Friday, June 17, 2022
රස ගුණයෙන් අනූන
Sunday, June 12, 2022
ඉමාම් සෙයිද් අලි කාමෙයිනි තුමා විසින්
මහජන නියෝජිතයින්ට ලබා දුන් උපදෙස්
ආගමික ප්රජාතන්ත්රවාදය යනු ලෝක බලවතුන්ගේ එදිරිවාදිකම් අවුලුවාලූ නව අදහසකි. ඉස්ලාම් විප්ලවයේ නායක ඉමාම් කාමෙයිනි සඳහන් කළේ ආගම මත පදනම් වූ ප්රජාතන්ත්රවාදය යනු ඉස්ලාමීය විප්ලවය විසින් ලෝක දේශපාලන සාහිත්යයට හඳුන්වා දුන් නව අදහසක් බවත් එය ලෝක බලවතුන්ගේ සතුරුකම සහ එදිරිවාදි කම් අවුස්සන අදහසක් බවට පත්ව ඇති බවත්ය.
ආධ්යාත්මික නායක ඉමාම් කාමනෙයි මේ බව ප්රකාශ කළේ පසුගිය සතියේ ඉරාන පාර්ලිමේන්තුවේ ඉස්ලාමීය උපදේශක මණ්ඩලයේ කථානායකවරයා සහ සාමාජිකයින් සමඟ පැවති හමුවකදීය.
වෙනත් වචන වලින් කිවහොත්, ඉස්ලාමීය විප්ලවය විසින් හඳුන්වා දුන් ආගම පදනම් වූ ප්රජාතන්ත්රවාදය ආධිපත්ය බලවතුන්ගේ න්යාය පත්රය කඩාකප්පල් කර ඇත, තවත් ලෙසකින් කිවහොත්, ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජයේ "ආධිපත්ය" සහ "ආධිපත්ය බලවේග කණ්ඩායම් දෙකකට බෙදුණු ක්රමය බොහෝ දුරට වෙනස් කිරීමට සමත් විය.
"ආගමික ප්රජාතන්ත්රවාදය යන පදය, මෙම කරුණ සහ මෙම සිදුවීම ලෝක බලවතුන්ගේ වෛරය සහ එදිරිවාදිකම් අවුලුවා ඇත" යනුවෙන් ඉස්ලාමීය ජනරජයට එරෙහිව සහ ගෝලීය බලවතුන් විසින් එය ස්ථාපිත කර ඇති ප්රජාතන්ත්රවාදය කෙරෙහි දක්වන සතුරුකම ඉස්ලාමීය විප්ලවයේ නායකයා දීර්ඝ ලෙස පැහැදිලි කළේය.
කෝරම්ෂාර් (සදාම් විසින් පනවන ලද යුද්ධයේදී) විමුක්තියේ සංවත්සරය අමතමින් ඉස්ලාමීය විප්ලවයේ නායකයා පැවසුවේ නගරයක් නැවත අත්පත් කර ගැනීමට වඩා මෙම සිදුවීම ඉතා වටිනා බවත්, කෝරම්ෂාර්ගේ විමුක්තිය ඇත්ත වශයෙන්ම සිදුවූ බවත්ය. කටුක තත්වයක් ප්රසන්න එකක් බවට පත් කළ අතර, ඉස්ලාමීය සොල්දාදුවන්ට පක්ෂව සිටි අය කොරම්ෂාර් මුදා ගැනීමට ජනතාව උදව් කළ බව අවධාරණය කලේය. ආත්ම පරිත්යාගය, කැපවීම, මුලපිරීම, ඉලක්ක සහ පරමාදර්ශවල දූරදර්ශී බව සහ වඩාත්ම වැදගත් දෙය නම්, දෙවියන් වහන්සේ කෙරෙහි අඛණ්ඩතාව සහ ඇදහිල්ල අප අමතක නොකළ යුතුය. ”
මෙම සාධක සෑම කාරණයකදීම සහ සෑම අවස්ථාවකදීම සාර්ථකත්වයේ මූලාශ්රය වේ. "මෙම විමුක්ති සාධක පදනම් වී ඇත්තේ අල් කුර්ආනයේ දෙවියන් වහන්සේගේ වෙනස් කළ නොහැකි පොරොන්දුව මත බැවින්, ඔවුන්ගේ උත්සාහයන් කෙරෙහි දෙවියන් වහන්සේ අන්ධ නොවන බැවින් ඒවා ඒත්තු ගැන්වූ සියල්ලන්ම සාර්ථක වනු ඇත."
“ආත්ම පරිත්යාගය යනු පහත් ආශාවන්ගේ ග්රහණයට හසුවීම ප්රතික්ෂේප කිරීමයි. බොහෝ පුද්ගලයන්ගේ සහ ප්රජාවන්ගේ ගැටළු ආරම්භ වන්නේ මිනිසුන් මෙම පහත් ආශාවන්ට යටත් වූ විටය.
ඉමාම් කාමෙයිනි තුමා වැඩි දුරටත් සඳහන් කරමින් පැවසුවේ ඉස්ලාමීය උපදේශක සභාව ප්රධාන තනතුරක් දරන පරිපාලනයේ ප්රධාන කුළුණු වලින් එකකි. “විවිධ නගරවල මන්ත්රීවරුන්ට - අඩු ජනාකීර්ණ නගරවල පවා - පාර්ලිමේන්තුව පිළිබඳ එවැනි දැක්මක් ඇත. රට කළමනාකරණය කිරීමේ දුෂ්කරතාවය සහ සංකීර්ණත්වය පිළිබඳව දැනුවත් විය යුතුය. ඉරානයේ භූගෝලීය සන්දර්භය සමඟ රටක් කළමනාකරණය කිරීම වැදගත් කාර්යයකි. වර්තමාන ලෝකයේ ස්වයංක්රීයකරණය දුෂ්කර කාර්යයක් විය හැකිය.
ඇත්ත වශයෙන්ම අද සන්දර්භය තුළ පාලනය සියලු ජාතීන්ට දුෂ්කර එකක් වී ඇත. ප්රතිවාදී බලවතුන් අතර එදිරිවාදිකම්, න්යෂ්ටික බලවතුන් අතර තර්ජන හුවමාරුව, තීව්ර වන මිලිටරි මෙහෙයුම් සහ යුරෝපයේ යුද පරිසරය කනස්සල්ලට කරුණකි. නව වසංගතයක් පැතිරීම සහ ආහාර හිඟය තවත් එක් නගීඑන අර්බුධයකි.
එවැනි සියලු සාධක මෙම විශේෂ තත්වයන් ලෝකයට ගෙනැවිත් ඇත. එවැනි තත්වයන් යටතේ, එය කළමනාකරණයේ දැවැන්ත ගැටළු ඇති කර ඇත. මෙම තත්ත්වය බොහෝ රටවලට මුහුණ දීම ද දුෂ්කර වී ඇත.
ඉරානය සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, සියලුම රටවලට ඇති මෙම ගැටලුව අපට තිබේ; මේ නිසා අපේ රට නව සුසමාදර්ශයක් ඉදිරිපත් කරන බැවින් රටේ විවිධ ප්රදේශවල ප්රමුඛ බලවතුන්ට නිරන්තරයෙන් අභියෝගවලට හා මුහුණ දීමට සිදුවේ.
මන්ද එය අධිපති බලවතුන්ගේ න්යාය පත්රය කඩාකප්පල් කර ඇති ආගමික පදනමක් සහිත ප්රජාතන්ත්රවාදයකි.
ඉස්ලාමීය ජනරජය සියලු විශේෂ අමනාපකම් සහ වෛරයන් නොතකා ඉදිරියට යන බව අවධාරණය කළ නායකයා, "මහජන නියෝජිතයන්, මන්ත්රීවරුන්, පරිපාලනය, අධිකරණය සහ සියලුම රාජ්ය ආයතන තමන්ට කොපමණ පරිපාලන වගකීමක් තිබේද යන්න දැනගත යුතු" බව පැවසීය.
මෙම තනතුරේ විශිෂ්ටත්වයට අනුකූලව ක්රියාකාරී සැලසුම් අධීක්ෂණය කිරීමේදී ඔවුන් දැනුවත් කිරීම වැඩි කළ යුතුය. අපි මිනිසුන්ගේ ශක්තීන් හා දුර්වලතා තේරුම් ගෙන වැරදි සිදු නොවීමට වගබලා ගත යුතුය, මන්ද විරුද්ධවාදීන්ට ඔවුන්ගේ හැකියාවන්ට වඩා අපට කළ හැකි වැරදි ගැන විශ්වාසයක් ඇත.
විප්ලවයේ පරමාදර්ශ කරා ගමන් කිරීම රටේ යහපතට සහ රටේ දුක්ඛිත තත්වයන්ට විසඳුමක් වනු ඇත."
“විප්ලවයෙන් පසු පළමු වසර තුළ ඇතැමුන් ඉතා උද්යෝගිමත් සහ ඉතා විප්ලවීය වූ නමුත් මෙම මාවතේ ඉදිරියට යාමට ඔවුන්ට ඉවසීමක් සහ විඳදරාගැනීමක් නොතිබූ බව පෙනේ, එබැවින් පාර්ලිමේන්තුව පුද්ගල හා සාමූහික මට්ටමින් විප්ලවීය විය යුතුය. විප්ලවවාදී වීමට වඩා එහි (විප්ලවයේ) ජීවත් වීම දුෂ්කර ය.
ඉමාම් කාමනෙයි විප්ලවවාදී මන්ත්රීවරුන්ගේ ලක්ෂණ විස්තර කළේ: එමෙන්ම මන්ත්රීවරුන්ගේ ජීවන තත්ත්වය ඔවුන් පාර්ලිමේන්තුවට පැමිණීමට පෙර තිබූ තත්ත්වයට වඩා වෙනස් නොවිය යුතුය.
“මිනිසුන් සමඟ සම්බන්ධ වීම යනු මිනිසුන් හමුවීම පමණක් නොවේ, එය ඔවුන්ගේ ඉල්ලීම්වලට ඇහුම්කන් දීමයි. ඔවුන්ගේ ඉල්ලීම් ඉටු නොවන විට, මෙය මා කලින් පැහැදිලි කළ නිශ්චිත අරගලයේ උදාහරණයක් විය යුතුය.
“විප්ලවවාදී මහජන නියෝජිතයෙකුගේ තවත් ලක්ෂණයක් නම් ඔහු රටේ ප්රධාන ප්රශ්න වන වෙනස් කොට සැලකීම සහ දූෂණය වැනි දේට ප්රමුඛත්වය දීමයි.
එබඳු දේවලින් වැළකී, අනුන්ගේ කෙලෙස් ගැන ඉතා විමසිල්ලෙන් සිටීමට, එවැනි තත්ත්වයන්ට මුහුණ දෙන විට යම් යම් අකුසල ක්රියාවලින් ආරක්ෂා වීමට අප කල්පනාකාරී විය යුතුයි.
විප්ලවීය පාර්ලිමේන්තුවක අනෙකුත් ශාඛා හා අනුබද්ධිත ආයතන සමඟ සැබෑ සහයෝගීතාවයක් ඇති කර ගැනීමේ අවශ්යතාවය සඳහන් කළ ඔහු, ස්වයං-ලාභ හා අභ්යන්තර ගැටුම් වළක්වා ගැනීම අත්යවශ්ය බව පැවසීය.
