිය යුතුම ස්ථාන කිහිපයක් මෙන්න

පර්සෙපොලිස්


ලෝක ශිෂ්ටාචාරයේ සංවර්ධනය සඳහා පර්සියානු ශිෂ්ටාචාරයේ දායකත්වය දැකීමට, ඔබ වරක් පර්සියානු අධිරාජ්යයේ අගනුවර වූ සහ පර්සියානු ශිෂ්ටාචාරයේ උපන් ස්ථානය වූ පර්සෙපොලිස් වෙත පැමිණිය යුතුය. මෙම ස්ථානය ලෝකයේ දොරටුව ලෙස හැඳින්වේ. එය ඉරානයේ ෂිරාස් සිට කිලෝමීටර් 60 ක් දුරින් පිහිටා ඇත.

තරු නිම්නය (Valley of the Stars)

මෙම නගරය වසර 2500 ක් පැරණි ය. එය 1979 දී යුනෙස්කෝව විසින් ලෝක උරුම අඩවියක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.

Keshm යනු ස්වභාවික වනාන්තර සහිත අපූරු ස්ථානයකි. තරු නිම්නය පිහිටා ඇත්තේ මෙහි ය. මෙම දිවයින මායිම්ව ඇත්තේ පර්සියානු බොක්කෙහි හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධියෙනි. එය ස්වභාවික සුන්දරත්වයෙන් තොර සංචාරක ගමනාන්තයක් වුවද, එහි සුන්දර වෙරළ තීරයේ පාවෙන සංස්ක්‍රුතික ඇඳුම් ආයිත්තම් වලින් සැරසී සිටින කාන්තාවන් ඔබට සොයාගත හැක.

සෑම වසරකම සංචාරකයින් මිලියන ගණනක් මෙහි පැමිණේ. මෙහි තරු වැටෙන බවට ප්‍රදේශවාසීන් අතර ජනප්‍රවාදයක් පවතී. ඒ නිසා අදටත් එම ස්ථානය හඳුන්වන්නේ තරු නිම්නය ලෙසයි.

චෝගා සැන්බිල් - Choga zanbil 


සෝහා ජන්බිල් යනු යුනෙස්කෝවේ ලියාපදිංචි වූ පළමු ඉරාන උරුම අඩවියයි. එය පුරාණ ගඩොල් ව්යුහයකි. ක්රි.පූ 13 වැනි සියවසේ ඉදිකරන ලද්දකි. පෞරාණික සෙල්ලිපි මෙහි දක්නට ලැබේ. දරුවෙකුගේ පා   සලකුණක් සහිත ගලක් පාමුල දක්නට ලැබේ. එය සියවස් ගණනාවක් පුරා සංරක්ෂණය කර ඇත. එය Gudastan පළාතේ ආරක්ෂිත ප්රදේශයකි.

බාබක් බලකොටුව - Babak Castle

 

බාබක් බලකොටුව වයඹ දිග ඉරානයේ කාලිෆ් නගරයේ සිට කිලෝමීටර 6ක් නිරිත දෙසින් කරටක් කඳුවැටියේ ජොම්හෝර් කඳු මුදුනේ පිහිටා ඇත. එය විශාලතම බලකොටුව සහ ආක්‍රමණිකයන්ට විරුද්ධ ඉරාන ජාතිකයන්ගේ ජාතික සංකේතයයි. ගැඹුරු නිම්න වලින් වටවී ඇති මෙම බලකොටුව මීටර් 2,300-2,600 (අඩි 7,546-8,530) ක උන්නතාංශයක පිහිටා ඇත.අහි ගමන් කරන පුද්ගලයින්ට දුර සිට සුන්දරත්වය භුක්ති විඳිය හැකිය

නසීර් අල්-මුල්ක් පල්ලිය (රෝස පල්ලිය)


නසීර් අල්-මුල්ක් පල්ලිය, රෝස පල්ලිය ලෙසද හැඳින්වේ, එහි අභ්‍යන්තර සැලසුම සඳහා සැලකිය යුතු රෝස පැහැති ටයිල් භාවිතා කරයි. අල්-මුල්ක් යනු ඉරානයේ ෂිරාස් නගරයේ පිහිටි සම්ප්‍රදායික මුස්ලිම් පල්ලියකි. කසාර් රාජවංශයේ පාලන සමයේදී මිර්සා හසන් අලි රජු (නසීර් අල්-මුල්ක්) විසින් පර්සියානු ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පීන් වන මොහොමඩ් හසන් මේමර් සහ මොහොමඩ් රිසා කෂි-චේස්-ෂිරාසි විසින් මුස්ලිම් පල්ලිය පත් කරන ලදී.

ඉදිකිරීම් 1876 දී ආරම්භ වූ අතර 1888 දී නිම කරන ලදී. මෙම පල්ලියට ඇතුළු වන අයට තමන් කැලිඩෝස්කෝප් එකකට ඇතුළු වූවාක් මෙන් දැනේවි. එය ඉරානයේ ඇති ලස්සනම පල්ලි වලින් එකකි.