නීතියක් පනවන විට එයට නීත්යානුකූල විරෝධයක් ඇත්නම් එම විරෝධය පිළිගත යුතුය. අනෙක් අතට, මෙයට වෙනස් මතයක් සහ විරුද්ධත්වයක් ඔබේ යුතුකම් නිසි ලෙස ඉටු කිරීමට බාධාවක් නොවිය යුතුය.
ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව සහ එහි ජනවරම සඳහා පූර්ණ කැපවීම විප්ලවවාදී මන්ත්රීවරයෙකුගේ තවත් ලක්ෂණයක් බව ඔහු අවධාරණය කළේය. "ඇත්ත වශයෙන්ම, විප්ලවවාදී වීමේ ලකුණ හැඟීම්බරව කතා කිරීමයි. රළු කටුක කතා නොවේ, ”ඔහු පැවසීය.
පාර්ලිමේන්තුවේ කටයුතු සහ එහි ක්රියාකාරීත්වය පිළිබඳව මාධ්ය ජනතාවට පැහැදිලි කිරීමේ අවශ්යතාව අවධාරණය කළ ඔහු, “බොරු අර්ථකථන දීමෙන් කැළඹීමට අවස්ථාවක් නිර්මාණය වෙනවා. එය ඔබව හඳුනා ගැනීම වෙනුවට ඔබේ අභිප්රේරණය අඩු කරන බවද ඔහු සඳහන් කළේය.
Friday, May 27, 2022
එක්සත්කම පෙරටු කොටගත් ඉමාම් කොමෙයිනි ගේ විප්ලවීය දැක්ම
කෙසේ වෙතත්, 1963 හි ඉමාම් තුමා ගේ ඉස්ලාමීය ව්යාපාරයේ ආරම්භයේ සිට 1979 හි ඉරානයේ ඉස්ලාමීය විප්ලවය සිදුවීම ඉස්ලාමීය එක්සත් චින්තනයේ වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් විය - රට අභ්යන්තරයේ සාමූහික බව සහ තවත් පැත්තකින් මුස්ලිම් රටවල එකමුතුකම වඩවාලීම විප්ලවයේ මූලික තේමාවක් විය. තවද මෙම එකමුතුකම සඳහා වූ කැඳවීමේ පෙර නිමිත්ත වූයේ ඉමාම් කොමේනිමය.
පූජනීය- මානයක් තිබුනු, එකමුතුකම පිළිබඳ ඉමාම් කොමේනිගේ චින්තනය විශේෂ පරමාදර්ශයක් වූ අතර, “එක්සත්කම සඳහා ඉමාම් කොමේනි තුමාගේ චේතනාවන් මොනවාද සහ එතුමා හඹා යාමට උත්සාහ කළ අරමුණු මොනවාද?” යි එක්සත්බව අදහන සියලු දෙන දැන සිටිය යුතුය.
එකමුතුකමේ අවශ්යතාවය
ඉමාම්ගේ දෘෂ්ටිකෝණයෙන් එක්සත්කමේ පළමු අවශ්යතාවය වූයේ සමස්තයක් ලෙස මිනිස් සමාජය ප්රතිසංස්කරණය කිරීම සඳහා දෙවියන් වෙනුවෙන් නැගිටීමයි.
මේ රේඛාව ඔස්සේ ලෝකයේ යුක්තිය පතුරුවා හැර ලෝකයේ පීඩිතයින්ගේ පක්ෂය ගොඩනැගිය යුතුය: “ලෝකයේ පිහිටුවා ගත යුතු පක්ෂයක්, ගෝලීය පක්ෂයක් වේ නම්, එය පීඩිතයන්ගේ පක්ෂයයි. සහ ගෝලීය මුස්ලිම්වරුන් ප්රමාණවත් දේශපාලන පරිණතභාවයකට පැමිණ, ඔවුන්ගේම සංස්කෘතියට ආපසු පැමිණ, ආත්ම විශ්වාසය ඇති කර, ස්වයංපෝෂිත වීමට උත්සාහ කරන ඇත, කිසිවිටෙකත් බටහිරට බිය නොවන්න,ඒ ඉමාම්ගේ තේමා පාඨයයි.
එක්සත්කමේ මීළඟ අවශ්යතාවය වන්නේ මුස්ලිම්වරුන් අතර අසමගිය සහ මතභේද වපුරමින් තම ඉලක්කය සපුරා ගැනීමට වෙර දරන සියෝනිස භාරකාරත්වය යටතේ ඇති ගෝලීය අහංකාරයේ කුමන්ත්රණය සහ ආධිපත්යය ව්යර්ථ කිරීමයි. දිවංගත ඉමාම් එය මැනවින් දැන සිටියේය.
මුස්ලිම්වරුන් අතර සමගිය සහ ඉස්ලාමීය සහයෝගීතාවය ඇති කිරීම තුළින් ඉමාම් තුමාට අවශ්ය වූයේ සියලුම මුස්ලිම් ජාතීන් නිදහස සහ සමානාත්මකතාවය ලබා ගැනීමයි, නිදහස සහ ලබා ගැනීම සඳහා මුස්ලිම්වරුන්ට මෙම ජයග්රහණයේ රහස ලබා ගත යුතු අතර, ප්රකාශනයේ එකමුතුකම සඳහා උත්සාහයන් දැරීමට සිදුවේ. ගෝලීය උද්දච්චකමට මුස්ලිම් රටවල කටයුතු වලට ඇඟිලි ගැසීමට ඉඩ නොදීමට වග බලා ගත්තේය.
ඉමාම් තුමා සාමය සහ සන්සුන් භාවය ළඟා කර ගැනීම සඳහා සමගිය අත්යවශ්ය දෙයක් ලෙස සැලකූ අතර, "ඉස්ලාමීය ජනරජයට අවශ්ය වන්නේ සියලුම ජනරජයන් සහ අනෙකුත් අය සමඟ සාමයෙන් සහ සන්සුන්ව ජීවත් වීමටයි එතුමා අවධාරණය කලහ.
ඉමාම්ගේ දැක්මට අනුව, ගෝලීය සාමයේ සහ සන්සුන් භාවයේ අවශ්යතාවය වන්නේ ලෝකයේ සියලුම රටවල් සමඟ සාමකාමීව ජීවත් වීමයි: “ඉස්ලාමීය ජනරජයේ රජය සහ ජාතිය ගෝලීය සහ කලාපීය මුස්ලිම්වරුන් සමඟ ආගමික සහෝදරත්වය සහ සාමකාමී ගවේෂණයක යෙදී සිටී. ලෝකයේ සියලුම රටවල් සහජීවනය. එබැවින්, අන්යෝන්ය ගෞරවය මත සබඳතා පුළුල් කර ගැනීම අපේක්ෂා කරයි. “එය අන්යෝන්ය ගෞරවයේ මූලධර්මය මත සියලු විදේශිකයන් සමඟ සබඳතා වනු ඇත; මෙම සම්බන්ධය තුළ, අපි කිසිවකුට පීඩනයට යටත් නොවන්නෙමු හෝ පීඩාවට පත් නොකරමු. “ලෝකයේ ජාතීන් සමඟ මිත්රශීලීව සිටීමට අපට අවශ්යයි. සමානාත්මතාවයේ පදනම මත ලෝකයේ සියලුම රාජ්යයන් සමඟ මිත්රශීලී වීමට; අපි එකිනෙකා සමඟ හොඳ සහ අන්යෝන්ය සම්බන්ධතාවයක් සහ ගෞරවයක් ඇති කර ගැනීමට අවශ්යයි.
ඉස්ලාමීය රජය නිදහස් හා ස්වාධීන රජයක් බවත් නැගෙනහිර හා බටහිර සමඟ එහි සබඳතා ස්වරූපයක් ගන්නා බවත් ඔවුන් හොඳ සබඳතාවක් ඇත්නම් ඉස්ලාමීය රාජ්යය ද ඔවුන් සමඟ හොඳ සබඳතාවක් පවත්වන බවත් අපි ඉඩ නොදෙන බවත් ඉමාම් කොමේනිගේ අදහසයි. අපි මානව වර්ගයාගේ සියලු ස්ථර සමඟ සහ ලෝකයේ සියලුම පහතට වැටී ඇති අය සමඟ ඔවුන් අන්යෝන්ය සබඳතා සහ අන්යෝන්ය ගෞරවය ලබා දී හොඳ සබඳතා පවත්වමු.
එබැවින්, මානව වර්ගයාගේ ප්රතිසංස්කරණය සඳහා ඉමාම් කුමේනි තම ආගමික වගකීම් අනුව ලෝකයේ පීඩිතයන් සහ ලෝකයේ මුස්ලිම්වරුන් අතර සහයෝගීතාවය ඇති කිරීම අවශ්ය යැයි සැලකූ බව පැවසිය හැකිය. සමාජ සාධාරණත්වය පුළුල් කිරීම, මුළු ලෝකයේම සාමය සහ සාමය ස්ථාපිත කිරීම; ස්වයං විශ්වාසය සහ ආධිපත්යය නිෂේධනය කිරීම එතුමාගේ තවත් තේමාවන්ය.
දුර්වල සහ මුස්ලිම් රටවල කටයුතුවලට සුපිරි බලවතුන්ගේ මැදිහත්වීම් සහ ඔවුන්ගේ සම්පත් කොල්ලකෑම; අන්යෝන්ය ගෞරවය සහ හොඳ අසල්වැසි පදනම මත සබඳතා පුළුල් කිරීම; ඕනෑම සමාජයක ජයග්රහණයේ සහ පැවැත්මේ එකම සාධකය සහ රහස ලෙස සලකන අතරම, මුස්ලිම්වරුන්ගේ සහ ලෝකයේ පීඩිත ජනයාගේ එකමුතුකම සහ එකමුතුකම පෝෂණය කිරීම කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කරයි.
පීඩනයෙන් හා අයුක්තියෙන් පිරුණු ලෝකයේ සහ සෑම අසාධාරණ සමාජයකම සමගිය කිසිදා අත්කර නොගන්නා බැවින් සමගිය සඳහා මූලික පදනම පුළුල් කළ යුතුය. ඉමාම් තුමා පැවසුවේ “ආදම් ගෙන් සිට පටන් ගෙන ලොවට එක් එක් කාලයට ආගමික අනාගතවක්තෘවරුන් පැමිණියේ සියලු ජාතීන් තුළ ඒකදේවවාදයේ සහ යුක්තියේ ධජය එසවීම සඳහා ය. එකමුතුකමේ අනෙකුත් අවශ්යතා අතර ස්වාධීනත්වය සහ නිදහස ප්රධාන වන අතර මුස්ලිම් රටවල ප්රායෝගික ස්වාධීනත්වය ප්රධානතම ඒවා බව පවා පැවසිය හැකිය.
"අප නැගෙනහිර දෙසට හෝ බටහිර දෙසට ගමන් නොකරමු. අපි සියල්ලෝම එකට සිටින විට අපට එසේ විය හැකි අතර සෘජු මාවතේ ක්රියා කළ හැකිය. අපි හැමෝම තනි අතක් ලෙස එක්සත් වන්නේ නම්."
ඉමාම් කුමේනි තම එකමුතුකමේ පරමාදර්ශය සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා සහ නව පහසුකම් සැපයීම සඳහා පවතින පහසුකම් භාවිතා කළේය. මෙම පහසුකම්වලින් එකක් වූයේ පලස්තීනයේ ප්රශ්නය සහ කුද්ස් ආක්රමණික තන්ත්රය (ඊශ්රායලය) විසින් එය අත්පත් කර ගැනීම, එය “මහා ඊශ්රායලය, එනම් නයිල් සිට යුප්රටීස් දක්වා” පිහිටුවීමේ ඉලක්කය මනසේ තබාගෙන මෙම ඉලක්කය සපුරා ගැනීම සඳහා ය. මුස්ලිම් රටවලට එරෙහිව ආක්රමණශීලී ක්රියා සිදු කිරීම සහ එම රටවල වෙසෙන මුස්ලිම්වරුන් ඝාතනය කිරීම හෝ ඔවුන් අවතැන් කිරීම. කුඩ්ස් ආක්රමණික තන්ත්රයේ ආක්රමණශීලී සහ ලේ උරා බොන ස්වභාවයට සහ ඊශ්රායලය පෘථිවි පෘෂ්ඨයෙන් තුරන් කිරීමට එරෙහිව, ඉමාම් කොමේනි ආශීර්වාද ලත් රාමසාන් මාසයේ අවසාන සිකුරාදා ජාත්යන්තර කුද්ස් දිනය ලෙස ප්රකාශයට පත් කළේය.
ඉමාම් කුද්ස් නිදහස් කිරීම සියලුම මුස්ලිම්වරුන්ගේ යුතුකමක් ලෙස සැලකුවේය. "ප්රතිපත්තිමය වශයෙන්, සියලුම මුස්ලිම්වරුන්ගේ යුතුකම වන්නේ කුද්ස් මුදා ගැනීම සහ මෙම පිළිකා ගෙඩියේ නපුර ඉස්ලාමීය දේශයෙන් කපා දැමීමයි." සියලුම මුස්ලිම්වරුන්ගේ එකමුතුවෙන් මිස මෙම කාරණය කළ නොහැක්කකි.
වාර්ෂික හජ් වන්දනාව ඉස්ලාමීය එක්සත්බව එකමුතුව සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා ඉමාම් භාවිතා කළ තවත් පහසුකමකි. කළු සහ සුදු, ආසියානු සහ අප්රිකානු, යුරෝපීය සහ ඇමරිකානු, ෂියා හෝ සුන්නි යයි භේද බින්න ව සිටින සියලු මනුශ්යයින් එකාමෙන් සියලු භේද බින්න අමතක කර හජ් වන්දනාකරුවන් ආගමික කටයුතු වල නිරත වෙති.
එබැවින් ඉමාම් කොමේනි, ඉස්ලාමීය සමගියට සහ ලෝකයේ සියලුම පීඩිතයින්ට අවශ්ය සහ පදනම ලෙස ස්වාධීනත්වය, නිදහස සහ යුක්තිය සැලකුවේය. සාරාංශයක් ලෙස, ඔහු විශ්වාසයේ වෙනස එකමුතුකම සාක්ෂාත් කර ගැනීමට බාධාවක් ලෙස විශ්වාස කළේය. ඉස්ලාමයේ අරමුණු සාක්ෂාත් කර ගැනීමේදී සහ එහි ස්වෛරීභාවය සෑම මානයකින්ම සාක්ෂාත් කර ගැනීමේදී, ඔහු එකමුතුකම එකම මාර්ගය ලෙස සැලකූ අතර ඉස්ලාමීය එකමුතුකමේ පරමාදර්ශය වඩා හරවත් කිරීම සඳහා පලස්තීන ප්රශ්නය සහ කුද්ස් විමුක්තිය වෙනුවෙන් පෙනී සිටියහ. හජ් වන්දනාව සහ බහුදේවවාදීන්ගේ ප්රතික්ෂේප කිරීම, සියලු ඉස්ලාමීය නිකායන් සහ චින්තන පාසල් සඳහා පිළිගත හැකි අතර, සර්වමාන අවබෝධය සහ එකමුතුකම ඇති කර ගැනීමට ලොව මුස්ලිම්වරුන්ගෙන් ඉල්ලා සිටියහ.
"සියල්ලන්ටම අනිවාර්ය වන එක් වැදගත් කරුණක් වන්නේ ඉස්ලාමය ආරක්ෂා කිරීම සහ ඉස්ලාමීය ජනරජයේ ආරක්ෂාවයි", එය එකමුතුකම මත රඳා පවතින අතර සමගිය පිළිබඳ ප්රශ්නය ඉස්ලාමීය දේශයේ ආරක්ෂාව සඳහා අත්යවශ්ය කාරණයකි. අනෙක් අතට, අසමගිය අයහපත් කටයුත්තක් වන බැවින් එය වැළැක්විය යුත්තේ යහපත් දේ පැනවීම සහ අයහපත් දේ තහනම් කිරීම දිව්යමය බැඳීම් අතර වන බැවිනි. දෙවියන්ගේ අණට කීකරු වීමේදී හොඳ දේ අණ කළ යුතු අතර නරක දේ පාලනය කරමිනි.
“දරුණු නපුර නම් විදේශිකයන් අප කෙරෙහි ආධිපත්යය දැරීමයි. ඔබ මෙම නපුර ප්රතික්ෂේප කළ යුතුය. රජය එකිනෙකා සමඟ සහ ජාතීන් සමඟ ඔවුන්ගේ මතභේද පසුපස හඹා යෑමෙන් සහ සමාජ සංසර්ගයේ නොයෙදෙන ලෙස ඉල්ලා සිටිමි. ජාතියක අවශ්යතා අනතුරේ හෙළීම තරම් දරුණු නපුරක් තවත් නැත.
එකමුතුකම යනු ලොවට සාමය සහ ශාන්තිය උදා කරන යහපත් දේ පනවන ක්රියාවක් වන අතර සාමයේ කොන්දේසි සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා සමගිය සහ සහෝදරත්වයේ මූලික කරුණු නිර්මාණය කර ශක්තිමත් කළ යුතුය.
අපි සාමයෙන් සහ සමගිය ලෝකයෙන් අපේක්ෂා කරමු. ආරම්භයේ සිටම ඉස්ලාම් දහමෙහි පරමාර්ථයන් ඇති අතර, විශේෂයෙන්ම ඇදහිලිවන්තයන් අතර, මුස්ලිම්වරුන් අතර, එය සහෝදරත්වය පනවා ඇති අතර ඇත්ත වශයෙන්ම එය එහි කඩිනම් අවබෝධය අණ කර ඇත.
ඉමාම් තුමාගේ අනෙක් චේතනාව වූයේ මිනිසුන්ගේ ආධ්යාත්මික හරපද්ධතිය හැඩගැස්ම වන අතර එමඟින් පරිපූර්ණ මිනිසුන්ගේ පැවැත්මේ අනුග්රහය යටතේ යුක්තිය ලොව පුරා ව්යාප්ත වන අතර මුස්ලිම් සමාජයේ අවදානමට හේතු තුරන් වනු ඇතයි එතුමා විශ්වාස කලහ. එසේ නොමැතිනම් ඔවුන්ගේ පිරීහීම අනිවාර්යය. මක්නිසාද යත්, “ අපි ඇතුළතින් දිරාපත් වන විට අපි අවදානමට ලක් වනු ඇත; පුද්ගලයන් අභ්යන්තරයෙන් දිරාපත් වන විට සමාජයක් වශායෙන් මෙම ක්ෂයවීම ව්යාප්ත වී සමූහයක් විනාශ කර දිරාපත් වීම ඇරඹේ. නබිවරුන්ගේ සහ ඉමාම්වරුන්ගේ පුහුණුව ලැබූ අය කිසි විටෙකත් මෙම හර පර්ධතියේ බිදවැටීම උල්ලංඝනය නොකරන අතර මෙම උල්ලංඝනය හේතුවෙන් සමාජය ද අවදානමට ලක් වනු ඇත.
අපි ඇමරිකාවට සහ සුපිරි බලවතුන්ට යටත් වූවා නම්, අපට පෙනෙන පරිදි ආරක්ෂාව සහ සුභසාධනය ලබා ගත හැකි අතර, අපගේ සොහොන් ගෙවල් අපගේ ආදරණීය දිවි පිදූවන්ගෙන් පිරී තිබිය හැකි නමුත්, අපගේ ස්වාධීනත්වය, නිදහස සහ මානව ගරුත්වය අහිමි වනු ඇත, නැතහොත් අප වහලුන් බවට පත් වනු ඇත. ඇමරිකාව සහ නොඇදහිලිකාර රාජ්යයන් සමහර භාණ්ඩ මිල අඩු වීමටත් අපට ප්රාණ පරිත්යාගිකයින් සහ තුවාල ලැබූවන් (තවදුරටත්) පිරිනැමීමට ඉඩ නොදෙන ලෙසත් ප්රකාශ කරයි.
එකමුතුකමේ පරමාදර්ශයේ ඉමාම්ගේ අනෙක් චේතනාව වන්නේ ලෝකයේ සහ ඔවුන්ගේ රටවල මුස්ලිම්වරුන්ගේ දුෂ්කරතා විසඳීමයි. එබැවින්, ඉමාම් ඔවුන් සියලු දෙනාටම එකමුතුකමට ආරාධනා කරන අතර ඔවුන් අතර සුහද සබඳතා ගොඩනඟා ගැනීමට උපදෙස් දෙයි.
එහෙත්, සෑම "මහා පරමාර්ථයකටම අනුරූප විශාල ගැටළු සහ බාධක ඇති" බව ඉමාම් ද දනී. සමාජයේ සහ ලෝකයේ සියලුම පීඩිතයන්ගේ එකමුතුකම පිළිබඳ ප්රශ්නය ද එහි ගමන් මගෙහි විශාල බාධක ඇති විශාල අරමුණකි. කෙසේ වෙතත්, මිනිසාගේ සහ විශ්වයේ ස්වභාවය සහ සහජ බුද්ධිය පදනම් වී එකමුතුකමකින් වියන ලද බැවින් සහ සමස්ත විශ්වයම එකම අරමුණක් කරා ගමන් කරන හෙයින්, “විප්ලවීය ඉවසීම සහ ධෛර්යය තුළින්, අපි ඉදිරියට යන්නෙමු. දිව්ය යුක්තිය සහ ආදරණීය මනුසත්කමේ සුවද ලොව පුරා පැතිර ගියේය. එබැවින් ඉමාම් ලෝකයේ සියලුම මනුශ්යත්වය අදහන ආත්මයන්ට අවවාද කරයි.
සාමය සහ සාදාරනත්වය අගයන ජනයිනි! ඉස්ලාමයේ සංස්කෘතිය මත රඳා සිටින්න; බටහිර හා බටහිරකරණයට එරෙහි අන්ධානුකරණයේ අරගලය, එකමුතුකම සඳහා ඉමාම්ගේ චේතනාව ඉස්ලාමීය ආරක්ෂා කිරීමේදී සාරාංශ කළ හැකිය. යහපත් දේ අණ කිරීම සහ වැරදි දේ තහනම් කිරීම; ධර්මිෂ්ඨ මිනිසුන් හැඩගැන්වීම සහ පුහුණු කිරීම; ස්වාධීනත්වය අත්පත් කර ගැනීම සහ මෙම ස්වාධීනත්වය, නිදහස සහ මානව ගරුත්වය ආරක්ෂා කිරීම; ලෝකයේ දිව්ය යුක්තිය සහ ආදරණීය ඉස්ලාමය පැතිරවීම; අසමගිය වැළැක්වීම මින් ප්රධන වේ.