අංසාලි කලපුව


අන්සාලි කලපුව යනු උතුරු ඉරාන පළාතේ ගිලාන් හි බන්ඩාර්-ඊ-අන්සාලි අසල කැස්පියන් මුහුදේ කලපුවකි. මෙම ස්ථානය කුරුල්ලන් නැරඹීම සඳහා පාරාදීසයකි. අන්සාලි කලපුව හරහා බෝට්ටු සවාරියක් යනු විවිධ පක්ෂීන් විසින් ඉදිකරන ලද කූඩුවේ එල්ලෙන කූඩු දැකීමට මනරම් දසුනකි.

චාලස් පාර


Chalus Road (මාර්ග 59 ලෙසද හැඳින්වේ) යනු ඉරානයේ අගනුවර වන ටෙහෙරානයේ උප නගරයක් වන Chalus හි පිහිටා ඇති ලස්සන, තාර මාර්ගයකි. සලාස් පාර ඉරානයේ ඇති ලස්සනම මාර්ගයකි. මෙම මාවත දෙපස වනාන්තරවලින් වටවී ඇති අතර වලසුන්, හිවලුන් සහ ජිරාෆ් වැනි සතුන්ගේ නිවහනකි. ශීත ඍතුවේ දී, හිම පතනය වැඩිවීම නිසා මාර්ගය සමහර විට වසා ඇත.

මාර්ගය ඉතා පිළිවෙලට සකස් කර ඇති අතර, සිත් ඇදගන්නාසුළු දර්ශන සහිතව සහ මාර්ගයේ සැලසුම බොහෝ වංගු වලින් සමන්විත වේ. රාත්රියේදී සහ හිම වැටෙන විට පවා භයානකයි. ගරාජයේ සිට කැස්පියන් මුහුද දෙසට දකුණට පැමිණ, මාර්ගය ආරම්භයේදී, බෑවුම් සහිත කඳු බෑවුම් මත, ඇඹරීම සහ හැරීම මනස්කාන්ත අත්දැකීමක් ලබා දෙන බව නිසැකය.

නක්ෂ්-ජහාන් චතුරශ්‍රය


Naqsh-e Jahan Square: Maidan Imam ලෙසද හැඳින්වේ. එය ඉරානයේ ඉස්ෆහාන් නගරය මධ්‍යයේ පිහිටා ඇත. 1598 සහ 1629 අතර ඉදිකරන ලද එය වැදගත් ඓතිහාසික ස්ථානයක් වන අතර යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවි වලින් එකකි.

රාජකීයයන් සඳහා පෝලෝ ක්‍රීඩා පිටියක් වූ විට, එය මීටර් 160 (අඩි 520) පළල මීටර් 560 (අඩි 1,840) දිග (වර්ග මීටර් 89,600 (වර්ග අඩි 964,000)) වේ.

චතුරස්රය Safavid ගොඩනැගිලි වලින් වටවී ඇත. ෂීක් ලුත්බුල්ලා මුස්ලිම් පල්ලිය චතුරශ්‍රයේ නැගෙනහිර පැත්තේ ද, අලි කප් මාලිගය බටහිර පැත්තේ ද, ෂා මුස්ලිම් පල්ලිය දකුණේ ද, උතුරු පැත්තේ ග්‍රෑන්ඩ් මාර්කට් ද පිහිටා ඇත.  සිකුරාදා මෙම ස්ථානයේ සතිපතා නමදුම් සිදුවීම් වේ

මේ සියල්ල  ඔබට සිත් පුරා නෙත් පුරා විද ගැනීමට  සැලකිය යුතු කාලයක් ගත කළ යුතුය. කෙසේ වෙතත්, නිසැකවම ඒ මනස්කාන්ත දර්ශණ ඔබේ ආත්මයට කම්මැලි නොවේ.

Shushtar ඓතිහාසික වාරි පද්ධතිය


ඉරානයේ ගුස්ටාෆ් පළාතේ පිහිටා ඇති සුෂ්තාර් වාරි ව්‍යාපෘතිය මෙය වේ. එය සංකීර්ණ ආකාරයෙන් පිහිටුවා ඇති නාටකාකාර ජල සම්පාදන ව්යාපෘතියකි. එය 2009 දී යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම ලැයිස්තුවට ඇතුළත් විය. එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය විසින් ලැයිස්තුගත කරන ලද ඉරානයේ 10 වන සංස්කෘතික උරුම අඩවිය වේ.

සුෂ්තාර් ජල පෝෂකයේ යටිතල පහසුකම්වලට ජල මාර්ග, වේලි, උමං මාර්ග සහ ඇළ මාර්ග ඇතුළත් වේ. ක්‍රිස්තු පූර්ව 5 වැනි සියවසේ මුල් භාගයේ ඉදිකරන ලද සුෂ්තාර් වාරිමාර්ග පද්ධතිය පුරාණ ඓතිහාසික හා ඉංජිනේරුමය ආශ්චර්යයකි. එහි සම්පූර්ණ සුන්දරත්වය දැකීමට ඔබ අසල කන්දක් තරණය කළ යුතුය. ඔබ නිසැකවම පුදුම වනු ඇත.

අපට අලංකාර නෙත් සගලක් දෙවියන් වහන්සේ විසින් දායාද කර ඇත්තේ ඔහුගේ අනගි සොබා සුන්දරත්වය සිත්සේ විද දරා ගැන්මටය. සාමකාමි දිවි පෙවතකට සොබා සුන්දරත්වයෙන් යුතු පරිසරයක් අත්‍යවශ්‍යමය.