ඉමාම් විසින් අදහස් කරන ලද එකමුතුකම ඉරාන ජාතියේ සිට සියලුම මුස්ලිම්වරුන් සහ ලෝකයේ පීඩිතයන් සහ පෘථිවියේ මතුපිට සිටින සියලුම මිනිසුන් දක්වා පරාසයක පුළුල් වේ. එබැවින්, ඉරානයේ ඉස්ලාමීය විප්ලවයෙන් ආදර්ශයක් ගනිමින් ඉදිරියට පැමිණෙන ලෙසත්, දෙවියන් වහන්සේ මත යැපීමෙන් පසු තමාගේ ආත්ම මත යැපීම ආශීර්වාදවල උල්පතයි" ලෙස ආත්ම විශ්වාසය ඇති කර ගන්නා ලෙසත් ඉමාම් තුමා ඔවුන්ට අවවාද කරයි. ඉරානයේ ඉස්ලාමීය විප්ලවය ලෝකයේ පීඩිත, අහිමි වූ සහ මුස්ලිම් ජනතාවගේ පිබිදීම සහ පුනර්ජීවනය ඇති කළ අතර ඕනෑ තරම් කරුණාව සහ ආශීර්වාද ගෙන ආවේය. මෙම විප්ලවය මුස්ලිම්වරුන්ගේ සහ ලෝකයේ පීඩිත ජනයාගේ සමගිය, නිදහස සහ ස්වාධීනත්වයේ පෙර නිමිත්තයි."
ඉස්ලාමීය සමාජය හැරුණු විට සෑම ආගමකම අධ්යාත්මික චරිත ද අනාගතවක්තෘවරුන්ගේ පරමාදර්ශයන් සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා ක්රියාමාර්ග ගැනීමට බැඳී සිටී, එකමුතුකම වඩාත් වැදගත් එකක් වේ. “ක්රිස්තියානි පූජකවරු මුස්ලිම් පූජකවරු සහ යුදෙව් පූජකවරු එකම දිව්යමය හෙළිදරව්වක් වන අනාගතවක්තෘවරුන්ගේ පරමාදර්ශයන් සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා පළමු පේළියේ පිහිටා ඇත.” එලෙසම,මුස්ලිම් රටවල ඔවුන්ගේ ජයග්රහණයේ සහ පැවැත්මේ එකම මාවත වන ඉස්ලාමීය සමගිය ගොඩනැගීමට උත්සාහ කිරීමට බැඳී සිටී. එබැවින්, ඉමාම් එක්සත්කමේ විෂය පථය පුළුල් කරන ලෙස සලකන අතර සියලුම මිනිසුන්ගෙන් සහ ලෝකයේ පීඩිතයන්, උගත් මුස්ලිම්වරුන් සහ සියලුම ඉස්ලාමීය නිකායන් සහ චින්තන පාසල් සහ විවිධ ආගම්වල අධ්යාත්මික චරිත සහ මුස්ලිම් බුද්ධිමතුන් පවා ඒ සඳහා උත්සාහ කරන ලෙස ඉල්ලා සිටී. පොදු මානවවාදී සහ ඉස්ලාමීය මූලධර්ම මත ජාතීන් අතර එකමුතුකම ගොඩනැංවීම සහ සමගිය පිළිබඳ ඔහුගේ අදහස වඩා ප්රායෝගික වේ.
එකමුතුකමේ අරමුණු
ඔහුගේ එකමුතුකමේ පරමාදර්ශය තුළ ඉමාම් කොමේනි පහත සඳහන් අරමුණු වලට බෙදිය හැකි අරමුණු අනුගමනය කළේය: ගෘහස්ථ අරමුණු, බාහිර අරමුණු සහ දේශපාලන, ආර්ථික, සමාජීය, සංස්කෘතික සහ ආධ්යාත්මික පිබිදීම් මෙහි කැපී පෙනේ.
එකමුතුකමේ දේශීය අරමුණුවලට නිදහස සහ ස්වාධීනත්වය, අභිමානය සහ ගෞරවය, ඉස්ලාමීය අරමුණුවල දියුණුව, ඉරානයේ ඉස්ලාමය පුළුල් ලෙස සාක්ෂාත් කර ගැනීම, ස්ථාපිත කිරීම, දූෂිත බටහිර හා නැගෙනහිර ප්රජාතන්ත්රවාදය නොව අව්යාජ ප්රජාතන්ත්රවාදී රජය ඉස්ලාමීය විප්ලවයේ පැවැත්මයි. සමාජ සාධාරණත්වය ක්රියාත්මක කිරීම, පුද්ගල සහ සාමූහික යුක්තිය ව්යාප්ත කිරීම ද.මීට ඇතුලත් වේ.
අධ්යාත්මිකත්වය ආරක්ෂා කිරීම සහ මිනිසුන්ගේ අධ්යාත්මිකත්වය ශක්තිමත් කිරීම සහ ඔවුන් අතර යුක්තිය ක්රියාත්මක කිරීම සහ පීඩකයන්ගේ අතින් පීඩිතයන් ගලවා ගැනීම ඉමාම්ගේ දිගුකාලීන අරමුණු වේ. ලෝකය තුළ සාමය සහ සන්සුන් භාවය ස්ථාපිත කිරීම සහ සැබෑ ප්රජාතන්ත්රවාදය සහ නිදහස පිළිපැදීම සහ එහි යුක්තිය පතුරුවා හැරීම, මානව වර්ගයා නව ඥානයක් අත්කර ගනු ඇති අතර යහපාලනය මුළු ලෝකයේම ස්ථාපිත වන අතර එමඟින් පරාජය කළ නොහැකි පවුරක් වනු ඇත.
ආර්ථික අරමුණු නම් ස්වාධීනත්වය සහ ස්වයංපෝෂිතභාවය අත්පත් කර ගැනීම; ආර්ථික යුක්තිය පැතිරීම; ලෝකයේ ජාත්යන්තර ඉස්ලාමීය අරමුණු ක්රියාත්මක කිරීම; අධිරාජ්යවාදය සහ සූරාකෑම වැලැක්වීම; සහ ඔවුන්ගේ ආර්ථික ඉරණම පිළිබඳ පාලනය ලබා ගැනීම වේ.
මේ අතර, සමාජ අරමුණු වනුයේ සමාජ සාධාරණත්වය ක්රියාත්මක කිරීම; දූෂණය, විකෘති කිරීම් සහ සෑම ආකාරයකම අපගමනය වැළැක්වීම; සාමය ස්ථාපිත කිරීම ආදියයි.
සංස්කෘතික අරමුණු ලෙස ගෞරවය සහ අභිමානය ආරක්ෂා කිරීම; ඉස්ලාමීය විප්ලවයේ පැවැත්ම; දූෂණය හා විකෘතිය වැළැක්වීම සහ පීඩනය හා දූෂණයේ පදනම විනාශ කිරීම; මානව වර්ගයා සඳහා සැබෑ දැනුම නිර්මාණය කිරීම; මානසික ස්වාධීනත්වය නැවත ලබා ගැනීම සහ සතුරන් ඉදිරියේ නින්දිත හැඟීම අත්හැරීම; සියලුම මුස්ලිම්වරුන් සඳහා ඉස්ලාමීය අනන්යතාවය නිර්මාණය කිරීම වේ.
ඉමාම් ගේ එකමුතුකම පිළිබඳ අදහස ඉස්ලාමීය එකමුතුවේ ඓතිහාසික සන්ධිස්ථානය ලෙස සැලකිය හැකි ඔහුගේ වැදගත්ම සහ පිරිසිදු පරමාදර්ශී චින්තනයක් ලෙස සැලකිය හැකිය. ඉමාම්ගේ එකමුතු ආදර්ශ පාඨය මතුවූයේ සමාජය තුල සිදුවූ අසමගිය සහ අසාධාරණත්වයි. සියලුම ක්ෂේත්රවලින් පසුගාමීව සිටියදී මුස්ලිම්වරුන්ට ඔවුන්ගේ මානව පෞරුෂය හා ගෞරවය අහිමි වී ඇත. මේ අනුව, ඔවුන්ගේ ස්වාධීනත්වය, නිදහස සහ ශ්රේෂ්ඨත්වය අහිමි වී ඇති අතර, ඔවුන් නැගෙනහිරට හා බටහිරට යැපෙන්නට විය. මෙම අඳුරු තත්වයන් කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීමෙන් ඉමාම්ට එක්සත්කමේ බලය දැඩි ලෙස දැනුනේය. මානව සමාජයේ ප්රතිසංස්කරණය සඳහා ඔහු නැගී සිටින්නේ මුස්ලිම්වරුන් අතර සහ ඊට ඉහළින් ලෝකයේ පීඩිතයන් අතර සහයෝගීතාවය ඇති කරමින් මුස්ලිම් රටවල ඉරණමට සුපිරි බලවතුන්ගේ ඇඟිලි ගැසීම් වැළැක්වීමට සහ ඔවුන්ට මඟ පෙන්වීම සඳහා ය.ස්වාධීනත්වය, නිදහස සහ යුක්තිය එක්සත්කමට අවශ්ය සහ පූර්විකාව ලෙස ඉමාම් සැලකුවේය.
සමගිය පෝෂණය කිරීම සඳහා ඉස්ලාමීය දේශය ආරක්ෂා කිරීමේ චේතනාවෙන් හොඳ දේ අණ කිරීම සහ නරක දේ තහනම් කිරීම, මිනිසුන්ගේ ධනාත්මක හැඩගැන්වීම; සියලුම මිනිසුන්ට සහ මුස්ලිම්වරුන්ට ස්වාධීනත්වය, නිදහස සහ ගෞරවය ලබා ගැනීම; දිව්ය යුක්තිය සහ අසමගිය සහ මතභේද වැළැක්වීම, ඉමාම් සමගිය පිළිබඳ ඔහුගේ අදහස ප්රකාශ කළේය. ඔහු එකමුතුකමේ විෂය පථය කෙතරම් පුළුල් හා විස්තීර්ණ ලෙස සැලකුවේද යත්, එය ලෝකයේ පහළට වැටී සිටින සියලුම මිනිසුන්, ගෝලීය මුස්ලිම්වරුන්, සියලුම ඉස්ලාමීය චින්තන පාසල් සහ අනෙකුත් දිව්ය ආගම් පවා ආවරණය කරයි.
අවසාන වශයෙන්, ඉමාම් විසින් අදහස් කරන ලද ඉස්ලාමීය එකමුතුකම විශාල ජයග්රහණ මතු කර ඇති අතර එය අනාගතයේ දී මිහිරි ඵල දරයි, ඒ අතර මුස්ලිම්වරුන්ගේ සහ අනෙකුත් පීඩිත ජාතීන්ගේ ඉරාන විමුක්ති ව්යාපාරවල ඉස්ලාමීය විප්ලවය ද වේ. ගෝලීය එකමුතුව; සහ මුස්ලිම්වරුන්ගේ උත්තරීතරභාවය සහ වංශවත් බව මින් එලි දැක්වේ. මේ අනුව, ඉමාම්ගේ එකමුතු ආදර්ශ පාඨය ජයග්රහණයේ හේතුව සහ ඉස්ලාමීය සහජීවනයේ පැවැත්මේ යතුරයි.
Tuesday, May 24, 2022
දාර්ශනිකත්වයේ සැබෑ කැඩපත
මුල්ලා සද්රා
සැබෑ මුනිවරයා සහ දාර්ශනික අදහස් ඔහුගේ සෑම ක්රියාවක් තුළින්ම ප්රකට විය. ඔහුගේ ගුරුවරුන් දෙදෙනාම, ෂෙයික් බහා අල්-ඩින් සහ මීර් දමඩ් මහත් ආධ්යාත්මික බලයන් සතු වූහ. මුල්ල සද්රා මෙම ප්රමුඛ විද්වතුන් දෙදෙනා යටතේ අධ්යාපනය ලබා ටික කලක් ඔවුන්ගේ සමාගමෙහි රැඳී සිටියේය; කෙසේ වෙතත්, කුම් අසල ගමක (කහක්) පසුබැසීම සහ ඔහුගේ හුදෙකලාව, නමස්කාරය, වියෝව සහ මිනිසුන්ගේ බලාපොරොත්තු සුන්වීම සත්යය දෙසට නව කවුළුවක් විවෘත කිරීමට උපකාරී වූ බව ඔහු විශ්වාස කළේය. සැඟවුණු ලෝකය සම්බන්ධ තොරතුරු සෙවීම ඔහු වඩාත් ප්රිය කලේය.ඔහු මේ ප්රශ්නය ගැන අල්-අස්ෆාර් හැඳින්වීමෙහි ලියා ඇත. යම් ආකාරයක අධ්යාත්මික අසාර්ථකත්වයකින් යුත් ඔහුගේ හුදකලාව, ශක්තිමත් ආත්මයක් ඇති ශක්තිමත් මිනිසෙකු වීමට ඔහුට උපකාර කළ අතර, ප්ලේටෝට මෙන්, ඔහුට තර්කයෙන් පමණක් නොව, දර්ශනයේ යථා තත්වය වටහා ගත හැකිය.
Saturday, May 21, 2022
ලෝක සිනමාව තුළ
ඉරාන සිනමාවේ නිත්ය අගය
ලෝක සිනමාව ගැන උනන්දු කෙනෙකුට ලේසියෙන් මග හැරෙන්නෙ නැති නමක් තමයි ෆර්හාඩි. අබ්බාස් කියරොස්තාමි වගේ මහා සිනමාකරුවෙකු ගෙන් පස්සෙ ඉරාන සිනමාවෙ "ජාත්යන්තර සළකුණ" වගේ හැඳින්වීමක් ලබන්න සුදුසු කෙනෙක් ඉන්නව නම් ෆර්හාඩිම බව කිව්වොත් වරදක් නැති වේවි. මෑත කාලීනව ඉරානය ලෝක සිනමා ප්රේක්ෂකාගාරයට විවෘත කරන්න සමත් වුණු පුරෝගාමි චරිතයක් ඔහු. The Past කියන්නෙ එක් අතකින් ඉරානය අතික්රමණය කරන ජාත්යන්තර වැඩක්. එහෙම වෙන්නෙ ඔහු මේ චිත්රපටය නිර්මාණය කරන්නෙ ඉරානයෙන් බැහැරව ප්රංශය පසුබිම් කරගෙන වීම. චිත්රපටයෙත් බහුලව යොදාගන්නෙ ප්රංශ භාෂාව. ෆර්හාඩි මේ සිනමාපටය වෙනුවෙන්ම ප්රංශ භාෂාව ඉගෙනගෙන ඇති බව තමා සඳහන් වෙන්නෙ. ප්රංශයෙ පැරිස් අගනගරයෙ එදිනෙදා කාර්යබහුල දිනචර්යාවේ දුවන මිනිස් සමූහයක් මැද ඉරාන සම්භවයක් තියන කීපදෙනෙක් මේ කතාවට මුල් වෙන්නෙ.
ප්රංශයෙ පැරිස් නගරෙ ජීවත්වෙන මේරි දෙවතාවක් විවාහවුණු ගැහැනියක්. දෙවනි සැමියා අහමද් ඇගෙන් වෙන්වයි ජීවත් වෙන්නෙ. මේරිට අවශ්යවෙනව අහමද් සමග තියන විවාහ බැඳීම අවසන් කරන්න. ඊට එකඟ වෙන අහමද් දික්කසාදයට අවශ්ය ලියකියවිලි සකස්කරගන්න මේරි ගෙ නිවසට එනව. එතනදි අහමද් දැනගන්නව තුන්වෙනි පිරිමියෙකුත් මේරිගෙ ජීවිතේට ඇතුළුවෙලා කියල. ඒ නිසා මේරිගෙ නිවසෙ නතර වෙන්න ඔහු එතරම් කැමැත්තක් දක්වන්නෙ නෑ. මේරි ට ඉක්මණින්ම අහමද් ගෙන් දික්කසාද වෙන්න අවශ්ය වෙලා තියෙන්නෙ මේ තුන්වැන්නා වුණු සමීර් සමග විවාහ වෙන්න උවමනා නිසා. මේරි ගේත් සමීර්ගේත් කලින් විවාහ වල දරුවන් මේ අතරට මැදි වෙන්නෙ කතාව තවත් සංකීර්ණ කරමින්.
සෑහෙන ඉවසීමකින් නරඹන්න ඕන සියුම් චිත්රපටයක් වුණු The Past සිනමා නිර්මාණයෙ සංකේතාත්මක සිනමා භාෂාව හොඳ අවධානෙකින් නැරඹුවොත් ඔබට තේරුම් ගන්න පුලුවන් වේවි. ආරම්භයෙදි ගුවන්තොටුපළේ ඉඳන් මේරි සහ අහමද් වාහනෙ එන තැන මේරි වාහනය reverse කරද්දි එය පිටුපස වාහනේක හැප්පෙන්න යනව. නැවත වාහනෙ ඉදිරියට ගමන් කරද්දි අර වාහනය පිටුපසින් එන බව පේනව. The Past, එහෙම නැත්නම් අතීතය කියන්නෙ ජීවිතේ කොයිතරම් ඉදිරියට යන්න හැදුවත් නිතර අපිව අතනොහැර අපත් සමඟම එන දෙයක් බවද මේ කියවෙන්නෙ? ඒ කාරණය විසඳාගැනීම චිත්රපටය නරඹන ඔබටම බාරය
ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජය යනු ගුණාත්මක චිත්රපට නිපදවන ලොව ප්රමුඛතම නිෂ්පාදකයෙකි. ඉරාන චිත්රපටවලට සමාන කළ හැක්කේ චීන චිත්රපට පමණි. ඉරානය සිනමා ක්ෂේත්රයේ ලෝකයේ වැදගත්ම රට ලෙස සිනමා විචාරකයෝ දැන් පෙන්වා දී ඇත.
සිනමාව තුළ ඔවුන් පිළිපදින කලාත්මක සූක්ෂ්මතා විශ්මය ජනක බව ද ඔවුහු පෙන්වා දෙති. ඉරාන සිනමාව පසුගිය වසර විස්සක කාලය තුළ ජාත්යන්තර චිත්රපට උළෙලවලදී සම්මාන රැසක් දිනා ඇත. ලෝක ප්රකට ඔස්ට්රියානු චිත්රපට අධ්යක්ෂ මයිකල් හැනෙක් සහ ජර්මානු චිත්රපට නිෂ්පාදක වර්නර් හර්සොග් ඉරාන සිනමාව ලොව වැදගත්ම කලාත්මක චිත්රපටයක් ලෙස ලොව පුරා බොහෝ සිනමා විචාරකයින් සමඟ අගය කර ඇත
විසිවන සියවසේ මුල් භාගයේදී සිනමාව පර්සියාවට පැමිණෙන විට එය වසර පහක් පමණ විය. Mirza Ibrahim Khan Aqas Bashi, පළමු පර්සියානු චිත්රපට නිෂ්පාදකයා, 1896-1907 දක්වා පර්සියාවේ මුසාෆර් අල්-දින් ෂා රජුගේ නිල ඡායාරූප ශිල්පියා විය.
1900 දී පැරිස් සංචාරයකින් පසු අක්කාස් බාෂි කැමරාවක් ලබා ගත් අතර ෂෝගේ අණ පරිදි ෂෝගේ යුරෝපීය සංචාරය රූගත කළේය. අක්කාස් බාෂි ඡායාරූපකරණය ආරම්භ කර වසර කිහිපයකට පසුව තවත් ඉරාන ජාතිකයෙකු වූ ඛාන් බාබා මුටසාදි මතු විය. පහළවි රාජවංශයේ පාලන සමයේදී ඔහු පුවත්පත් සැලකිය යුතු ප්රමාණයක් රූගත කළේය. පළමු මහජන දර්ශනය 1904 දී ටෙහෙරානයේ මිර්සා ඉබ්රාහිම් ඛාන් අක්කාස් බාෂි විසිනි. ඔහු තම පෞරාණික භාණ්ඩ සාප්පුව පිටුපස තිරගත කිරීමක් සංවිධානය කළේය. 1905 දී ඔහු අගනුවර පළමු සිනමා ශාලාව විවෘත කළේය. පසුව ඉරානයේ පාලන තන්ත්රය වෙනස් වීමෙන් පසු තත්වය
ඔහුගේ චිත්රාගාරය සහ ගැලරිය සුනුවිසුනු කර ඇත. 1912 දී සිනමා කර්මාන්තය නැවතත් දියුණු වීමට පටන් ගත්තේය. බොහෝ සිනමාහල් නිර්මාණය විය. 1925 දී චිත්රපට පාසලක් පිහිටුවීමට උත්සාහ කළ අතර එය වසර පහක පමණ පුහුණුවක් ලබා දීමට පටන් ගත්තේය.
පළමු චිත්රපටය
පළමු ඉරාන නිහඬ චිත්රපටය 1930 දී මහාචාර්ය ඕවන්ස් ඔහානියන් විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලදී. එහි නමේ තේරුම "අබි සහ රබ්බි" යන්නයි. 1933 දී ඔහු සිය දෙවන චිත්රපටය "හජකා" නිෂ්පාදනය කළේය. එම වසරේ අගභාගයේදී Abdul Hossain Sebanti විසින් පළමු ඉරාන ශබ්ද චිත්රපටය වන "Lore Girl" නිෂ්පාදනය කරන ලදී.
ඔහු "Shirin and Barhat" (ඉරාන ආදර වීර කාව්යය) සහ "Black Eyes" (Nadir Shah රජුගේ ඉන්දියානු ආක්රමණය) මත පදනම් වූ පර්සියානු කවියෙකු වන Firdausi ගේ චරිතාපදානය රූගත කරන ලදී. 1937 දී ඇය පෙරදිග ආදර කතාව "Laila Majnoon" අධ්යක්ෂණය කළාය.
මුල් පර්සියානු අධ්යක්ෂවරුන් වන අබ්දුල් හුසේන් සෙබන්ඩේ සහ ඉස්මයිල් කව්ෂාන් ඔවුන්ගේ චිත්රපට සඳහා පර්සියානු සාහිත්යය සහ පුරාණ පර්සියානු මිථ්යා කථාවල විශිෂ්ටත්වය තේමා කර ගත්හ. චිත්රපට මනුෂ්යත්වය සහ සදාචාරයේ වර්ධනය අවධාරණය කළේය.
1960 ඉරාන සිනමාවට සැලකිය යුතු දශකයක් වූ අතර, මුලින් සාමාන්යයෙන් වාණිජ චිත්රපට 25ක් නිෂ්පාදනය කළ අතර එය දශකය අවසන් වන විට 65 දක්වා ඉහළ ගියේය.
මෙසේ වර්ධනය වූ ඉරාන සිනමා කර්මාන්තය ඉස්ලාමීය විප්ලවයේ මුල් කාලයේ පසුබෑමකට ලක් විය. ඉරානයේ චිත්රපට කර්මාන්තයට අනාගතයක් නැතැයි සිතූ ඇතැම් නිෂ්පාදකවරු, නළු නිළියෝ සහ ක්ෂේත්රයේ ප්රමුඛයෝ රට හැර ගියහ. නමුත් සිදුවූයේ ඊට වඩා වෙනස් දෙයකි.සිනමා කර්මාන්තය දියුණු කිරීමට රජය මුල්ය ආධාර ලබාදීමට පටන් ගත්තා. මෙම පාලන තන්ත්රයේ වෙනස සමස්ත චිත්රපට අධ්යක්ෂවරුන් පරම්පරාවකට ආස්වාදයක් ලබා දුන්නේය. බොහෝ අපූරු කලාකරුවන් බිහි විය. අපිත් කම්මැලි නෑ කියලා ඔප්පු කරන්න ගෑනුත් ඉදිරිපත් වුණා. මෙයට කාන්තා අධ්යක්ෂවරුන් ද ඇතුළත් විය. සිනමා ක්ෂේත්රයේ තරුණ තරුණියන් විශාල පිරිසක් සමඟින් ලෝක සිනමා රසිකයෝ ඉරාන සිනමාව වෙත යොමු වුණා. ඉස්ලාමීය විප්ලවයෙන් පසු ඉරාන සිනමාව, එහි අගය ගුණාත්මක ලෙස ඉහල ගියේය.
එහි අද්විතීය ශෛලිය, තේමාවන් සහ සංස්කෘතික අංගයන් සඳහා එය බොහෝ ජාත්යන්තර වේදිකා සහ උත්සවවලදී සම්මාන සහ ඇගයීම් ලබා ඇත.
කොzස්රෝ සිනායි සහ තවත් බොහෝ ශ්රේෂ්ඨ ඉරාන අධ්යක්ෂවරුන් පසුගිය දශක කිහිපය තුළ බිහිවී ඇත. ඔවුන් අතර කැපී පෙනෙන අය වූයේ අබ්බාස් කෙරෝස්තාමි,ජාබිර් පනාහි, මජිද් මජීදි, බහ්රාම් බෙයිසායි, දාරුස් මෙහෙරිජෙයි, මොහ්සින් මක්මල්බාෆ්, කොස්රෝ සිනායි, සොහ්රාබ් සාහෙයි සලාස්, ෆර්වේස් කිමියාවි, සමීරා මක්මුලාහ්, අමීර් නබාල්රි සහ තවත් අයයි.
අබ්බාස් කිරොස්තාමි සහ ජබර් පනාහි සිනමා ඉතිහාසයේ හොඳම අධ්යක්ෂවරුන් ලෙස ඇතැම් විචාරකයින් විසින් සලකනු ලැබේ. 1997 කෑන්ස් සිනමා උළෙලේ "පාම් ඩීආර්" සම්මානය දිනාගත් කිරොස්තාමි ඉරානය ලෝක සිනමාවේ සිතියමෙහි ස්ථිරව තැබීය.
ලෝක සිනමා රසිකයින් ඉරාන සිනමාව දෙසට හැරවීමට අබ්බාස් කියරොස්තාමි මහත් සේ දායක වී ඇත. 1940 දී ටෙහෙරානයේ උපත ලද ඔහු වෙළඳ දැන්වීම්වල මුල් නිදර්ශකයෙකි. මිනිත්තු 12 ඔහු 1969 දී අධ්යක්ෂණය කළේය.
'Taste of Cherry', 'Where is the friends Home', 'The Olive trees', 'Close up', 'Life and nothing more', 'Ten' අබ්බාස් අධ්යක්ෂණය කළ වැදගත් චිත්රපට කිහිපයකි.
ටෙහෙරානය අවට ගම් ඔහුගේ චිත්රපටවල ප්රධාන කතා මාලා වී ඇත.ඔහු බොහෝ විට ඔහුගේ චිත්රපටවලට රංගනයෙන් දායක වන්නේ ගමේ මිනිසුන්ය. මෙයට හේතුව ඔහු පවසන්නේ, "සාමාන්ය මිනිසුන්ට ඕනෑම දෙයක් තේරුම් ගැනීමට කීවොත් ඒ ලෙසම තෙරුම් ගෙන, ඔවුන් පිළිගෙන අදහස් ප්රකාශ කිරීමට කැමැත්තෙන් සිටිනවා. ඒ වගේම රංගනය වෘත්තියක් බව ඔවුන් විශ්වාස කරන්නේ නැහැ."
අබ්බාස් ගේ සියලුම චිත්රපට පෙනුමෙන් සරල වන අතර ඉතා ගැඹුරු හැඟීම් පිළිබිඹු කරයි. සරල තාත්වික සිදුවීම් ඔහුගේ චිත්රපට භාවාත්මකව හැඩගස්වයි. ඔහුගේ කලාත්මක පෞරුෂයේ විශේෂත්වය නම්, මෙම සිදුවීම් ජීවිතයේ මූලික තලය යථා තත්ත්වයට පත් කිරීමට කිසි විටෙකත් අසමත් නොවීමයි.
Monday, May 16, 2022
Contribution of Persian Civilization to World Civilization
ලෝක ශිෂ්ටාචාරයේ වර්ධනයට පර්සියානු ශිෂ්ටාචාරයේ දායකත්වය
ශ්රේෂ්ඨ ශිෂ්ටාචාරයක් ඇතුළතින් විනාශ වන තුරු පිටතින් ජය නොගනී. මතකය නොමැතිව සංස්කෘතියක් නොමැත. මතකය නොමැතිව ශිෂ්ටාචාරයක්, සමාජයක්, අනාගතයක් නැත. තාක්ෂණය දෙවියන්ගේ තෑග්ගක්. ජීවිතය නමැති ත්යාගයෙන් පසුව දෙවියන්වහන්සේගේ ශ්රේෂ්ඨතම දීමනාව අද්විතීය ශිෂ්ඨාචාරයක් විය හැකිය. එය රටක යහපත් පැවැත්ම, කලාවේ සහ විද්යාවන්හි මහිමය මවයි.
පැරණි පර්සියානුවන් තමන්ගේ ඉතිහාස කතා කළ ජනයාගෙන් තවමත් ඉතිරිව ඇති සංස්කෘතියේ නටබුන් කිහිපය තුළ පිළිතුරක් පිළිබඳ ඉඟියක් අප සෙවිය යුතුය. ඔවුන්ගේ දුරස්ථ මුතුන් මිත්තන්ගේ නිර්මල නමස්කාරයට නැගී සිටින ජාතීන්ගේ පැවැත්ම සහ නැගී සිටීම අප සොයා බැලිය යුතු අතර, ඔවුන්ගේ නමස්කාරයේ උච්චතම වස්තුව මනුසත්බව විසින් නියෝජනය කරන ලද ආලෝකය බව අපට පෙනී යනු ඇත.
පර්සියානුවන් යනු ලෝකයේ දෙවියන් වහන්සේට සමීපතම මනුසත්බවේ ආලෝකය ලොවට විහිදූ ජාතියක ගෞරවනීය ලාංඡනයකි. දියුණුට සාපේක්ෂ ව ඔවුන් තුල තම රට ජාතිය පිලිබද ඇති කැක්කුම යනු මිනිසාට තම පංචෙන්ද්රියයන්ගෙන් එකක් මගින් ලියාපදිංචි කළ හැකි සියුම්ම, අස්පෘශ්ය දෙයයි. එය ඔහු දන්නා වඩාත්ම අද්භූත ආකාරයේ කාරණයකි. එය විද්යාවට හසුරුවිය හැකි ඉතාමත්ම අභෞතික හැගීමක් වන අතර නොපෙනෙන විවිධ කිරණ පවා අපගේ දෘෂ්ටි විතානයේ ග්රහණය කර ගැනීමට නොහැකි තරම් කම්පනය වන හැගීමක ප්රභේදයන් වේ.
ලෝක ශිෂ්ටාචාරයේ සංවර්ධනය සඳහා පර්සියානු ශිෂ්ටාචාරයේ දායකත්වය දැකීමට ඔබ පර්සියානුවන් වසර දහස් ගණන් ඔබ මොබ ගිය ඒ පසේ පහස සොයා යා යුතුමය. ඓතිහාසික වැදගත්කමක් ඇති ස්ථාන, සංස්කෘතික අංග, ස්වභාවික වනාන්තර, මෙන්ම සිත වශී කරවන සුන්දර පරිසරයන් ගෙන් අනූන ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජය සතු අභිමානවත් සලකුණු නන් දෙසින් දැකිය හැකිය.
ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජයට යාමට පෙර ඔබ දැන ගත යුතු, ඔබ නැරඹිය යුතුම ස්ථාන කිහිපයක් මෙන්න
පර්සෙපොලිස්
ලෝක ශිෂ්ටාචාරයේ සංවර්ධනය සඳහා පර්සියානු ශිෂ්ටාචාරයේ දායකත්වය දැකීමට, ඔබ වරක් පර්සියානු අධිරාජ්යයේ අගනුවර වූ සහ පර්සියානු ශිෂ්ටාචාරයේ උපන් ස්ථානය වූ පර්සෙපොලිස් වෙත පැමිණිය යුතුය. මෙම ස්ථානය ලෝකයේ දොරටුව ලෙස හැඳින්වේ. එය ඉරානයේ ෂිරාස් සිට කිලෝමීටර් 60 ක් දුරින් පිහිටා ඇත.
තරු නිම්නය (Valley of the Stars)
මෙම නගරය වසර 2500 ක් පැරණි ය. එය 1979 දී යුනෙස්කෝව විසින් ලෝක උරුම අඩවියක් ලෙස ප්රකාශයට පත් කරන ලදී.
Keshm යනු ස්වභාවික වනාන්තර සහිත අපූරු ස්ථානයකි. තරු නිම්නය පිහිටා ඇත්තේ මෙහි ය. මෙම දිවයින මායිම්ව ඇත්තේ පර්සියානු බොක්කෙහි හෝමුස් සමුද්ර සන්ධියෙනි. එය ස්වභාවික සුන්දරත්වයෙන් තොර සංචාරක ගමනාන්තයක් වුවද, එහි සුන්දර වෙරළ තීරයේ පාවෙන සංස්ක්රුතික ඇඳුම් ආයිත්තම් වලින් සැරසී සිටින කාන්තාවන් ඔබට සොයාගත හැක.
සෑම වසරකම සංචාරකයින් මිලියන ගණනක් මෙහි පැමිණේ. මෙහි තරු වැටෙන බවට ප්රදේශවාසීන් අතර ජනප්රවාදයක් පවතී. ඒ නිසා අදටත් එම ස්ථානය හඳුන්වන්නේ තරු නිම්නය ලෙසයි.
චෝගා සැන්බිල් - Choga zanbil
සෝහා ජන්බිල් යනු යුනෙස්කෝවේ ලියාපදිංචි වූ පළමු ඉරාන උරුම අඩවියයි. එය පුරාණ ගඩොල් ව්යුහයකි. ක්රි.පූ 13 වැනි සියවසේ ඉදිකරන ලද්දකි. පෞරාණික සෙල්ලිපි මෙහි දක්නට ලැබේ. දරුවෙකුගේ පා සලකුණක් සහිත ගලක් පාමුල දක්නට ලැබේ. එය සියවස් ගණනාවක් පුරා සංරක්ෂණය කර ඇත. එය Gudastan පළාතේ ආරක්ෂිත ප්රදේශයකි.
බාබක් බලකොටුව - Babak Castle
බාබක් බලකොටුව වයඹ දිග ඉරානයේ කාලිෆ් නගරයේ සිට කිලෝමීටර 6ක් නිරිත දෙසින් කරටක් කඳුවැටියේ ජොම්හෝර් කඳු මුදුනේ පිහිටා ඇත. එය විශාලතම බලකොටුව සහ ආක්රමණිකයන්ට විරුද්ධ ඉරාන ජාතිකයන්ගේ ජාතික සංකේතයයි. ගැඹුරු නිම්න වලින් වටවී ඇති මෙම බලකොටුව මීටර් 2,300-2,600 (අඩි 7,546-8,530) ක උන්නතාංශයක පිහිටා ඇත.අහි ගමන් කරන පුද්ගලයින්ට දුර සිට සුන්දරත්වය භුක්ති විඳිය හැකිය
නසීර් අල්-මුල්ක් පල්ලිය (රෝස පල්ලිය)
නසීර් අල්-මුල්ක් පල්ලිය, රෝස පල්ලිය ලෙසද හැඳින්වේ, එහි අභ්යන්තර සැලසුම සඳහා සැලකිය යුතු රෝස පැහැති ටයිල් භාවිතා කරයි. අල්-මුල්ක් යනු ඉරානයේ ෂිරාස් නගරයේ පිහිටි සම්ප්රදායික මුස්ලිම් පල්ලියකි. කසාර් රාජවංශයේ පාලන සමයේදී මිර්සා හසන් අලි රජු (නසීර් අල්-මුල්ක්) විසින් පර්සියානු ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පීන් වන මොහොමඩ් හසන් මේමර් සහ මොහොමඩ් රිසා කෂි-චේස්-ෂිරාසි විසින් මුස්ලිම් පල්ලිය පත් කරන ලදී.
ඉදිකිරීම් 1876 දී ආරම්භ වූ අතර 1888 දී නිම කරන ලදී. මෙම පල්ලියට ඇතුළු වන අයට තමන් කැලිඩෝස්කෝප් එකකට ඇතුළු වූවාක් මෙන් දැනේවි. එය ඉරානයේ ඇති ලස්සනම පල්ලි වලින් එකකි.
අංසාලි කලපුව
අන්සාලි කලපුව යනු උතුරු ඉරාන පළාතේ ගිලාන් හි බන්ඩාර්-ඊ-අන්සාලි අසල කැස්පියන් මුහුදේ කලපුවකි. මෙම ස්ථානය කුරුල්ලන් නැරඹීම සඳහා පාරාදීසයකි. අන්සාලි කලපුව හරහා බෝට්ටු සවාරියක් යනු විවිධ පක්ෂීන් විසින් ඉදිකරන ලද කූඩුවේ එල්ලෙන කූඩු දැකීමට මනරම් දසුනකි.
චාලස් පාර
Chalus Road (මාර්ග 59 ලෙසද හැඳින්වේ) යනු ඉරානයේ අගනුවර වන ටෙහෙරානයේ උප නගරයක් වන Chalus හි පිහිටා ඇති ලස්සන, තාර මාර්ගයකි. සලාස් පාර ඉරානයේ ඇති ලස්සනම මාර්ගයකි. මෙම මාවත දෙපස වනාන්තරවලින් වටවී ඇති අතර වලසුන්, හිවලුන් සහ ජිරාෆ් වැනි සතුන්ගේ නිවහනකි. ශීත ඍතුවේ දී, හිම පතනය වැඩිවීම නිසා මාර්ගය සමහර විට වසා ඇත.
මාර්ගය ඉතා පිළිවෙලට සකස් කර ඇති අතර, සිත් ඇදගන්නාසුළු දර්ශන සහිතව සහ මාර්ගයේ සැලසුම බොහෝ වංගු වලින් සමන්විත වේ. රාත්රියේදී සහ හිම වැටෙන විට පවා භයානකයි. ගරාජයේ සිට කැස්පියන් මුහුද දෙසට දකුණට පැමිණ, මාර්ගය ආරම්භයේදී, බෑවුම් සහිත කඳු බෑවුම් මත, ඇඹරීම සහ හැරීම මනස්කාන්ත අත්දැකීමක් ලබා දෙන බව නිසැකය.
නක්ෂ්-ජහාන් චතුරශ්රය
Naqsh-e Jahan Square: Maidan Imam ලෙසද හැඳින්වේ. එය ඉරානයේ ඉස්ෆහාන් නගරය මධ්යයේ පිහිටා ඇත. 1598 සහ 1629 අතර ඉදිකරන ලද එය වැදගත් ඓතිහාසික ස්ථානයක් වන අතර යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවි වලින් එකකි.
රාජකීයයන් සඳහා පෝලෝ ක්රීඩා පිටියක් වූ විට, එය මීටර් 160 (අඩි 520) පළල මීටර් 560 (අඩි 1,840) දිග (වර්ග මීටර් 89,600 (වර්ග අඩි 964,000)) වේ.
චතුරස්රය Safavid ගොඩනැගිලි වලින් වටවී ඇත. ෂීක් ලුත්බුල්ලා මුස්ලිම් පල්ලිය චතුරශ්රයේ නැගෙනහිර පැත්තේ ද, අලි කප් මාලිගය බටහිර පැත්තේ ද, ෂා මුස්ලිම් පල්ලිය දකුණේ ද, උතුරු පැත්තේ ග්රෑන්ඩ් මාර්කට් ද පිහිටා ඇත. සිකුරාදා මෙම ස්ථානයේ සතිපතා නමදුම් සිදුවීම් වේ
මේ සියල්ල ඔබට සිත් පුරා නෙත් පුරා විද ගැනීමට සැලකිය යුතු කාලයක් ගත කළ යුතුය. කෙසේ වෙතත්, නිසැකවම ඒ මනස්කාන්ත දර්ශණ ඔබේ ආත්මයට කම්මැලි නොවේ.
Shushtar ඓතිහාසික වාරි පද්ධතිය
ඉරානයේ ගුස්ටාෆ් පළාතේ පිහිටා ඇති සුෂ්තාර් වාරි ව්යාපෘතිය මෙය වේ. එය සංකීර්ණ ආකාරයෙන් පිහිටුවා ඇති නාටකාකාර ජල සම්පාදන ව්යාපෘතියකි. එය 2009 දී යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම ලැයිස්තුවට ඇතුළත් විය. එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය විසින් ලැයිස්තුගත කරන ලද ඉරානයේ 10 වන සංස්කෘතික උරුම අඩවිය වේ.
සුෂ්තාර් ජල පෝෂකයේ යටිතල පහසුකම්වලට ජල මාර්ග, වේලි, උමං මාර්ග සහ ඇළ මාර්ග ඇතුළත් වේ. ක්රිස්තු පූර්ව 5 වැනි සියවසේ මුල් භාගයේ ඉදිකරන ලද සුෂ්තාර් වාරිමාර්ග පද්ධතිය පුරාණ ඓතිහාසික හා ඉංජිනේරුමය ආශ්චර්යයකි. එහි සම්පූර්ණ සුන්දරත්වය දැකීමට ඔබ අසල කන්දක් තරණය කළ යුතුය. ඔබ නිසැකවම පුදුම වනු ඇත.
අපට අලංකාර නෙත් සගලක් දෙවියන් වහන්සේ විසින් දායාද කර ඇත්තේ ඔහුගේ අනගි සොබා සුන්දරත්වය සිත්සේ විද දරා ගැන්මටය. සාමකාමි දිවි පෙවතකට සොබා සුන්දරත්වයෙන් යුතු පරිසරයක් අත්යවශ්යමය.
Friday, May 13, 2022
කවි ලොව අගරජු
මහා කවි ෆිර්දවුසි
ෂානාමේ Shahnamah යනු තනි කතුවරයෙකු විසින් මෙතෙක් ලියා ඇති ලොව දිගම කාව්යයයි. පර්සියානු භාෂාව සහ සාහිත්ය සංස්කෘතිය ගොඩනැගීමේදී ෆිර්දව්සිගේ භූමිකාව ජර්මානුවන් සඳහා ගොතේ, රුසියානුවන් සඳහා පුෂ්කින් හෝ ඉංග්රීසි කතා කරන ලෝකය සඳහා ෂේක්ස්පියර්ගේ භූමිකාවට සමාන වේ.
ඒ වන විටත් පර්සියානු පදය අරාබි භාෂාවේ කීර්තිමත් මට්ටම් දක්වා ඉහළ දමා තිබුණි. මධ්යම පර්සියානු භාෂාවෙන් (පහ්ලවි) ලියා ඇති ගද්ය හෝ පද්යයෙන් ඉරාන ඉතිහාසය පිළිබඳ පැරණිතම වාර්තා අරාබි ආක්රමණය දක්වා ඉරානය පාලනය කළ සාසනියානුවන්ගේ (224-642) කාලයයි. ෆෙර්ඩොව්සි 'ද බුක් ඔෆ් කිංග්ස්' (ක්වාඩේ-නමග්) දැන සිටින්නට ඇත, එය සාසනියානු රජ II කොස්රෝ පර්විස් (591-628) ගේ කාලයේ සම්පාදනය කරන ලද අතර අබුගේ ඉල්ලීම පරිදි 957 දී නිම කරන ලද වංශකතා සංග්රහය සඳහා භාවිතා කරන ලදී. මන්සූර් මොහොමඩ් බී. ‘අබ්දුල්-රසාක්, ෆර්ඩොව්සිගේ උපන් ටස්හි ආණ්ඩුකාරයා. ෂානාමේහි පළමු ගද්ය අනුවාදවලින් එකක් සම්පාදනය කරන ලද්දේ දසවන සියවසේ මුල් භාගයේදී අබුල්-මොඅයියාද් අල්-බල්කි විසින් වන අතර ෆර්දවුසිගේ ආසන්නතම පූර්වගාමියා වූ ප්රසිද්ධ කවියා වූ අබු මන්සූර් ඩකිකි (c.935–c.976) ), කිය.
නව පර්සියානු භාෂාවෙන් ෂානාමේ හි පළමු අනුවාදය. නමුත් පර්සියානු රජවරුන්ගේ කතාව අමතක නොවන ආකාරයෙන් නැවත ප්රකාශ කළේ, සාහිත්ය මාධ්යයක් ලෙස පර්සියානු භාෂාවේ අධිකාරය තහවුරු කර, ඉරානයේ පෞරාණික මහිමය, දේශපාලන ආචාර ධර්ම සහ සංස්කෘතික අනන්යතාවය පිළිබඳ දැනුම සජීවීව තබා ගත්තේ ෆිර්දවුසිගේ ෂානාමේ ය.
ෂානාමේ අරාබි වචන ගණන නිරපේක්ෂ අවම මට්ටමක තබා ගත්තේය. ඔහු තෝරාගත් මීටරය, motaqareb, පර්සියානු syllabic පද්ධතියට සමීප වේ. සෑම පදයක්ම ස්වාධීන වන අතර ඉන්ද්රිය සාමාන්යයෙන් ඊළඟ පදයට දිව යන්නේ නැත. ෆිර්දව්සිගේ ශෛලිය හිතාමතාම පුරාවිද්යා වූ අතර, සුල්තාන් මහමුද්ගේ විලාසිතා මන්දිරයේ ඔහුගේ ප්රසිද්ධ සමකාලීනයන්ගේ විසිතුරු භාෂාවෙන් සහ තාක්ෂණික සංකීර්ණත්වයෙන් තොරය. වාග් මාලාව, මීටරය, පදවල අර්ථ ශාස්ත්රය සහ ෆිර්දව්සිගේ වාක්ය ඛණ්ඩයේ සාපේක්ෂ සරල බව වීර කාව්ය ප්රභේදයට ගැළපෙන අතර දිගු ඡේද කටපාඩම් කිරීමට පහසු විය. ෆිර්දව්සිගේ කීර්තිය සඳහා වූ ප්රකාශය බොහෝ දුරට රඳා පවතින්නේ ඔහු පර්සියානු සාහිත්ය මාධ්යයක් ලෙස හිතාමතාම ප්රබෝධමත් කිරීම මත වන අතර එමඟින් ඉරාන ජනතාවගේ ඉතිහාසය පමණක් නොව එය වාර්තා කළ භාෂාව ද ආරක්ෂා වේ.
පර්සියානු වීර කාව්යයක සම්භාව්ය උදාහරණය ලෙස, ෂානාමේ පසුකාලීන පරම්පරාවන් විසින් අනුකරණය කරන ලදී. බහ්රම් ගුර් සහ අසාදේ අංක 16 සහ මහා ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ කථා (අංක 10, අංක 26, අංක 39 සහ අංක 59) මහා පර්සියානු කවියෙකු වන ගන්ජේ (1141-1209) විසින් නැවත ප්රකාශ කරන ලදී. ඔහු, Jami (1414-1492) සහ Nava'i (1441-1501) සමඟ එක්ව, ඇලෙක්සැන්ඩර් උමතු ජයග්රාහකයෙකුගෙන් සහ කොල්ලකෑමෙන් අනාගතවක්තෘවරයෙකුට සමාන සාධාරණ හා ප්රඥාවන්ත පාලකයෙකු බවට පත් කළේය. ශෛලියෙන්, රූපවලින් සහ මීටරවලින් ෂානාමේ අනුකරණය කරන කවි මාලාවක් රොස්ටම්ගේ පවුලේ ‘සිස්තාන් චක්රයේ’ කථා පුරවමින් ආඛ්යානය දිගටම කරගෙන ගියේය. මෙයින් පළමුවැන්න වූයේ අසඩි ටුසි (c.1010-1070) විසින් රචිත ගාර්ෂස්ප්-නාමේ [අංක. 74] . එවැනි ආඛ්යාන බොහෝ විට ෆිර්දව්සිගේ මුල් පිටපතේ පිටපත්වලට ඇතුළත් විය.
නිර්මල වීර කාව්ය ප්රභේදය පහළොස්වන සියවසේ අග භාගය වන විට ක්රමක්රමයෙන් විලාසිතාවෙන් ඉවත් වූ අතර, අනුවර්තනය වූ ආදර කතාවලට මග පෑදුණි. නමුත් ෂානාමේහි ආදර, සදාචාරාත්මක සහ උපදේශාත්මක සාහිත්ය ඇතුළු විවිධ ප්රභේදවල කළල අඩංගු විය. ඉරාන රජු වන ජම්ෂිඩ් වැනි චරිත [අංක. 40] [අංක. 102] , පසුකාලීන කෘතිවල කොටස් චරිත බවට පත් වූ අතර, එහි හිමිකරුට ලෝකයේ අභිරහස් හෙළි කළ ඔහුගේ මැජික් කෝප්පය, ජම්-ඊ ජෑම්(ෂිඩ්), සම්භාව්ය කාව්යයේ ප්රියතම සූෆි සංකේතයක් බවට පත්විය. ස්වර්ණමය යුගයේ මහා පර්සියානු සම්භාව්ය සම්ප්රදාය නැවත පණ ගැන්වීම අරමුණු කරගත් කජාර්ස් (1797-1925) සහ Bazgasht ('ආපසු') ව්යාපාරය යටතේ а la Ferdowsi වීර කාව්යයේ රසය පුනර්ජීවනය විය. ෆාත්-‘අලි ඛාන් සබාගේ ෂාහන්ෂා-නාමේ (c.1810) ෆාත්-‘අලි ෂා කජාර් (1771–1834) ට කැප කරන ලදී. 1911 දී V වන ජෝර්ජ්ගේ ඉන්දීය සංචාරය සඳහා ජෝර්ජ්-නාමේ ලියා ඇත. රජු අවම වශයෙන් පර්සියානු පාලකයන්ගේ පැරණි සම්ප්රදායන්ට ගරු කළේය.
මේ උත්තුන්ග කවියා උපත ලැබුවේ 935 දී Corazon හි Doos නගරයට ආසන්න ගමක ය. ඔහු සිය නව යොවුන් වියේ වැඩි කාලයක් ගත කළේ ඔහුගේ ශ්රේෂ්ඨ වීර කාව්ය "ශානමේ" (රජවරුන්ගේ වීර කාව්යය) ඇඳීම සඳහා ය.
මෙම වීර කාව්යය, 7 වන සියවසේදී අරාබිවරුන් විසින් පර්සියාව යටත් කර ගැනීමෙන් පසුව, වඳවීමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති පර්සියානු සංස්කෘතික සම්ප්රදායන් පුනර්ජීවනය කිරීමට ප්රබෝධමත් කිරීමට මූලික වූ කොරසන්හි සමාන කුමාරයෙක් විය
ෆිර්දව්සිගේ ජීවිත කාලය තුළ මෙම පොදු රාජවංශය තුර්කි කස්නාවි රාජවංශය විසින් යටත් කර ගත් බවත්, නව පාලකයින් ෆිර්දව්සිගේ නිර්මාණය ගැන තැකීමක් නොකළ බවත්, එබැවින් ෆිර්දව්සි නොසලකා හැර, දරිද්රතාවයට ඇද වැටී 1020 දී මිය ගිය බවත් බොහෝ වාර්තා පෙන්වා දෙයි. එහෙත් ඔහු මූර්තිමත් කළ වීර කාව්යය අද දක්වාම මහත් තේජසින් පවතී.
පුරාණ පර්සියානු පාලකයන් උත්කර්ෂයට නැංවීම සඳහා රචනා කරන ලද, ෆිර්දව්සිගේ වීර කාව්යය වන ෂනාමේ වඩාත් ප්රසිද්ධ ලෝක වීර කාව්යයක් ලෙස ප්රශංසා කරනු ලැබේ.
ඔහුගේ කාව්ය විලාසය නිසා පාඨකයාට තමන් පුරාතනයේ සැරිසරන්නාක් මෙන් හැඟී ඒවා සිදුවීම්වල කොටස්කරුවන් බවට පත් කරයි. මේ අපූරු වීර කාව්යය සම්පූර්ණ කිරීමට වසර 30ක් ගත විය.
ශහ්නාමේ යනු ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජයේ ජාතික වීර කාව්යය වේ. ෂනාමේ වීර කාව්යය යනු කාව්යමය රේඛාවල වැළලී ඇති ඉරානයේ සුප්රසිද්ධ අතීත ඉතිහාසයයි. වසර දහසකට ආසන්න කාලයක් පර්සියානුවන් ආඩම්බරයෙන් පිර්තව්සිගේ ශ්රේෂ්ඨ කවි ගායනා කරති.
වසර දහසකට පෙර ලියා ඇතත්, මෙම වීර කාව්යය පිරිසිදු පර්සියානු භාෂාවෙන්, සාමාන්ය ඉරාන ජාතිකයෙකුට, විශේෂයෙන් එහි ලක්ෂණයට තේරුම් ගත හැකි කුඩා අරාබි භාෂා මිශ්රණයක් ඇත.
ඉතිහාසඥ නෙzසාමි විසින් කරන ලද අධ්යයනයකට අනුව, "ෆිර්දවුසි ඉඩම් හිමියෙකු වූ අතර එයින් විශාල මුදලක් උපයාගෙන සුවපහසු ජීවිතයක් ගත කළේය. ඔහුට සිටියේ එකම දියණියකි. ඔහු කවිය අතට දුන්නේ යමක් දෙන අදහසිනි. ඔහු නොදැන අවුරුදු තිහක් ගෙවී ගියේය. ”
ශානමේ වීර කාව්යයේ ද්විත්ව කාව්ය 60,000කට ආසන්න ප්රමාණයක් අඩංගු වේ. අරාබි අධ්යාපනයේ ප්රධාන භාෂාව වූ එකල ෆිර්දව්සි පර්සියානු භාෂාව භාවිතා කළේ "මෙසේ පර්සියානු භාෂාව පුනර්ජීවනය කිරීම" යන්නයි.
අවසාන ලෙස 1010 දී නිම කරන ලද ෂනාමෝ, එවකට කුරාසාන් නායකයා වූ කස්නාවි රාජවංශයේ සුප්රසිද්ධ සුල්තාන් මහමුද් විසින් ඔවුන්ට භාර දෙන ලදී. මේ සඳහා ඔහු සුල්තාන් මහමුද්ගෙන් විශාල තෑග්ගක් අපේක්ෂා කළේය. පාලකයා ගෙව්වේ ඩිරාම් 20000යි. මෙය ෆිර්දව්සිට මහත් කලකිරීමක් විය. ප්රසිද්ධ නානකාමර ක්රියාකරු සහ එළිමහනේ බීම විකුණන පුද්ගලයා සම්බන්ධයෙන් තම අතෘප්තිය ප්රකාශ කිරීමට ලැබුණු මුදල් බෙදා දුන්නෝය.
මෙය පාලකයාගේ කනට වැටුණු අතර, ඔහුගෙන් පළිගැනීමට හැකි යැයි සිතූ ෆිර්දව්සි, සුල්තාන්වරයාගේ කෝපයට බියෙන් පලා ගොස් හේරත් නගරයේ මාස 6ක් පමණ සැඟවී ජීවත් විය. පසුව, ඔහු මසන්දරන් වෙත ගොස් සසනි සම්භවයක් ඇති සෙෆනියා ෂහ්රියාර්ගේ මන්දිරයේ සරණ ගියේය.
ඔහු මෙහි රැඳී සිටි කාලය තුළ,ෆිර්දවුසි විසින් ශහ්නාමේ ආරම්භයේ දී ඒවා ඇතුළුව උපහාසාත්මක කාව්ය 100 ක් රචනා කළ අතර, ෂාරියාර් විසින් ඒවාට කැප කරන ලදී. මේ සෑම උපහාසාත්මක කවියක් සඳහාම ඩිරාම් 1000 බැගින් ගෙවා ඒවා ශානමේ වෙතින් ඉවත් කරන ලෙස ෂාරියාර් ඉල්ලා ඇත. සුල්තාන් මහමුද් වෙනුවෙන් කැප කළ දේ එලෙසම පවතින ලෙසද ඔහු ඉල්ලා සිටියේය
කෙසේ වෙතත්, මෙම උපහාසාත්මක කාව්යයන් ඒවායේ මූලාරම්භයේ නොවෙනස්ව පවතින අතර අද දක්වාම සංරක්ෂණය කර ඇත.
ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජය සෑම වසරකම මැයි 15 උපන්දින දිනය සහ ජාතික පර්සියානු භාෂා දිනය ලෙස සමරයි. මෙම දිනය ඉරාන වැසියන්ට වැදගත් සංස්කෘතික දිනයක් ලෙස සැලකේ.
Saadi පදනම, පර්සියානු භාෂා විශ්ව විද්යාලය සහ ඉරානයේ ජාතික පුස්තකාලය සමඟ සහයෝගයෙන් මෙම වසරේ තුන්වන වරටත් සමුළුව පවත්වයි. සමුළුව මැයි 15 වැනිදා ටෙහෙරාන් නුවරදී පැවැත්වේ.